Жаңалықтар

Google кванттық есептеулерге арналған жаңа чип ұсынды. Ол коммерциялық кванттық компьютерлерді құруда революция жасау мүмкіндігіне ие. Pimco АҚШ мемлекеттік облигацияларын ұзақ мерзімді сатып алу көлемін қысқарта бастады. Бұл Вашингтонда айтарлықтай «шығын» барын білдіреді. Morgan Stanley долларды ауыстырып, басқа валюталарға назар аударуға кеңес береді. 9 желтоқсанға арналған әлемдік БАҚ шолуына зер салыңыз.

Morgan Stanley: америкалық долларды сататын уақыт келді

Инвесторлардың басым көпшілігі АҚШ долларының болашағына оптимистік көзқараспен қарайды. Алайда Morgan Stanley сарапшысы Дэвид Адамс долларды сататын уақыт жеткенін айтты деп жазды Market Watch.

Инвесторлар қазір АҚШ долларынан гөрі британдық фунт пен аустралиялық долларды сатып ала алады. Бұл валюталар сауда шиеленісіне...

2025 жылы АЕК 240 теңгеге көбейіп, 3932 теңгені құрайды. Тиісінше жол жүру ережесіне байланысты салынатын айыппұл көлемі де өсе түседі.

Ең үлкен айыппұл тәртіп сақшысын тыңдамағандарға салынады.  Жол патруль полициясының көлікті тоқтату туралы талабын орындамаса, 157 280 (40 АЕК) беруі қажет. Егер осы заң бұзушылықты екінші рет қайталаса жүргізуші куәлігінен айырылып, 5 тәулікке қамалады. Жүргізуші куәлігінен айырылғандар қосымша 235 920 теңге (60 АЕК) төлейді.

Ең көп айыппұлдың бірі дұрыс жолмен жүрмеген жүргізушілерге  салынады. Жаяу жүргіншілер жолымен, тротуармен жүргені үшін көлік иелері 58 980 мың теңге төлейді. Бағдаршамдағы қызыл түстен өтіп кеткені немесе жол реттеушісіне назар салмағаны үшін 39 320 теңге(10 АЕК), екінші рет қайталағаны...

Жапондық «Сёгун» мен корейлік «Кальмар ойыны» мен америкалық «Пингвин» «Алтын глобус 2025» жүлдесі үшін басты қарсыластарға айналмақ. 

Биыл көшбасында Колин Фаррелл және Кристин Милиоти түскен «Пингвин» сериалы тұр. Одан кейін Кейт Бланшетт түскен Альфонсо Куаронның «Disclaimer» трейлері келеді.

Үздік драма қатарында жапондық «Сёгун» мен корейлік «Кальмар ойыны» сериалдары көш бастап тұр. «Сёгун» былтыр ғана жарыққа шыққанына қарамай, әлі көрермен назарында келеді. Ал «Кальмар ойыны» әлі шығып үлгермесе де, үздіктер қатарына ілінген.

Тағы бір талас драма фильмдегі үздік актриса номинациясы бойынша болмақ. Тізімде Памела Андерсон, Анджелина Джоли, Николь Кидман, Кейт Уинслет, Тильда Суинтон мен Фернанда Торрес бар.

«Алтын глобус...

Қазақстан сарбаздары жіберілген Голан жоталарын Израиль премьер-министрі Биньямин Нетаньяху Израильдің «ажырамас бөлігі» деп мәлімдеді.

Израиль премьер-министрі 1967 жылдан бері оккупацияланған бұл жерлердің мемлекет территориясы ретінде танитынын және жоталардың стратегиялық маңызы бар екенін айтқан.

«Біз Голан үстіртінің етегінде емес, оның биіктерінде орналасудың қаншалықты маңызды екенін түсінеміз. Голан үстіртін бақылауда ұстау арқылы өз қауіпсіздігіміз бен мемлекетіміздің суверинитетін қамтамасыз етеміз»,  – деп мәлімдеген.

Сонымен бірге халықаралық шарт бойынша, заңды негізде Сирияның территориясы саналатын жерлерді «Израильдің мәңгілік ажырамайтын бөлігі» деп атап өткен.

Нетаньяху, 2019 жылы Дональд Трамптың Голан шыңдарына қатысты Израиль суверинитетін мойындағанын айта...

Түркия сириялық босқындардың еркін жүруі үшін 2013 жылдан бері жабылған Яйладагы шекара бекетін қайта ашты. Башар Асад режимі құлағаннан кейін, жүздеген адам Сирияға оралу үшін шекараға бет алған. Түркия 2011 жылдан бері 3 миллионға жуық сириялық босқынды қабылдаған.

Түркия Башар Асад режимі құлатылғаннан кейін, сириялық босқындардың отанына қауіпсіз және ерікті түрде оралуына ықпал ету үшін Сириямен шекарада Яйладагы шекара өткелін ашты. 

«Кешеден бастап Сирияда қараңғылық дәуірі аяқталып, жаңа, жарқын тарау басталды. Сириядағы өзгерістердің қатты лебі барлық сириялықтарға, әсіресе босқындарға жақсылық әкеледі», – деді Түркия президенті Режеп Тайып Ердоған.

Ол Түркияның әскери операциялары және Сирияны...

Әлемдегі ең ірі инвестициялық қорлар мен олардың нарықтық капиталдандыруы бойынша алғашқы орындарда бірнеше ірі компаниялар тұр. Олардың әлемдік экономикада ықпалы өте жоғары.

Бұл компаниялар тек өздерінің нарықтағы ықпалын ғана арттырып қоймай, сонымен қатар бүкіл әлем бойынша түрлі саладағы инвестицияларға әсер етеді. Олар экономиканың әртүрлі секторларына, жаңа технологиялар мен тұрақты даму жобаларына, тіпті әлемдік қаржы нарықтарына өз үлестерін қосуда.

Кірістілік философиясы және Уоррен Баффет

Berkshire Hathaway Inc. – бұл әлемдегі ең ірі және ықпалды инвестициялық холдингтердің бірі, штаб-пәтері АҚШ-тың Омаха қаласында орналасқан. Компания Уоррен Баффет басқаратын корпорация ретінде кең танымал. Оның нарықтық капитализациясы 2024 жылы 1,0 трлн доллардан  асып, әлемдег...

Құқық қорғаушы Айтбек Амангелді Талғарда қаза тапқан жасөспірім Шерзат Болаттың ағасы Нұрғанат Ғайыпбаевтың өлімін тергеу аясында қандай шаралар қабылданып, сараптама жүргізілетінін айтып берді.

Айтбек Амангелдінің айтуынша, Шерзат Болаттың отбасының адвокаттары және туыстарымен бірге Талғарға барып, Нұрғанаттың денесін алған. Оның үйіне барып, туыстарымен тілдесіп, кейіннен Алматы облысының прокуроры Берік Адамовпен кездескен.

«Қазіргі уақытта Қылмыстық кодекстің 105-бабы бойынша қозғалды (Өзін-өзі өлтіруге дейін жеткізу). Нұрғанатқа әлеуметтік желіде көп кері пікір жазылды. Жеке адамдар да, көрермендер де, (Шерзаттың өліміне) күдіктілердің аналары да Нұрғанатты бәріне кінәлі деп мәлімдеді, оны маскүнем деп атады. Бұл мәселе бойынша жала жабу туралы өтініш бөлек жазылды...

АҚШ-тың Пенсильвания штатындағы «МакДональдс» мейрамханасында 26 жастағы Луиджи Манджоне ұсталды. Бұл туралы Нью-Йорк полициясының комиссары Джессика Тиш баспасөз мәслихатында хабарлады.

Манджоне «МакДональдста» кітап оқып отырған кезде фастфуд қызметкері оны полиция таратқан фотосуреттерден танып қалған. Тұтқындау кезінде күдіктінің жанынан маска, атыс қаруы және басқа да күдікті бірнеше зат табылған. Нью-Йорк мэрі Эрик Адамстың айтуынша, бұл заттар оны қылмыспен байланыстыруы мүмкін.

Полицияның мәліметінше, Манджонеден табылған қару «пистолет-елес» деп аталады, яғни 3D-принтерде жасалған. Сонымен қатар оның бірнеше жеке куәлігі болған: бірі – өз атына, екіншісі – жалған. Күдікті бұл құжаттардың бірін Нью-Джерси штатында жасатып, Нью-Йорктегі хостелге тіркелу үшін пайдаланған.

Еске сала кетейік...

Сириядағы жағдайға байланысты Еуропа елдері босқындарға тәртіпті күшейтуде. DW басылымының жазуынша, Германияның көші-қон органдары сириялық азаматтардың баспана сұраған өтініштерін қарауды уақытша тоқтатты. Аустрия репатриация және депортация бағдарламасын дайындап жатыр.

Қазіргі уақытта Германия аумағында тұрып жатқан сириялықтар үшін де қиынға соғады. Олардың босқын мәртебесі одан әрі мойындалмайтын болса, ел аумағынан шығып кетулеріне тура келеді.

Неміс жерінде 974 мыңнан астам Сирия азаматы тұрып жатыр.

Голландия да шекараны шегендеп жатыр. Бельгия мен Германиядан келетін мигранттар көшкініне тосқауыл қоюға дайындалуда.

Аустрия босқындардың берген 7300 өтінімін әзірше қараудан бас тартып отыр. Билік сириялық азаматтарды тіпті елден шығаруға қамдануда.

Айта кетейік, Сирияда Асад режимі құлады. Сирияны...

Қазақстандағы дәріханалар нарығы – денсаулық сақтау жүйесінің маңызды бөлігі. Еліміздегі дәріханалар желісі жақсы дамыған, әсіресе, ірі қалаларда бірнеше ірі дәріханалар желілері бар.

Ірі дәріханалар

2024 жылдың 9 айының қорытындысы бойынша ең ірі дәріхана желісі – BIOSFHERE, ZERDE-PHARMA және RAUZA-ADE болып отыр. Биылғы жылдың қыркүйегіндегі жағдай бойынша ең ірі дәріхана желісі 407 дәріханаға ие және жалпы тауар айналымының 7,8% құрайды.

Импортқа тәуелділік

Қазақстан дәрі-дәрмектердің көп бөлігін импорттайды. Ресей, Үндістан, Қытай және Еуропа елдерінен дәрілер жеткізіледі. Бұл ішкі нарықты сыртқы факторларға тәуелді етеді, соның ішінде валюта бағамының өзгеруі мен халықаралық жеткізу тізбегіндегі үзілістер. 2024 жылдың 9 айындағы мәлімет...

Әлеуметтік желі қолданушылары Астанада Qazaq coffee кофеханасында болған жанжалдың мән-жайын талқылап жатыр. Мекемеге келушілердің бірі 2GIS-ке қазақ тіліндегі ас мәзірінің жоқтығын айтып шағымданған. Бұған жауап ретінде Qazaq coffee әкімшілігі қызметкерлерге қазақша сөйлеу талап етілмейтінін айтып, тұтынушыға бет бақтырмаған. Ғаламторда нысан әкімшілігіне риза болмағандар, жағымсыз пікірлерді жаудырды.

Астаналық Қайрат Ибраев 2GIS қосымшасында кофехана туралы пікір жазды. Ер адам Qazaq Coffee қызметкерлері оған қазақ тіліндегі ас мәзірін бермегенін хабарлады.

Кофехана иесінің жауабы көпшіліктің наразылығын тудырды. Әкімшіліктің жауабында олардың қызметкерлерінен қазақ тілін білу талап етілмейтіні, елдегі мекемелердегі барлық құжаттама «50/50 қазақ және орыс тілдерінде» жүргізілетіні айтылған.

Осыдан кейін әлеуметтік желі қолданушылары 2GIS жүйесінде...

Ақтөбе облысының Ырғыз ауданында тағы да суицид оқиғасы болды. Әскери қызметкер өз өмірімен қош айтысты. Бұл жөнінде Kazinform жазды.

— Биылғы 8 желтоқсанда Ақтөбе облысы Ырғыз аудандық қорғаныс істері жөніндегі бөлім бастығы қызмет орнында өз-өзіне қол жұмсады. Алдын ала мәлімет бойынша оқиғаның әскери қызметке қатысы жоқ. Себептері мен мән-жайы анықталуда. Бұл факт бойынша қылмыстық іс қозғалды, — деп хабарлады Ақтөбе облысының қорғаныс істері жөніндегі департаменті.

Бұған дейін Шығыс Қазақстан шекара қызметінің мерзімді әскери қызметшісінің қаза тапқаны хабарланған болатын.

Ақтөбе облысында қуаты 150 МВт жел электр станциясы салынады. Станция құрылысын Қазақстанның даму банкі мен елдегі электролиз зауыты қаржыландырмақ.

Қазақстан қор биржасында жарияланған мәлімет  бойынша Хромтаудағы жел электр станциясы – республикалық жоба.

«ЖЭС қоршаған ортаның экономикалық және әлеуметтік құрамдас бөліктерінің сәтті синтезінің мысалы бола алады. Жел электр станцияларының қуаты Eurasian Resources Group (ERG) кәсіпорындары өндіретін ферроқорытпалардың жасыл энергия көзі болуына әсер етеді. Сонымен қатар жоба аймақтың экологиясы мен экономикасының жақсаруына айтарлықтай оң әсер етеді», – делінген хабарламада.

Жобаның құрылыс кезеңінде 300 жұмыс орны ашылады. Станция пайдалануға берілгеннен кейін 25 тұрақты жұмыс орны ашылады.

Жобаны...

Halyk bank АҚ акционерлері 2023 жылдағы қарапайым акциялар бойынша төлем жасады. Бұл туралы Қазақстан қор биржасының сайтында жарияланған есептен белгілі болды.

2024 жылы 9 желтоқсанда өткен кезектен тыс акционерлер жиынында банктің 2023 жылдағы қарапайым акциялары бойынша төлем жасау туралы шешім қабылданған. Әр акция құны 9,57 теңге деп бағаланды, дивидендтерді төлеу 12 желтоқсаннан басталады.

Жалпы акционерлерге 104,2 млрд теңге төленеді.

Бұған дейін Halyk bank екінші деңгейлі банктер арасында алғашқы болып жасыл облигацияларды сатылымға шығарған еді. Нәтижесінде банк нарықтан 20 млрд теңге тартты. Құнды қағаздар 1,25% жылдық мөлшерлемемен сатылымға шығарылды.

9 желтоқсан күні мұнай мен алтын бағасы Сириядағы билік ауысқаннан кейін өсті. Нарық Таяу Шығыстағы жаңа тұрақсыздықтың салдарын бағалап жатыр. Түркияда құрылыс саласындағы жергілікті компаниялардың акциялары қымбаттады. Инвесторлар бұл компаниялар Сирияны қалпына келтіруде маңызды рөл атқарады деп санайды.

Мұнай нарығы

Brent мұнайының бағасы сауда барысында 1,3%-ға көтеріліп, барреліне 72 доллардан асты. Ал АҚШ мұнайы WTI шамамен 1,4%-ға қымбаттап, барреліне 68 доллардан асты. 

Нарық Сириядағы биліктің ауысуын қадағалап отыр. «Қазіргі баға нарықтар негізінен Сириядағы шиеленіс тек ел аумағынан әрі таралмайтынын байқатты. Демек, мұнай жеткізіліміне аса бір қауіп жоқ», – дейді IG Asia Pte нарықтық стратегы Цзюнь Жун Йеп. 

Сириядағы жағдайды...

Қырғызстаннан Қазақстанға автокөлік импорты әлдеқайда артқан. Kolesa.kz жазуынша, 2022 және 2023 жылдарды салыстырғанда, импорт 38 есе ұлғайған.

Көрші елден келген көліктер Ресейге де асып жатыр. Енді импорт қарқыны төмендеуі мүмкін.

Еуразиялық экономикалық одақ электронды көлік құжатын рәсімдей бастайды.

Қазақстан Республикасы Өнеркәсіп және құрылыс министрлігінің министрлігінің Интеграция және халықаралық ынтымақтастық департаментінің басшысы Әділбек Бектібаевтың айтуынша, 2025 жылдың 1 қаңтарынан бастап Қазақстанда көліктерді бастапқы тіркеу кезінде тек электронды техникалық көлік құжатын ұсыну қажет болады. Бұл туралы Қазақстан Республикасы Ішкі істер министрлігінің 2024 жылғы 7 қазандағы №743 бұйрығында көрсетілген.

E-КТҚ халықаралық шарттарға сәйкес, автокөлік кеденнен өткен елде ғана беріледі. Қырғызстан арқылы әкелінген жағдайда...

Сирияда Башар Асад режимі ақыры құлады. Сирия дағдарысына Қазақстанның екі нәрседе қатысы бар. Біріншісі, Қазақстанның бітімгершілік күштері Голан жотасында орналасқан. Екіншісі, Сирия мәселесінің түйіні Астана процесінде талқыланып келген еді. Башар Асадтың тағынан таюынан кейін ежелгі өркениет ошағы – Шам тыныштық тауып, халқы бейбіт өмір сүре ме? Бұл елдің болашағы туралы не айтуға болады?

Президент жанындағы Қазақстандық стратегиялық зерттеулер институтының Халықаралық қауіпсіздік бөлімінің бас сарапшысы Мұхит Асанбаев Kursiv.media-ға Башар Асад режимінің құлауына қандай жағдайлар түрткі болғанын, халықаралық ахуал қалай қалыптасқанын және елдің болашағы туралы ойымен бөлісті.

Саясаттанушының сөзіне қарағанда, соңғы кездері Башар Асад өзін дербес саясаткер ретінде сезіне бастаған. Оған Араб...

2025 жылы әлемдік экономиканың өсімі 3,2%, ал Қазақстан экономикасының өсімі 4,5%-ды құрайды. Ұлттық банк өз есебінде осылай деп көрсетіп отыр.

Реттеуші есебінше, 2024 жылдың 9 айында ЖІӨ 4,1%-ды құрады, дегенмен алғашқы жартыжылдықта айтарлықтай баяулағаны байқалған. Бірақ жыл соңына қарай осы қарқынды сақтап, 4-4,5% аралығында тұрақталады деп күтеді. Банк алдағы үш жылға да позитивті болжаммен қарайды. 2025 жылы экономикалық белсенділік 4,5-5,5%, 2026 жылы 4,6-5,6%-ға дейін өседі. 2027 жылы 3,3-5,3% диапазонында сақталады деп отыр.   

Бас банктің талдауынша, инфляция деңгейі де келесі жылы айтарлықтай өзгереді. 2025 жылы – 6,5-8,5% аралығында, 2026 жылы – 5,5-7,5% шегінде, 2027 жылы 5%-ға жақындайды деп болжайды.

Ұлтты...

Қайта сайланған АҚШ президенті Дональд Трамп АҚШ-та туған балаларға азаматтық беруден бас тартатынын жария етті. Бұл заң АҚШ-тың Конституциясында бекітілген. Бұл түзету XIX ғасырда енгізілген. NBC News-ге берген сұхбатында Трамп оны алып тастайтынын айтты.

«Мұны біз тоқтатуымыз керек. Бұл – күлкілі жайт», – деді  Трамп.

Дейтұрғанмен, болашақ АҚШ президенті Конституцияның осы нормасын қалай өзгертетінін егжейлі-тегжейлі түсіндірген жоқ. Қолынан келсе, «атқару шаралары» арқылы жасайтынын айтып қалған.

Сондай-ақ демократтармен бірге АҚШ-қа балаларымен келген заңсыз келген иммигранттарға елде қалуға мүмкіндік беретін заңды қабылдауда бірге жұмыс істеуге әзір екенін мәлімдеді.

Десе де, кейбір сарапшылардың пікірінше, АҚШ конституциясын өзгерту...

Қаржы министрлігі банкрот деп танылған компаниялар тізімін жариялады. 3000-ға жуық ұйым арасында «Қазақстан барысы» қазақ күресі турнирін ұйымдастырған «Қазақстан барысы Advertising» ЖШС да бар.

Аталмыш компания үстінен 2023 жылы турнирге бөлінген 1 млрд теңгеден аса қаржыны жымқырды деген күдікпен қылмыстық іс қозғалған болатын.

Қаржы мониторингі агенттігі сол кезде компания басшылары 2016-2019 жылдары жалған шот-фактура жазып, бюджет қаржысын жымқырды деп мәлімдеген.

«Қазақстан барысы» турнирінің бас ұйымдастырушысы – қоғам белсенді Арман Шораев. Осы іс қозғалғанда ол әлеуметтік желідегі парақшасында өзінің ақ екенін жазған.

«Қазақстан барысы Advertising» компаниясы 2023 жылы құрылған. Бас директоры да, құрылтайшысы да – Жасұлан...

Қаржы министрлігінің мәліметінше, Қазақстан халықаралық қаржы ұйымдарынан қарыз алу туралы 34 рет келісімшартқа отырған. Алынған қаржы инвестициялық және басқа да жобалар үшін жұмсалған деп жазады LS.

2024 жылдың 1 қазанындағы есеп бойыша, халықаралық кредит бойынша қарыз 5,5 млрд доллар (2,6 трлн теңге).

Қазақстан үкіметіне ең көп қарыз берген – Халықаралық қайта құру және даму банкі (ХҚҚДБ). Қазақстан қаржы ұйымынан 3,29 млрд доллар (1,6 трлн теңге) борыш алған. Одан кейін Азия даму банкі (АДБ) 1,4 млрд доллар (665,8 млрд теңге) берген. Азиялық Инфрақұрылымдық Инвестициялар банкі (АИИБ) 633,3 млн доллар (303,5 млрд теңге) қарызға берген.

Мемлекет Еуропалық қайта құру және даму...

2022 жылдан бері зергерлік бұйымдар бағасы рекордтық қарқынмен өскен. Бұл туралы Бірінші кредиттік бюро хабарлады.

Бюро мәліметінше, қазан айынан бері зергерлік бұйымдар мен сағаттардың бағасы 6%-ға қымбаттаған. Бұл – 2022 жылдың наурыз айындағы жағдаймен салыстырғанда айтралықтай жоғары. Ол кезде валюта нарығында құбылмалы жағдай орнаған болатын.

Жалпы зергерлік бұйымдардың құны айырбас бағамы нарығындағы құбылмалылыққа сезімтал келеді. Мәселен, 2022 жылдың наурызынан бөлек, 2015 жылы да әшекей бұйымдардың бағасына валюта нарығындағы жағдай қатты әсер еткен болатын.

Бір қызығы, әр өңірде бағалар әртүрлі. Атап айтқанда, Түркістан облысында баға бірден +16,5%-ға қымбаттап кеткен. Бұл 2018 жылдан бергі үлкен құбылыс саналады. Одан кейінгі орында...

Алматы облысының денсаулық сақтау басқармасы Талғарда Шерзат Болаттың ағасы Нұрқанат Ғайыпбаевтың психологиялық жай-күйіне қатысты арызданбағанын айтты.

«Ол ешқашан бізге жүгініп келген емес. Біздің міндеттеуге құқығымыз жоқ. Бұл жөнінде нақты ақпарат бере алмаймыз. Өйткені бұл адам аурухана емес, басқа жерде қайтыс болған», – деп жауап берді басқарманың баспасөз қызметі.

Сондықтан Алматы облысының денсаулық сақтау басқармасы ешқандай түсініктеме бере алмайтынын, істің полиция құзыретінде екенін алға тартып отыр.  

Алматы облысы полиция департаменті болса, Нұрғанат Ғайыпбаевтың Шерзат Болатпен мессенджерде жазысқан хатын жариялап, «өзіне-өзі қол салды» деп ақпарат таратып отыр.

Қаржау Нұрымов інісі Нұрқанат Ғайыпбаевпен жазысқан хатын растады...

Ресей президенті Владимир Путин отставкаға кеткен Сирия президенті Башар Асадқа саяси баспана беру туралы шешім қабылдады. Десе де Путиннің ресми кестесінде Асадпен кездесу жоспарланбаған. Бұл туралы Ресей басшысының баспасөз хатшысы Дмитрий Песков хабарлады.

«Әрине, мұндай шешімдер мемлекет басшысының қатысуынсыз қабылданбайды. Бұл – оның шешімі», – деп мәлімдеді Дмитрий Песков журналистерге.

Сондай-ақ Башар Асадтың Мәскеуге келіп, оған саяси баспана берілгені туралы ақпаратқа түсініктеме берді.

«Асад мырзаның қай жерде екені туралы қазір сіздерге ештеңе айта алмаймыз», – деп қысқа қайырды Песков.

Путиннің Асадпен кездесу жоспарына қатысты сауалға Песков: «Президенттің ресми жұмыс кестесінде...