Жаңалықтар

Былтырғы есеп бойынша қазақстандықтардың жасы тұрғысынан ең ұзақ болып есептелетін көрсеткіш тіркелді. Ұлттық статистика бюросының мәліметінше, халықтың туу кезіндегі өмір сүру ұзақтығы 2023 жылы 75,09 жасты құрады. Бұл кейінгі 25 жылдағы ең жоғары көрсеткіш болды.

Адам жасына байланысты көрсеткіш ұзақ мерзімді өсімнен кейін 2020-2021 жылдары пандемия кезінде төмендеп, одан кейін қайта қалпына келе бастаған. БҰҰ Адам дамуының индексі мәліметтері бойынша індет салдарынан Қазақстанда адамның өмір сүру ұзақтығы азайғаны белгілі болған. Елде 2021 жылы өмір сүру ұзақтығы 2019 жылмен салыстырғанда 4,2 жылға қысқарып, 69,4 жасты құрады, бұл ЭЫДҰ елдеріндегі орташа көрсеткіштен 10,4 жылға аз.

Ауылдық жерлерге қарағанда, қалада тұратындар  ұза...

Upskilling, cross-skilling және reskilling деген кейінгі кезде сәнге айналған терминдер бар. Бұл жай ғана уақытша тренд пе, әлде сәт сайын өзгеріп, күніне жаңа дүние ойлап табылатын әлемде бизнесті жемісті жүргізуге көмектесетін басты бағыт па? Аталған стратегиялар арқылы қызметкерлердің дамуына үлес қосып, сол арқылы компанияның бәсекеге қабілетті болуына жол ашуға бола ма? Бүгін осы туралы айтамыз.

HR саласында маңызды машық пен білікті дамыту

Gartner бұған қатысты мынадай пікір білдіріп отыр. HR саласында кейіні жылдары аса маңызды машық пен білікті дамыту кәдімгідей трендке кірген. Жұмыста берілген тапсырмалардың мінсіз орындауға керек скил саны жылына шамамен 6 пайызға көбейіп келеді екен. Аналитиктерд...

Алматыда қалалық сенбілік барысында 8 мыңға жуық ағаш отырғызылды. Соның 4 мыңы – жеміс ағашы. Шара «Таза Қазақстан» республикалық акциясы мен «Алматы – ортақ үйіміз» қалалық акциясы аясында өткен. Бұл туралы қалалық әкімдік хабарлады.

Жалпы 7 705 түп көшет егілсе, оның 4 015-і жеміс және 1 090-ы жапырақты ағаш және 2600-ы бұта.

Көшеттер ҮАК бойындағы солтүстігіндегі саябақ, ⁠ ⁠АLA саябағы, ⁠⁠Боралдай өзенінің бойындағы бақылау алаңында отырғызылған.

ALA саябағында алма бағы ашылып, онда 2,2 мыңнан астам көшет отырғызылды. Боралдай өзенінің бойындағы алаңға 1 мың түп жапырақты ағаш көшеттері отырғызылды. Алатау дәстүрлі өнер театры жанынан да алма аллеясы пайда...

Ақтаудағы МАЭК-тің 6 сорғысы 100 пайыз тозған. Оларды ауыстыру үшін 8 млрд теңге қажет.

Лада сайтының жазуынша, екінші су арнасының теңіз сорғы станциясында 16 айналымдық сорғы орнатылған. Олар кеңес заманында салынған. Қазір соның ішінде 6 сорғы тозып тұр.

МАЭК бас директоры Қайрат Рахымовтың айтуынша, айналым сорғылары 2025-2026 жылдары ауыстырылмақ.

МАЭК кәсіпорны 1968 жылы құрылған. Аймақтағы өнеркәсіп орындарын, халықты электр энергиясы және сумен қамтамасыз етеді.

Былтыр жазда МАЭК жылу электр станциясында апат болып, №1 энергия блогы жұмысын тоқтатқан еді.

МАЭК-тегі апат салдарынан Атырау мұнай өңдеу зауытының жұмысы уақытша тоқтатылды. Сонымен бірге бірқатар станциялар мен мұнай ұңғымалары...

Солтүстік Қазақстан облысында су тасқынынан зардап шеккендерге арналған 100 жаңа үйдің құрылысы басталды. Бұл үйлер KAZ Minerals, Kazakhmys Holding және Kaspi.kz сынды компаниялар бөлген қаражатқа салынады. Бұл туралы Үкіметтің баспасөз қызметі хабарлады.

Аталған компаниялар су тасқынынан зардап шеккендерге 60 млрд теңгеге дейін қаражат бөлген, соның басым бөлігі Солтүстік Қазақстан облысына бағытталады.

Су тасқыны басталғалы облыста 3 898 үйді су басқан. Саяжай аумағында 6 597 учаске зардап шеккен. Облыс әкімдігінің мәліметінше, су басқан тұрғын үйлердің 40%-ға жуығы одан әрі тұруға жарамсыз болуы мүмкін.

Солнечное-2 ауылында 100 үйдің құрылысы басталып кеткен. Оған 10 мердігерлік ұйым жұмылдырылған. Баспананы жаздың ортасына дейін...

Еуропа көріп, Эйфель мұнарасына мініп, атақты трдельник сияқты тоқашты кім жеп көргісі келмейді? Дегенмен көзді жұмып билет ала салып, жолға шығып кете салмайсыз. Себебі қазақстандықтар Еуропа шекарасына өтуі үшін шенген визасын алуы керек. Бұл қандай виза? 2024 жылы қандай өзгеріс болды? Осы туралы айтамыз.

Шенген виза деген не?

Бұл — Шенген аймағына кіретін елдерге кіріп, сол жерлерде емін-еркін жүріп тұруға рұқсат беретін құжат. 2024 жылы бұл аймаққа мына елдер кіреді:

Шенген аймағына кірмейтін, бірақ визаңыз болса, бара беруге болатын елдер де бар. Олар: Албания, Болгария, Румыния, Кипр, Бонайре аралы, Саба мен Синт-Эстатиус, Кюрасао аралы мен Синт-Мартен, Гибралтар, Реюньон...

Президент Қасым-Жомарт Тоқаев жалпықалалық сенбілікке қатысып, елордадағы «Ұлытау» аллеясында ағаш отырғызды. Сенбілік «Таза Қазақстан» республикалық экологиялық акциясы аясында ұйымдастырылған. Бұл туралы Ақорда хабарлады.

Сенбілікке волонтерлер, «Ассамблея жастары» ұйымының өкілдері, еліміздің ғылым, креативті индустрия, мәдениет, спорт салаларындағы белсенді жастар және Президенттік жастар кадр резервінің мүшелері атсалысқан. Шара барысында жөке ағашының 430 түп көшеті егілген.

Сенбілік барысында мемлекет басшысы жастармен әңгімелесіп, қоғамда экология мәдениетін қалыптастыру, табиғатты аялау маңызды екенін атап өткен.

«Шын мәнінде, елімізді көгалдандыру, абаттандыру – үлкен мемлекеттік маңызы бар іс. Бұл бүгін шығып, ертең ұмытып кететін бір реттік науқан емес. Аталған жұмыс...

2024 жылдың алғашқы үш айында Қазақстанда негізгі капиталға салыған инвестиция 0,8%-ға қысқарды. І тоқсан үлесіне негізгі капиталға салынатын жылдық жалпы инвестицияның тек 15 пайызы келетіндіктен, көрсеткіштің сәл-пәл төмендеуі – алаңдауға тұраралық жайт емес. Дегенмен ол Қазақстан экономикасы өсімінің тұрақсыздығы және ел экономикасында теңгерімнің жоқтығына тағы да назар аудартады. Әзірге экономикалық өсім Қазақстанның саяси билігі меже етіп қойған көрсеткіштен төмен қалыптасып жатыр.

Нөл де сегіз

Негізгі капиталға инвестициялар – инвесторлардың жаңа құрылыс, сондай-ақ объектінің кеңейту (объектінің бастапқы құнының ұлғаюына әкеп соғатын) жағдайында инвесторлар үшін экономикалық, әлеуметтік немесе экологиялық әсер алу мақсатындағы инвестициялар, машиналар, жабдықтар, көлік құралдарын сатып алу...

1 маусымнан Денсаулық сақтау министрлігі медициналық қызмет тарифін кезең-кезеңімен көтермек. Басымдық балалар мен перзентханаларға беріледі. Осы мақсатта 20 млрд теңге бөлінген.

Негізінен жүкті және босанған әйелдерге, сондай-ақ стационарлық жағдайда балаларға шұғыл медициналық көмек көрсететін ұйым қызметінің тарифін көтеріледі.

Тарифтердің көтерілуі медициналық ұйымдарға соңғы жылдары жиналған қарызын өтеуге мүмкіндік бермек.

Абдоминалдық хирургия, инфекция, неврология, гастроэнтерология, кардиология, травматология және ортопедия, нефрология, эндокринология, онкогематология сияқты бірқатар басқа бағыттар бойынша тарифтерді кезең-кезеңімен арттыру жоспарлануда.

«Негізгі мақсат – медициналық ұйымдарға қаржылық жүктемені азайту және барлық азаматтар үшін жоғары сапалы медициналық көмектің қолжетімділігін қамтамасыз ету», – делінген...

Ұшу-қону жолағында жөндеу жұмыстары басталуына байланысты, Астана әуежайы 1 мамырдан түнгі рейстерді қабылдамайды. Бұл туралы әуежайдың баспасөз қызметі хабарлады.

«Астана халықаралық әуежайындағы ұшу-қону жолағын күрделі жөндеуге байланысты 2024 жылғы 1 мамырдан бастап, жұмыс аяқталғанға дейін жергілікті уақыт бойынша сағат 22:00-ден 6:00-ге дейін елорда әуежайының әуеайлағында ұшақтарды қабылдау мен ұшу тоқтатылады» – делінген хабарламада.

Жөндеу жұмыстарына байланысты рейстер кестесінде өзгерістер болуы мүмкін. Сондықтан жолаушылар қосымша ақпарат алу үшін әуе компанияларына хабарласуы керек.

Бұған дейін Азаматтық авиация комитеті ұшу-қону жолағын жөндеу жұмыстары 2024 жылдың желтоқсан айының соңына дейін созылуы мүмкін екенін хабарлаған...

«Майқайыңалтын» АҚ акционері кәсіпорындағы өнеркәсіптік қауіпсіздік деңгейін бағалау және тау-кен барлау жұмысын қалпына келтіру мақсатында «Алтыналмас АҚ» АҚ-ны тартуға шешім қабылдады.

 «Алтыналмас» АҚ – геологиялық, тау-кен өндіру және алтын өңдеу бойынша көшбасшы компаниялардың бірі. Алтын өңдеу ісі және ресурс көлемі бойынша алғашқы кен байыту комбинаттары арасында алғашқы үштікте орын алады.

«Алтыналмас» АҚ туралы не білеміз?

Қазақстанның 9 кен орнында  құрамында алтыны бар кенді өндіреді.
Компанияның активтері Қазақстанның 4 өңірінде – Жамбыл, Қарағанды, Абай және Ақмола облыстарында бар.  Пайдалы қазбалар «Ақбақай», «Долинное», «Ақсу» алтын өндіру зауыттарында, «Пустинное» байыту фабрикасында және «Алтыналмас Technology» бағалы металдарды өндіру зауытында өңделеді.

KASE ұсынған ақпаратта...

Жамбыл облысында кальцийленген сода өндіретін зауыт салынады. Инвестициялық жоба бойынша «Қазақстанның Даму Банкі» («Бәйтерек» ҰБХ» АҚ еншілес ұйымы) сингапурлық ING банкі, Bank of China банкі, Қазақ Халық банкі, сонымен қатар Sinosure компаниясы несиеаралық келісімге қол қойды. Бұл жөнінде «Қазақстанның Даму Банкі» АҚ (Астана) KASE-ге ұсынған ақпаратта айтылған.

Қазақ-Түркия үкіметаралық комиссиясының 13-отырысында тараптар мәмілені мақұлдады.  

«Бұл – ҚДБ тарихында ағылшын құқығы бойынша шетелдік банктер қатысуымен синдикатталған қаржыландыру құралы бағытталған алғашқы келісім.  Синдикатталған несиелер шетелдік және отандық банктердің қазақстандық бизнесті қаржыландыру көлемін арттыруға себеп болады. ҚДБ осының есебінен үнемделген ресурсты басқа отандық жобаларға бағыттайды. Бұл ретте...

Қазақстандықтар 2023 жылы шетелге саяхаттауға 326 млрд теңге жұмсаған. Бұл 2022 жылмен салыстырғанда 45% артық.

Freedom Life ӨСК ақпаратына сүйенсек, 2023 жылы шетелге 1 172 933 адам шыққан, бұл 2022 жылмен салыстырғанда 20,3% артық. Ең көп шетелгі шығатындар 25-34 жаста – 260 804 адам, ең азы – 55-64 жастағы туристер – 111 518 адам.

Саяхаттау шығындары

Қазақстанда 2023 жылы көшпелі туризм бойынша шығындар 326,7 млрд теңгені құрады, бұл 2022 жылмен салыстырғанда 45% артық. 

Өсімге келсек, Абай облысында (688%), Шымкентте (253%) және Маңғыстау облысында (215%) шетелдік сапарларға арналған шығындар ең көп ұлғайған. Бір жыл ішінде Қарағанды және Павлодар облыстарында шығындар...

Қазақстанда 6,4 млн адам өмірін сақтандырған. Алайда олардың 1,5%-ы ғана өз еркімен мұндай қадамға барған. Тіпті қаңтардағы жер сілкінісінен кейін, қазақстандықтар өмірлерін емес тұрғын үйлерін сақтандыруға асыққан. Бұл туралы БАҚ өкілдерімен кездесуі барысында Halyk Life компаниясының төрайымы Жанар Жұбаниязова айтты.

«Бізде өз өмірін сақтандырған 6,4 млн қазақстандық бар. Оның 80-100 мыңы ғана өмірді жинақтаушы ерікті сақтандыру шарттары. Яғни бұл саналы түрде осы қадамға барғандар саны. Қалғандары несие алғанда өмірлерін сақтандырған. Банк тұтынушылық несиені рәсімдеген кезде өмірді сақтандыруды сұрайды. Қазір қазақстандықтар арасында ең танымал сақтандыру – бұл «Құдай сақтасын!», – деп түсіндірді Жанар Жұбаниязова.

Жапония...

Биыл Қазақстанның барлық мектебінде соңғы қоңырау соғылмайды. Оның орнына барлық мектепте оқу жылының аяқталуына арналған бірыңғай сынып сағаты өтеді. Бұл туралы Оқу-ағарту министрлігі хабарлады.

Ведомство жарияланған мәліметке сүйенсек, 2023-2024 оқу жылын 3,8 млн-нан астам қазақстандық оқушы аяқтайды, оның 186 мыңы – мектеп түлектері. Биылғы оқу жылының ұзақтығы 34 аптаны құрайды, оқу 25 мамырда аяқталады.

«Су тасқынынан орын алған жағдайға және 25 мамырдың демалыс күніне  сәйкес келуіне байланысты 24 мамыр күні барлық мектептерде сабақтың 2023-2024 оқу жылының аяқталуына арналған сынып сағаты ұйымдастырылады. Онда сынып жетекшілері оқушылармен бірге өткен оқу жылын қорытындылайды. Су тасқыны болған өңірлердегі сабақ қашықтықтан ұйымдастырылған...

Наурыз айының соңында екінші деңгейлі банктердің заңды тұлғаларға берген теңгедегі несиесі бойынша орташа мөлшерлеме 17,8%-ды құрады. Бұл бір ай бұрынғы көрсеткіштен 0,3%-ға төмен. Сонымен қатар, соңғы 17 айдағы ең төменгі мөлшерлеме. Бұл туралы Бірінші кредиттік бюро сарапшылары хабарлады.

ҚР Ұлттық банкінің мәліметі бойынша, мұндай көрсеткіш қатарынан жетінші рет тіркеліп отыр.

Бұл ретте жеке тұлғаларға (соның ішінде жеке кәсіпкерлерге) теңгемен несие беру шарттары күрделене түсті. Екінші деңгейлі банктер бойынша орташа алынған сыйақы мөлшерлемесі бір айда 1,4%-ға  өсіп, 20%-ды құрады.

Банктер депозиттерінде заңды тұлғаларға қарағанда жеке тұлғаларға тиімді шарттар ұсынды. Осылайша жеке тұлғалардың депозиті бойынша орташа мөлшерлеме 13,8%-ды (ақпанмен салыстырғанда...

Halyk bank 2023 жыл үшін төленетін дивиденд көлемін бекітті. Акционерлердің жалпы жиналысы қабылдаған шешім және сырттай дауыс беру нәтижесінде банк 1 жай акциясы үшін 25,43 теңге төлемек.

Дивиденд төлеу 2024 жылғы 3 маусымда басталады. 2024 жылғы 15 мамыр күні дивиденд алуға құқығы бар акционерлердің тізімі жасалады.

Бұған дейін Halyk Bank акционерлеріне әр акцияға 25,43 теңге төлеуді ұсынған болатын. Төлем коэффициенті 2023 жылғы таза пайданың 40%-ын құрауы тиіс еді. Соған сәйкес, жалпы төленетін дивиденд көлемі былтырғы 693,4 млрд теңге таза пайданың шашамен 277 млрд теңгесін құрайды. 2022 жылы банк 1 жай акцияға 25,38 теңге (569 млрд теңге...

Үш адамның өмірін қиған автобус апатына қатысты іс бойынша сот үкімі шықты. Алматы қаласының қылмыстық істер жөніндегі мамандандырылған ауданаралық соты автобус жүргізушісін ұрған Дархан Ахмеджанов кінәлі деп танылып, 8 жылға бас бостандығынан айырды.

Сотталушы Дархан Ахметжановқа екі бап бойынша айып тағылды.

«Дархан Ахметжанов қылмыстық кодекстің 293-бабының 1-бөлігі және 351-бабының 3-бөлігі бойынша кінәлі деп танылсын. Оған қылмыстық кодекстің 293-бабының 1-бөлігі бойынша 1 жылға бас бостандығынан айыру түріндегі жаза тағайындалсын. Қылмыстық кодекстің 351-бабының 3-бөлігі бойынша 8 жылға бас бостандығынан айыру түріндегі жаза тағайындалсын. ҚР қылмыстық кодексінің 58-бабына сәйкес, жазаны неғұрлым қатаң тағайындалған жазаны сіңіру арқылы Дархан Ахметжановты...

Шығыс Қазақстан облысында бағалы метал өндіретін AltynGold Plc тау-кен компаниясы 2023 жылғы есебін жариялады. Құжатқа сәйкес, былтыр ол 33 110 мың унция алтын өндірді.

2022 жылы компания 34 023 мың унция алтын өндірген. Осылайша былтыр көрсеткіш 2,7%-ға қысқарған.

Есепті кезеңде кен өндіру 701 мың тоннаны құрады. Бұл бір жыл бұрынғыдан 33%-ға артық.

Компания 37 765 мың унция бағалы метал сатты. Ал бұл бір жыл бұрынғы көрсеткіштен 5% төмен. Тауар айналымы бір жылда 64 млн долларға дейін өсті (2022 жылы: 62 млн доллар), 3,2%-ға өсті. Топ салыққа дейінгі 11,3 млн доллар (2022 жылы 13,2 доллар) мөлшерінде пайда тапты.

Түзетілген...

Азия даму банкі (АДБ) Қазақстан бойынша жаңа директорын тағайындады Банк баспасөз қызметінің хабарлауынша, Утсав Кумар бүгін қызметіне кіріскен. Ол жақында АДБ Орталық және Батыс Азия департаментінің кеңесшісі болып тағайындалған Нариман Маннапбековті алмастырды.

Утсав Кумарға АДБ-ның елдегі операцияларын басқару, банктің үкіметпен және басқа да мүдделі тараптармен ынтымақтастығын дамыту жүктеледі. Ол АДБ-ның 2023-2027 жылдарға арналған елдік әріптестік стратегиясын іске асыруға жетекшілік етеді.

Аталмыш стратегия мемлекеттік және жекеше секторға, білім және институционалдық даму саласындағы шешімдерге инвестициялар салу арқылы Қазақстанның тұрақты әрі инклюзивті өсімге қол жеткізуіне жәрдемдесуге бағытталған.

Утсав Кумардың 18 жылдық халықаралық жұмыс тәжірибесі бар, соның ішінде АДБ-да...

Елімізде келесі жылы өтуі тиіс «Болашақтың ойындары» халықаралық сайысы тағы бір жылға шегерілді. Мұндай шешім су тасқынына байланысты қаржыны үнемдеу қажеттілігінен туындап отыр.

Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаев еліміздегі су тасқыны салдарын жою және зардап шеккен азаматтарға көмек көрсету үшін қаржыны үнемдеу мақсатында елімізде өтетін имидждік және басқа да ірі іс-шараларды өткізбеуді және кейінге шегеруді тапсырды.

«Осылайша, биыл күзде ұйымдастырылатын 5-ші Дүниежүзілік көшпенділер ойындарын өткізу шығындарын оңтайландыру, «Болашақтың ойындары» халықаралық мультиспорт турнирін ұйымдастыру және өткізу бойынша дайындық жұмыстарын 2025 жылдан 2026 жылға ауыстыру туралы шешім қабылданды»,-делінген ҚР Туризм және спорт министрлігі таратқан хабарламда.

Еске...

25 сәуір «Наурыз» ипотекалық бағдарламасына өтінімдер қабылдау басталды. Ол 30 маусымға дейін, екі ай бойы жалғасады. Бұл ретте ұпайлар қалай есептеледі, қандай санаттағы азаматтарға басымдық беріледі? 

«Бағдарламаға қатысушылар тізіміне ең көп ұпай жинаған үміткерлер кіреді», – деп хабарлады жоба операторы.

Ұпайлар қалай есептеледі?

Егер екі қатысушының ұпайлар саны сәйкес келсе, онда тізімге енгізу...

Қазақстандық сақтандырушы компаниялар жасанды интеллекті (ЖИ) бизнес-процестерге қарқынды енгізіп жатыр. ЖИ фотосуреттерден көліктің қаншалықты зақымдалғанын анықтайды. Бұл туралы «Freedom Insurance» АҚ басқарма төрағасы Азамат Керімбаев мәлімдеді.

Сақтандырушы компаниялар жасанды интеллекті фотосуреттен көлікке қандай зақым келгенін оқуға арналған бағдарламада пайдаланады. Бұл зақымдану дәрежесі мен клиентке сақтандыру төлемінің мөлшерін анықтауға мүмкіндік береді. Бағдарлама көліктің зақымдалған-зақымдалмағанын, оның көлемін анықтауға үйретілген. Сонымен қатар ашық ChatGPT үлгісіне қосылған. Көлікке қандай зиян келгені анықталған соң, шығын көлемі нақтыланып, мамандар сақтандыру төлемін төлеуге кіріседі. Жобаның келесі кезеңі – зақымданудың мөлшерін автоматты түрде анықтау.

Корпоративтік бизнесті сақтандыруды цифрландыру мәселесі де қолға алынған. Мұнда мемлекеттік деректер базасымен...

Семейдегі Qazaq Astyq Group зауытының ашық аумағында күнбағыс шемішкесінің қабықтары өртенді. Жалын шарпыған аумақты сөндіруге 70-ке жуық адам мен бір өрт сөндіру пойызы жұмылдырылды. Өрттің ауданы анықталуда. Қаза тапқандар мен зардап шеккендер жоқ.

Өрттің шыққаны туралы хабарлама 26 сәуір күні түскен. Қазіргі уақытта құтқарушылар Qazaq Astyq Group зауытының аумағында шыққан өртті сөндіруде. Өрт болған жерде жедел штаб құрылған.

 «Өртті сөндіруге Абай облысы ТЖД-дан 33 адам мен 9 бірлік техника, сондай-ақ мемлекеттік емес өртке қарсы қызметтен 30 адам мен 5 бірлік техника және ЖШС жұмысшылары жұмылдырылды. Сонымен қатар өрт сөндіру пойызы мен ҚТЖ-дан 11 адам тартылды...