Азиядан мұнай партиясын немесе Еуропадан авиаотын сатып алу қазіргі уақытта рекордтық сомаға түсуі мүмкін. Reuters мәліметінше, мұнайдың физикалық нарығындағы (танкерлерден, теміржол цистерналарынан немесе қоймалардан тікелей сатылатын мұнай) бағаның күрт өсуі фьючерстік нарықтардағы қарқынды раллиді басып озды.
Азия мен Еуропадағы мұнай өңдеушілер мен трейдерлер АҚШ пен Израильдің Иранға қарсы соғысы салдарынан туындаған жеткізілімдегі орасан зор тапшылықты жабу үшін қолжетімді әрбір баррельді жаппай сатып алуда.
Шиеленістің артуы
Таяу Шығыстағы мұнай-газ нысандарына жасалған соққылар әлемдік энергия ресурстарын жеткізудің тарихтағы ең ірі іркілісіне әкеп соқты. Осыған байланысты ұсыныс тапшылығы әлі де жалғасады деп күтілуде. Сонымен қатар, Иран әлемдік мұнай мен газ тасымалының 20%-ы өтетін стратегиялық маңызды Ормұз бұғазы арқылы кеме қатынасын тоқтатты. Тегеран бұл су жолы арқылы өтуге әрекеттенген кемелерге оқ жаудыратынын ескертті.
«Нарыққа жеткізілімді қалпына келтіру көпшілік ойлағаннан да ұзақ уақытты алады, өйткені алда бізді үлкен логистикалық қиындықтар күтіп тұр», – дейді BOK Financial өкілі Деннис Кисслер.
Мұнай ағынын қадағалайтын Petro-Logistics компаниясының мәліметінше, Парсы шығанағы елдеріндегі өндірістің төмендеуі мен экспорттың тоқтатылуы салдарынан шикі мұнай мен конденсат жеткізілімі тәулігіне шамамен 12 миллион баррельге қысқарған. Бұл әлемдік тәуліктік сұраныстың 12%-ы. Мұндай көлемдегі тапшылықтың орнын толтыру оңай емес.
Dubai Crude бағасы 166 доллардан асты
28 ақпанда АҚШ пен Израиль Иранға қарсы әскери қимылдарды бастағаннан бері мұнай фьючерстері үздіксіз қымбаттап келеді. Алайда физикалық жүктердің бағасы бұдан да жылдам көтерілді.
Бейсенбі күні Brent мұнайының келісімшарты сессия ішінде $119-ға дейін жетіп, кейінірек бір баррель үшін $109 маңында тұрақталды. Ал Таяу Шығыстағы негізгі эталон Dubai Crude бағасы рекордты жаңартып, $166,80-ге жетті. Goldman Sachs сарапшыларының пікірінше, жеткізілімдегі іркілістер сақталса, Brent бағасы $120-дан асып түсуі әбден мүмкін.
Тіпті санкцияларға байланысты үлкен жеңілдікпен (дисконтпен) сатылып келген ресейлік мұнайдың бағасы да $100-дан асты. Трейдерлердің айтуынша, Жерорта теңізі нарығы осы аптаның басына дейін тұрақты болған, бірақ Ормұз бұғазының тез арада ашылуынан үміт үзілген соң, бұл аймақта да баға шарықтап кетті.
«Қышқыл» мұнайды іздеу
Мұнай өңдеу зауыттары (МӨЗ) Таяу Шығыс жеткізілімдеріне балама іздеуге көшті. Нарықта күкірті көп, тығыздығы орташа «қышқыл» (sour) мұнайға сұраныс артты.
- Ресейлік Urals: Бұрын Brent-тен арзан сатылатын бұл марка наурыз айында Үндістанға жеткізілгенде, тарихта тұңғыш рет Brent бағасынан қымбат (премиямен) сатылды.
- Норвегиялық Johan Sverdrup: Солтүстік теңізде өндірілетін бұл мұнай бейсенбі күні Brent-ке қарағанда рекордтық $11,30 премиямен ұсынылды, бұл баррельіне шамамен $124 деген сөз.
- Америкалық Mars Sour: Мексика шығанағында өндірілетін бұл сорттың бағасы 9 наурызда $107,53-ке жетіп, 2008 жылдан бергі ең жоғары көрсеткішті тіркеді.
АҚШ нарығының географиялық оқшаулануына қарамастан, Brent пен американдық WTI ($96 маңында) арасындағы алшақтық ұлғайып келеді. Дегенмен, көлік отынының негізгі түрлеріне баға әлі де өсу үстінде…
