Kursiv Media хабарлайды, Қазақстан қыркүйекте мұнай мен ашық түсті мұнай өнімдерін экспорттауға салынатын кедендік бажды бір тоннасына $94-ке дейін көтерді. Тамызда бұл көрсеткіш $76 болған. Осылайша, бір айда экспорттық баж $18-ға немесе 23,7%-ға өсті.
Экспорттық кеден бажының мөлшері мұнайдың әлемдік нарықтағы бағасына байланысты есептеледі. Есептеуде қазақстандық KEBCO және халықаралық Brent маркаларының бағасы ескеріледі.
20 шілде мен 20 тамыз аралығындағы мониторинг кезеңінде KEBCO мен Brent мұнайының орташа арифметикалық бағасы барреліне $94 болған. Осы көрсеткіш негізінде қыркүйекке мұнай экспортының бажы тоннасына $94 болып белгіленді.
Есептеу формуласы қарапайым:
Экспорттық баж = мұнайдың орташа нарықтық бағасы × түзету коэффициенті.
Қазір түзету коэффициенті 1-ге тең.
Мұнай өнімдеріне қанша баж салынады?
Мұнай бағасының өсуі кейбір мұнай өнімдерінің экспорттық бажына да әсер етеді. Қыркүйекте:
- мұнай және ашық түсті мұнай өнімдері – $94/тонна;
- мазут – $30/тонна;
- вакуумдық газойль – $60/тонна;
- сұйытылған көмірсутек газы – $0;
- кейбір газойль және сұйық отын түрлері – $94/тонна.
Битум үшін бөлек маусымдық тәртіп қолданылады. 1 маусымнан 30 қыркүйекке дейін оны экспорттау бажы тоннасына $60 болса, 1 қазаннан 31 мамырға дейін тоннасына €15 болады.
Бұл нені білдіреді?
Экспорттық баждың көтерілуі шетелге мұнай шығарған компаниялардың әр тонна үшін мемлекетке төлейтін төлемін арттырады. Мәселен, тамызбен салыстырғанда қыркүйекте экспорттаушы әр тонна мұнайға қосымша $18 баж төлейді.
Бұл өзгеріс әлемдік нарықтағы мұнай бағасының алдыңғы есептік кезеңде жоғары болуымен байланысты. Егер келесі мониторинг кезеңінде KEBCO мен Brent бағасы өзгерсе, экспорттық баж мөлшері де қайта есептеледі.
