Саясаткерлер, әдетте, инфляция үшін кінәлайтын біреу болғанын қалап, Американың Орталық банкіне – Федералды резерв жүйесіне (ФРЖ) тиіспеуге тырысады. Бірақ Дональд Трамп мұндай дәстүрлі қалыпқа сыймайды. Ол пайыздық мөлшерлемелерді тым жоғары деп есептеп, ФРЖ-ны сотпен қорқытып, әлеуметтік желілерде оның басшысы Джером Пауэллді балағаттап келеді. Дегенмен бұл қысым әзірге нәтиже берген жоқ, керісінше ФРЖ-ның өз тәуелсіздігін қорғауға деген жігерін арттыра түсті. Жоғарғы сот Трампқа ФРЖ басқарушыларын жұмыстан шығаруға рұқсат бермейтін түрі бар, ал нарық Трамптың Орталық банкке шабуылдарына көңіл бөлуді қойды. The Economist басылымының мәліметінше Трамп ФРЖ басшылығына Кевин Уоршты ұсынбақ.
Кевин Уорштың рөлі мен жаңа саясат
Пауэллдің орнына келетін Кевин Уорш ФРЖ-ны Трамптың қалауына қарай бейімдей ала ма деген сұрақ туындайды. Ол Трамптың көңілінен шығу үшін бұрынғы қатаң ұстанымдарын өзгертіп, Орталық банкте «режимді ауыстыру» қажеттігін айтып жүр. Сенаттағы тыңдау кезінде ол Трамптың 2020 жылғы сайлауда жеңілгенін ашық айтпай, Трамп жақтастарының сеніміне кірді. Бірақ оның ұсынып отырған реформаларын тереңірек зерттесек, олардың көбі не маңызсыз, не Орталық банк басшысының жеке құзыретінен тыс екенін көреміз. Мысалы, ол ФРЖ қызметкерлерін жаппай жұмыстан шығарудан бас тартып, тек саяси бағытты өзгертуге уәде берді.
ФРЖ басшылығындағы шектеулер мен кедергілер
Уорштың кейбір идеялары, мысалы, ФРЖ-ны экологиялық немесе әлеуметтік мәселелерден алшақтату, іс жүзінде орындалып қойған. Оның ФРЖ балансын тез арада қысқарту немесе болашақ пайыздық мөлшерлемелер туралы болжамдарды нарыққа хабарлаудан бас тарту туралы ұсыныстары маңызды болғанымен, бұл шешімдерді ол жалғыз қабылдай алмайды. Кез келген маңызды қадам үшін басқарушылар кеңесінің көпшілік дауысы қажет. Сондай-ақ Пауэлл мен Байден тағайындаған басқа да мүшелер Трамптың еркіне тосқауыл қою үшін өз орындарында қалуы мүмкін, бұл Уорштың еркіндігін айтарлықтай шектейді.
Саясаттанудың ықтимал қауіптері
Кевин Уорш ФРЖ-ны түбегейлі өзгерте алмаса да, оның әрекеттері зиянсыз болмайды. Ол Орталық банктің жұмысын ұзақ уақыт бойы «істен шыққан» деп сынап келеді. Егер ол қызметіне кіріскенде Трамптың қалауын орындай алмаса, кінәні әріптестеріне аударып, мекеме ішіндегі жағдайды ушықтыруы мүмкін. АҚШ президенті мен Орталық банк басшысының екеуі бірдей қаржы саясатын ашық айыптап отыруы бұрын-соңды болмаған жағдай. Бұл Орталық банктің саяси ойыншыққа айналуына және оның әлемдік беделінің төмендеуіне әкеліп соқтырады.
Айта кетейік, АҚШ президенті Дональд Трамп пен АҚ үй тілшілер қауымдастығы жиналған кешкі аста оқ атылып, қатысушылар эвакуацияланған болатын.
