Жаңалықтар

Тамыз айында АҚШ-тағы инфляцияның өсуіне қор нарығы сабыр танытты: сарапшылардың көпшілігі қазіргі көрсеткіш ФРЖ мөлшерлемесін өзгертуге жеткіліксіз деп санайды. Алайда Қытайда экономикадағы проблемаларға байланысты инвестицияның кетуі жалғасып жатыр. Осы және өзге де тақырыптарды қозғаған әлемдік БАҚ-қа шолуды оқыңыз.

АҚШ-та инфляция үдей түсті

The New York Times газетінің хабарлауынша, тамыз айында Америка Құрама Штаттарында тұтыну бағасы былтырғы сәйкес кезеңімен салыстырғанда 3,7%-ға өскен. Шілдеде инфляция 3,2% құрады. Тұтыну бағасы индексінің өсуіне газ бағасының қымбаттауы себеп болды. Сонымен қатар автокөлік сақтандыру мен әуе билеттерінің қымбаттауы да әсер етті.

Осы жарияланған тұтыну бағасы индексі – келесі сейсенбіде өтетін ФРЖ отырысына дейінгі соңғы деректерд...

Қазақстан Республикасының Бас мемлекеттік санитарлық дәрігері «2023-2024 жылдар аралығындағы эпидемиялық маусымда тұмау және ЖРВИ бойынша санитарлық-профилактикалық, санитарлық-эпидемияға қарсы іс-шаралар өткізу туралы» қаулыға қол қойды.

Қаулыға сәйкес ЖРВИ және тұмау бойынша эпидемиялық маусым кезеңінде профилактикалық және эпидемияға қарсы іс-шараларды өткізу көзделген. Атап айтқанда осы жылдың 1 қазанынан бастап тұмауға қарсы екпе жүргізіледі, медициналық ұйымдарда кіре берісте «сүзгілердің» жұмысы қамтамасыз етіліп, маска пайдаланып, антисептиктер қойылады. Сондай-ақ ЖРВИ, тұмау көріністерімен үйге шақыру бойынша жүкті әйелдер мен 1 жасқа дейінгі балаларға бірінші кезекте қызмет көрсетіліп, мектепке дейінгі балалар ұйымдарында күнделікті таңертең сүзгі жүргізіліп, ЖРВИ және тұмау белгілері бар балалар шеттетіледі.

Орта...

«ҚазМұнайГаз» ҰК АҚ Басқарма Төрағасы Мағзұм Мырзағалиев Астрахань қаласында «ЛУКОЙЛ» ЖАҚ басшылық құрамымен кездесті, деп хабаралайды ҚМГ баспасөз қызметі.

Кездесуде ҚМГ мен «ЛУКОЙЛ» компанияларының Каспий теңізі қайраңында «Қаламқас теңіз, Хазар, Әуезов» бірлескен жобасын жүзеге асыру барысы талқыланды.

Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаев Қазақстанның мұнай кен орындарының бірте-бірте сарқылуына және 2030 жылға қарай өндірілетін мұнай көлемінің азаюына байланысты «Қаламқас теңіз» және «Хазар» ірі кен орындарын игеру жұмыстарын бастау жөнінде шешім қабылдаған болатын.

«ҚазМұнайГаз бен ЛУКОЙЛ компанияларының бірлескен жобасы Президенттің жаңа кен орындарды игеру және геологиялық барлау бағытына белсенді түрде инвестиция тарту жөніндегі тапсырмасын орындау аясында іске...

Fitch Ratings халықаралық рейтингтік агенттігі биылғы жаһандық ЖІӨ болжамын өзгертті.

Агенттік маусымда жаһандық ЖІӨ 2,4% деңгейінде болады деп болжаса, осы жолы бұл көрсеткішті 2,5%-ға дейін көтерді.

«Fitch 2023 жылғы жаһандық өсу болжамын 0,1 пайыздық тармаққа яғни 2,5 пайызға дейін қайта қарады. АҚШ, Жапония және Қытайды қоспағанда, дамушы нарықтарда биыл біз күтпеген тұрақтылық байқалды», – делінген жаһандық экономикалық болжам жөніндегі баяндамада.

Бұл орайда АҚШ экономикасына қатысты болжамдар да жақсарған. Маусымда бұл ел экономикасы 1,2%-ға артатыны айтылған, қазір бұл болжам деңгейі 2%-ға дейін көтеріліп отыр. Дәл солайша Жапонияның ЖІӨ де 2023 жылы 2%-ға артады...

«KEGOC» АҚ Ұлттық электр желісін 2035 жылға дейін перспективалық дамыту жобасын қарастырды.

Жоба шеңберінде, оның ішінде Қазақстанның солтүстігінен оңтүстігіне (Екібастұздан Жамбылға дейін) тұрақты тоқ беру желісін салу мәселесі қаралуда.

Осы бастаманы іске асыруға қатысты оң шешім қабылдаған кезде Ресей тарапынан Қазақстан арқылы Қырғызстанға электр беру желісін салу қажеттілігі жоқ.

«KEGOC» АҚ компанияның 2032 жылға дейінгі даму стратегиясына енгізілген тұрақты тоқ беру желісі құрылысының техникалық-экономикалық негіздемені дайындау бойынша жұмыстарды қайта бастауды жоспарлап отыр.

Айта кетейік, Атырау мұнай өңдеу зауыты бірқатар қондырғылардың жұмысы тоқтағанын хабарлады.

Сәрсенбіде АҚШ – тағы сауда-саттықта шикі қанттың бағасы бір фунт үшін 0,27 долларға жетті. Бұл соңғы 12 жылдағы ең жоғары деңгей, деп хабарлайды Trading Economics.

Бұл әлемдік нарықтағы жеткізу көлемінің жеткіліксіздігіне қатысты алаңдаушылыққа байланысты.

«Үндістанның қант қамысы өсетін негізгі аймақтарында жауын-шашынның аз болуы өнімділіктің төмендеуіне әкелуі мүмкін. Бұл Үндістан үкіметін елдегі инфляцияны тежеу шаралары аясында соңғы жеті жылда алғаш рет Қант экспортына тыйым салуға итермелеуі мүмкін», -дейді сарапшылар.

Мұнайдың жоғары бағасы Бразилияда қант қамысы этанолының қымбаттауына ықпал етті. Бұл өндірушілерді егінді қант шығаруға емес, оны биоотын шығаратын компанияларға жоғары бағамен сатуға бағыттауға итермелейді.

Халықаралы...

Үкімет отырысынан кейін БАҚ өкілдеріне ұйымдастырылған брифингте журналистер Ұлттық экономика вице-министріне Мемлекеттік қызметшілер табысы туралы жария түрде есеп беретін бола ма? деп сұрақ қойды. Бұл сауалға Ұлттық экономика вице-министрі Азамат Әмрин жауап берді.

Вице-министр жалпыға ортақ декларациялау кезең-кезеңмен енгізіліп жатқанын атап өтті.

«Жалпы декларация тапсыру бәріне тиесілі. Декларациялау кезең-кезеңмен жүргізіледі. Мемлекеттік қызметкерлер декларацияны бірінші тарсырады. 2020 жылы бірінші кезеңі басталған. Біз әр жыл сайын декларация тапсырамыз. Келесі жылдан бастап кәсіпкерлер, ал 2025 жылдан бастап қалған халықтың бәрі декларация тапсырады. Танымал адамдар үшін арнайы декларация тапсыру жоқ. Заңда көзделмеген»-деді Ұлттық экономика вице-министрі.

Ford Motor автомобиль өндірушісі 2024 жылы F-150 бензин-электрлік гибридті пикаптар өндірісін екі есеге арттыруды жоспарлап отыр, деп хабарлайды CNBC.

Бұл шешім электромобильдер сатылымының төмендеуі аясында қабылданды.

Керісінше, гибридті F-150-ге сұраныс артып келеді және компанияда шамамен екі есе өсуі мүмкін деп күтілуде. Келесі жылы пикаптың бағасы 55 мың долларды құрайды.

Пикаптың бензин-электрлік конфигурациялары сатып алушыларды төмен отын шығынымен және сонымен бірге ауыр жүктерді тасымалдау үшін жеткілікті қуатпен қызықтырады.

Детройттағы жыл сайынғы Солтүстік Америка халықаралық автосалоны аясында Форд қайта өңделген дизайны мен жаңа технологиялық шешімдері бар F-150 гибридті және газ конфигурацияларының кезекті нұсқаларын ұсынды.

2023 жылдың басынан бастап Фордтың капиталдандыруы...

Елдегі ірі оператор  «Қазақтелеком» АҚ акционерлерінің құрамы өзгерді. Мәлімет Қазақстан қор биржасының (KASE) деректер бағанында  жарияланды.  

Ақпаратқа сәйкес, Мемлекеттік мүлік және жекешелендіру комитеті аталған компанияның өзіне тиесілі акцияларын «Самұрық-Қазына» АҚ-на қайтарды. Осылайша енді әл-ауқат қорының қолында «Қазақтелекомның» 8 655 561 қарапайым акциясы бар. Бұл орнаkастырылған қарапайым акциялардың 79,24%-ы немесе жалпы бағалы қағаздарының 71,32%-ы.

Бұған дейін жазғанымыздай, «First Heartland Jusan Bank» АҚ бұдан былай «Қазақтелеком» АҚ-ның 983 350 қарапайым акциясына немесе 9,00% үлесіне ие болды.

Мұнымен қоса алғанда, «Қазақтелеком» АҚ қарапайым акцияларының номиналды иесі The Bank of New York Mellon. Ақпаратқа сәйкес, оның қолдағы үлес бес...

Кемелбек Ойшыбаев «Хабар Агенттігі» АҚ Басқарма төрағасы болып тағайындалды. Бұл туралы ҚР Мәдениет және ақпарат министрлігінің баспасөз қызметі хабарлады.

«Бүгіннен бастап «Хабар» Агенттігі Акционерлік қоғамының басқарма төрағасының міндетін атқаруға кірістім.

Басты мақсатымыз агенттіктін «Хабар», «Хабар 24», «Ел арна» арналарының телеөменімдерін дамытып, халыққа керекті, қызықты жасау. Жастарымызды тәрбиелеу, ағартушылықпен дұрыс жолға салу бағытында нәтижелі болуымыз үшін интернет желілерінде арналарды конкурентті түрде, қарқынды, дамытуымыз керек.

Осы мақсаттарға агенттіктің командасымен бірге жету үшін бар күш қуатымды, тәжірибемді және білімімді жұмсауға дайынмын.

Мемлекетіміздің басшылығына, төл министріміз Балаева Аида Ғалымқызына Aida Balayeva сенім білдіргендері үшін алғыс», -деп жазды...

Энергетика вице-министрі Асхат Хасенов еліміздегі сарқылған кен орындары көбейгенін, қазір олар шамамен 80 пайызға жеткенін айтты. Бұл туралы ҚазАқпарат хабарлады.

Энергетика вице-министрі Асхат Хасеновтың айтуынша, алдағы бес жылда елімізде мұнай өндіру деңгейі артады.

«Олардың көбі 1960 жылдан бері ашылған кен орындары. Тәуелсіздік жылдарында 1 млрд 900 млн тонна мұнай өндірілді. Сондықтан сарқылған кен орындарының жұмысын жандандыру үшін жаңадан ынталандыру тетігін енгізу қажет. Бұл ретте аталған заң жобасында тиісті қадамдар ескерілген. Құжат геологиялық барлау жұмыстарына бағытталған. Минералдардың ресурстық базасын кеңейту аясында жыл сайын шамамен 200 млрд теңге инвестиция бағыттауды қарастырып отырмыз», – деді вице-министр.

Мәжіліс...

КХДР жетекшісі Ким Чен Ын Ресей президенті Владимир Путинмен келіссөз кезінде Солтүстік Корея Ресейдің барлық шешімдерін қолдайтынын айтты.Бұл туралы Интерфакс ру хабарлады.

«Қазір Ресей өзінің егемендігі мен қауіпсіздікті қорғау үшін көтерілді. (…) Қазір біз қарым-қатынасты одан әрі дамытқымыз келеді. Біз әрқашан президент Путиннің барлық шешімдерін, Ресей Үкіметінің шешімдерін қолдадық және қолдаймыз. Біз әрқашан империализмге қарсы күресте және егемен мемлекеттің құрылысында бірге боламыз деп үміттенемін», – деді Ким Ченн Путинмен келіссөздердің басында.

Ол КСРО-ның КХДР тәуелсіздігінің қалыптасуы мен құрылуында үлкен рөл атқарғанын және екі елдің достығы «терең тамыры бар»екенін еске салды.

«Ал қазір біздің еліміз...

Атырау мұнай өңдеу зауыты электр энергиясының сөнуіне байланысты бірқатар қондырғылардың жұмысын тоқтатқанын хабарлады.

Зауыттың баспасөз қызметі проблеманың басты себебі ретінде электр энергиясының сөнуін көрсетеді:

«2023 жыл, 13 қыркүйек, сағат 06:45-те (жергілікті уақыт бойынша)» KEGOC «АҚ электр энергиясының сөнуіне байланысты бірқатар технологиялық қондырғылардың жұмысы тоқтатылды», – делінген хабарламада.

Қазіргі уақытта төтенше жағдайдың алдын алу мақсатында жанармай желісінің факель жүйесіне қайта бағытталғаны айтылды.

Сонымен қатар, зауыт басшылығы мұнай өңдеу процесін ақсатып алмау үшін қажетті шаралардың қабылданып, құрылғыларды қайта іске қосу жұмыстары жүргізіліп жатқанын жеткізді.

«Қазіргі уақытта нысандарды қайта іске қосу және режимд...

Қазақстан жыл соңына дейін 90,5 миллион тонна мұнай өндіреді деп жоспарлаған болатын, алайда бұл меже орындалмауы мүмкін. Энергетика вице-министрі Асхат Хасеновтің айтуынша, жыл соңына дейін еліміз 89 миллион тонна көлемінде мұнай өндіре алады.

«Өзгеріс болуы мүмкін. Өйткені біздің бастапқы жоспарымыз бойынша 2023 жылдың соңына қарай өндірілетін мұнай көлемі 90,5 миллион тоннаны құрауы тиіс болған. Қазіргі таңда, сегіз айдың қорытындысы бойынша біз ол жоспарға жеткен жоқпыз. Десе де, алдағы уақытта қиындықтар болмаса, біз жыл соңына дейін бұл жоспарда көрсетілген көлемге қол жеткізуге тырысамыз. Дәл осы 90,5 миллион тонна мұнай өндірілмесе де, 89 миллион тоннаға жетуіміз...

DATA HUB аналитикалық арнасы қазақстандықтардың қаржыны қандай мақсатта жұмсайтынын анықтап көрді. Зерттеу нәтижелеріне назар салсақ, тұтыным тауарлары мен өнімдерін алуға келгенде ҚР тұрғындарының тосылып қалмайтынын байқауға болады.

Сараптамаға сәйкес, II тоқсандағы ел тұрғынының орташа шығысы 260,8 мың теңгені болды.  Демек, ел тұрғыны 3 ай ішінде осыншалық қаржы жұмсайды, мұны әрбір айға шағар болсақ, 86,9 мың теңге ақша шығатынын көреміз.

Сараптамаға сәйкес, Қазақстанда тұтынушылық мәдениеттің жетекші рөлге ие екенін көруге болады. Мысалы, зерттеуде II тоқсанда жұмсалған барлық қаражаттың 92%-ы тұтыныммен байланысты екені айтылады. Тоқсандық шығыс – 239,5 мың теңге. Орташа деңгейден жоғары бұл көрсеткіш 8 аймаққа тән. Негізінен алғанда, солтүстік және...

Мәжіліс төрағасы Ерлан Қошанов мәжіліс отырысынан кейін журналистермен кездесіп, қоғамда көп талқыланып жүрген мәселелерге қатысты пікір білдірді. Журналистер оған дін мен тіл мәселесіне қатысты сұрақ қойды.

«Әріптесіңіз Ринат Зайытов, «Біз Кеңес Одағының құрамында емеспіз, орыс тілінің керегі жоқ, орыс тілі әдебиеті сағатын қысқарту керек», деген бастама көтерді. Сіз қалай ойлайсыз Қазақстанға орыс тілі керек пе? Мектептерде орыс тілі сағатын қысқарту қажет пе?» деп сұрады журналист.

Мәжіліс төрағасы журналистің бұл сауалына:

«Әр депутаттың өз пікірі бар. Әркімнің өз пікірін айтуға біз тыйым сала алмаймыз. Ол бұл мәселені тура осылай...

Фото: kursiv.media

«ҚазМұнайГаз» геологиялық барлау жұмыстарымен айналысатын Karaton Operating Ltd жеке компаниясының иесі болды. Бұл жайлы мәліметті компания Қазақстан қор Қазақстан қор биржасының (KASE) деректер бағанында жарияланды.

Аталмыш жеке компания геологиялық барлау жұмыстарымен айналысады.

АХҚО-ның көрсетуінше,  бұл фирманың құрылтайшысы – Нұрлан Қонысов.

Еске сала кетейік, Нұрлан Қонысов «Қазмұнайгазда» бұрын Геология және барлау департаментінің директоры қызметін атқарған. 2023 жылы 5 қыркүйекте ол аталмыш қызметтен кеткен.

2023 жылдың 8 қыркүйегінен бастап Karaton жеке компаниясы 100 пайыз «ҚазМұнайГаз»-дың иелігіне өтті.    

ҚМГ акцияларының 87,42%-ы «Самұрық-Қазынаға», 9,58%-ы Ұлттық Банкке, 3%-ы миноритарлық акционерлерге тиесілі.  Жақында «Самұрық-Қазына» қайталама орналастыру (SPO) өткізуді жоспарлап отырғанын хабарлады. Ал...

Фото: kursiv.media

ДСҰ Украинадағы соғыстың әлемдік экономикаға төндірер қаупі мен салдары толыққанды бағаланбаған деп санайды. Мұны АҚШ пен Қытайдағы экономика ағысының ақсап, ЖІӨ-нің төмендеуімен қатар қарастыруға болады. Бұл ретте Қытай экономикасына қатысты «құлдырау қағидалары» қайта қаралды. Брақ ОПЕК елдері тарапынан болатын ұсыныстың азаю себебінен қалыптасқан тапшылық мұнай бағасы өсуіне ықпал етті. Осы және басқа тақырыптар туралы әлемдік БАҚ-қа шолудан оқыңыз.

Oracle ағысқа қарсы жүзе алмады

Yahoo Finance көңілге ауыр тиетін деректерді жариялай отырып, Oracle акциялары (бағдарламалық жасақтама жасайды) 13,5% төмендеді деп хабарлайды. Компания тосыннан келген макроэкономикалық жағдаймен ұшырасты. Қазір «өсудің жоғары қарқынына кереғар келетін кейбір қысқа мерзімді кедергілермен» бетпе-бет келіп...

Фото: kursiv.media

First Heartland Jusan Bank Қазақстан қор биржасында «Қазақтелеком» АҚ-ның 983 мың жай акциясын сатып алды. Бұл – байланыс операторының орналастырылған жай акцияларының 9%-ы, деп хабарлайды банктің баспасөз қызметі.

Акциялар ашық сауда алаңында сатып алынған. Олардың бағасы сатып алу кезінде KASE-де белгіленген нарықтық бағаға тең. Баспасөз қызметі «банк бизнесте жоғары цифрлық құрамдас бөлігі бар қаржы институтын құруға бағытталған стратегиясының бір бөлігі ретінде бұған дейін болған «Кселл» АҚ- үлесіне қосымша ретінде «Қазақтелеком» АҚ акцияларын сатып алды» деп атап өтті.

«Қазақтелеком» АҚ – ауқымды клиенттік базасы және қызмет көрсетудің жоғары деңгейі бар ұлттық байланыс операторы...

Оқу-ағарту министрлігі барлық білім беру ұйымдарында қолдану үшін Буллингке қарсы бірыңғай бағдарлама әзірлеп жатыр. Бұл жайлы оқу-ағарту вице-министрі Еділ Оспан айтты.

Бұл бағдарламаны дайындау үшін мамандар талдау жүргізіп, статистикалық мәліметтерді зерттеген. Балаларға қатысты зорлық-зомбылық туралы деректерді жинақтап, қауіп факторлары да анықталған. Осыларды зерделей келе балаларды зорлық-зомбылықтан қорғау үшін қандай ресурстар пайдалануға болатыны белгілі болған.

«Бағдарлама аясында балаларға буллингтің не екені түсіндіріледі. Балалар мен мұғалімдер бір-бірін түсініп, мәселелерді бірге шешуді үйренеді. Балалардың жалғыз емес екенін білуге тиіс. Мектептерде проблемалар туындаса, ересектермен сөйлесуге болатын орындар жасалады. Балалар, мұғалімдер, ата-аналар бірге жұмыс істейді. Аталған бағдарлама тәрбие...

Фото: shutterstock.com

Әлеуметтік желілерде ҚР Қаржы министрі Ерұлан Жамаубаевты полицияның ұстап алғанына бейнеленген сурет жарияланды. Суреттің астындағы сілтемеде министрді  «Қазақстан Банкі»-нің  сотқа бергені туралы жазғылған мақала орналастырылған. Қаржы министрлігі бұл ақпаратты жоққа шығарып, жалған екенін мәлімдеді.

ҚР Қаржы министрлігінің баспасөз қызметі министрге қатысты сот процесінің болмағанын, оның ұсталуына қатысты фотосуреттердің жалған екенін мәлімдеді.

«Желіде қоғамдық тәртіпті бұзатын себеп тудыруға, сондай-ақ азаматтардың құқықтары мен заңды мүдделеріне және қоғам мен мемлекеттің заңмен қорғалатын мүдделеріне зиян келтіруге бағытталған анық емес, көпе-көрінеу жалған ақпарат таратылды. Осы құқыққа қайшы әрекеттер үшін қылмыстық жауапкершілік қарастырылған», – деп еске салды министрлік.

Коллаж: kursiv.media

Алматыда көпшілікке «Дикий Арман» ретінде белгілі Арман Жұмагелдиев пен Алматы қаласы мәслихаттың бұрынғы депутаты Қайрат Құдайбергенге қандай айып тағылғаны белгілі болды.

Қылмыстық іс бойынша айыпталушылар қатарында 41 адам бар. Олардың арасында «Дикий Арман» лақап атымен танымал Арман Жұмагелдиев, Алматы қалалық мәслихатының экс-депутаты Қайрат Құдайберген, Ұлттық қауіпсіздік комитетінің бесінші департаментінің экс-бастығы Руслан Искаков, 2013 жылы «Қорғас ісі» бойынша куәгер болған Талғат Махатов бар.

Олар 2022 жылдың қаңтарындағы жаппай тәртіпсіздіктен кейін қамауға алынды. Содан кейін Бас прокуратура Арман Жұмагелдиевтің Ұлттық қауіпсіздік комитетіндегі куратордың нұсқауымен жұмыс істегенін анықтады. Бас прокурор Берік Асылов «Дикий Арман» ретінде белгілі Жұмагелдиев тәртіпсіздік ұйымдастырып, көпшілікті бақылауға...

Фото: kursiv.media

Қаңтар-тамыз айларында Қазақстанның жалпы ішкі өнімі 4,9% өскен. Бұл туралы Ұлттық экономика вице-министрі Азамат Әмрин үкімет отырысында мәлімдеді.

Жылдың алғашқы сегіз айында нақты сектордағы өсім – 4,4%, қызмет көрсету саласында 4,8% құрады. Министр экономиканың негізгі секторларында өсімнің оң серпінін көрсетіп отырғанын атап өтті. Ең жақсы көрсеткіш құрылыс, сауда, ақпарат және байланыс салаларында байқалды.

Жыл басынан бері негізгі капиталға салынған инвестиция 12,2 пайызға артты. Салалар арасында көлік және қойма шаруашылығы (49%), білім беру (31,9%), сауда (30,1%), ауыл шаруашылығы (20,7%), өнеркәсіп (8,5%), өңірлер арасында Маңғыстау, Абай, Павлодар және Түркістан облыстары көш бастады.

Тамыз айының соңында Ұлттық экономика министрі Әлібек Қуантыров

Туризм және спорт министрлігі Қазақстанның мемлекеттік туын пайдалануға қатысты жаңа ереже қабылдады. Тиісті құжат «Ашық НҚА» порталында талқыланып жатыр.

«Қазақстан Республикасының Мемлекеттік Туын, Мемлекеттік Елтаңбасын және олардың бейнелерін, сондай-ақ Қазақстан Республикасы Мемлекеттік Гимнінің мәтінін пайдалану (орнату, орналастыру) қағидаларын бекіту туралы» Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2007 жылғы 2 қазандағы №873 қаулысына өзгерістер мен толықтырулар енгізу туралы қаулы Мемлекеттік Туды қорлау фактілері жайлы жаңа тармақтармен толыққан.

Қорлау фактілеріне мыналар жатады: