Жаңалықтар

Қайрат Сатыбалды қайтарған мүліктердің ішінде Kaisar Tower бизнес орталығы Қазақ ұлттық қыздар педагогикалық университетіне берілді. Бұл туралы сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл агенттігі хабарлады.

Бұған дейін агенттік Қайрат Сатыбалды қайтарған жылжымайтын мүлік объектілерін мемлекетке берілгені туралы хабарлаған еді.

Олардың ішінде Алматыдағы құны 7,9 млрд теңгеден асатын Kaisar Tower бизнес-орталығы бар. Ол Қазақ ұлттық қыздар педагогикалық университетінің қарамағына берілген. Сонымен қатар Т. Жүргенов атындағы «Қазақ ұлттық өнер академиясы» РММ теңгеріміне құны 800 млн теңгеден асатын әкімшілік ғимарат берілді, – делінген хабарламада.

Сонымен қатар халықаралық ынтымақтастық маңызды рөл атқарады, соның арқасында Аустрия, Франция, Лихтенштейн, Әмірліктер, Түркия, Ресей...

13 тамызда Air Astana әуе компаниясының ұшағы Алматы халықаралық әуежайында зақымданып, рейстердің кешігуіне себеп болған.

«Air Astana 13 тамызда КС 267 Алматы-Бейжің рейсін дайындау кезінде әуе кемесінің есігі тамақ таситын машинадан зақымданғаны туралы хабарлайды», – делінген хабарламада. 

Әуе компаниясы осының әсерінен рейстің кешіктірілгенін және бұған компанияның кінәлі емес екенін жазған. Ұшуы керек болған жолаушылар бүгінгі рейспен діттеген жеріне жеткізілетінін атап өткен.

Компания Алматы халықаралық әуежайының материалдық залал келтіру және ұшу кестесін бұзатын оқиға жасаудың алдын алуға шақырады.

1 тамызда Астана әуежайының қызметкерлері Scat компаниясының ұшағына зақым келтірген. 5 тамызда әуежай операторы FlyArystan ұшақтарының біріне зақым...

Париж олимпиадасының чемпионы, алжирлік боксшы қыз Иман Хелиф өзіне қатысты жасалған кибербуллингке шағымданып, француз сотына арыз түсірген. Арызда Х әлеуметтік желісінің иесі, миллиардер Илон Маск пен Гарри Поттер туралы кітаптар жинағының авторы Джоан Роулинг бар.

Variety басылымының ақпаратына сүйенсек, шағымда жаппай кибершабуыл туралы жазылған. Істе Джоан Роулинг пен Илон Масктың аты аталғаны туралы ақпаратты басылымға Хелифтің адвокаты Набил Боуди растаған.  

Сонымен қатар адвокат шағымның Х әлеуметтік желіге қатысты да қаралатынын айтқан. Ол желіде Хелифтің жеке басын қорлап, оған шағым түсіру туралы жазған адамдардың барлығы тексерілетінін атап өтті.

Айта кетейік, 66 келіде Париж олимпиадасының алтынын жеңіп алған алжирлік Иман Хелиф пен...

Жапонияның Премьер-Министрі Фумио Кисида отставкаға кететінін мәлімдеді. Шенеунік қыркүйек айында Либералдық-демократиялық партия жетекшісі ретінде екінші мерзімге үміткер болудан бас тартқан.  

Reuters агенттігінің хабарлануынша, Жапонияның Премьер-министрінің уәкілеттілігін тоқтатуға саяси жанжалдар себеп болған.

«Қоғамның сенімінсіз саясат жұмыс істей алмайды. Енді мен партияның қатардағы мүшесі ретінде жаңадан сайланған ЛДП көшбасшысын қолдауға назар аударамын. Премьер-министр ретінде қыркүйек айында мерзімімнің соңына дейін бар күшімді саламын», – деді Кишида Либералдық- баспасөз мәслихатында.

Агенттік атап өткендей, Премьер-министрді қолдайтындар саны азайған. Қоғамның  шенеунікке деген сенімінің жоғалуы партия ішіндегі саяси жанжалдарға байланысты. Даудың басы «Бірлестік шіркеуі» жартылай діни ұйымның кейбір партия мүшелерін...

Сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл агенттігі ҰҚК-ның бұрынғы басшысы Кәрім Мәсімовтің бұрынғы күйеу баласы Азамат Абайұлы Қапеновке іздеу жариялады. Құқықтық статистика және арнайы есеп порталында іздеу картасы осыны көрсетіп отыр.

Азамат Қапенов Ресейдің құқық қорғау органдарының да назарына іліккен. Десе де екі елдің құзырлы органдары оған тағылған айыптарды ашық көрсетпеген.

Құзырлы орган «Азия Авто» ісімен байланысты іздеу жариялауы мүмкін деген болжам бар. Өйткені осы іске қатысты бір емес, бірнеше адам Мәсімов пен оның күйеу баласының үстінен арыз түсіріп отыр.

Серік Хасенов деген азамат аталған қайыната мен күйеу баланың әрекетінен зардап шеккенін айтқан. Кәсіпкер Анатолий Балушкин «бизнесінің 50 пайызын қысым жасағандықтан, Мәсімовке...

Қазақстандықтар мектептерде жоғары сынып оқушыларының белдемшелерінің ұзындығына қойылатын талапты заңнамалық деңгейде бекітуді ұсынды. Петиция ePetition сайтында жарияланды.

Петицияда оқушы қыздардың белдемшелерінің ұзындығы тізеден төмен болуы және сыртқы киімдерінің мойын сызығын жауып тұруы керек екені айтылған.

Автор сонымен қатар мектепте діни форма киюге тыйым салынғанын еске салды.

«Мұндай манипуляциялардың алдын алу үшін жалпыға міндетті мектеп формасына қойылатын талаптарға толықтырулар енгізу ұсынылып отыр. Ол жоғары сынып оқушыларының киімінің кейбір тұстарын нақтылауды көздейді.

Ұлдар мен қыздарға арналған шалбардың ұзындығын реттейтін, тобықты жауып тұратын шалбар киюді талап ететін талаптарға қоса, тізеден төмен болатын белдемшелер мен кеудені жауып тұратын жейде талабын...

Салтанат Нүкенованың  ағасы Айтбек Амангелдіге Әділет министрлігі  @saltanat.foundation қорын заңды тіркеуден бас тартты. Бұл жайында ол өзінің әлеуметтік желідегі парақшасында жариялады.

Мамыр айының басында Айтбек Амангелді зорлық-зомбылықтың құрбаны болған, қарындасы Салтанат Нүкенованы еске алуға арналған арнайы қор құратынын хабарлаған болатын. Ондағы мақсаты тұрмыстық зорлық-зомбылық құрбандарына көмек көрсету екенін айтқан.

Алайда Айтбек Амангелді Әділет  министрлігінен бесінші мәрте тіркеуден бас тарту туралы хабарлама алып отыр.

«Мен қордың жарғысында №9 тармақтың неге кедергі келтіретінін түсінбеймін»…Қордың жарғылық мақсаттарына сәйкес келетін және ҚР қолданыстағы заңнамасымен тыйым салынбаған өзге де қызмет түрлеріне» делінген. Қалай болғанда да, мен осы тармақсыз алтыншы рет өтініш бердім, тағы...

Қазақстанның Жоғарғы Соты 90-шы жылдардан бері іздеуде жүрген қылмыстық топтың басшысын 25 жылға бас бостандығынан айыруға үкім шығарды.

Жоғарғы сот мәліметінше, 1998-1999 жылдар аралығында қылмыстық топ К. басшылығымен Солтүстік Қазақстан және Ақмола облыстарында бірқатар аса ауыр қылмыс жасаған. Банда мүшелері көлікті тоқтатып, жүргізушілерді өлтіріп, мәйіттерін шұңқырға көміп тастаған.

Осы уақытқа дейін жалған құжатты қолданып, К. тергеу мен соттан жылдар бойы жасырынған екен. Ол тек 2024 жылдың қаңтарында ұсталды.

«Айыпталушының 5 адамды өлтіргені куәгерлердің айғақтарымен, сараптамалардың қорытындыларымен және 1999 жылғы қарулы банданың басқа да айыпталушыларына қатысты үкімімен дәлелденді. Сотталушы кінәсін мойындамады. Сотталушы ҚК-нің 237-бабыны...

Шілденің соңында АҚШ-тағы өндірушілердің бағасы болжамдарға қарағанда шамалы өсті. Morgan Stanley компаниясының қызметкері Уилсон «аю нарығының» белгілері байқалмайтынын айтты. MSCI тағы 60 қытай акциясын өз индекстерінен алып тастады. Осы және өзге де тақырыптар туралы 13 тамызға арналған шолуымыздан оқыңыз.

АҚШ өндірушілерінің бағасы болжамдарға қарағанда шамалы өсті

Еңбек статистикасы бюросының есебіне сәйкес, АҚШ-та шілде айындағы өндірушілердің баға индексі өткен аймен салыстырғанда 0,1%-ға өсті. Жылдық мәнде бағалар (2023 жылдың шілдесімен салыстырғанда) 2,2%-ға артып отыр. Bloomberg экономистері өсім 0,2%-ды құрайды деп болжам жасаған еді. Қазіргі деректер төрт айдағы ең қарапайым көрсеткіш болып саналады деп хабарлады Bloomberg. Тұтыну бағаларының базалық индексі өткен...

Еліміздегі ірі алтын өндіруші компания тағы бір үлкен жобаны қолға алды. «Алтыналмас» АО Бірыңғай экологиялық порталда Қарағанды облысы Ақтоғай ауданында орналасқан Бақтай кенішін игеру жоспарын таныстырды. Бұл туралы Добывающая промышленность Центральная Азия сайты жазды.

Бұл мекеменің жобалық құжатында көрсетілгендей, бұл кеніш бұрын игерілмеген. Бірақ өткен ғасырдан бері тынбай геологиялық барлау  жүргізіліп келген. 2018-2021 жылдары 52 жерден бұрғы салынып, 30 мыңға жуық сынама алынған.

Бақтай «Алтыналмастың» негізгі бір активі – «Пустынное» кен байыту комбинатынан 100 шақырым жерде орналасқан. Жаңа кеніштен шыққан құрамында алтыны бар кен осы жерде өңделеді. Бақтай кенін ашық тәсілмен өндіру көзделіп отыр. Екі жыл бойы кеніш жетілдірілед...

Қазақстан күзде 1,5 млрд доллар көлемінде еурооблигациялар шығаруды жоспарлап отыр. Бұл жайлы сенімді дереккөзге сілтеме жасай отырып, Bloomberg хабарлады.

«Қазақстан еурооблигациялар шығаруды көздеп отыр. Олардың құны 1,5 млрд доллардан кем болмауы мүмкін», – деп жазады басылым.

Басылым дереккөзі облигациялар сомасы мен оның шығу уақыты нарықтық жағдайға байланысты болатынын айтқан. Сонымен бірге сұхбат беруші «қарыздық міндеттемелер еурода ұсынылуы мүмкін» екенін атап өткен.

Басылым мәліметінше, Қазақстан үкіметі еурооблигациялар шығару жұмыстарына JPMorgan, Citigroup және Societe Generale SA сынды алпауыт компанияларды тартуды көздеп отыр.

«Бүгінгі күні Қазақстанның 1,5 миллиард...

FlyArystan әуе компаниясы тағы дауға қалды. Бұл жолы белгілі тележүргізуші Ләйлә Сұлтанқызының қабағы жарылып, әуе компанияның үстінен арыз жазды. Болған оқиға туралы Сұлтанқызы өз Instagram парақшасында бөлісті.

«Мен FlyArystan компаниясының үстінен арыз жаздым! Бүгін, 13 тамыз күні, кешкі 21:50 шамасында KC7326 рейсімен Шымкенттен Астанаға ұшып келдім. Ұшақтың есігі ашылмай, тұрып кеткен жанымдағы жолаушының абайсыздығынан бетіме үстіңгі сөреде тұрған ауыр (қатты) зат, отырған маған құлады. Сөйтіп көзімнің тұсын жырып, қабағым жарылды. Бұл FlyArystan әуе компаниясының қауіпсіздік шарасын сақтамағандықтан орын алған жағдай. Бордсеріктер мен әуекомпанияның алғашқы көмекке дайын емес болғанына қапа болдым! Не аптечка, не мұз, не суы...

Астана прокурорлары 200-ден астам жетім балаланың құқығы тапталғанын анықтады.  Мәлім болғандай, уәкілетті орган оларды тұрғын үй кезегіне қоюдан бас тартқан.

Елорда прокуратурасының хабарлауынша, уәкілетті орган жетім балалардың он төрт жасқа толмағанын негізге алып, баспана кезегіне тіркемеген. Осылайша мемлекеттік мекеменің  «Тұрғын үй қатынастары туралы» Заңның 71-бабын бұзғаны анықталды.

«Сондай-ақ отбасы мүшелері болып табылмайтын қамқоршыларға тіркелген мүліктің болуына байланысты жетім балаларды кезекке қоюдан негізсіз бас тартқан. Прокурорлық қадағалау шараларымен 200-ден астам жетім бала тұрғын үй алуға кезекке қойылды», – деп хабарлады Астана қаласының прокуратурасы.

Жыл басында Астана әкімі Жеңіс Қасымбек биыл елорадада жетім балаларға 183 пәтер берілетінін айтқан. Бұған қоса, қала...

2024 жылдың 1 қыркүйегінен бастап 1,7 млн оқушы тегін ыстық тамақпен қамтамасыз етіледі. Бұл туралы Оқу-ағарту министрлігі хабарлады.

Министрліктің мәліметінше, бұл көрсеткіш өткен жылмен салыстырғанда 100 мың балаға артқан. Тегін ыстық тамақпен 1-4 сынып оқушылары мен әлеуметтік жағдайы төмен отбасылардан шыққан балалар қамтылады.

Сондай-ақ мектептерде бұдан бөлек тегін және жеңілдікпен тамақтанудың жаңа жүйесі енгізіліп жатыр. Енді оқушылар eGov Mobile мобильді қосымшасындағы «Әлеуметтік әмиян» арқылы тамақтана алады. Пилоттық жобаны Оқу-ағарту министрлігі Цифрлық даму, инновациялар және аэроғарыш өнеркәсібі министрлігімен бірлесе отырып іске қосты. Жоба ата-аналарға қызметті проактивті түрде алуға, балаларының мектеп асханаларына баруын бақылап, жеңілдікпен тамақтану үшін цифрлық ваучерлерді пайдалануға...

Google сейсенбі, 13 тамызда жасанды интеллект технологиясын қолдана отырып, жетілдірілген Pixel смартфонын таныстырды.

AI технологиясын пайдалана отырып әзірленген жаңа құрылғы пайдаланушыларға скриншоттарда сақталған ақпаратты іздеуге мүмкіндік береді. Android пайдаланушылары енді сұрақтарға жауап алу үшін Google-дың Gemini чатботын пайдалана алады.

Сарапшылар Google-дың жаңа смартфонын жазда таныстыруының себебін бәсекелестікпен байланыстырады. Әдетте компаниялар өз өнімдерін күзде көбінде қыркүйек айында жариялап жатады.

2024 жылдың 2-тоқсанындағы жағдай бойынша Google смартфондарының әлемдік нарықтағы үлесі 1%-дан аз. Ол Samsung-тан айтарлықтай артта қалған. Оның үлесі 18,9%, Apple-дің нарықтағы үлесі 15,8%-ды құрайды. Ал Америка Құрама Штаттарында Google үлесі 4,5%-ды құрайды. Осылайша компания смартфон шығару бойынша...

Ұлыбританияда тәртіпсіздіктерге байланысты ұсталғандардың саны мыңнан асты. Бұл жайлы Ұлттық полиция басшылары кеңесінің баспасөз қызметі хабарлаған.

«Ұлыбритания бойынша 29 шілдеден бері жалғасып жатқан тәртіпсіздіктерге байланысты тұтқындаулар мен айыптар саны туралы жаңартылған мәліметтер: 1024 адам тұтқындалды, 575 айыпталды», – делінген хабарламада.

Бұл тәртіпсіздіктер шілде айының соңында Руандалық мигранттардың ұлы би байқауына қатысып жатқан бүлдіршін қыздарға пышақпен шабуыл жасағанынан кейін басталды. Салдарынан үш қыз бала қаза тапты. Бұдан кейін жергілікті халық исламға, мигранттарға қарсылығын білдіріп, Ұлыбританияның көптеген қаласында толқулар басталды.

Толқулар тәтіпсіздікке ұласып, наразылық білдірушілер полициямен қақтығысты.

Айта кетсек, Қазақстан Республикасының Ұлыбританиядағы елшілігі бірқатар...

Еуроодақ орман алқабындағы өртті сөндіре алмай жатқан Грекия мен Альбанияға көмектесуге ұйғарды. Азаматтық қорғаныс механизмі бойынша ЕО Грекияға тікұшақтар мен ұшақтар жібереді.

Грекияда 15 тамызға дейін ахуал күрделі болады деп есептелінген. Алапат өрт 11 тамыз күні Афина қаласынан 35 км жерде басталған. Күшті желден жалын одан сайын өрши  түсті. Табиғи апаттан орман зардап шекті. Таулы аймақтарда адам аяғына баспайтын ну жыныс отқа оранған.

 «Грекияның Аттика аймағына келетін болсақ, комиссия Италиядан екі өрт сөндіру ұшағын, Франциядан бір тікұшақ пен Сербиядан бір тікұшақ жіберді. Маусым басында Чехия, Франция, Италия, Сербия және Румыния – алты елден Грекияға қосымша...

АҚШ-та кибералаяқтық жасады деп айыпталған ресейлік Павел Кублицкий кепілдікпен босатылды. Бұл туралы шетелдік ақпарат құралдары жазды. Ақпарат құралдары 12 тамыз, дүйсенбі күні кешке Флориданың Орта округі бойынша федералды сотының электронды деректер базасында жарияланған құжаттарға сілтеме жасаған.

Тергеу мәліметтері ресейлік Павел Кублицкий мен қазақстандық Александр Ходырев интернеттің көлеңкелі сегментіндегі WWH платформасының қызметіне қатысы бар екенін көрсетті. Кублицкийді кепілдікпен босату үшін 100 мың доллар төленген. Күдіктіге үйден шыуға тыйым салынып, сот оның төлқұжатын тапсыруға мәжбүрледі. Павел тұрған жерінен медициналық себеппен ғана шыға алады.

WWH клубында 170 мыңға жуық қолданушы тіркелген. Онда ұрланған несие картасы деректерін пайдаланып тауарларды сатып алуға, банк шоттарынан ақшаны...

Президент Қасым-Жомарт Тоқаев Астана әкімі Жеңіс Қасымбекті қабылдады. Әкім елорданың биылғы бірінші жартыжылдықтағы әлеуметтік-экономикалық және инфрақұрылымдық дамуы жөнінде мәлімет берді.

Жеңіс Қасымбектің мәліметі бойынша бас қалаға тартылған инвестиция көлемі 632 миллиард теңгеден асқан. Бұл – өткен жылдың осы кезеңімен салыстырғанда 13,2 %-ға артық.

Елорда жылыту маусымына қамдануда. 2024 жылы «Тельман» газ жылу станциясының бірінші кезегін, «Тұран» газ жылу станциясының екінші кезегін, сондай-ақ 3-ші ЖЭО-ның көмірмен жұмыс істейтін бөлігін іске қосу жоспарланып отыр.

Одан бөлек өңдеу өнеркәсібі, медицина, білім, көлік және логистика салаларын дамытуға көңіл бөлінген.

Шаһар басшысы мектеп, баспана, медициналық орталықтар құрылысы, апатты жағдайдағы үйлерді бұзу, қаланы абаттандыру және көгалдандыру...

2022 жылғы 25 наурызда ҚР тауар белгілерінің мемлекеттік тізілімінде «B…B…K» тауар белгісі тіркелген.

Hugo Boss AG неміс компаниясы Әділет министрлігінің апелляциялық кеңесіне қарсылық білдірді. Апелляциялық кеңестің шешімімен келіспеген НВА құқықтарын қалпына келтіру үшін Астанадағы әкімшілік сотқа жүгінді.

Апелляциялық кеңес компания өтініші бойынша «B…B…K» тауар белгісін тіркеуден алып тастаудан бас тартқан.

Сотта талапкер халықаралық тіркеуі бар 9 «BOSS» тауар белгісінің құқық иесі екенін көрсете отырып, кеңес шешімінің күшін жоюды және тауар белгісін тіркеуді жарамсыз деп тануды сұрады.

Іске зияткерлік меншік мәселелері бойынша маманданған ЖШС-нің маманы тартылды. Ол тауар таңбаларының сәйкестігі мен ұқсастығын анықтау бойынша жазбаша қорытынды берді. Маман даулы тауар белгісін талапкерд...

SQIF Capital компаниясы Қазақстан қор биржасына (KASE) мерзімді нарықта маркет-мейкер қызметтерін көрсететін болады.

«2024 жылғы 12 тамыздан бастап SQIF Capital АҚ KASE-де АҚШ долларының теңгеге қатысты бағамына және рубльдің теңгеге қатысты бағамына фьючерстер бойынша маркет-мейкер мәртебесіне ие болды», – делінген KASE хабарламасында.

SQIF Capital қазақстандық қор биржасының маркет-мейкері ретінде сауда-саттықта күні бойы валюталық фьючерстерді сатып алуға және сатуға қатысты баға белгілерін қолдап отырады.

Енді валюталық фьючерстер бойынша тұрақты маркет-мейкері болғандықтан, KASE биржалық нарыққа қатысушылардың мәмілелерді тиімді бағалармен жасау мүмкіндігін кеңейтеді.

Айта кетейік, аталмыш компания 2022 жылдан бері KASE-нің қор, валюта және мерзімді нарықтарындағы мүшесі. Үлестік...

Halyk Bank-тің бұрынғы еншілес құрылымы – Халық Банкі Қырғызстан атауын өзгертіп, енді O!Bank деп аталады. Шешімді компания акционерлері 12 тамызда қабылдаған.

«O!Банк екі ел арасындағы бизнесті дамытуды қолдай отырып, «Қазақстан Халық Банкімен» берік әріптестік қарым-қатынасты сақтауға ниетті. Банктің атауын өзгерту процесі Қырғыз Республикасының мемлекеттік органдарында және Қазақстан Ұлттық банкінде тиісті рәсімдерді өткізгеннен кейін аяқталады», – делінген банктің мәлімдемесінде. 

Банк хабарламасына сәйкес, «O!Банк» «О!» микрокредиттік ұйымының құрамына кіреді. Қазір онда «О!Ақша» төлем жүйесі мен «О!Базар» электронды маркетплейсі бар. 

18 сәуірде Halyk Bank Қырғызстан Халық Банкінің 100% акциясын Visor International DMCC инвестициялық тобының құрамына кіретін консорциумға...

Мемлекеттік бюджеттен 32 млрд теңге бөлінген коммерциялық ғылыми зерттеулердің 70%-ы кітап және мақала жазумен аяқталып практика болмаған. Бұл туралы Сыбайлас жемқорлықпен күрес қызметінің есебінде жазылған.

2023 жылы Агенттік ғылымды қаржыландыру саласындағы жемқорлық тәуекелдеріне сыртқы талдау жүргізген.

Талдауға сүйенсек, бюджет қаражатына ғылыми жобаларды коммерцияландыру түрі шығарылған. 2016 жылдан бастап осы мақсатта 145 жобаға 32 млрд теңге жұмсалса, оның ішінде 130 жоба, яғни жалпы жобалардың 90%-ы алдын ала мәлімделген мақсаттарға қол жеткізе алмай, өнімсіз бастамалар болып танылған.

«Зерттеулердің 70%-ы мақалалар мен кітаптар жазумен аяқталып, практикалық тұрғыдан маңызды болмады», – делінген хабарламада.

Мәселен, Ақпараттық және есептеу технологиялары...

Уолл-стрит инвесторлары жасанды интеллект технологиясын енгізуге көп шығын керек әрі ол өтелмейді деп қорқады. Бірақ Bank of America сарапшыларының пікірінше, мұндай пессимистік көңіл-күй көңілге тым ерте ұялап отыр. Бұл туралы Business Insider жазды. Банк өкілдері жоғары технологияларға көп шығын жұмсауға қалыпты дүние ретінде қарау керек деп санайды және бұл қадам алдағы уақытта өзін-өзі ақтайтын болады

Біріншіден, BofA жазбасында жаңа аппараттық технологияларды енгізу кезіндегі негізгі шығындар әдетте алғашқы жылдарға дөп келетіні айтылған. Мәселен, осындай жағдай 5G желілеріне инвестиция салу кезінде орын алды. Оның бастапқы кезеңі 3-4 жылға созылды. BofA-ның пікірінше, жасанды интеллект жағдайында да солай болмақ.

Екіншіден, корпорациялар...