Жаңалықтар

Қазақстан арқылы Өзбекстан мен Қырғызстанға тасымалданатын Ресей газының көлемі артады. Одан бөлек Түркіменстан мен Өзбекстан газын Қытайға транзиттеу көрсеткіштері де өсуі мүмкін. Бұл жайлы Үкімет сағатында Энергетика министрі Алмасадам Сәтқалиев айтты.

«Өткен жылдың қазан айында Ресей газын Өзбекстан Республикасына транзиттеу іске қосылды. Өткен жылы 1,28 млрд текше метр тасымалданды. Биыл біз оны 3,8 млрд текше метрге дейін ұлғайтуды жоспарлап отырмыз. Кейін тағы да жылына 11 млрд текше метрге дейін ұлғайту көзделеді», – деді министр.

Ол Қазақстанның транзиттік әлеуеті артып келе жатқанын айтып, түрікмен және өзбек газын Қытай Халық Республикасына транзиттеу көлемін арттыру...

Кредиторлар алдындағы міндеттемелерді орындаудан жалтару мүмкіндігін болдырмау үшін банкрот деп танылған адамдар үш жыл бойы Қаржы министрлігінің Мемлекеттік кірістер департаментінің бақылауында болады. Тиісті құжат «Ашық НҚА» порталында жарияланды.

Мониторинг кезінде екінші деңгейдегі банктердің мәліметтері, тіркеуші мемлекеттік органдардың деректер базасы, сот органдарының деректер базасынан алынған ақпаратты зерделеу және талдау жолымен жүзеге асырылады.

«Борышкердің қаржылық жағдайына мониторингті облыстар, республикалық маңызы бар қалалар мен Астана бойынша Мемлекеттік кірістер департаменттерінің бөлімшелері жүзеге асырады», – деп жазылған құжатта.

Мұндай тұлғалардың қаржылық жағдайына мониторинг бірнеше сатыдан тұрады. Оның ішінде салық есептілігі нысандарынан, жеке тұлғаның кірістері мен мүлкі туралы есептер...

Қатарлық UCC Holding компаниясы Қазақстанда QazaqGaz ұлттық компаниясының газ құбырын салу жобаларына 11 млрд доллар инвестиция салады. Бұл туралы Үкімет кулуарында QazaqGaz басқарма төрағасы Санжар Жаркешов айтты.

«Қатарлық инвестор Қазақстандағы төрт газ жобасына 11 млрд доллар құяды. Соның ішінде екі ірі жоба Бейнеу – Ақтөбе – Қостанай, Бейнеу – Бозой – Шымкент газ құбырларын салу жобасы бар. Бұл құбырлардың құрылыс жұмыстары біздің жоспар бойынша келер жылы басталады. Қазіргі уақытта техникалық дайындық жұмыстары жүргізіліп жатыр», – деді QazaqGaz басшысы. 

Бұдан бөлек, 2025 жылы Талдықорған – Үшарал газ құбырын салу жұмыстары басталатынын атап өтті. Бұл жобаға қаржыны...

2023 жылғы қаңтардан бастап азаптаулар туралы істерді тергеп-тексеру прокуратура  органдарына жүктелді.

Осының нәтижесінде азаптаулар туралы арыздардың саны өткен жылы 2 есеге, яғни 791-ден 417-ге дейін қысқарған. Ал биылғы алты айда 221-ден 139-ға дейін азайды.

«Мұндай істердің сотқа жіберілуі жақсарды. 2023  жылы сотқа  азаптаулар туралы  2 есе көп іс жіберілді (22-ге қарсы 10), олар бойынша сотталғандар саны 4 есе көп (40-қа қарсы 12). Биыл сотқа 33 лауазымды адамға қатысты 12 іс (8) жіберілді», – деп хабарлады Бас прокуратура.

Азаптаулардың себептері мен жағдайларын анықтау үшін прокурорлар үздіксіз  бейнебақылау жүйесін қосты. Көрінбейтін аймақтар жойылды, ұстау және жеткізу процесін тіркеу үшін құқық қорғау органдарының қызметкерлерін бейнежетондармен жарақтандыру бойынша шаралар қабылданып жатыр.

«Осы санаттағы істерді талдауды тоқтатуға негізінен азаматтардың тиісті арыздарымен кеш, яғни дәлелдемелер жинау мүмкіндігі жоғалған кезде (бейнежазбаларды сақтау мерзімі аяқталғанда, куәгерлерді анықтау мүмкін емес), 2-6 айдан кейін немесе одан да көп уақыт өткен соң жүгінуі себеп екенін көрсетті»,- деп хабарлады ведомство.

2024 жылы 19 наурызда Алматының Алмалы аудандық соты Қаңтар оқиғасы кезінде азаптау әдісін қолданған үш полиция қызметкеріне үкім шығарған.

Еске сала кетсек, Бас прокуратура...

Жамбыл облысында қазан айында Шатыркөл кен байыту фабрикасы жұмысын бастайды. Зауыт жылына 98,6 мың тонна мыс концентратын өндіруге қуатты.

Мыс концентраты өндірілетін фабрика қазан айының соңына дейін толық жобалық қуатына шығуға тиіс. Қазір құрылысы 100 пайыз бітіп, техникалық тұрғыда алғашқы өнімін шығаруды бастаған.

Бұл жобаны жүзеге асыруға 94 млрд теңге инвестиция салынған. Фабрикада жылына 1,2 млн тонна кен өңделіп, 98,6 мың тонна мыс концентраты (мыс құрамы 24%) шығарылады. Шикізат Шатыркөл және Жайсан кен орындарынан алынады.

Фабриканы «AAEngineering Group» ЖШС салған. Жаңа жоба бойынша 400-ге жуық жаңа жұмыс орны ашылады. Олардың 60 пайызынан астамы облыс тұрғындары болмақ.

Айта кетейік...

Apple жасаған жасанды интеллект iPhone сатылымын өсіретін «айқын катализатор» болады деп есептейді Morgan Stanley / Фото: Reuters / Francis Mascarenhas

Apple акцияларының бағасы 15 шілдедегі сауда барысында рекорд орнатты. Morgan Stanley компания қағаздарын «ең жақсы таңдау» деп бағалап, жасанды интеллект саласына салып жатқан күш-жігері оның сатылымын ұлғайтуға түрткі болатынын айтты. Ал Loop Capital Уолл-стриттегі Apple қағаздарының ең жоғары мақсатты бағасын белгіледі.

Толығырақ

Сауда барысында Apple акциясының құны 237,23 долларға дейін өсті. Бұл – алдыңғы сауданың жабылуы кезіндегі бағадан 2,9%-ға жоғары әрі компанияның қағаздарын саудаға салған күннен бергі рекордтық көрсеткіш. Дүйсенбі, 15 шілде күнгі жабылардағы бағасы 234,41 долларға жетіп...

Энергетика министрі Алмасадам Сәтқалиев сұйытылған мұнай газын стратегиялық маңызы бар мұнай-химия саласының шикізаты ретінде бекітуді ұсынды. Бұл жайлы министр сейсенбі күні өткен Үкімет сағатында айтты.

Министрдің айтуынша, бұл шикізат көп елде отын ретінде сирек пайдаланылады және қосылған құны жоғары өнім ретінде бағаланады.

«Сұйытылған мұнай газы әлемнің ешбір жерінде отын ретінде пайдаланылмайды, ол қосылған құны жоғары өнімдерді алудың маңызды элементі ретінде қолданылады», – дейді министр.

Министр алдағы уақытта алкилат пен полипропилен өндіру бойынша жобалар жүзеге асырылатынын, оларға 300 млн доллар инвестиция салу және 2000 жұмыс орнын құру жоспарланып отырғанын айтты. Ал бұл...

2023 жылғы қаңтар-маусыммен салыстырғанда 2024 жылдың қаңтар-маусым айларында Қазақстандағы қысқамерзімді экономикалық индикатор 103,9%-ды құрады. Бұл – биыл 4 ай қатарынан төмендеген экономикалық индикатордың алғашқы өсімі. Нақтырақ айтсақ, қалпына келуі. Себебі қаңтар-сәуірдегі индикатор да 3,9 пайыздық тармақты көрсеткен болатын.  

Мұнайлы өңірлерде өсім төмен

Ресми статистикаға назар аударсақ, 2024 жылдың 6 айында мұнай өндіру көлемі 1,6%-ға төмендеген. Атырау және Маңғыстау облыстарында экономикалық өсім былтырғы тиісті жылмен салыстырғанда – (-4,6%) және 0,9% көрсетіп отыр. Атырау облысы теріс көрсеткішті көрсетсе, Маңғыстау облысын республикалық деңгеймен салыстырғанда әлдеқайда төмен болып отыр.

Ақтөбе, Жетісу, Қарағанды облыстары және Астана қаласы 10 пайыздан жоғары өсімге қол...

2024 жылдың 5 айының қорытындысы бойынша, ТМД елдерімен сауда көлемі 12%-ға төмендеп, 13,3 млрд долларды құраған. Осы уақыт аралығында экспорт 16%-ға, импорт 8%-ға қысқарған. Бұл туралы Бірінші несие бюросы хабарлайды.

Қазақстанның ТМД елдерімен тауар айналымының 70%-дан астамын Ресей құрап отыр. 2023-2024 жылдары Ресеймен тауар айналымы айтарлықтай қысқарған.

Экспорт 22%-ға қысқарған. Әсіресе, бағалы металл кендері мен жеңіл автокөліктер есебінен экспорт азайды. Ал импорт 7% жоғалтты. Негізінен Ресейден келетін мұнай өнімдері азайған. Ресей мен Қазақстанның тауар айналымы 30 миллиард долларды құрайды.

Дегенмен мәселе тек Ресей Федерациясында ғана емес: Түркіменстан мен Молдованы қоспағанда, ТМД-дағы бүкіл дерлік серіктеспен тауар айналымы...

Қазақстан Республикасы Оқу-ағарту министрлігінің Балалардың құқықтарын қорғау комитеті жазғы уақытта балалар еңбегін пайдалануға қатысты үндеу жариялады. Комитет жасы 14-ке толмаған балалардың еңбегін пайдалану заңға қайшы екенін ескертеді.

Комитет мәліметінше, көп жағдайда балалар ерте жастан бастап, әсіресе, қиын өмірлік жағдайларда жұмыс істей бастайды. Олардың 90%-ы өз құқықтарын білмейді және табыс табу үшін кез-келген жұмысқа келісуі мүмкін. Мұндайда балалар көбінесе жосықсыз жұмыс берушілердің қанауына тап болып, құқықтары шектеледі. Осыған орай комитет жұмыс беруші мен бала арасында еңбек шартын жасауға мүмкіндік беретін ережелердің Еңбек кодексінде қарастырылғанын ескертеді.

Еңбек кодексіне сәйкес, 14-16 жас аралығындағы жасөспірімдерге аптасына 24 сағат жұмыс істеуге рұқсат...

Елімізде 2030 жылға дейін кезең-кезеңімен төрт газ өңдеу зауыты іске қосылады. Бұл туралы Үкімет отырысында Энергетика министрі Алмасадам Сәтқалиев мәлімдеді.

«Энергетика министрлігінің болжамды балансына сәйкес, Қазақстанда тауарлық газ өндіру көлемі тұрақты өседі: 2023 жылғы 22,5 млрд м3-ден 2030 жылға қарай 36,6 млрд м3-ге дейін. 1,6 есеге арттыруды қамтамасыз ету жоспарлануда», – деп мәлімдеді министр.

Сәтқалиевтің сөзінше, жаңа газ кен орындарын барлауға және игеруге инвестициялар тарту шеңберінде QazaqGaz бен Chevron компаниялары Ақтөбе облысындағы Жәлібек учаскесінде геологиялық барлау жұмыстарын бірлесіп жүзеге асыру туралы келісімге қол қойды. Министр 2023 жылы Рожковское, Шығыс Өріктау, Анабай кен орындары өнеркәсіптік...

Грузия президенті Саломе Зурабишвили елдің Конституциялық сотына шағым түсіріп, «Шетелдік ықпалдың ашықтығы туралы» заңның күшін жоюды талап етті.

Президент Грузия парламенті қабылдаған бұл заңның конституцияға қайшы екенін алға тартқан.

«Парламент қабылдаған «Шетелдік ықпалдың ашықтығы туралы» заң Конституцияның 78-бабына қайшы келеді. Президент бұл заңның азаматтардың кепілдендірілген құқықтарын бұзатын бірқатар нормалары бар екенін айтып, арыз түсіріп отыр. Президент өз шағымында бұл заңды тоқтатуды немесе толық тыйым салуды сұрап отыр», – деп түсіндірген Грузия президентінің парламенттегі хатшысы Гиоргий Мсхиладзе.

Ал елдің Конституциясының 78-бабында Грузияның сыртқы саясаты еуроатлантикалық интеграцияға бағытталатыны жазылған.

«Шетел агенттері» заңы алдағы...

Қазақстан Үкіметі молдаван кәсіпкерлері Анатол және Габриель Статимен арадағы 14 жылдан аса созылған дауға нүкте қойды. Екі тарап дауды бейбіт және өзара тиімді шешу жайлы негіздемелік келісімге келген. Әділет министрлігінің хабарламасында тараптар қандай шарттармен келісімге келгені жазылмаған.

«Қазақстан Республикасының Үкіметі Ұлттық Банкі мен Tristan Oil жетекші кредиторларының қолдауымен және келісімімен Стати тараптары Қазақстандағы мұнай-газ активтері туралы ұзақмерзімді дауды бейбіт және өзара қолайлы реттеу туралы заңды күші бар негіздемелік келісімге қол қойды», – делінген хабарламада.

Тараптар бүкіл заңды талқылауларды тоқтату және барлық юрисдикциядағы талаптарды тоқтатуға әкелетін өзара қолайлы шарттарда келіскен.

Алматы облысы Жамбыл ауданының Беріктас ауылында толассыз жауған жаңбыр салдарынан көлбеу ағыны пайда болып, 15 аула аумағы мен 3 тұрғын үйді су басты. Бұл туралы Төтенше жағдай министрлігі хабарлады.

ТЖМ бөлімшелері мен жергілікті атқарушы органдар инертті материал салынған 2 мың қапшық дайындап, су басқан аумақтар лайдан тазартылып жатыр.

Сонымен қатар арық жүйелері тереңдетіліп, жағдай бақылауда тұр. Бұл жұмысқа ТЖД, жергілікті атқарушы органдар, ТЖМ 28237 әскери бөлімінің жеке құрамынан 100-ден астам адам, 11 мотопомпа мен 16 бірлік техника жұмылдырылған.

Бұған дейін Жамбыл облысы Сарысу ауданы Жаңатас қаласында 47 үйді су басып, 400-ден астам үйдің ауласын сел шайып кеткен...

Дональд Трамп АҚШ-тың Республикалық партиясынан президенттікке кандидат ретінде тіркелді. Екі күн бұрын оған қастандық жасалып, құлағынан жарақат алған еді.

АҚШ-тың бұрынғы президенті Милуокидегі ұлттық съезде республикалық партиядан үміткер ретінде тіркелуге жеткілікті дауыс жинады. 2400 делегаттың жартысынан астамы Трампты кандидат ретінде ұсынуды қолдады.

Ішкі партиялық сайлау нәтижесінде Трамп өзінің басты бәсекелестері – АҚШ-тың БҰҰ-дағы бұрынғы тұрақты өкілі Никки Хейли, Флорида штатының губернаторы Рон ДеСантис пен кәсіпкер Вивек Рамасвамиді сенімді түрде басып озып, Республикалық партиядан жалғыз үміткер атанды. Басқалары жарыстан шығып қалды.

АҚШ президентін сайлау 2024 жылдың 5 қарашасына белгіленген.

Трампқа Пенсильваниядағы сайлауалды кездесуде қастандық жасалды. АҚШ президенттігіне үміткер...

2024 жылы жалпыға бірдей декларациялаудың  үшінші кезеңі басталды.

Қаржы министрлігінің ақпаратына сүйенсек, 2024 жылы декларацияны 2,4 млн жеке тұлға табыстауы қажет. Жыл басынан бері олардың 46%-ы, 1,1 млн азамат декларация тапсырды.

Үшінші кезең декларанттары қатарына кіретіндер:

Декларацияның 99,9%-ы электронды түрде табысталған. Атап айтқанда, салық төлеушінің кабинеті (cabinet.salyk.kz), «Электронды үкімет» порталы  және «е-Salyq Azamat», «eGov mobile», Kaspi.kz, Halyk, Вcc.kz мобильді қосымшаларын пайдаланды.

Декларацияда не көрсету керек?

Антикор Алматы қаласы Мәдениет басқармасы басшысының бұрынғы орынбасары Наиля Мулюковаға қатысты тергеу аяқталғанын хабарлады. Шенеунік сотқа тартылды. Н. Мулюкова 125 млн теңге көлемінде мемлекетке зиян келтіргені анықталды.

Н. Мулюкова инвестициялық зейнетақы қорында жұмыс істеген. Бірқатар жарнама агенттіктерін басқарды. 2016 жылы Алматы қаласы Мәдениет басқармасы басшысының орынбасары болып тағайындалды. «Нұр Отан» партиясының мүшесі болды. Ақпарат құралдары оның тендер ақшасын жылыстатқаны туралы жазды. Антикор мәліметі бойынша күдікті қызметтік өкілеттіктерін асыра пайдаланғаны, бюджет қаражатын жымқырып және кәсіпкерлік қызметке заңсыз қатысқаны үшін іс қозғады.

Сыбайлас жемқорлыққа қарсы қызмет облыстық кәсіпкерлік және өнеркәсіп басқармасының басшысына қатысты сотқа дейінгі тергеу аяқталғанын мәлімдеді. Шенеунік сот санкциясымен...

Өнеркәсіп және құрылыс министрлігі утильалымға қарсы петицияны қарастырғаннан кейін, ондағы талаптарды қабылдамайтынын айтты. Бұл туралы ведомствоның баспасөз қызметі хабарлады.

«Петицияда көрсетілген дәлелдер шындыққа сәйкес келмейтінін ескере отырып, сондай-ақ шешім жобасын жария талқылау барысында қосымша негіздемелер ұсынылмағандықтан, петицияны қанағаттандырмауды ұсынамыз», – дейді Интеграция және халықаралық ынтымақтастық департаментінің директоры Әділбек Бектібаев.

Сонымен қатар өнеркәсіп министрлігі үшінші елдерден заңсыз көлік әкелуді болдырмауға көмектесетін бірқатар шараларды дайындады:

Yandex N.V. активтерін ресейлік инвесторлар консорциумына сатуға келісті. DW басылымының жазуынша мәміле сомасы 475 миллиард рубль болды. Келісім қорытындысына сәйкес  31 шілдеге дейін Yandex N.V. атын өзгертеді және Яндекс брендтерін пайдалануды тоқтатады.

15 шілдеде компанияның баспасөз қызметі Голландиялық компания Yandex N.V. бизнесін халықаралық және ресейлік бөлікке бөлуге және ресейлік сегментін сату жөніндегі мәмілені толығымен жапты және топтың акционерлерінен шықты деп хабарлады.

Ресейлік «Яндекстің» бақылау пакеті «Консорциум.Бірінші» жабық инвестициялық қорына беріледі. Қордың құрамына бірнеше кәсіпорын кіреді: Яндекс менеджерлері құрған FMP, Лукойлдың «Аргонавт» пай қоры, сондай-ақ, Leta Capital венчурлық қорының негізін қалаушы Александр Чачава, Infinitum депозитарийінің басшысы Павел Прасс...

«Қазақтелеком» АҚ басқармасының құрамы өзгертілді. Бұл туралы компанияның KASE-ге жолдаған ақпаратынан белгілі болды.

Директорлар кеңесінің 5 шілдедегі шешімімен компания басқармасының құрамынан Людмила Атамуратова, Берік Битабаров, Наталья Лян шығарылған.

Бұл өзгерістердің нәтижесінде «Қазақтелеком» АҚ басқармасы үш
адамнан құралып, құрамына Бағдат Мусин, Әлібек Индыкбаев, Нұрлан Мейрманов кіреді. Осылайша компанияның директорлар кеңесі екі есеге қысқарып отыр.

Еске сала кетсек, 10 маусымда Бағдат Мусин «Қазақтелеком» компаниясының басшысы болып тағайындалды.

Сәуірде «Қазақтелеком» АҚ 2023 жылға арналған қаржылық есебі жарық көрген. Оған сөйенсек, компанияның салыққа дейінгі пайдасы 18,4%-ға, 134,237 млрд теңге, операциялық пайдасы – 11%-ға төмендеп, 161,311 млрд теңгені құрады. Жалпы пайда 1%-ға өсіп, 237,728 млрд...

Қазақстандық қор биржасындағы сауда-саттықтың жиынтық көлемі 187,2 трлн теңгені құрады. Бұл өткен жылдың ұқсас кезеңімен салыстырғанда 18,7 %-ға немесе 29,4 трлн теңгеге өсті. Бұл туралы 2024 жылдың II тоқсаны және бірінші жартыжылдығының қорытындысын жариялаған Қазақстан қор биржасының басқарма төрағасы Алина Алдамберген хабарлады.

«Жыл басынан бері KASE индексінің мәні 23,0 %-ға 5 151,81 тармаққа дейін өсті. Акциялар нарығын капиталдандыру 5,6 трлн теңгеге 32,3 трлн теңгеге дейін, саудаланатын корпоративтік борыш көлемі 4,3 %-ға 14,1 трлн теңгеге дейін өсті. Листинг процедурасынан 15 жаңа эмитенттің бағалы қағаздары өтті. 1 шілдедегі жағдай бойынша 698 эмитенттердің 252 атауындағы мемлекеттік емес бағалы қағаздар болды», – деп хабарлады KASE...

Енді мұғалімдер мектептерде діни экстремизмнің алдын алумен де айналысуы мүмкін. Бұл жөнінде Оқу-ағарту министрлігінің «Ашық НҚА» порталында жарияланған бұйрық жобасында айтылған. 

Құжат орта білім беру ұйымдарында мектеп директоры орынбасарларына, пән мұғалімдеріне, әдістемелік орталық басшысы орынбасарларына, техникалық және кәсіптік, орта білімнен кейінгі ұйымдардың жастар жөніндегі инспекторларына діни экстремизмнің алдын алу жөніндегі міндеттерді беруді көздейді.

«Бұл рухани-адамгершілік құндылық, толеранттылық, сондай-ақ экстремизмнің алдын алу бойынша педагогикалық қызметтің түрін ұйымдастыруды іске асыруға бағытталған»,- делінген құжатта.

Бұл өзгерістер кәмелетке толмағандар арасында экстремизм мен терроризмнің алдын алу жөніндегі 2024-2026 жылдарға арналған Жол картасының бірінші тармағын іске асыруға бағытталған. Жаңа талаптар мектеп...

2024 жылғы 1 маусымдағы жағдай бойынша Қазақстанда тіркелген автокөлік саны 5 473 711-ге дейін жетті. Оның ішінде 88%-ы – жеңіл көлік болса, 9,9% – жүк көлігі және 1%-ы – автобус.

Ұлттық статистика бюросының мәліметінше, 2024 жылғы мамырда есепке 137,9 мың автокөлік есепке қойылған. Былтырмен салыстырғанда бұл көрсеткіш 14,4%-ға кем. Соның ішінде тіркелген автобус саны 3,3%, жеңіл автомобильдері 15,2% және жүк автомобильдері 4,5%-ға төмендеді.

Көліктердің басым көпшілігі – 81,9%-ы бензинмен жүрсе, тағы 7,1% дизельмен жүреді. Сондай-ақ экологиялық ахуалға қарамастан, автомобильдердің тек 0,2%-ы газ және электр қуатымен жұмыс істейді. Ал бензин мен басқа отын түрімен аралас автомобильдердің үлесі – 7,5%.

Сонымен...

Астана полициясы Марат Әйтеновтің бұрынғы әйелі Дана Атешоваға қатысты қылмыстық іс қозғалғанын хабарлады. Ол күйеуіне қол жұмсаған деп күдіктеледі. Солайша екеуі де бір-біріне «дене жарақатын келтірді» деген күдікпен тергелмек.

Баспасөз қызметінің Марат Әйтенов бұрынғы әйелінің үстінен арыз түсірген.

«Астана полициясына азамат А.-дан бұрынғы әйелінің дене жарақатын келтіруіне байланысты арыз түсті. Аталған фактілерді тексеру үшін қылмыстық іс қозғалды. Оның аясында келтірілген залалдың бар-жоқтығын және көлемін анықтауға қажетті сараптама тағайындалды. Барлық мән-жайларды анықтау бойынша жедел-іздестіру шаралары жүргізілетін болады», – делінген полиция хабарламасында.

Полиция зорлық-зомбылыққа жол бермеу қажет екенін айтып, тәртіп бұзушыларға қатысты «қатаң шара» қолданылатынын айтқан...