Жаңалықтар

2025 жыл басы бір доллар үшін 525,00 теңге деген бағаммен ашылды. Бүгін Ұлттық Банк төрағасының орынбасары Әлия Молдабекова ұлттық валюта курсына әсер ететін факторлар жайлы түсіндірді.

Теңгеге әсер етуші валюталар

Банк төрағасы орынбасарының сөзінше, қазір теңгеге әсер етіп отырған екі фактор бар. Оның бірі – АҚШ долларының нығаюы.

«Максимум екі жыл ішінде америкалық доллар индексі 108 пунктке жетті. Бұл инвесторлардың америкалық валютаға деген жоғары қызығушылығын көрсетеді. Бірақ әлем бойынша басқа ұлттық валюталардың позициясына теріс әсер етіп отыр», – дейді Молдабекова.

Ал екінші бір әсер етуші фактор – рубльдің динамикасы. Ресейдің Қазақстан сауда...

Байден әкімшілігі Ресей мұнайын тасымалдаушы танкерлерге қарсы шараларды қатаңдатуды көздеп отыр.

Бұл жөнінде Reuters әкімшіліктегі дереккөзге сүйене отырып таратқан.

Бұл танкерлер шикізатты Батыс белгілеген барреліне 60 АҚШ доллары көлеміндегі шекті бағадан жоғары сатып жүр. Мұндай жүздеген кеме бар көрінеді. Сонымен қатар, осы саудаға қатысы бар жеке тұлғаларға да санкция салынады.  

Желтоқсан айында мұндай санкцияны Ұлыбритания да салған еді. 2024 жылы 4 млн баррель ресейлік мұнайды тасыған 20 кемеге шектеу қойылды. Олардың дені – Панама, Габон, Гондурас, Джибути, Вьетнам, Палау, Антигуа және Барбуда елдерінің жалауының астында жүзген кемелер.

2024 жылдың соңғы айында Еуроодақ та 50 танкерге санкция салды. Брюссельд...

Ауыл шаруашалығы министрлігінің Жер ресурстарын басқару комитеті Жетісу облысында орналасқан «Сібір күйдіргісімен» ауырған мал көмілген маңдағы жер учаскелерін мемлекет меншігіне қайтарды. Бұл туралы министрліктің баспасөз қызметі хабарлады.

Жетісу облысының табиғатты қорғау прокуратурасы Сарқан ауданында «Сібір күйдіргісімен» ауырған мал көмілген жақын маңда кең таралған пайдалы қазбаларды өндірумен айналысып келген жер пайдаланушысының үстінен талап арыз түсірген.

Өзінің талабында прокуратура жалпы ауданы 14,6 гектар болатын жер учаскесін жалға алу туралы келісімді жарамсыз деп тануды, қазба жұмыстарын жүргізіп, топырақ қабатын бұзғаны үшін сол маңда рекультивация жұмыстарын жүргізуді міндеттеуді сұраған. Бұдан бөлек құзыретті орган жер учаскелерін уақытша өтеулі ұзақ мерзімді пайдалану құқығын тіркеуді жоюды...

Goldman Sachs инвестициялық банкі алтын бағасына қатысты болжамын төмендетті. Мұндай түзетудің астарынан ФРЖ мөлшерлемені біртіндеп төмендетуі мүмкін екенін аңғаруға болады.

Goldman Sachs алтынның трой унциясы 2026 жылдың ортасында 3 мың долларға жетеді деп болжап отыр. Бұл бұған дейін 2025 жылдың соңына дейін жасалған болжамнан өзгеше. Банк мұның себебін ФРЖ пайыздық мөлшерлемені төмендету қарқынын баяулатуымен байланыстырды.

Банк сарапшыларының пікірінше, ФРЖ 2025 жылы мөлшерлемені 0,75 пайыздық тармаққа төмендетеді. Ал бұған дейінгі болжамда көрсеткіш 1 пайыздық тармаққа кемиді деп көрсетілген еді.

Ақша-несие саясатының біртіндеп жұмсаруы алтынмен қамтамасыз етілген биржалық қорларға деген сұранысты шектеуі мүмкін. Нәтижесінде жылдың соңына қарай алтынның бағасы трой унциясына...

Қазақстандықтар көп қабатты үйлердің ауласында көлікті ұзақ уақыт қыздырғаны үшін енді айыппұл арқалауы мүмкін.

Қазақстан Республикасының Жол жүрісі ережелерінің 88-бабы, 5-тармағына сәйкес, елді мекендерде қозғалтқышы қосулы көліктердің тұруы, егер ол тұрғындарға қолайсыздық туғызса, тыйым салынады.

Бұл талапты бұзған көлік жүргізушілеріне 5 айлық есептік көрсеткіш (АЕК) мөлшерінде айыппұл салынады:

2024 жылы — 18 460 теңгені құраса 2025 жылы — 19 660 теңгеге жетті. (АЕК өсуіне байланысты).

Егер көлік жүргізушісі бұл ережені 12 ай ішінде қайта бұзса, айыппұл мөлшері 10 АЕК 39 320 теңгеге дейін артады:

Тұрғындарға қалай шағымдануға болады?

Мұндай жағдайларда тәртіп бұзған көлік иелерін...

Қайрат Боранбаевтан мемлекет меншігіне өткен Phystech II мұнай компаниясы енді «Самұрық-Қазына» қорының иелігіне берілді. Ол үшін «Самұрық-Қазына» қоры биржаға 1000 жай акциясын орналастырды. Директорлар кеңесінің шешімі KASE сайтында жарияланған.

Бұл акцияларды қордың жалғыз ационері – Қаржы министрлігінің Мемлекеттік мүлік комитеті басым құқықпен сатып алады. 1 жай акцияның құны 8 116 947 теңге деп белгіленген. Қорға Phystech II мұнай компаниясының 100 пайыз акциясы беріледі.

Нәтижесінде мұнай компаниясы 8,1 млрд теңгеге бағаланған. Бірақ 2023 жылдың қазан айында Қаржы мониторингі агенттігі бұл компания құны 35 млм теңгеген асады деген дерек келтірген.

Мұнай компания 2015 жылы Ақтау қаласында тіркелген. Маңғыстау...

6 қаңтарда Әзербайжан президенті Ильхам Әлиев Ақтауда апатқа ұшыраған «Embraer 190» жолаушылар ұшағы экипажының қаза болған мүшелерінің отбасымен және аман қалған бортсеріктермен кездесті. Бұл туралы Әзербайжан президентінің баспасөз қызметі хабарлаған.

«Экипаждың қаза болған үш мүшесі ең жоғары Ұлттық батыр атағы, тірі қалған екі мүшесіне жоғары мемлекеттік марапат берілді. Жақын адамдарын жоғалтып отырған отбасылар үшін бұл, аз да болса, көңілге жұбаныш болар. Бұл Әзербайжан мемлекетінің азаматтарына деген қатынасын көрсетеді», – деді Ильхам Әлиев.

Әзербайжан президенті апатқа кінәлілердің кімдер екенін тағы да бір мәрте қайталап өтті.

«Әзербайжан азаматтарының апатқа ұшырап, қаза болуына...

2024 жылы Қазақстан биржаларындағы ең өтімді акциялар Solidcore Resources-тің құнды қағаздары болды. Бұл туралы AIX пен Kase-дегі деректерге талдау жасаған Bloomberg жазады.

Solidcore Resources plc  –  Қазақстандағы екінші ірі алтын өндіруші компания.  Бұрын Polymetall деген атпен белгілі ресейлік кәсіпорын болған, акциялары Мәскеу биржасында сатылымға шыққан. Қазір Solidcore Resources құнды қағаздары тек AIX-те саудаланады.

Сұраныс көп болған акциялар тізімінде екінші орында –  Air Astana бағалы қағаздары тұр. Үшінші орын қазақстандық «Қазмұнайгазға» тиесілі. Банктер арасында ең көп өсім көрсеткен – BCC акциялары екен.

Ең өтімді қазақстандық акциялар ондығында Қазақстан Халық Банкі, Қазақтелеком, Қазатомөнеркәсіп және Kaspi.kz пен Kegoc та бар.

Бұған дейін...

Жексенбі күні Нью-Йорктің орталығы Манхэттенге кіру үшін жаңа төлем енгізілді. Енді жүргізушілер Нью-Йорктің ең қарбалас бөлігіне кіру үшін 9 доллар төлеуі қажет, деп хабарлады Associated Press.

«Кептеліс аймағына кіру ақысы» деп аталатын бұл жаңа төлем тығыз қоныстанған қаладағы көлік кептелісін азайтуға және қоғамдық көлік жүйесінің тозған инфрақұрылымын жөндеуге қаражат жинауға бағытталған.

Жеңіл автокөлік жүргізушілері үшін Манхэттенге кіру жұмыс күндері таңғы 5-тен кешкі 9-ға дейін және демалыс күндері таңғы 9-дан кешкі 9-ға дейін кіру 9 долларды құрайды. Жұмыс уақытынан тыс шақта көпшілік көліктер үшін кіру ақысы 2,25 доллар болады.
Транзиттік қызмет өкілдері елдегі мұндай бірінші жүйе белгілі бір түзетулерді қажет етуі мүмкін...

Ақтөбе облысында қытайлық компания «Sinoma Cement Co. Ltd» мен қазақстандық «Primus Capital» ЖШС-мен бірлесе отырып, 2027 жылы жылына 1,3 млн тонна цемент шығаратын зауыт ашуды жоспарлап отыр. Зауытта 360 жұмыс орны болады. Жоба құны 200 млн АҚШ долларынан асып жығылады.

«Primus Capital» ЖШС-ның иесі – бұрынғы шенеунік Сапарбек Тұяқбаев. Компания құрылтайшылары ретінде Сапарбек Тұяқбаев Құрақбайұлы және Құрақбай Нұрлан көрсетілген.

Сапарбек Тұяқбаев 2017-2019 жылдар аралығында «KAZAKH INVEST» ҰК» АҚ басқарма төрағасы болып қызмет атқарған. 2019 жылдан 2020 жылға дейін Алматы қаласы әкімі орынбасары болды.

Аталған жобаны жүзеге асыру үшін Қазақстан үкіметімен Инвестициялар туралы келісімге қол қою жоспарланып отыр. Қазіргі кезеңде Ақтөбе...

Ресей Қорғаныс министрлігі Telegram желісінде Украинаның Донецк облысындағы Курахово қаласы Ресей әскерінің бақылауына өткенін мәлімдеді.

Ресей тарапының дерегінше, қаланы басып алу операциясы кезінде Украина қарулы күштері 12 000-нан астам әскери қызметкерінен айырылып, 40 танк пен басқа да брондалған техника, жалпы жиыны 3 000-ға жуық қару-жарақ және әскери техника жоғалтқан.

«Кураховода екі айға созылған ұрыстарда Украина қарулы күштерінің күнделікті шығыны шамамен 150-180 өлген және жараланған әскери қызметкерді құрады», – делінген РФ Қорғаныс министрлігінің мәлімдемесінде.

Кураховоны басып алу операциясында Ресей жағының шығындары туралы мәлімет жарияланбады.

Ресей Қорғаныс министрлігінің мәлімдеуінше, Курахово Украина қарулы күштері үшін Донецк бағыты...

Алаяқтық, жемқорлық, есірткі, контрабанда, ойын бизнесі сияқты қылмыс жасаған қылмыскерлер көбіне шетел асып қашып кетеді. ІІМ өзге мемлекеттерде жасырынып жүрген сондай 110 қылмыскерді қолға түсірді. Сондай-ақ құзырлы орган олардың қай елдерге барып жасырынғанын да мәлім етті.

«Қазақстан ІІМ Интерпол Ұлттық орталық бюросы арқылы еліміздің құқық қорғау және уәкілетті органдарының бастамасымен халықаралық іздеуде жүрген 110-нан астам қылмыскер мен жоғалып кеткен азаматтар шетелде табылды», – делінген хабарламада.

Ведомство мәліметінше, 2024 жылы Интерполдың байланыс арналарының географиясы кеңейген. Іздеуде жүргендер негізінен Ресей, Түркия, БАӘ, Қытай, Оңтүстік Корея, Польша, АҚШ, Грузия, Армения, Әзірбайжан, Испания, Ұлыбритания, Чехия, Швеция, Украина, Германия, Колумбия, Израиль, Бельгия, Греция, Италия, Доминикан Республикасы...

2025 жылы 246 жұмыс күні, 106 демалыс күні және 13 мереке күнімен өтеді. Ақпан айы 28-не толады. Бұл айда мерекелік күндер жоқ. Ал көктем айы қазақстандықтар үшін демылысқа толы ай болмақ.

8 наурыз – Халықаралық әйелдер күні: Бұл мейрам сенбі күніне сәйкес келеді, сондықтан демалыс 10 наурыз (дүйсенбі) күніне ауыстырылады. Қазақстандықтар 8–10 наурыз үш күн қатарынан демалады.

Наурыз мейрамы (21–23 наурыз): Бұл күндер жұма, сенбі және жексенбіге түседі, сондықтан мереке күндері 24 және 25 наурыз (дүйсенбі, сейсенбі) күндеріне ауысады. Қазақстандықтар бес күн қатарынан (21–25 наурыз) демалады.

Мамыр айында үш мерекелік күн бар:

Тұңғыш президент Нұрсұлтан Назарбаевтың бұрынғы келіні Гүлмира Сатыбалды 12 жыл бойы түрмеде отырады. Сот оның аппеляциялық шағымын қанағаттандырмаған. Бұл туралы Орда басылымы хабарлады. Бұл ақпаратты KursivMedia редакциясына Алматы қалалық сотының баспасөз қызметі растады.

Басылым хабарлауынша, кеше, 5 қаңтарда сот Сатыбалдының аппелляциялық шағымын қараған. Онлайн өткен отырыста апелляциялық сот бірінші инстанцияның шешімін өзгеріссіз қалдырған.

Еске сала кетсек, алдыңғы сот үкімі 2024 жылдың тамызында шыққан болатын. Сатыбалды Заңсыз бас бостандығынан айыру, бопсалау, озбырлық көрсету баптары бойынша жауапқа тартылды. Прокурор келтірген мәліметтерге сәйкес, сотталушы өзінің серіктесі Мәди Батыршаевпен бірге Сатыбалдының күйеубаласы әрі бизнес-серіктесі Абай Жүнісовті 165 күн қамауда ұстап, бопсалап...

Сарапшылар 2025 жылы тұрғын үй бағасы одан әрі қымбаттауы мүмкін деген болжам жасайды. Өйткені тұрғын үй нарығында мемлекеттік бағдарламалардың ықпалы зор болып тұр. Үкімет «7-20-25», «Наурыз», Отау» сынды мембағдарламалар арқылы баспана нарығына қаржы құйып отыр. Kn.kz порталына пікір берген сарапшылар осылай деп тұжырымдайды.

Қазақстан қаржыгерлері қауымдастығының бас сарапшысы Рамазан Досовтың пікірінше, биыл тұрғын үй немесе жалға алу нарығын түбегейлі өзгертетін күрделі өзгеріс болмайды. Бірақ сарапшының айтуынша, құрылыс компаниялары мен девелоперлер сататын пәтерлерге қосымша құн салығын (ҚҚС) алып тастау сияқты ұсыныстар талқыланып жатыр. Бұл тұрғын үй нарығына оң әсерін тигізуі мүмкін.

«Түрңын үй саласындағы мемлекеттік...

Осы жылдың 1 қаңтарынан бастап жеке кәсіпкерлердің әрбір қызметкер үшін  төлейтін әлеуметтік жарнасы көбейеді. Яғни шығын да арта түседі.

Енді әрбір адамға төленетін зейнетақы жарнасы 1,5%-дан 2,5%-ға көбейді. Әр қызметкер үшін жұмыс беруші минималды 2 125 теңгеден  максималды 106 250 теңгеге дейін төлейді.

 Ал әлеуметтік төлемдер 3,5%-дан бірден 5%-ға көтерілді. Кәсіпкер әр жұмысшы үшін 4 250 теңгеден 29 750 теңгеге дейін төлеуі керек.

Әлеуметтік салық мөлшері де 9,5%-дан 11%-ға артты. Бұған дейін АЕК көлемі өскенін де жазған едік.

Бұл төлемдердің барлығын жалпы  Еңбекақы төлеу қорына түсетін алым-салық (ЕТҚ) деп атайды. Қазақстанда ЕТҚ көлемі шамамен 40% құрайды, бұл бизнеске әжептеуір қаржылай қысым түсіреді дейд...

Абай облысы, Бесқарағай ауданына қарасты Қарабас ауылында бес көшеге жаңа қазақша атаулар беріледі. Бұл туралы «Ашық НҚА» порталында облыс әкімдігінің жобасы жарияланды.

Қандай көшелерге атау беріледі?

Қарабас ауылдық әкімдігі мен ономастикалық комиссия ауыл тұрғындарының пікірін ескере отырып, көшелерді қайта атау туралы шешім қабылдады. Атап айтқанда:

Құжат 20 қаңтарға дейін көпшілік талқылауында болады. Әкімдік ономастикалық комиссияның қорытындысына және ауыл тұрғындарының ұсыныстарына сүйене отырып, бұл көшелерге қазақ тілінде мағыналы атаулар беру қажеттігін түсіндірд...

Қасым-Жомарт Тоқаев метапневмовирустан «даңғаза» жасамай, Қытаймен ынтымақтастықты дамыту керек деп санайды. Бұл ойын президент Л.Н.Гумилев атындағы Еуразия ұлттық университетінің Студенттер үйіне барған кезде айтқан.

Президент Еуразия ұлттық университетінің студенттері мен магистранттарына және докторанттарына арналған 2656 орындық жаңа жатақхананы аралап көріп, жұртты алаңдатқан метапневмовирус туралы пікір білдірген.

«Қазір бәрі жаңа инфекция туралы айтып жатыр. Меніңше, одан даңғаза жасаудың қажеті жоқ. Сондықтан Қытаймен ынтымақтастықты одан әрі дамытуымыз керек», – деді Тоқаев.

Айта кетейік, бұл вирус Қазақстанда да тіркелді. Денсаулық министрлігінің 5 қаңтардағы мәліметтеріне сәйкес,  30 адамнан нақтыланған.

Жалпы, бұл виурс анықталған елдер қатарында...

Алматы қаласы «Құрылыс басқармасы» коммуналдық мемлекеттік мекемесі мемлекеттік сатып алу порталында лот жариялады. Ол лоттың құның 21 785 104 459 теңгеге бағаланған.

Бұл қомақты қаражатқа «Н.Сац атындағы Мемлекеттік академиялық орыс балалар мен жасөспірімдер театры» реконструкцияланып, ескі ғимаратқа жапсарлас құрылыс салынады.

Ғимаратты жаңғырту жұмыстары 1,5 жылға (16 ай) созылады. Бұл аралықта ғимараттың электр жүйелері, су және кәріз жүйелері, жылу жүйелері, дыбыстық жабдықтары, сахнаның эдектромеханикалық жабдықтары жаңғыртылып, жөндуден өтеді.

Құжат шарттарына сәйкес тапсырыс беруші құрылыс кезінде отандық тауар өндірушілердің жабдығы мен материалдарын және конструкцияларын пайдалануын қадағалауы керек.

«Енгізілген өзгерістер мен толықтыруларды ескере отырып...

Ұлттық статистика бюросы Қазақстан халқының саны туралы ақпаратты жариялады. Елдегі халық саны 20 млн 265 мың адамнан асты.  

«Қазақстан халқы 2024 жылғы қаңтар-қараша айларында 231 мыңнан астам адамға өсті, 2024 жылғы 1 желтоқсандағы дерек бойынша 20 265 320 адамды құрады», — делінген хабарламада.

Бюро ұсынған мәліметке сенсек, қала халқы 253 мыңға өсіп, 12,75 миллионға жеткен. Ал ауыл халқы керісінше 3 мың адамға азайды, бүгінде ауылдың жерлерде 7,514 миллион адам тұрады. Ал елдегі ер адамдардың үлесі 9 млн 901 мың 542 болса, әйел адамдардың үлесі 10 млн 363 мың 778-ді құрайды.

Сондай-ақ, осы кезеңде халықтың табиғи өсім...

2025 жылы І жарты жылдығында сұйытылған мұнай газы ішкі нарыққа былтырғы бағамен сатылмақ. Тоннасына – 45 158 теңге. Энергетика министрлігі газ бағасын өзгеріссіз қалдырды. Бұл баға 6 айға белгіленген.

Министрліктің «Қазақстан Республикасының ішкі нарығына сұйытылған мұнай газын беру жоспары шеңберінде тауар биржаларынан тыс көтерме саудада өткізудің шекті бағасын бекіту туралы» бұйрығына сәйкес, 2025 жылдың 1 қаңтарына 2025 жылдың 30 маусымына дейін, ҚҚС-ты есептемегенде тоннасына 45 158 теңге деп белгіленген.

2024 жылдың екінші жарты жылдығында да осы баға болған. Оған дейін сұйытылған газдың 1 тоннасы ішкі нарыққа 40 320 теңгеден сатылды.

Бұған дейін Сенат депутаты Бекбол Орынбасаров сұйытылған...

Украина президенті Владимир Зеленский америкалық подкастер Лекс Фридманға үш сағаттық сұхбат берді. Әңгіме барысында Зеленский Украина НАТО-ға мүшелікке өту үшін территориясының бір бөлігін құрбан етуге дайын ба, бейбітшілікке жету жолдары қандай деген сұрақтарға жауап беріп, алғаш рет соғыс басталған кезде Александр Лукашенко өзінен кешірім сұрағаны жайлы айтты.

Тіл мәселесі

Сұхбат бірнеше тілде жүрді. Орысша таза сөйлейтін Лекс Фридман Зеленскиймен әңгімені орысша өрбітуге тырысты. Алайда Зеленский орысша азырақ жауап беріп, негізінен украинша, кейде ағылшынша сөйлеп отырды. Лекс Фридман Зеленскийдің бұл таңдауын соғыс басталғалы украин тілі украин халқы үшін еркіндік пен тәуелсіздік жолындағы күрес символына айналғанымен түсіндірді.

Қазақстан мен Қытай бірлесіп ашқан «Үлбі-ЖБҚ» зауыты жобалық қуатына жетті. Кәсіпорын 2024 жылы жылу бөлетін құрамалар түріндегі 200 тонна төмен байытылған уран өндірген.

«Бұл көлем алты ядролық реакторды қайта жүктеу үшін қажет ядролық отын мөлшеріне сәйкес келеді», – деп жазылған Қазатомөнеркәсіп сайтында.

«Үлбі-ЖБҚ» – Орталық Азияда Атом электр станциялары үшін отын өндіретін жалғыз зауыт. Кәсіпорын 2021 жылдың қарашасында іске қосылды. Сол уақыттан бері зауыт жобалық қуатқа қол жеткізу үшін жыл сайын өндірісін арттырып отырды. Ал шығарылған ядролық отын Қытайдың атом электр станцияларына жіберіледі.

Кәсіпорынды «Қазатомөнеркәсіп ҰАК» АҚ-ның еншілес ұйымы «Үлбі металлургия зауыты» мен...

2025 жылы Беларусь президенті Александр Лукашенко елдегі төңкерістен соң, биліктен қуылуы мүмкін. Ғалымдар, футурологтар мен сарапшылар аяқ астынан болуы ықтимал оқиғалардың болжамына осындай нұсқаны енгізіп отыр. Бұл тізімге биыл әлемде болу мүмкін күтпеген жайттар кірген. 

Politico басылымының жазуынша, ғалымдар 2025 жылы бірнеше маңызды оқиға болады деп болжап отыр.

Бұған сенсек, Ресей, АҚШ, Иран және Израиль құпия түрде келіссөз өткізіп, Тегеран мен Тель-Авив арасындағы жанжалды болдырмауға күш салып, Иранның ядролық қаруы мәселесін талқылайды.

Таяу Шығыстағы ахуалдан бөлек, Ресей мен Украина арасындағы соғысты тоқтатуға қатысты қызық болжам айтылып отыр. Мәселен, АҚШ Президенті Дональд Трамп Қытайдың басшыы Си Цзиньпинмен одақ құрып...