Жаңалықтар

ForteBank Astana International Exchange (AIX) алаңында 400 миллион долларды құрайтын бес жылдық еврооблигацияларын орналастырды. Аталған бағалы қағаздар Vienna MTF платформасында да саудаланады.

Бастапқыда 8,25% болып белгіленген купондық мөлшерлеме 7,75%-ға дейін төмендеген. Оған инвесторлардың сұранысы жоғары болуы себеп. Бұл соңғы 12 жылдағы қазақстандық екінші деңгейлі банк шығарған алғашқы еврооблигациялар болып отыр.

AIX басқарма төрайымы Әсел Мұқажанова ForteBank-тің еврооблигацияларының AIX биржасында листингтен өтуі қазақстандық қаржы секторына деген сенімнің жоғары екенін және банктің нарықтағы орнықты позициясын көрсететінін атап өтті.

«Бұл листинг шетелдік инвесторларға дамушы нарықтардың сапалы активтеріне қол жеткізе отырып, өз портфельдерін әртараптандыруға мүмкіндік береді,» – деді ол.

Киев АҚШ президенті Дональд Трамптың Украинаға әскери қолдау білдіретінінің өтеуі ретінде сирек металдарын иемденгісі келетініне пікір білдірді. О баста мұндай ұсыныс Украина тарапынан жасалған, деп жазады NYT.

Трамп мәлімдемесі

«Біз Украинамен келісім жасағымыз келеді, олар бізден алатын көмекті өздерінің сирек жер металдары және басқа да ресурстары арқылы өтейді» деген Трамп.

Ұсыныс бастапқыда Украина тарапынан айтылған

NYT бұл ұсынысты алғаш Украина президенті Владимир Зеленский жасап, Трамп соны іліп әкеткеніне назар аударды.

Зеленский АҚШ-тың Украинаға көмектесуі экономикалық тұрғыдан тиімді екенін, өйткені елде Америка өнеркәсібін дамытуға ықпал ететін стратегиялық маңызды минералдардың мол қоры...

АҚШ үкіметі халықаралық көмек көрсету агенттігі USAID-тің қаржылық шығындарын қайта қарастырып, кейбір бағдарламаларды «қауіпті» деп таныды. Ақ үй таратқан мәлімдемеде агенттіктің көптеген жобаларына қатаң сын айтылып, салық төлеушілердің қаражаты негізсіз жұмсалған деп көрсетілген.

USAID қаржыландырған жобалар: талас тудырған шығындар

Ақ үйдің мәліметінше, USAID террористік ұйымдармен байланысы бар коммерциялық емес ұйымдарға жүздеген мың доллар бөлген. Бұл қаражат «Аль-Каида» және басқа да экстремистік топтармен байланысты тұлғаларға бағытталған. Сонымен қатар, агенттік Сириядағы лаңкестік топтарға азық-түлікпен көмек көрсеткені айтылды.

АҚШ үкіметі USAID-тің шетелдегі ЛГБТ жобаларына жұмсаған қаржысын да тиімсіз деп тапты. Атап айтқанда:

Әлеуметтік желіде «Астананың бас имамының төрт әйелі, зәулім сарайы бар» деп видео салған ер адам көпшіліктен кешірім сұрады. Оның халықтан кешірім сұраған сәтін  ҚМДБ ресми өкілі Ағабек Қонарбайұлы жария етті.

«Мен осыдан екі күн бұрын интернет желісіне Астананың бас имамының үйі деп бір видео салған едім. Ол видеоны мен бір арам оймен, жаман оймен түсірген жоқ едім. Шындығын айтсам, тик токқа саламын деп түсірген едім. Сол үшін бүкіл қазақ елінен кешірім сұраймын. Астананың бас имамынан кешірім сұраймын. Сол түсірген үйдің иесінен кешірім сұраймын. Мен де әкемін. Үш баланың әкесімін. Жалғыз шешем бар. Мұсылман бауырларыңызды кешіріп қойыңыздар...

НАТО-ны он жыл басқарған Йенс Столтенберг саясатқа қайта оралып, Норвегия қаржы министрі қызметін атқарады. Бұл туралы Financial Times басылымы хабарлады.

Солтүстікатлантикалық альянстың бұрынғы бас хатшысы Столтенберг норвег саяси аренасына қайта оралып, елдің қаржы министрлігін басқарады. Жергілікті саясатты жақсы білетін адамдардың FT басылымына хабарлауынша, осы қызметке Столтенбергті әдейі шақыртқан. Себебі Норвегия билігі АҚШ пен ЕО арасындағы сауда соғысының дәл ортасында қалудан қауіптенеді.

Ғасыр басында Норвегия премьер-министрі қызметін тоғыз жыл атқарған Столтенберг сейсенбі күні қаржы министрі болып тағайындалады. Себебі бұған дейінгі коалициялық үкімет Еуроодақтық энергетика саясаты төңірегіндегі дауға байланысты таратылған.

Столтенберг он жыл бойы НАТО бас хатшысы қызметін атқарып, былтыр ғана...

Мұхтар Әуезовтің тұлға ретінде қалыптасуына Семей қаласындағы мұғалім семинариясының қосқан үлесі зор. Ұлы жазушы бұл білім ордасында 1915-1919 жылдары оқыған. Ол семинария қазір Мұхтар Әуезов атындағы педагогикалық колледж.  

Бұл жерде Мұхтар Әуезовтен бөлек, Ж.Аймауытов, Қ.Сәтбаев, Әзілхан Нұршайықов және басқа да танымал тұлғалар білім алған.  

Қазақ педагогикалық техникумында көрнекті алаш қайраткері Халел Ғаббасов, педагог, журналист Сейітбаттал Мұстафин, педагог, жазушы, драматург Тайыр Жомартбаев, педагог, театр қайраткері Ғалиақпар Төребаев, ағартушы-журналист, педагог Мәннан Тұрғанбаев және басқа да азаматтар жұмыс істеген.

Сонымен қатар академик Әлкей Марғұлан да Семей қазақ педагогикалық техникумында тәрбие алған. Мұсатай Ақынжанов, Әбдіхамит Сембаев секілді ғылым докторлары, Қазақ ССР Ішк...

Сейсенбі, 4 ақпанда Қытай Google сияқты америкалық компанияларға қатысты ауқымды монополияға қарсы тексеріс науқанын бастайды. Бұл туралы Reuters агенттігі хабарлады.

Қытайдың нарықты реттеу жөніндегі мемлекеттік басқармасы Google компаниясының монополияға қарсы заңнаманы бұзғаны үшін тексеріліп жатқанын мәлімдеді.

Бұл шаралар АҚШ президенті Дональд Трамптың Қытайдан келетін тауарларға баж салығын көтеруі себеп болды. Бұдан кейін ресми Бейжің АҚШ-тан келетін көмір, газ және электрлі жүк машиналары сынды туарларға баж салығын көтеріп жіберді. Осылайша әлемнің екі ірі экономикасы арасында сауда шиелінісі арта түсті.

«Сенімсіз ұйымдар»

Сонымен қатар атақты бренд тауарлар өндіретін Calvin Klein және Tommy Hilfiger компаниялары мен Illumina...

Қазақстандық киноиндустрия саласында кассалық табыс бойынша көшбасшы өзгерді. Бұған дейін жақсы табысқа жеткен «Мәди in China» фильмі екінші орынға ығысып, бірінші орынға Гүлнұр Мамасарипованың «Кәрі қыз» картинасы көтерілді.

«Кәрі қыз» – 115 202 233 теңге

«Кәрі қыз» – қоғамдағы өзекті мәселелерді көтерген картина көрермендердің қызығушылығын оятып, үлкен кассалық табысқа жетті. Басты кейіпкер Бибігүл – 35 жастағы қалада тұратын бойдақ қыз. Ауылдан қалаға оқуға келіп, карьера жолында жүріп, жеке өмірін кейінге қалдырады. 17 жасында өзінің алғашқы махаббаты Нұрмұратқа сезімін білдіргенде, жігіт оны достарының алдында мазақ етіп, жүрегін жаралайды. Сол күннен бастап Бибігүл махаббатқа сенуден қалады. Фильм қазіргі қаза...

Қаржы мониторинг агенттігі Павлодар облысында «Автолюкс» инвестициялық пирамидасына қатысты тергеу бастады. Аталған қаржы ұйымы үш ай ғана жұмыс істесе де, салымшыларына миллиондаған зиян тигізіп үлгерген.

Агенттік мәліметінше, қаржы пирамидасы 2024 жылдың қыркүйек-қараша аралығында жұмыс істеген. Павлодардан бөлек Алматы, Ақтөбе және басқа облыстарға да тараған.

Қаржы ұйымын құрған күдікті интернет дүкенде жұмыс істеген. Клиенттеріне тауарларды жалған түрде бөліп төлеу арқылы сатып алуды ұсынған. Әр сатып алғаны үшін 10 күн сайын 5%-15%-ға дейін сыйақы төленеді деп уәде береді. Солай 150 адамды тартып, 100 млн теңге ақша алған.

Салымшылар қолына тауар тимесе де сыйақыны күтіп, несиесін төлей берген. Ал бұл уақытта күдікт...

Қазақстанда қала арасында ұшатын аэромобиль пайда болады. Пилотсыз аэротакси Алматы мен Алатау қаласының арасында жолаушылар тасымалдайды. Бұл жайында Көлік министрі Марат Қарабаев мәлім етті.

Министр қазіргі уақытта Үкіметте аэромобиль арқылы жолаушылар тасымалын жүзеге асыру жобасы талқылана бастағанын айтты.

«Бұл – сутегі негізінде жұмыс істейтін, бес жолаушыға дейін сиятын, дыбыссыз тікұшақтар. Мұндай технологияларды Оңтүстік Корея мен АҚШ компаниялары белсенді түрде дамытып жатыр. Қазақстандық компаниялардың бірі де аэромобиль саласын дамытуға қатысуға қызығушылық танытты. Қазір біз бұл технологияны Қазақстанда пилоттық түрде қолдану мүмкіндігін қарастырып жатырмыз,- деді министр.

Қарабаев аталған жоба әлі зерттеліп жатқанын айтады. Бірінші сатысында әуе көліктерін Алматы әуежайынан Алатау...

Қазақстанда жыл басынан бері салық базалары осымен кем дегенде бесінші мәрте жұмыс істемей қалды. Жүйенің істен шығуы салық төлеушілерге айтарлықтай қолайсыздық тудырып отыр.

Бүгін мемлекеттік кірістер комитеті 4 ақпан сағат 16:00-ға дейін «Орталықтандырылған сәйкестендірілген дербес шоттар» ақпараттық жүйесінде (ОСДШ АЖ) техникалық жұмыстар жүргізілетінін хабарлады.

«Осыған байланысты, жоғарыда көрсетілген кезеңде ОСДШ АЖ ақпараттық жүйесінің сервистері қолжетімсіз болады. Тудырған қолайсыздықтар үшін кешірім сұраймыз», – деп хабарлады комитет.

Жаңа салық саясатын қолға алған кірістер комитеті, жекелеген салық бөлімдерін есепке алмағанда, жыл басынан бері осымен бесінші мәрте салық базалары жұмыс істемей тұрғанын ескертті.

2025 жылы салық базалары жұмыс...

Елімізде мерзімінен бұрын сайлау өткізу тәртібі бар. Ол 1995 жылғы 28 қыркүйектегі №2464 «Қазақстан Республикасындағы сайлау туралы» конституциялық заңмен реттеледі. Бұл заңға сәйкес, тек қана президент парламент немесе парламент мәжілісі өкілеттігін мерзімінен бұрын тоқтату туралы шешім қабылдайды.

Парламент сайлауы

Парламент өкілеттілігі мерзімінен бұрын тоқтатылған жағдайда, бұл кезектен тыс сайлау өткізуге негіз болады.  Өкілеттілік тоқтатылған күннен бастап екі ай ішінде сайлау өтетін күн белгіленеді.  

Президенттің Парламентті тарату туралы жарлығы қолданысқа енген күннен бастап, сайлау өткізу мерзімі басталады. Ол екі айға созылады.

Сонымен қатар депутаттың өкілеттілігі мерзімінен бұрын тоқтатылса, мандатынан айырылса немесе қайтыс болған жағдайда депутаттарды сайлау қайта...

Market Watch басылымның хабарлауынша, Nvidia акциялары 3 ақпан күні 2,87%-ға төмендеді. Инвесторлар АҚШ-тың импортқа баж салығын енгізуі компанияға теріс әсер етуде деп бағалады.

Күндізгі сауда барысында акциялардың құлдырауы 3,4%-ға дейін жетті. Кейін Дональд Трамптың Мексикаға қатысты баж салығын бір айға тоқтата тұру туралы шешімі шыққан соң, акциялар бағасы біршама қалпына келді.

Дегенмен, инвесторларды мазалайтын сұрақ көп. Соның бірі – «Егер АҚШ жаһандық «сауда соғысын» бастаса, чип өндірісі қандай күйге түседі?» деген сауал.

Bernstein сарапшысы Стейси Расгонның есебіне сәйкес, 2023 жылы АҚШ 73 млрд доллар көлемінде жартылай өткізгіштер импорттаған. Бірақ оның тек 7 млрд доллары ғана Қытай, Мексика және Канададан...

Нұрсұлтан Назарбаевқа тиесілі ресейлік банк былтыр табысын арттырған. Назарбаев қоры бақылайтын банк 2024 жылы рекордтық пайда алғанын жариялады. Бұл туралы қаржы ұйымының есебіне сілтеме жасай отырып, Orda басылымы жазады.

Азия-Тынық мұхиты банкі (АТБ) 2021 жылы Назарбаев қорының бақылауына өткен. Ресей Орталық банкінің сайтында жарияланған деректерге сәйкес, АТБ былтыр 11,3 млрд рубльден (шамамен 59,2 млрд теңге) аса таза пайда тапқан.

Банктің проценттік кірісі 31,2 млрд рубльді (162,4 млрд теңге) құрады. АТБ-ның пайдасы рекордтық деңгейге жетіп, кейінгі айда 15,54%-ға өскен.

Назарбаев қоры банкті басқарған кейінгі үш жылда қаржы ұйымының таза табысы 19,88 млрд рубльге (103 млрд теңгеден астам) жетті.

АТБ...

Ұлттық Банк сұраныстан тыс қалған ескі үлгідегі долларды коммерциялық банктерден сатып алу туралы шешім қабылдады. Ол ақшаны ары қарай шетелге шығарады.

Реттеушінің хабарлауынша, былтыр екінші деңгейлі банктерден 48 млн доллар сомасында ескі доллар сатып алып, шетелге жіберген. Биыл да солай ескі купюраларды сатып алуын жалғастырады. Бұл ақшалардың мерзімі өтіп кеткен және оны көптеген ел пайдаланудан бас тартқан.

Ал банктерге шетелдегі нарыққа сай комиссиялық сыйақы төленеді. Нарықтан алған долларды АҚШ Федералды резервіне жібереді

«ҚҰБ тікелей АҚШ-тың Федералды резервтік жүйесімен ескі үлгідегі қолма-қол АҚШ долларларын қабылдау жөнінде уағдаластыққа қол жеткізді. Бұл өз кезегінде тасымалдау, сақтандыру секілді басқа...

Қазақстан футбол федерациясы шығындарды оңтайландыру бойынша бірқатар шешім қабылданғанын мәлім етті.

Жарна

Федерация соңғы жылдары чемпионаттарға қатысу үшін төленетін жоғары жарна клубтарға қаржылық ауыртпалықты күшейткенін атап өтті.

«Осыған байланысты Қазақстан футбол федерациясы бұл жарналарды 10%-ға төмендету туралы шешім қабылдады. Жарналардың азаюы клубтарға қаржылық қиындықтарға алаңдамай, жарыстарға белсенді қатысуға мүмкіндік береді», – делінген федерация хабарламасында.

Төрешілер мәселесі

Бұған қоса төрешілерді қаржыландыру жүйесіне өзгеріс енгізілді. Оған сай, енді матчтағы төрешілерге кететін шығындарды қабылдаушы клуб өз мойнына алмайды.

«Шығынды Қазақстан футбол федерациясы өз есебінен жабады. Одан бөлек төрешілерд...

Қазақстанда жылына бір жарым мың шақырым темір жол жөнделеді. Бұл туралы Көлік министрі Марат Қарабаев Үкімет отырысынан кейін өткен баспасөз мәслихатында мәлім етті.

Министр темір жолдарды жөндеу бойынша үлкен міндет тұрғанын айтады.

«Елдегі темір жолдардың жалпы ұзындығы 21 мың шақырым. Олардың тозу деңгейі 50 пайыздан жоғары. Тозу деңгейін төмендету үшін жылына бір жарым мың шақырым жолға жөндеу жұмыстарын жүргізіп жатырмыз. Оның ішінде 500 шақырымына күрделі жөндеу жүргізіледі»,- деді министр.

Марат Қарабаев алдағы 5 жылда тозған 10 мың шақырымнан артық жолды бір ретке келтіру жоспарда бар екенін атап өтті. Сондай-ақ 1300 шақырым жаңа темір жол...

Ірі жанармай құю желілеріне иелік ететін QazaqOil, RoyalPetrol және Compass сынды ірі инвесторлар 400-ден астам жол бойындағы қызмет көрсету нысанын салмақ. Ол жерде жолаушылар тоқтап, тынығып алуына бар жағдай жасалады. Бұл туралы Үкімет отырысында Көлік министрі Марат Қарабаев мәлімдеді.

Сонымен қатар Petro Retail компаниясы жол бойы объектілерінің жүйесін құрады. 2029 жылға дейін осындай 60 нысан бой көтермек. Оған 120 млрд теңге инвестиция құйылады. Оларда жатын орын, TIR тұрағы және жанармай бекеті болады.

«Жол бойы сервистік объектілерін дамытудың негізінде елімізде бірінші рет отандық қонақүйлер жүйесі және олардың франшизасы қалыптасатын болады. Бұл жол бойы объектілерінің тасымал процесімен қатар...

Қазақстанда ақылы жолдармен жүру ақысы төрт есе көбейе ме деген сауалға Көлік министрі Марат Қарабаев жауап берді.

Сейсенбі күні Астанадағы Үкімет сағатында республикадағы жолдар мәселесі талқыланды. Содан кейін журналистер үшін брифинг ұйымдастырған Көлік министрі Қарабаев ақылы жолдар тарифіне қатысты сауалдарға жауап берді.

Журналистердің бірі министрден «әлеуметтік желілерде биыл ақылы жолдар тарифі төрт есе көбейеді деген болжам таралып жатыр. Сол рас па?» деп сұраған.

«Ақылы жолдар төрт есе қымбаттайды деген әңгімелерді растамаймын. Тарифті көтеру әр жолда әртүрлі жүзеге асады. Біреуінде 30 пайыз, тағы бірінде 40 пайыз қымбаттауы мүмкін. Жалпы алғанда біз жәймендеп қымбаттатып жатырмыз.

Тағы қайталап айтам...

Көлік министрі Марат Қарабаевтан баспасөз мәслихатында қосылған құн салығы мөлшерінің артатыны, автогаз бағасы қымбаттап, бензин құнының өсетіні жол қозғалысы қызметтерінің бағасына қаншалықты әсер ететіні сұралды.

Әуе қызметі

Қарабаев әуе керосинінің құнын әуелден нарық айқындайтындықтан, ол жаққа әсер етпейтінін жеткізді.

Темір жол бағасы

Министр темір жол бағасын мемлекет реттеп отыратынын айтып, темір жол билеттерінің құнын қымбаттатуды жоспарлап отырмағанына сендірді.

Такси қызметі

Министрдің сөзінше, жанармай еркін нарыққа беріліп жатқандықтан, бағаны нарық айқындайды. Сәйкесінше, такси қызметі нарықтағы жағдайға тікелей байланысты. Марат Қарабаев такси қызметін қазірдің өзінде нарық белгілеп отырғанын, оның құнына мемлекет араласпайтынын атап өтті.

Бұған...

Жақын күндері Ақтаудағы ұшақ апатының себебі анықталады. Көлік министрі Марат Қарабаев Үкімет сағатынан кейін өткен брифингте апатқа қатысты зерттеу жұмыстары аяқталуға жақын қалғанын айтты.

«Мамандар жұмыс істеп жатыр. Зерттеуге шетел мамандары жұмылдырылды. Ресейден, Бразилиядан, Әзербайжаннан, ICAO мен CENIPA-дан келген мамандар апатты бірге зерттеп жатыр. Қазіргі таңда жұмыстар аяқталуға жақын. Жақын күндері мамандардың алдын ала есебі министрліктің ресми сайтында жарияланады», – деді министр.

Апат туралы

2025 жылдың 25 желтоқсанында Бакуден Әзірбайжанға бағыт алған Azerbaijan Airlines авиа компаниясының ұшағы құлады. Бұл апатта алты Қазақстан азаматы қаза тапты.

Апаттан кейін...

Жоғары аудиторлық палата мәліметінше, соңғы жылы мемлекеттік қазына заңсыз кәсіпкерлік кесірінен 74 млрд теңгеден айырылған. Бұл тек ресми мәлімет қана, шын мәнінде, бұдан да жоғары болуы мүмкін деп жазады мамандар.

Салық төлемейтіндер көбейіп жатыр

Әлеуметтік сауалнама нәтижесіне сүйенсек, Қазақстандағы еңбекке жарамды халықтың 14%-ы кәсібін заңсыз түрде жүргізеді. Әсіресе, елдімекендердегі жағдай қиындау. Ол жақта мемлекеттік бақылау әлсіз, ал жұмыссыздық деңгейі жоғары. Бизнестің көлеңкеге кетуіне негізгі себеп – жоғары салық және әкімшілік процедураларының қиындығы.

Ұлттық статистика бюросының мәліметінше, 2023 жылы елдегі көлеңкелі экономика үлесі ЖІӨ-нің 17,5%-ын құраған. Әсіресе, сауда, ауыл шаруашылығы, транспорт және денсаулық сақтау, білім беру саласында заңсыз...

Машкевич, Шодиев және Ибрагимовтер отбасына тиесілі Eurasian Recourses Group (ERG) Мозамбиктегі активтерін сатуды, бұған қоса Конгода пайдалы қазбаларды өндіруге алған кейбір рұқсаттарын қайта қарауды қарастырып жатыр.

Соғыс және табыс

Холдингтің Африкадағы бөлімінің бас атқарушы директоры Николас Тринд Bloomberg TV арнасына осылай деп мәлімдеді. Оның айтуынша, мұндай өзгерістер кобальт құнының төмен болуына байланысты қолға алынған. Әлем нарығында осы металды сатушылар көбейіп кетуіне байланысты кобальт құны рекордтық деңгейге дейін түсіп кеткен.

«Нарықтағы жағдай өте күрделі, тіпті аса ауыр десе де болады. Өйткені кобальт құны осы металдың саудада көбейіп кетуіне байланысты қатты түсіп кетті. Менің басты міндетім...

Алматыда 2025 жылдың соңына дейін жаңғырту жұмыстары жүргізілмеген базарлардың иелері 2026 жылдың басында жауапкершілікке тартылады. Бұл туралы Сауда және интеграция министрлігі хабарлады.

Қай базар жаңаруы тиіс?

Министрлік ақпаратына сүйенсек, 2025 жылы жол картасы аясында Алматыда 10 базар жаңғыртылуы тиіс.

«Министрліктің Жол картасына сай Алматыдағы «Арлан», «Батыр», «Тұлпар, «Арыстан», «Жібек Жолы», «Азия», «Тау самалы», «Береке», «Сауда кент» және «Сарыарқа» базарларында жаңғырту жұмыстары жүргізіледі. Базар иелері бұл жұмыстарды 2025 жылдың желтоқсанына дейін аяқтауы керек», – делінген хабарламада.

Қиындықтар

Ведомство ақпараты бойынша базар әкімшілері жергілікті органдардан құрылыс құжаттарына келісім алуға ұзақ уақыт жүред...