Жаңалықтар

Алматы әкімдігі Қайрат Боранбаевтан қайтарылып алынған «Алмалы» сауда орталығының орнында 12,2 млрд теңгеге балаларға арналған мұражай тұрғызуды жоспарлап отыр. Бұл туралы Алматы қалалық мәслихатында қала әкімі Ерболат Досаев айтты.

Әкімнің айтуынша, балаларға арналған музей ғимаратының құрылысы 2025 жылы басталады.

«2025 жылдан бастап, бұрынғы «Алмалы» сауда орталығының базасында Science Museum Singapore компаниясымен бірлесіп, балаларға арналған алғашқы ғылым музейінің құрылыс жұмыстары басталады. Бұл мақсатқа қала бюджетінен 12,2 млрд теңге бөлу жоспарланған», – деді әкім.

Еске сала кетсек, «Алмалы» сауда орталығы «Қаңтар» оқиғасы кезінде қиратылып, содан бері жұмысын тоқтатқан болатын. Ал 2023 жылдың қазан...

Қазақстан 2024 жылдың 11 айында Германияға 1,36 млн тонна мұнай жіберген. Бұл 2023 жылдың сәйкес кезеңімен салыстырғанда 515 мың тоннаға артық. «ҚазТрансОйл» Энергетика министрлігі бекіткен кестеге сәйкес, жыл соңына дейін тағы 130 мың тонна мұнай жібермек. Бұл туралы компанияның Қазақстан қор биржасы сайтында жарияланған есебінен белгілі болды.

Бұл мұнай Германияға «Өзен – Атырау – Самара» магистральдық мұнай құбыры және одан әрі «Транснефть» ЖАҚ магистральдық мұнай құбырлары жүйесі арқылы жеткізіледі.

Мұнай экспортынан екінші орында – «Баку-Тбилиси-Джейхан» бағыты тұр. Осы жылдың 11 айында бұл бағытпен 1,34 млн қазақстандық мұнай тасымалданған.

Ал Ақтау-Махачкала порты бағыты бойынша 1,77 млн тонна қазақстандық мұнай жөнелтілд...

Желтоқсан айының аяғына дейін қазақстандықтар бірнеше салық төлеп, бірқатар салық есебін тапсыруы тиіс. Соның ішінде зейнетақы жарнасы, әлеуметтік аударымдар мен МӘМС жарнасы 25 желтоқсанға дейін төленуі керек. Осы ретте Мемлекеттік кірістер комитеті салық күнтізбесін жариялады.

Қандай төлемдер төленуі тиіс?

20 желтоқсанға дейін шетелден, соның ішінде ЕАЭО елдерінен тасымалданған тауарлардың акцизі төленуі тиіс. Ал 25 желтоқсанға дейін:

Кәсіпкер қазақстандықтардың желтоқсан айынде тапсыратын бірнеше салық есебі бар. 17 қарашаға дейін 400.00 және 421.00 нысанды салық есебі меморганға ұсынылуы шарт. Бұл...

Енді жеке мәліметтерді үшінші тарапқа «жайып» жібергендер қатаң жазаланатын болады. Бұл туралы Ақпараттық қауіпсіздік комитетіне сілтеме жасап LS жазады.

Қазір жеке деректермен жұмыс кезінде қателік жіберген операторларға, кәсіп иелері немесе үшінші тараптағы тұлғаларға 184,6 мың теңге (50 АЕК) мен 738,4 мың теңге (200 АЕК) аралығында айыппұл салынады. Айыппұл көлемі жеке тұлға немесе ірі кәсіпкерлік екеніне байланысты өзгереді.

Егер жаңа өзгеріс күшіне енсе, айыппұл үш есе көбейеді. Яғни жеке деректерді таратқаны үшін мемлекетке 553,8 мыңнан 2,2 млн теңге (150 АЕК пен 600 АЕК) аралығында төлеуі керек болады.

Одан бөлек ортақ реестр құру ұсынылды. Ол жерде жеке деректерді таратып жіберген компаниялар...

Ғалымдар жүргізген экономикалық зерттеу нәтижесіне сәйкес алдағы бес жылда жасанды интеллект музыканттар мен әртістердің табысына қауіп төндіретінін мәлімдеді.

Жасанды интеллект пен роботтардың адамзатқа қаупі туралы тартысқа ешқашан нүкте қойылмас, сірә. Бірі олар адамның орнын толық баса алмайды десе, екіншісі бұл мәселеге бей-жай қарамауға шақырады.

Нақты статистиканы көру үшін авторлар құқығын қорғайтын Авторлар мен композиторлар қоғамының халықаралық конфедерациясы (The International Confederation of Societies оf Authors and Composers) PMP Strategy консалтиң компаниясымен бірлесіп, әлемде алғаш рет жасанды интеллектінің музыка мен аудивижуал секторға экономикалық әсеріне қатысты зерттеу жүргізді. Нәтижесінде, жасанды интеллектінің технологиялық компанияларға жақсы пайда әкеліп, керісінше шығармашылық жолындағы адамдардың табысының азаюына алып...

Танымал ресейлік әнші әрі рэпер Моргенштерн Қазақстандағы жанкүйерлеріне концертінің болмайтынын өзінің Instagram парақшасында хабарлады.

Әншінің айтуынша, оның Қазақстан сахнасында өнер көрсету ойы тағы да сәтсіз аяқталды. Алматыда 7 желтоқсанға, ал Астанада 8 желтоқсанға жоспарланған концерттер ресми түрде тоқтатылды.

Рэпер концерттердің өтпей қалу себептерін ашып айтпады, бірақ жанкүйерлеріне билеттерін қайтаруды ұсынды.

«Тосынсый іске аспады, жоспарымыз орындалмады. Сондықтан билеттеріңізді өткізіңіздер, әлі бір күні кездесеміз деп үміттенемін», – деді Моргенштерн өз парақшасында.

Айта кетейік, бұған дейін Моргенштернге Дубайда жергілікті заңнаманы бұзғаны үшін концерт өткізуге тыйым салынған еді. Бұл тыйым әншінің сұхбаттарының бірінде Араб әмірлігінің шектеулерін оңай...

Алматы қаласында көлік кептелісімен күреске 2025 жылы 34 млрд теңге бөлінеді. Бұл мәселені әкімдік транспорттық тіректі дамыту және басты үлкен көшелерді қосу арқылы жүзеге асырмақ. Алматы қаласы мәслихатының кезектен тыс ХХV сессиясында Алматы қаласы әкімі Ерболат Досаев осындай мәлімдеме жасады.

«Жыл соңына дейін Сайын және Мөңке би көшесінің қиылысындаға көлік жол айырығының құрылысы аяқталады. Құлжа тас жолы алты жолаққа дейін кеңейтілді. Сейфуллин даңғылы және Жансүгірова көшелерінде көлік тунелі жол айырығы ашылды», – деп есеп берді қала әкімі.

Ерболат Досаевтың айтуынша, Сайын, Абай даңғылы, Тілендиева мен Солтүстік айналма жолдары Үлкен Алматы айналма автомобиль жолына дейін қосылады...

Франция Қазақстанда АЭС құрылысын жүргізуге көмектесуге дайын. Бұл туралы Энергетика министрлігінің баспасөз қызметі хабарлады.

Министрліктің хабарлауынша, Энергетика министрі Алмасадам Сәтқалиев бастаған делегация Францияға жұмыс сапарымен барған. Қазақстан тарапы бұл елдің ядролық саладағы жетекші компанияларының басшыларымен кездесіп, келіссөздер жүргізген.

Энергетика министрі Алмасадам Сәтқалиев жұмыс сапары барысында Францияның атом саласындағы жетекші ұйымдарымен, сонымен бірге ірі энергия өндіруші компанияларымен, EDF атом электр станцияларының операторымен, Framatome атом электр станцияларына арналған жабдықтарды әзірлеуші және өндірушісімен, Arabelle Solutions атом электр станцияларына арналған турбиналық жабдықтар жеткізушісімен келіссөздер жүргізген.

Бұдан бөлек атом электр станциялары үшін инжинирингтік қызметтер, жобаларды басқару және цифрлық шешімдерге маманданған Assystem халықаралы...

Алматы облысы Қарасай ауданы Шамалған ауылдық округіндегі аумағы 142,92 гектар болатын жер телімі сатылымға шықты. Алайда ешкім қызығушылық танытпағандықтан, сатылмай қалды.

Жер телімі 2024 жылғы 6 желтоқсанда бастапқы бағасы 127 861 494 теңгемен сауда-саттыққа шығарылған еді. Сауда-саттық өткізілмей қалған. Басты себеп – сату объектісіне бірде-бір адам қызығушылық танытпаған немесе аукцион залында бастапқы бағаға келіспеген.

Жерді сатылымға Қайтарылған активтерді басқару комитеті шығарған. Оның құны 2024 жылдың маусымында бағаланған. Қосымша құжаттарға сәйкес жер телімін пайдалануға Сыбайлас жемқорлыққа қарсы қызмет 2022 жылы шектеу қойған.

«Тіркелген құқықтар (ауыртпалықтар) туралы анықтамаға сәйкес ҚР Мемлекеттік қызмет істері және сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл...

2024 жылдың қаңтар-қыркүйек айлары аралығында Қазақстанда ішкі туризммен айналысқан азаматтар саны 5,97 миллионға жетті. Бұл туралы Туризм индустриясы комитеті.

Комитеттің мәліметінше, бұл өткен жылдың осы кезеңімен салыстырғанда 562 мың адамға артық. 2023 жылы бұл көрсеткіш 5,4 миллион адамды құраған.

Ел ішінде саяхаттаған туристердің басым бөлігі Алматы, Астана қалалары мен Ақмола облысын таңдаған. Бұл өңірлер табиғаттың ерекше сұлулығымен, заманауи инфрақұрылымымен және түрлі туристік бағыттарымен танымал.

Туризм индустриясы комитетінің төрағасы Нұртас Кәріпбаев:

«Ішкі туризмнің дамуы қазақстандықтардың өз елін тереңірек танып, зерттеуге деген қызығушылығының артқанын көрсетеді. Бүгінде ішкі туризмді әр азамат үшін қолжетімді әрі жайлы етуге бағытталған нақты...

Еуразиялық Одаққа кіретін 5 мемлекет арасында Қазақстан кәсіпкерлеріне ұлттық валютамен алған кредит қымбатқа түседі. Өйткені Қазақстандағы бизнеске берілетін несиенің орташа пайыздық мөлшерлемесі 24,1%-дан басталады. Ал ең арзаны – Беларусь елінде. Бұл туралы Еуразиялық экономикалық комиссия шолуында жазылған.

Беларусь орта және шағын кәсіпкерлері бизнесін дамытуға ұлттық валютада кредит алса, орташа мөлшерлемесі 10,7% болады. Яғни Қазақстанмен салыстырғанда бизнеске ұзақ мерзімге берілетін несие екі есе арзан.

Ресейдің негізі мөлшерлемесі (21%) Қазақстанның базалық мөлшерлемесімен (15.25%) салыстырғада әлдеқайда жоғары болса да, бизнеске рубльмен берілетін ұзақмерзімді кредиттің орташа пайыздық мөлшерлемесі – 15,3%. Ал қысқамерзімді несиенің пайызы орта есеппен 19%-ды құрайды.

Есесіне Қазақстанда шетелдік...

Зейнетақы жинақтарының 2025 жылға арналған ең төменгі жеткілікті шегі (ТЖШ) сол деңгейде қалатын болды. Бұл туралы БЖЗҚ-ның сайтында  жарияланды.

«БЖЗҚ 2025 жылға арналған ТЖШ жариялап, 2024 жылғы деңгейде өзгеріссіз қалғанын хабарлайды.  Естеріңізге сала кетейік, 2024 жылы да ТЖШ мөлшері көтерілмеген болатын», – деп жазылған хабарламада.

ТЖШ – салымшы зейнет жасына келгенде ең төменгі зейнетақы мөлшерінен кем емес деңгейдегі зейнетақы төлемдерін алу үшін шотта қалуы керек ең төменгі көрсеткіш. Оны есептеу үшін әлеуметтік-экономикалық көрсеткіштер, болашақтағы болжамды зейнетақы жарналары (ең төменгі жалақы мөлшерінен) және инвестициялық кіріс деген көрсеткіштер назарға алынады.

Қордың түсіндіруінше, 2025 жылға арналған ТЖШ есептеу кезінде...

Ауыл шаруашылық министрі Айдарбек Сапаров Қазақстанның небәрі 5 түрлі азық-түлік өніміне тәуелді екен айтады. Ал қалған өнімдер бойынша шамамен 80-100%-ға дейін ел өзін-өзі қамтып отыр деп сендірді.

«Бүгінгі күні отандық өндірістің есебінен барлық негізгі азық-түлік тауарларымен
80 пайыздан 100 пайызға дейін және одан да жоғары қамтамасыз етілген. Тек 5 тауар бойынша импортқа тәуелділік бар»,- деді АШМ басшысы.

Бұл бес өнім мыналар:

Сапаров қант бойынша импортқа тәуелділік көлемі, шетелден әкелінетін қамыс қанты шикізаты есебінен төмендегенін айтты.

«Қант алты-ақ пайыз...

Дьюк университетінің түлегі, білім саласындағы сарапшы Ғабит Бекахметов nFactorial подкастында қазіргі қазақтар туралы пікір білдіріп, көшпенділер  рухы жоғалып бара жатқанын айтты.

«Біз Қытай және Ресей императорларының арманын орындадық. Олар қазақтардың отырықшылыққа көшіп, қарапайым болғанын, әлсіз қала тұрғындары болғанын армандады», – деді Ғабит Бекахметов.

Оның пікірінше, Батыс мәдениеті ұзақ жыл бойы азаматтарға «көшпенділер қолдарынан ештеңе келмейтін дөрекі жабайы болған» деп сендіріп келген.

Оның айтуынша, болашақ Илон Масктер қазір ауылда жүр.

Ғабит Бекахметов – Duke University и Oxford University түлегі, білім саласындағы сарапшы. Бірнеше кітаптың авторы. 10 инновациялық мектепті іске қосқан.

Қаржы нарығын реттеу және дамыту агенттігі (ҚНРДА) қарыз алушының борыштық жүктеме коэфициентін (БЖК) есептеуге жаңа өзгерістер енгізді. Енді жеке көлік сатып алу кезінде азаматтың несие жүктемесі есепке алынбайды.

Борыштық жүктеме коэффициенті (БЖК) – қарыз алушының төлеп бітпеген кредиті бойынша төлемдері мен ай сайынғы табысының арақатынасы. Банктер, микроқаржы ұйымдары жеке тұлғаға несие беру кезінде БЖК мөлшерін назарға алады. ҚНРДА-ның бекітуі бойынша БЖК 50% болуы керек, яғни несие алғысы келетін жеке тұлғаның банкке беретін ай сайынғы төлемі оның ресми табысының жартысынан аспауы тиіс.

 Осы жылы агенттік БЖК-ні есептеу бойынша жаңа өзгерістер енгізді. Енді:

Қазақстанның қазіргі президенті Қасым-Жомарт Тоқаев пен бұрынғы президенті Нұрсұлтан Назарбаев Қырғызстан президенті Садыр Жапаровты 56 жасқа толған туған күнімен құттықтады. Бұл туралы Қырғызстан президентінің баспасөз қызметі хабарлады. 

Қасым-Жомарт Тоқаев әріптесіне денсаулық пен қажымас қайрат тілеген. Тоқаев құттықтау жеделхатында Жапаровтың қазақ-қырғыз қатынастарын тереңдетуге қосқан үлесін, оның күш-жігерінің арқасында Қырғызстан өзінің халықаралық беделін арттырғанын атап өткен.

«Осы айтулы күні, құрметті Садыр Нұрғожоұлы, сізге зор денсаулық, сарқылмас қуат және жауапты мемлекеттік қызметіңізде табыс, ал бауырлас Қырғызстан халқына амандық пен өркендеу тілеймін», – делінген жеделхатта.

Нұрсұлтан Назарбаев болса, Жапаровқа Қырғызстанның «жарқын болашағы» үшін барлық мақсат мен жоспарды іске...

Алматыда өткен «Қазақстан аруы-2024» сұлулық байқауында өскемендік 22 жастағы Бағым Балтабаева жеңімпаз атанды. Байқауға Қазақстанның түкпір-түкпірінен келген 20 үміткер қатысты.

Финалдық кезеңде бірнеше арнайы номинациялар тағайындалды:

Биылғы байқау ерекше концепциясымен көзге түсті. Ұйымдастырушылар сұлулық стандарттарына деген қоғамдағы стереотиптерді жоюды мақсат тұтты. «Әйел болу өнер» («The Art of Being a Woman») деп аталған тақырып аясында қатысушылардың ішкі әлемі мен тұлғалық қасиеттеріне басымдық берілді.

Бағым Балтабаева енді Қазақстан атынан «Әлем аруы» халықаралық байқауында бақ сынайды.

Қатардың Nebras Power инвестициялық компаниясы Абай облысында гидроэлектростанция салуды жоспарлап отыр. Бұл туралы «Самұрық-Қазына» баспасөз қызметі хабарлайды.

Қазір «Самұрық-Қазына» мен Nebras Power басшылығы арасында келіссөздер жүріп жатыр. Баспасөз қызметінің мәліметінше, ГЭС құрылысы Қазақстанның шығысында салынуы мүмкін.

Гидроэлектростанцияның қуаты 350 МВт-ға дейін жетеді. Бұл жоба қазіргі Шүлбі ГЭС-інің жұмысын қарама-қарсы тараптан бақылап отыруды қамтамасыз етпек. 

Nebras Power – ірі энергетикалық және инвестициялық компания, штаб-пәтері Дохада орналасқан. Негізгі инвестициялық компаниялар Таяу Шығыс, Оңтүстік-Шығыс Азия, Африкадағы Сахараның оңтүстік бөлігі, Шығыс Еуропа, Орталық Азия және Латын Америка нарығында шоғырланған.

Осы жылы Қазақстан мен Қатар арасында келісім жасалып, араб мемлекеті елімізге 20 млрд доллар инвестиция...

Қазақстан мен Қытай Транскаспий дәлізі арқылы литий-ионды батареяларды тасымалдайды. Бұл туралы Көлік министрлігінің баспасөз қызметі хабарлады.

«Биылғы жылдың 5 желтоқсан күні Қытай Халық Республикасы астанасы Бейжің қаласында Қазақстан мен Қытай көлік ведомстволарының басшылары Марат Қарабаев пен Лю Вэй арасында келіссөздер өтті. ТХКБ дәлізі бойынша Қытайдан литий-ионды батареяларды тасымалдау көзделіп отыр»,- делінген баспасөз хабарламасында.

Баспасөз қызметінің хабарлауынша, Көлік министрі Марат Қарабаев Қытайдың Бейжің қаласына жұмыс сапарымен барған.

Екіара келіссөздер барысында тараптар ТХКБ маршрутын бірлесіп дамыту мәселесін, сонымен бірге, жүктердің үздіксіз өтуін қамтамасыз ету бойынша тұрақты жұмыс тобын құрып, дәліздің өтімділігін арттыру мәселесін...

2024 жылы Қазақстаннан Иран мен Ауғанстанға астық экспортының қарқыны артқан. Негізінен астық экспортында Ауғанстанға жіберілетін көлем айрықша көбейген. Яғни 71% өсіп, 67 мың тоннадан 115 мың тоннаға дейін өскен. Иранға жіберілетін астық көлемі 30 есе артып, 10 мың тоннадан 299 мың тоннаға дейін жеткен.

Бұдан бөлек, Өзбекстанға (42%), Тәжікстанға (49%), Қытайға (17%) экспорт көлемі өскен.

«Биылғы қараша айының соңындағы жағдай бойынша 6,3 млн тонна астық экспортталды. Жаңа өнім экспорты 2,37 млн тоннаны құрады, бұл 2023 жылдың сәйкес кезеңімен салыстырғанда 52%-ға артық», – делінген министрлік хабарламасында.

Жыл сайын елде жиналатын астықтың 8-9 млн тоннасы шетелге экспортталады. Қазақстанның экспорт географиясында 40 астам ел бар. Экспортқа шығарылатын дақылдың 6,5-7,5 млн тоннасы — бидай. Алайда 2024 жылы...

Қазақстан мен ОПЕК+ елдері мұнай өндірісін қысқарту туралы келісімнің мерзімін 2026 жылдың соңына дейін ұзартуға келісті. Бұл туралы Энергетика министрлігі хабарлады.

Министрліктің мәлімдеуінше, мұнай өндірісін қысқарту міндеттемелерін толық орындау және артық өндірілген көлемдерді өтеу маңызды шарттардың бірі ретінде көрсетілген.

2023 жылдың сәуірі мен қарашасында қосымша ерікті қысқартулар туралы жариялаған сегіз ел — Сауд Арабиясы, Ресей, Ирак, Біріккен Араб Әмірліктері, Кувейт, Қазақстан, Алжир және Оман — ОПЕК+ елдерінің 38-ші министрлік кездесуі аясында жеке кеңес өткізген.

Бұл басқосу мұнай нарығындағы тұрақтылық пен тепе-теңдікті сақтау мақсатында ОПЕК+ тарапынан қолға алынған сақтық шараларын талқылауға арналған. Кеңес барысында 2023 жылдың сәуірінде жарияланған қосымша ерікт...

Алматыда жыл басында екі рет күшті жер сілкінісі болып, тұрғын үй нарығының біраз уақыт тұралап қалуына әсер етті. Араға 1-2 ай салып, сектор қалпына келе бастады. Алайда соңғы күндері доллар бағамы шарықтап, тұрғын үй бағдарламаларының шарты өзгерді. Баға шарықтап, нарық түсініксіз күйде тұрған тұста  алып шаһардан арзанға қандай пәтер алуға болады, қандай тұрғын үй кешенінің бағасы төмен екенін «Курсив» тілшісі анықтап көрді.

Сатылып тұрған пәтерлердің 30%-ы жатақханалар

Бүгінде Krisha.kz сайтында бағасы 20 млн теңгеден аспайтын үйлер бойынша 5 мыңнан астам хабарландыру бар.

Олардың ішінде 35%-ы 1950-1999 жылдары салынған тұрғын үйлер, тағы 30%-ы жекешелендірілген жатақханалар. Ал жеке үйлер...

Франция президенті Эммануэль Макрон елдегі саяси дағдарысқа қарамастан, 2027 жылға дейін билікте қалатынын мәлімдеді. Бұл туралы The Guardian хабарлады.

Франция басшысы отставкаға кету мүмкіндігін жоққа шығарып, жақын күндері жаңа премьер-министрді тағайындайтынын уәде етті.

«Сіздер маған бес жылға демократиялық мандат бердіңіздер, мен оны толық орындауға міндеттімін», – деді Макрон француз халқына жолдаған үндеуінде.

Еске салсақ, Францияның Ұлттық ассамблеясы премьер-министр Мишель Барнье үкіметіне сенімсіздік білдіріп, оны отставкаға жіберу туралы шешім қабылдады. Макрон осы жағдайларға қарамастан, ел басқару жауапкершілігін соңына дейін атқаратынын айқын жеткізді.

Қазақстан президенті Қасым-Жомарт Тоқаев АҚШ-тың жаңа сайланған президенті Дональд Трамппен телефон арқылы тілдесті. Бұл туралы Ақорда хабарлады.

Сөйлесу барысында Тоқаев Трампты президент лауазымына қайта сайлануымен құттықтаған.

«Саясаткерлер сауда, инвестиция салаларында және ядролық қаруды таратпау бағытында стратегиялық серіктестікті дамытуға бейіл екендерін растады», – делінген Ақорда хабарламасында.

Бұған қоса, Президент әлемде туындаған өзекті мәселелерге қатысты Қазақстанның ұстанымын жеткізген.

Екі ел президенттері Қазақстан-АҚШ ынтымақтастығының қарқынын сақтап тұру мақсатында ұдайы байланыста болуға уағдаласқан.

Айта кетейік, 5 қарашада болған АҚШ президент сайлауында Консервативті партияның өкілі Дональд Трамп демократтар ұсынған Камала Харристен алда келіп, жеңіске жеткен. 6 қарашада президент Тоқаев Трампты жеңісімен құттықтап, жеделхат...