Жаңалықтар

Оқушыларды орамалмен мектепке жіберу мәселесі Жоғарғы сотта қаралды. Осы жолы Жоғарғы сот мамандандырылған ауданаралық әкімшілік соттың шешімін бұзды.

Сот органы білім алу  Қазақстан Республикасы азаматтарының негізгі Конституциялық құқығы деп есептейді. Сондықтан баласын орамал үшін мектепке жібермеу заңсыз деп санайтын ата-ананың аппеляциялық шағымын мақұлдады.

Бірақ Жоғарғы сот бұған қатысты нақты шешім шығаратын ведомство – салалық министрліктің өзі деген қорытынды жасаған.

«Орта білім беру ұйымдары үшін міндетті мектеп формасына талаптарды бекіту жөніндегі өкілеттіктерге бейінді министрлік ие екенін атап өтеміз. Министрдің тиісті бұйрығы заңсыз деп танылмады және жойылған жоқ», – деп хабарлады баспасөз қызметі.

Жоғарғы сот ата-ананың мектеп...

Петропавлда қазылар алқасы «Тиолайн» компаниясының ортақ иесі әрі атқарушы директоры Виктор Долгалевті ақтап шықты.

Tengrinews.kz жазуынша, бұл істі алқабилердің қатысуымен қылмыстық істер жөніндегі мамандандырылған ауданаралық соты қарады. Сот үдерісі алты айға жуық уақытқа созылды.

Виктор Долгалев пен оның ұлы (Обуховский тау-кен байыту комбинатының директоры) заңсыз кәсіпкерлікпен айналысты, жер қойнауын рұқсатсыз пайдаланды деген айып тағылды.  Тағы екі айыпталушы – кәсіпкер мен адвокатқа пара алды және алаяқтыққа шақырды деген күдік таңылды.

Солтүстік Қазақстан облысындағы Обухов титан-цирконий кен орнына қатысты дау ұзаққа созылды. Титан-цирконий кен орнының жанынан тау-кен байыту комбинатын салған «Тиолайн» компаниясы 2004 жылы тіркелген. ЖШС басқаруында жеті құрылтайшы бар, оның қатарында...

Қырғызстан Үкіметі мен Еуразиялық даму банкі (ЕАДБ) Бішкек – Күнтуу – Белогорка – Суусамыр жолының құрылысына техникалық көмек көрсету туралы келісімге қол қойды. Бұл туралы Қырғызстан Көлік  және коммуникация министрлігі хабарлады.

Іскерлік кездесу Алматы қаласында өткен. Оған ЕАДБ төрағасының орынбасары Ярослав Мандрон мен банк өкілдері қатысты. Қырғызстан тарапынан шараға Көлік және коммуникация министрінің орынбасары Бекжан Рысмендеев қашықтан қатысты. Бұған дейін бұл құжатқа министрлер кабинеті атынан Көлік министрі Әбсаттар Сырғабаев қол қойған.

ЕАДБ аймақтардың көліктік байланысын жақсартуға және елдің транзиттік әлеуетін арттыруға бағытталған техникалық-экономикалық негіздеме дайындау үшін ЕАДБ техникалық көмек қорынан 200 мың долларға дейін қаражат бөледі. Бұл жоба халықаралық көлік...

Астана қаласының прокуртурасы заңсыз криптовалюта айналымы үшін жауапкершілік қарастырылғанын ескертті. Криптовалютаны сатуға рұқсат етілген алаң – «Астана» халықаралық қаржы орталығының платформасы.

Бірқатар тұрғындар қаржы орталығына тіркелместен, крипавлютаны айырбастау процесін жүргізген. Соған байланысты сот шешімі шыққан.

«Сот үкімімен екі тұлға ҚК-нің 214-бабымен кінәлі деп танылып, заңсыз кәсіпкерлік қызметпен айналысқаны үшін сотталды. Жалпы заңсыз айырбас айналымы 7 млрд теңгені құрады», – деп хабарлады прокуратура.

Сот шешімімен мемлекет пайдасына сотталғандардан аталған сома өндіріп алынды.

Ұлттық банк 1,5 млн адам елде заңзсыз цифрлық актив саудасымен айналысатынын анықтаған. Олардың көбі шетелдік алаңдарда пайда табуға құлшынады. Бірақ та АХҚО құзіретінен тыс биржаларға барып тіркелген. Сарапшылар олардың көбіне...

Желтоқсан басталысымен көпшілгі жылды қорытындылай бастайды. Кейінгі жылдары жеткен жетістігі, атқарған ісіне қоса, түрлі платформалардағы белсенділігін қорытатын тенденция қалыптасты. Бірі таксимен қанша уақыт, қандай қашықтық жүргенін есептесе, бірі қандай кино көріп, ән тыңдағанын жарыса жариялап жатады. Ал біз бүгін белгілі музыка платформаларында әлем бойынша ең жиі тыңдалған әндерге тоқталғымыз келіп тұр.

Spotify стримиң гиганты жыл соңына қарай дәстүрлі рейтиңін жариялап тұрады. Биыл да 12 айда жиі тыңдалған, қолданушылар ең жиі іздеген әншілер мен синглдар, альбомдар, подкастар мен аудиокітаптар шолуын назарға ұсынды. Әлемдік және британиялық тізімде ең жиі тыңдалған әншінің Тейлор Суифт екені ешкімді таңғалдырмас. Әншінің үлкен стадиондарды оңай жинап, альбомы...

5 желтоқсанда Маңғыстау облысы әкімдігіне бір ер адам келіп, облыс әкімінің қабылдауына кіруді сұраған.

Lada-ның мәліметінше, облыстың ішкі саясат басқармасы аймақ басшысымен кездесудің сәті түспегенін айтқан.

«Әкімдік қызметкерлері бұл азаматқа бүгін облыс әкімінің жеке мәселесі бойынша азаматтарды қабылдамайтынын айтып түсіндірген. Кесте бойынша бекітілген азаматтарды қабылдау күні келуді өтінген», – делінген баспасөз қызметінің хабарламасында.

Десе де, оны облыс әкімі қабылдамаса да, Қарақиян ауданы әкімінің орынбасары қабылдапты. Бұған қанағаттанбаған азамат үстіне жанғыш сұйықтық құйып, өзін-өзін өртеп жіберген. Полиция мен әкімдік қызметкерлері өртті сөндіріп, азаматты аман алып қалған. Жедел жәрдем келгенше, оған алғашқы медициналық жәрдем көрсетіліпті.

S&P Global Ratings агенттігі «Транстелеком» АҚ-ның рейтингіне «позитивті» деген болжам берді. Бұл туралы компания Қазақстан қор биржасына ескертті.

«2024 жылы 4 желтоқсанда  S&P Global Ratings ұзақ мерзімді кредиттік рейтинг бойынша болжамын «тұрақтыдан» «позитивтіге» көтерді. Осы арқылы «В» деңгейіндегі ұзақмерзімді кредиттік рейтингіні нақтылады.  Қазақстандық ұлттық шкала бойынша рейтинг «kzBBB-» деңгейінде бекітілді», – деп жазылған компания есебінде.

«Транстелеком» 1998 жылы құрылған мемлекеттік кәсіпорын.  Компания телекоммуникация және IT саласында қызмет көрсетеді. 2023 жылы компанияның республика бойынша 14 филиалы болды.

Кәсіпорын акцияларының 25%-ы «Самұрық-Қазынаға» қарайтын ҚТЖ компаниясына тиесілі.Ал 2019 жылы қалған 75%-ын экс-президент Нұрсұлтан Назарбаевтың немересі Нұрәлі Әлиевтің бақылауындағы...

1 желтоқсанда Сауд Арабиясы ең ұзын метро жүйесін іске қосты. Бір ерекшелігі, бұл пойыздарды машинист басқармайды. Бұл туралы шетелдік басылымдар хабарлады.

Эр-Рияд қаласында ашылған ірі метро жүйесінің әзірге тек 3 желісі ғана іске қосылған. Бұл үш желінің ұзындығы 176 шақырымды құрайды. Қаңтар айында қосымша желілер ашылған соң, бұл қашықтық ұзара түспек. Метро жүйесі Сауд Арабиясының негізгі аудандарын байланыстырып, ел астанасындағы кептеліс мәселесін шешуі керек.

Ал құрылысы толық аяқталған соң, теміржол желісі тәулігіне 3,6 млн жолаушыны тасымалдайды деп жоспарланып отыр. Бұл метро жүйесі көлік кептелісі мәселесін шешіп қана қоймай, көмірқышқыл газының шығарындыларын жылына шамамен 12,5 миллион тоннаға азайтады...

Жамбыл облысының әкімі Ербол Қарашөкеев Орталық коммуникациялар қызметіндегі брифинг барысында өңірде той өткізу үшін стандарттар мен ережелер енгізу мәселесіне қатысты сұрақтарға жауап берді. Әкім бұл бастаманың өңір ақсақалдарының ұсынысымен көтерілгенін атап өтті.

«Жақында осы мәселені жан-жақты талқыладық. Егер Тараз бен аудан орталықтарындағы жағдайды қарасақ, әр демалыс күні шамамен 300 қонақ шақырылатын тойлар өтеді. Демалыс күндері 20-25 мың адам тойға барады. Бұл шығындар мен ысырапшылдықты азайту қажеттігін көрсетеді. Сол себепті асабалар мен жүргізушілерді жинап, арнайы ережелер мен ұсыныстар әзірледік. Бұл мәселемен менің орынбасарым айналысады,» – деді Қарашөкеев.

Әкім тойларға жұмсалатын артық шығындардың орнына ата-аналар жас...

Қазақстандықтардың ломбард алдындағы қарызы банктен несие немесе ипотека алуға кедергі жасамайды. Бірақ кредиттің мақұлдануына ықпал етеді. Өйткені ломбардқа өтелмеген борыш жалпы қарыз жүктемесі болып есепке алынады. Бұл туралы Қазақстан Республикасының Қаржы нарығын реттеу және дамыту агенттігі хабарлады.

Кредит немесе ипотека рәсімдеуге өтініш берген адамның банктер қаржылық әлеуетін және төлем қабілетін тексеретіні мәлім. Бұдан бөлек, алимент, айыппұлдары, өзге де қарыздары да жіті қарастырылады.

Қарыз алушының төлемге қабілетті екені дәлелденсе, кредитті мақұлдау мүмкіндігі арта түседі. Ол үшін қарыздарын өтеп, құжаттар ұсыну қажет.

«Бұл жерде бірнеше жағдайды ескеру қажет. Мәселен, ломбардтар кредиттік бюроларға микрокредиттер туралы ақпарат беруге міндетті. Бұл...

2025 жылы Қазақстандағы ЖІӨ 5,5%-ға өседі, ал доллардың орташаға бағамы 486 теңге көлемінде болады. Еуразиялық даму банкі (ЕАBR) келесі жылға қатысты осындай оптимистік болжам жасады.

Банк сарапшыларының түсіндіруінше, мұндай болжам жасауға 2029 жылға дейін 150 млрд доллар көлемінде шетелдік инвестиция тартуды жоспарлаған жаңа инвестициялық циклдің іске қосылуы себеп болып отыр. Ол экономикадағы өңдеуші өнеркәсіптің дамуына  түрткі болмақ. Бидайды шетелге қайта тасымалдай бастау да экономикаға қосымша көмек.

Жылдың екінші жартысында Теңіз кен орнындағы мұнай өндірісі мен экспорты да артады деген жоспар бар. Бұның өзі ЖІӨ өсіміне 0,4-0,6 пункт қосып береді. 2025 жылы базалық мөлшерлеменің төмендеуі де экономика үшін жаңа импульс болады...

Қазақстанда «Елбасы медалін» алып тастау әзірге жоспарда жоқ. Мәдениет және ақпарат вице-министрі Айзада Құрманова осылай деп мәлім етті. Сенат спикері Мәулен Әшімбаев та тұңғыш президент Нұрсұлтан Назарбаев атындағы награданың күшін жою мәселесі әзірге күн тәртібінде жоқ екенін айтады.

Вице-министр Құрманованың айтуынша, мемлекеттік наградалар туралы заң кейбір актілер қолданыстағы заңнамаға сәйкестендірілуде. Мәселен, енді ҚР «Құрмет грамотасы“ мемлекеттік награда болып саналмайды. Ал “Алтын алқа» және «Күміс алқа» белгілері тек Қазақстан Республикасының азаматтарына табысталатын болады.

Журналистер вице-министрден «Елбасы медалін» алып тастау мәселесі қарала ма» деп сұрады. Шенеунік аталмыш награданы алып тастау әзірге жоспарда жоқ екенін айтады.

«Сіз айтып отырған басқа өзгерістер (Елбасы наградасын алып...

Амилай әскери борышын өтейді. Алматы қаласы Қорғаныс басқармасы трансгендерлердің парыздан жалтаруының ешқандай негізі жоқ екенін хабарлады.

Құзырлы органның мәліметінше, жасы толған барлық азаматқа шақырту жіберіледі. Әлеуметтік мәртебесі, қызметі және басқа да факторлар ескерілмейді.

«Стандартты хабарландыру рәсімі аясында, 2000 жылы туылған Б. деген азамат қорғаныс ісі басқармасына шақырылды», – делінген хабарламада.

Басқарманың айтуынша, оның әскерге бару-бармау мәселесін медициналық құжаттар негізінде дәрігерлер шешеді.

«Алматы қорғаныс департаменті теңдік және заңды сақтау қағидатын ұстанады. Барлық азаматқа бірдей амал жасалады», – дейді басқарманың баспасөз қызметі.

Мұның алдында Амилайға әскерге шақырту қағазы келгені туралы...

Мемлекеттік сатып алулар сайтында Шымкент қаласының спорт басқармасы Футбол командаларын дайындау және жергілікті, ұлттық және халықаралық жарыстарға қатысу бойынша қызметтерге 892 960 714 теңге қаражат бөлді. Құжаттағы мерзім бойынша «Ордабасы» футбол клубы бұл қаражатты 31 желтоқсанға дейін игеру керек. Алайда Қазақстанның футболдан біріншілігі аяқталғанын ескеру керек.

Футбол маусымы аяқталды, қаржы қайда жұмсалады?

Қазақстандағы футбол маусымы ресми түрде аяқталды. «Астана» клубынан басқа барлық команданың ойыншылары демалысқа шыққан. 2025 жылғы футбол маусымы наурыз айында басталады. Ал Қазақстандық клубтардың оқу-жаттығу жиындары әдетте қаңтар айының ортасында Түркия немесе басқа шетелдік базаларда өткізіледі.

Әкімнің мәлімдемесі

22 қараша күні Шымкент қаласыны...

Сенат «2024–2026 жылдарға арналған республикалық бюджет туралы» Заңына өзгерістер мен толықтырулар енгізу туралы Қазақстан Республикасының Заңын мақұлдады.

«2024 жылғы нақтылаған республикалық бюджет Мемлекет басшысы қойған міндеттерге сай келеді және елдің макроэкономикалық, қаржылық және әлеуметтік тұрақтылығын қамтамасыз етеді. Қаржы және бюджет комитеті Қазақстан Республикасының «2024–2026 жылдарға арналған республикалық бюджет туралы» Заңына өзгерістер мен толықтырулар енгізу туралы Қазақстан Республикасының Заңын мақұлдауды ұсынады»,- деді сенатор Сұлтанбек Мәкежанов.

Депутаттар 2024 жылға арналған республикалық бюджет параметрлерінің өзгерістері республикалық бюджетті нақтылауға негіз болғанын, сонымен бірге бұл өзгерістердің экономика өсімі қарқынының төмендеу қаупі жағдайында, өңірлік өсім деңгейін қолдау және ағымдағы...

Жасы 18-ден асқан кез келген азаматтың жасанды интеллектіні тегін үйренуге мүмкіндігі бар. Astana Hub технопарк базасындағы Tomorrow School оқудың үшінші тобына іріктеу бастады.

Tomorrow School – Қазақстанда ЖИ-ді peer-to-peer әдісімен оқытатын бірінші мектеп. Яғни студенттер мұғалімсіз, сабақ кестесінсіз өзара бір-бірінен тәжірибе алмасып оқиды.

ЖИ-ді оқуға тіркеу 4 желтоқсанда басталып, келесі жылдың 17 қаңтарына дейін жалғасады. Үміткерлер арнайы ойыннан өтіп, жоғары ұпай жинау керек.

 Tomorrow School  ұсынған платформа бағдарламалаудан арнайы білім болуын талап етпейді. Курста ЖИ-инженерия, бағдарламалық жасақтама әзірлеу, ойын құрастыру, киберқауіпсіздік деген салаларды үйренуге болады. Оқу Астанадағы Astana Hub технопаркінің базасында өтеді, студенттер үшін арнайы iMac компьютерлері дайындалған.

Осыған дейін...

DEMOSCOPE қоғамдық пікірдің эспресс-мониториң бюросы қарашада халық арасында сауалнама жүргізіп, көші-қонға қатысты ойын зерттеді. Нәтижесінде әрбір бесінші респондент (сұралғандардың 21%-ы) елден көшу туралы ойланатынын айтқан.

Олардың ішінде 6,9%-ы алдағы екі-үш жыл ішінде елден кетуге ниеттенген. 5,6%-ы көшуді жоспарлағанмен, мүмкіндігі жоқ. Ал 8,4%-ы белгілі бір жағдай болса, басқа елге кетуді қарастырып отыр. Сауалнамаға жауап берген респонденттердің 78,5%-ы әзірге Қазақстаннан көшу ойында жоқ екенін айтқан.

«Көшуге деген ниет көбінесе респонденттердің жасына байланысты. Ең көп ниет білдірген респонденттер – жастар мен орта жастағы адамдар арасында байқалды. Мысалы, 18-29 жас аралығындағы жастардың шамамен 25% көшу туралы ойланса, 30 жастағылар арасында бұл...

Доллардың өсуі бюджетке салықтық түсімдер көлемінің артуына оң ықпал етеді. Бұл туралы Сенат кулуарында Қаржы министрі Мәди Такиев айтты.

«Ұлттық банк төрағасы Тимур Сүлейменов доллардың өсуі республикалық бюджеттің толығуына оң әсер ететінін айтты. Мұнай компаниялары салықты доллармен төлейді екен. Осы орайда мемлекет қазынасы қанша пайызға толығатынын айтасыз ба?», – деп сұрады бұқаралық ақпарат құралдарының өкілдері.

Қаржы министрі расымен бюджет кірісі доллармен төленетін салықтар есебінен артуы мүмкін екенін, алайда оның нәтижелері алдағы 1-2 күнде ғана белгілі болатынын мәлімдеді.

«Иә, расында бюджет түсімі артуы мүмкін. Қазіргі таңда өнімді бөлу туралы келісім...

Сенат Төрағасы Мәулен Әшімбаев жақында президент, парламент сайлауы өтеді деген қауесетті жоққа шығарды. Оның пікірінше, бұл – әлдебір топтың әдейі шығарып жүрген спекуляциясы. Сондай қауесеттердің кесірінен «Әділетті Қазақстан» көп айтылмай қалған.

«Мерзімінен бұрын сайлау өтеді деген әңгімелерді белгілі бір мақсатты көздеген адамдар таратып жүр. Бұған ешқандай негіз жоқ», – деді Мәулен Әшімбаев.  

Сенат Төрағасының пікірінше, Президент Қасым-Жомарт Кемелұлы ел алдына нақты міндеттер қойып отыр. Қазір соған баса назар аударған жөн.

«Біз экономикамызды әрі қарай дамытып, тұрақты, сапалы экономикалық өсімді қамтамасыз етуіміз қажет. Ол міндеттер мемлекет басшысының Жолдауында айқындалды. Қазір...

Қазақстан Республикасы Парламенті Сенатының Төрағасы Мәулен Әшімбаев өзінің подкаст жобасына қатысты сұрақтарға жауап берді. Оның айтуынша, екі сағатқа созылған подкаст форматы қарапайым халық арасында оң бағаланып, сапалы ақпаратқа сұраныстың жоғары екенін көрсетті.

«Бұл – сапалы контентке деген сұраныстың бар екенінің дәлелі. Қуантатын жайт, көрермендер арасында жақсы пікір қалыптасты. Біз бұл жобаны жалғастыра береміз. Келесі шығарылымды 2025 жылдың басында түсіруді жоспарлап отырмыз, ал қонағымыз үкімет мүшелерінің бірі болмақ,» – деп мәлімдеді Әшімбаев.

Қаражат мемлекет есебінен жұмсалмаған

Подкаст түсіру үшін Сенат Төрағасы бюджеттен бірде-бір тиын бөлінбегенін айтты. «Бұл жобаны бастау үшін үлкен шығын қажет болмады...

TikTok платформасы алғаш рет үздік креаторларын марапаттау рәсімін ұйымдастырды. TikTok Awards UK & Ireland 2024 алғашқы премиясының иегерлері арасында педагогтер, поп жұлдыздар мен айықпас дертке шалдыққан науқас бар. 

Әлеуметтік желі ұйымдастырған іс-шара Exhibition London залында өтті. Оған бірқатар өнер жұлдыздары шақырылған. TikTok алдымен өзі үздік аккаунттар тізімін жасап, кейін солардың арасынан көпшіліктің дауыс беруі арқылы таңдаған. Дауыс беруге 3 миллион адам қатысыпты. 

«Жыл креаторы» номинациясын саяхат пен өмірі туралы видеолар жариялайтын Кайра-Мэй Турнер жеңіп алған. Оның 1,2 миллион оқырманы бар. Ал 500 000 мың оқырманы бар Джей Форман «Жылдың үздік видеосы» марапатына ие болды. Танымдық видеолар түсіретін блогер марапатты Ұлыбританиядағы қиын географиялы...

Қазақстанда полиэтилен мен полипропилен өндіретін компанияның акционері ресейлік «Сибур Холдинг» жақын арада IPO өткізеді. Бұл туралы дереккөздеріне сілтеме жасай отырып Reuters жазады.

Компания инвесторларына акцияның 2%-ын ұсынады. Кейбір сарапшылардың сөзінше, «Сибур Холдинг» 3 трлн рубль деп бағалануы мүмкін. Reuters жазуынша, 2022 жылы компания акционерлері құрамында Леонид Михельсон (30,6%) және Геннадий Тимченко (14,45%), қытайлық Sinopec және Жібек жолы қоры (8,5%-ден әрқайсысы), СОГАЗ (10,625%), ТАИФ (15%) және Сибурдың бұрынғы топ-менеджементі (12,325%) болған.

Компания IPO-ға шығу туралы жоспарын 2007 жылы жариялаған еді, бірақ кейінірек техникалық түрде дайын емес екенін хабарлады.

«Сибур Холдинг» – Қазақстан өндірісіне инвестиция салған шетелдік компанияның бірі. Биыл күзде елімізде...

Украина бейбіт келіссөздерге дайындалу үстінде. Жақында жария етуге оқталып отыр. The Wall Street Journal мәліметінше, Киев қазірдің өзінде АҚШ-тың жаңа сайланған президенті Дональд Трамптың болашақ әкімшілігімен келіссөз бастап үлгерген.

Басылымның хабарлауынша, Украина президенті кеңсесінің басшысы Андрей Ермак Вашингтонда Трамп Ресей мен Украина арасындағы жанжал бойынша арнайы елші қызметіне тағайындаған Кит Келлогпен және АҚШ-президентінің қауіпсіздік жөніндегі болашақ кеңесшісі Марк Уолтцпен кездескен. Талқылауға АҚШ-тың болашақ вице-президенті Джей Ди Вэнс қатысқан.

WSJ дерегіне сүйенсек, Келлог Ермакқа Украинаға қару жеткізу жөніндегі Джо Байден әкімшілігінің әрекетін қолдайтынын мәлімдеген. Өйткені, бұл жайт Трамқа бейбіт келіссөздерде Мәскеуге қарсы «қысым тетігі» болмақ.

Алайда жаңа сайланған АҚШ президентін...

Ұлттық банк төрағасы Тимур Сүлейменов доллар бағамын шектеп ұстауға қарсы. Сенат отырысында ҰБ басшысы доллар бағамын шектеу нарықта теңгерімсіздік туғызып, девальвацияға апаратынын айтты.

Жиында депутат Сергей Карплюк Қазақстанның еркін доллар бағамы саясатын ұстанатынын, дегенмен Ұлттық банкте интервенция жүргізіп, нарыққа ықпал ету тетігі бар екенін айтты. Депутат еркін доллар бағамы Қазақстанда инфляцияның артуына ықпал етіп отырғанын айта келе, банк төрағасынан қандай саясатты ұстану ел экономикасы үшін ұтымды болатынын сұрады.

Сүлейменов қазіргі еркін доллар бағамын ұстану ел үшін тиімді екенін, ал шекті доллар бағамы саясатын ұстанудың соңы девальвацияға апаратынын айтты. 2014-2015 жылдары шекті доллар бағамы саясаты нәтижесі құнсыздануға әкелгенін...