Жаңалықтар

Теңіз кен орны сағалық қысымды басқару және кен орнын кеңейту жобасын мерзімінде аяқтау қажет. Үкімет басшысы Олжас Бектенов осылай айтты.

Тапсырма 2024 жылдың бірінші жартыжылдығы мен 2025 жылдың алғашқы жартыжылдығында орындалуы тиіс.

«Үкімет Қарашығанақ кен орнын игеруге де мән беріп отыр. Мұнай мен конденсат өндіруді жылына кем дегенде 11 млн тонна деңгейінде ұстап тұру қажет», – деді Олжас Бектенов. Бұл премьер-министр Chevron компаниясы Еуразиялық бөлімшесінің басқарушы директоры Дерек Магнесспен кездескенде айтылды.

Кездесуде жаңа өндіріс нысандарын іске қосу, тауарларды, жұмыстар мен қызметтерді сатып алудағы жергілікті қамту үлесін ұлғайту мәселелері талқылады.

«Үкімет инвесторларға инвестициялық жобаларды...

ҚТЖ мен Әлия Назарбаева арасындағы келісімнің күші жойылды/kursiv.media

Ұлттық компания Әлия Назарбаеваға тиесілі Instant Payments компаниясымен жасаған келісімшартын бұзды. Экс-президенттің қызы теміржол билетін сату құқығынан айырылды. Бұл туралы ҚТЖ басқарма төрағасының орынбасары Әнуар Ахметжанов айтты.

«2023 жылғы 1 желтоқсаннан компаниямен жасалған келісімшарт бұзылды. Қазір «Мобильді портал» ЖШС жұмыс істеп жатыр. Компания конкурстық негізде таңдалды. Қазір электронды билет сату қызметін көрсетуде», – деді Әнуар Ахметжанов Сенатта өткен брифингте.

Әнуар Ахметжановтың  айтуынша, ҚТЖ «Мобильді портал» ЖШС-ға сатылған әр билет үшін 29 теңге төлейді.

Журналистердің: «Бұл кімнің компаниясы?», – деген сауалына ҚТЖ басқарма төрағасының орынбасары: «Бұл...

Энергетика министрлігі ішкі нарықта мұнай өнімдерінің жағдайы тұрақты екенін хабарлады.

Министрліктің хабарлауынша, ЖЖМ қорларын өндіру, тиеп-жөнелту және толықтыру үздіксіз жүргізіледі.

«Қазіргі уақытта МӨЗ, мұнай базалары мен жолдардағы дизель отынының жиынтық қоры 626 мың тоннаны құрайды. 2023 жылғы 12 сәуірде нарықтағы жағдайды тұрақтандыру мақсатында Қазақстан Республикасы Энергетика министрінің 2023 жылғы 12 сәуірдегі № 140 бұйрығы шығарылды, онда мұнай өнімдерін бөлшек саудада өткізуге, оның ішінде дизель отынына (жазғы, маусымаралық) шекті баға бойынша литріне 450 теңге көзделген», – делінген хабарламада.

Ақпаратқа сәйкес, Қазақстанда берілген жүргізуші куәлігі ұсынылған жағдайда, литріне 295 теңге бағамен тәулігіне 100 литрге дейін...

ҚР Ұлттық Банкі сарапшылар қауымдастығы арасында жүргізілген кезекті макроэкономикалық сауалнаманың нәтижесін жариялады.

Банк ақпаратына сүйенсек, сарапшылар Қазақстан экономикасының өсуі және 2024-2025 жылдарға арналған мұнай бағасы бойынша күтулерді сақтап қалды. Бұл ретте басқа параметрлерге қатысты болжамдар біршама өзгерді.

Сауалнаманың негізгі параметрі – Brent маркалы мұнайдың бағасы, жалпы ішкі өнім, тұтыну бағаларының индексі, базалық мөлшерлеме, тауарлардың, қызметтердің экспорты мен импорты, ұлттық валюта бағамы.

Сауалнамаға Қазақстан бойынша макроэкономикалық көрсеткіштерді талдап, болжаумен айналысатын 12 ұйым қатысқан. Респонденттер қатарына нарықтағы кәсіби қатысушылар, зерттеу институттары, халықаралық ұйымдар мен рейтингтік агенттіктер кірді.

«Биыл ақпан айында мұнай бағасына қатысты сценарий...

Қазақстандық әнші Димаш Құдайбергеннің БҰҰ-ның көші-қон ісі жөніндегі ізгі ниет елшісі атанғаны белгілі болды. Одан бөлек тағы сегіз әлемдік жұлдыз елші атанды. Әнші  ізгі ниет елшісі ретінде мигранттардың құқықтарын қорғауды мақтан тұтатынын айтты.

«Мен Халықаралық көші-қон ұйымының ізгі ниет елшісі ретінде мигранттардың құқықтарын қорғауды мақтан тұтамын. Әрбір адамның құқығы мен мүмкіндіктері үшін аспаны ашық бейбіт әлемді бірге құрайық», – деді Димаш Құдайбергенов.

Басқа елшілерге тоқталсақ:

Ама К. Абебрезе, актриса әрі тележүргізуші, Гана;

Николас Марин Бенитес, фотограф, Аргентина/Аруба;

Пол Чой, фотограф, Маврикий;

Муктар Диакаби, футболшы, Гвинея;

Кофи Кинаата, музыкант және бірнеше...

Demoscope бюросының мамандары қазақстандықтарға елдің төтенше жағдайға дайындығы бойынша сауалнама жүргізді.

Сауалнамаға қатысқан респонденттің 39,6%-ы шенеуніктердің жұмысына көңілі толмайтынын жеткізді. Ал 18%-ы билік өзіне жүктелген тапсырманы өте нашар орындап жатқанына сенімді. Сауалнамаға қатысқандардың үштен бірінің (32,9%) биліктің ТЖ-ға дайындығына көңілі толады. Қалған 19% мемлекеттік жүйенің дайындығы жоғары деңгейде деп ойлайды.

Мамандардың айтуынша, қазақстандықтар ТЖ кезінде тұрғындарды ақпараттандыру сапасына күмәнмен қарайды.

«Азаматтардың 30,3%-ы «ақпарат қолжетімсіз немесе жылдам ақпарат берілмейді» деп санаса, 28,6% «жеткілікті дәрежеде жылдам таратылмайды» дейді. 25,6% тұрғындарға ақпарат тез беріледі деп ойлайды. Тек 9,3% ТЖ кезіндегі ақпарат тарату жүйесін өте жоғары бағалаған», – делінген хабарламада

ҚМА «Тиолайн» компаниясының тең иесі Виктор Долгалевке қатысты тергеу жүргізуде. Бұл туралы ҚР ҚМА баспасөз қызметі хабарлады.

2024 жылдың 3 ақпанында «Тиолайн» компаниясының иелерінің бірі Виктор Долгалев жер қойнауын рұқсатсыз пайдаланғаны үшін ұсталды.

Ақпаратқа сәйкес, ол заңсыз кәсіпкерлікпен айналысып, 26 млрд теңге көлемінде табыс тапқан.

Тергеу мәліметтері бойынша, 2021 жылдың наурыз айында Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрлігі компанияның 38 млрд теңгеге қаржылық және инвестициялық міндеттемелерін орындамауына байланысты «Обуховское» кен орнында жер қойнауын пайдалану бойынша келісімшартты мерзімінен бұрын тоқтатқан.

«2020 жылдың 1 маусымында сот шешімімен Долгалевке «Тиолайн» компаниясының мүлкін басқаруға тыйым салынды. Осыған қарамастан, Долгалев өзін...

Қаңтар айында жылдық мәнде зергерлік бұйымдар мен сағаттар құны 4,3% қымбаттады. Оның ішінде алтын неке жүзігінің бағасы бір жылда 2,9% өссе, қол сағаттың құны 10,1% қосқан. Бұл туралы Ұлттық статистика бюросының хабарламасында жазылған.

Есесіне бағалы зергерлік бұйымдар өндірісі азайған. 2023 жылдың қаңтар-желтоқсан айларында зергерлік бұйымдарды өндіру көлемі 2022 жылдың сәйкес кезеңімен салыстырғанда 17,8% төмендеген. Осылайша былтырғы 12 айда қазақстандық компаниялар 1,2 млрд теңгенің зергерлік және соған ұқсас бұйымын өндірген. Ал 2022 жылғы қаңтар-желтоқсанда 1,4 млрд теңгеге болатын өнім шығарылған.

Алтын сында бағалы металл бағасы әлемдік нарықта да қымбат. Сарапшылар күзге қарай 1 унция алтын $2200 жетеді деген...

Ресейде автомобильдерді әкелу үшін төлемдерді есептеу тәртібі өзгереді. Бұл туралы Ресей Федерациясының Үкіметі хабарлады.

«Жақын арада Ресей аумағына Еуразиялық экономикалық одақ (ЕАЭО) елдерінен автомобильдер әкелумен айналысатын азаматтар мен компаниялар кәдеге жарату алымын көтеруге мәжбүр болады. Өзгерістер 2024 жылдың 1 сәуірінен бастап күшіне енеді», – делінген хабарламада.

Баждың мөлшерін Үкімет анықтайды. Ал есептің дұрыстығын бақылау Федералды кеден қызметіне беріледі.

Ресейге әкелінетін электромобильдер назардан тыс қалмайды. Олар үшін салықтар мен алымдарды төлей отырып, міндетті кедендік рәсім де енгізіледі.

«ЕАЭО елдерінен электр қозғалтқышы бар автомобильдерді әкелу үшін Ресейде кедендік рәсімдеуді жүргізудің міндетт...

Сенат отырысында депутат Алишер Сатыбалдиев Үкімет басшысына сауал жолдап, Tik-tok желісіне шектеу енгізуді сұрады. Айтуынша, бұл платформа балалардың тәрбиесіне теріс әсер етіп жатыр.

Сатыбалдиев Tiktok желісіне қатысты Батыс пен көрші елдерде шектеу шаралары енгізілгенін, бірақ Қазақстанның бұл мәселеге салғырт қарап отырғанын мәлімдеді. Күн санап жастардың бұл платформаға деген әуестігі артып келе жатқанын алға тартты. Сенатор желі қолданушылардың 75 пайызы 13-24 жас арасындағы жастар екенін атап өтті. Депутаттың айтуынша 4-5 жасар балалардың өзі күнделікті 75 минутын осы желіні тамашалаумен өткізеді екен.

«Бұл мәліметтерге немқұрайлы қарамаған елдер қауіпсіздік қамын жасап Tiktok синдромының теріс әсеріне қарсы...

Қазақстан алдағы уақытта газ тапшылығын бастан кешіруі мүмкін. Жылдан-жылға артып келе жатқан сұранысты қамтамасыз ететін өндіріс аз. Halyk Finance сарапшыларының Қазақстанның газ саласына жасаған шолуында негізгі себептері жазылған.

Қазақстанның мұнай-газ өнеркәсібі тарихында басты назар мұнай өндіруге аударылып, ал газ секторы елеусіз қалып келеді.

Республиканың қазіргі мұнай-газ секторы өндіруші сегментінің жалпы ЖІӨ-дегі үлесі 11,3%-ын құрайды. Соның ішінде газ секторының үлесі тым төмен.

Ел аумағында ірі газ кен орындары орналасқанына қарамастан, олардың экономикасы күрделі, барлау мен өндіру қиын. Геологиялық барлауға кеткен шығынның ақталуы да оңай емес.

Сонымен қатар табиғи газ қорының басым бөлігі – жоғары күкіртті ілеспе...

Қазақстанда 2013 жылдан бері ақылы жолдың тарифі өзгермеген. Ақылы жолдың сапасын жақсарту үшін тарифті өсіру керек. Бұл туралы Көлік министрі Марат Қарабаев айтты.

«Тарифті өсіру жағын қарастырып жатырмыз. Неге екенін түсіндірейін. 2013 жылдан бері яғни 11 жыл бойы ақылы жолдың тарифі өзгермеді. Біздің тарифпен басқа елдің тарифін салыстырайық. Мысалы Қазақстанда ақылы жол тарифі – 1 теңге 20 тиын, ал Ресейде – 7 теңге», – деді Көлік министрі Сенаттың жалпы отырысынан кейінгі брифингте.

Марат Қарабаевтың пікірінше, ақылы жолдың сапасын жақсарту үшін тарифті өсіру қажет.

«Сіздер жолдардың жақсы болғанын қалайсыздар ғой. Ол үшін...

«Қазақстан Теміржолы» АҚ басқарма төрағасы Нұрлан Сауранбаев өз жалақысының көлемін атап, теміржолшылардың жалақысы неліктен көтерілмей жатқанын түсіндірді.

Журналистер сұрағына жауап беру кезінде Нұрлан Сауранбаев өзінің жалақысы 1 миллион теңге екенін айтты. Ал ҚТЖ-ның өзге басшылық қызметіндегі азаматтардың жалақысы жайлы ақпаратпен бөлісе алмайтынын мәлім етті.

Журналистер өңірдегі теміржолшылар жалақысы аздығын айтып шағымданатынын айтты. ҚТЖ басшысы «мұндай жағдай бар» екенін мойындады. Оның айтуынша, теміржолшылардың айлығы инфляцияға тікелей байланысты.

«Бірақ мүмкіндігімізге қарауымыз керек. Теміржолшылардың жалақысын инфляцияға байланысты көтере аламыз. Одан көп көтере алмаймыз. Егер одан көп көтеріп жіберсек, бүкіл Қазақстанда инфляция (шарықтап – авт.) кетеді»,– деді ҚТЖ басшысы. 

«Қазақстан Темір Жолы» ұлттық компаниясының қарызы 2,9 трлн теңгеге жеткен. ҚТЖ АҚ басқармасы төрағасы Нұрлан Сауранбаев компания қарызынан құтылудың бірнеше тәсілін ұсынды.

«Расымен, компанияның қарызы 2,9 трлн теңгені құрайды. Ол қарыздан құтылудың бірінші жолы – тарифтерді көтеру. Өйткені бұл ақшаның басым бөлігі жаңа теміржол құрылысын салуға жұмсалды. Бірақ олардың инвестициялық бөлігі тарифке енгізілмеді. Екіншіден, қарызды капитализациялау есебінен қайтаруға болады. Егер Германия теміржолдарын мысал ретінде алатын болсақ, онда 40 млрд теңге капитализацияға жұмсалады. Егер мемлекет тарифтерді төмен ұстағысы келсе, оны субсидиялауы керек, болмаса тарифтерді көтеруі керек. Басқа жол жоқ»

Сауранбаев қарызы артқан компанияның шығындарды транзит...

Қазақстандық IT-мамандар үшін дәл қазір ең тартымды жұмыс орны – Yandex компаниясында. Отандық мамандар «Қазақтелеком» компаниясында жұмыс істеуге құлықсыз. Жұмыс берушіні таңдаудағы негізгі факторлар: жалақы деңгейі, командадағы атмосфера, сондай-ақ кәсіби даму мүмкіндігі. Бұл туралы People Consulting консалтингтік фирмасының сауалнамасы нәтижесінде жазылған.

Консалтингтік фирма қазақстандық еңбек нарығында 500-ден астам IT-мамандардан сұхбат алған. Олардың арасында дизайнерлер, өнім-менеджерлері, HR қызметкерлері және менеджмент өкілдері бар. Шамамен үштен екісі (60%) – Мiddle немесе Senior деңгейінде. Сауалнамаға қатысқандардың жартысына жуығы кеңседе жұмыс істейді, ал өзгелері әлі де гибридті жұмыс форматын қалайды. Респонденттердің үштен екісі жергілікті немесе шетелдік компаниядағы жұмыс арасындағы айырмашылық жоғын айтады. Үштен бірі шетелдік фирмаға жұмысқа...

Ұлттық Банк БЖЗҚ зейнетақы активтері есебінен «Эйр Астана» АҚ-ның қарапайым акцияларын бастапқы орналастыруға (IPO) қатысты. Нәтижесінде 24,9 млрд теңге зейнетақы қаржысына Air Astana-ның қарапайым акцияларын сатып алған.

1 акция 1 073,83 теңгеден сатып алынған. Жалпы саны 23,2 млн дана немесе шығарылған компания акцияларының 6,5%-ын құрады.

«Қазақстанның жоғары сапалы эмитенттерінің қарапайым акцияларын сатып алу БЖЗҚ зейнетақы активтерінің инвестициялық портфелін әртараптандыруға бағытталды және ұзақмерзімді перспективада оның кірісін арттыруға ықпал етеді», – делінген хабарламада.

Ұлттық банк БЖЗҚ активтерін «Эйр Астананың» қарапайым акцияларына инвестициялау туралы шешімі компания қызметінің жоғары рентабельділігіне негізделгенін түсіндірді. Әуе компаниясының тұрақты қаржылық көрсеткіштері, қызмет нәтижесі болашақта тұрақты...

ҚТЖ экспортталатын шикізаттық тауарларды тасымалдау тарифін көтереді. Бұл жайлы Сенатта өткен жиында Көлік министрі Марат Қарабаев айтты.

Сенатта депутаттар ҚТЖ Қазақстан ұлттық тасымаулдаушысының трансұлттық магистральға айналу жоспарын сұрады. Сенаторлар ел бойынша теміржол торабы дұрыс дамымағанын, теміржол торабының ескіргенін, локомотивтің жылжымалы құрамының тозғанын айтты. Сонымен бірге жалпы саланың автоматтандырылу деңгейі өте төмен екенін, магистральді жол желілеріндегі қозғалыс бағытын жоспарлау және қадағалау дұрыс жүргізілмеу мәселесін де қозғады.

«Бізге Ұлттық экспедиторлар қауымдастығы өкілдерінен көп шағым келіп түсті. Олар экспорт пен транзитке қатысты негізгі және қосымша тасымалдау жөніндегі жоспар бекітілмегенін айтты. Айтуларынша, компанияның өз экспедиторларына...

Air Astanа әуе компаниясы KASЕ мен AIX биржасындағы негізгі сауда басталған соң, IPO қорытындысын шығарды. Жария орналастыру барысында сұраныс қазақстандық және халықаралық инвесторлардың арқасында ұсыныстан асып түскен.

«Эйр Астана» тобы – акциялары бір мезгілде үш биржада (LSE, KASЕ мен AIХ) орналастырған алғашқы қазақстандық компания.

Жария орналастыру шеңберінде 3 сатушы тарап: «Самұрық-Қазына» АҚ, BAE Systems PLC және компанияның өзі 370 млн доллар қаржы тартқан. Жеке инвесторлардан түскен өтінімдердің 97,8 %-ы қанағаттандырылды. IPO барысында компания құны шамамен 847 миллион долларды құрады.

«Топтың IPO-ға қатысу үшін берілген өтінімдер саны қазақстандық инвесторлар, бөлшек және институционалдық, сондай-ақ халықаралық инвесторлар...

Сайлауда жеңіске жеткен Әзербайжан президенті Ильхам Әлиев өзінің ұлықтау рәсімінде Түркі мемлекеттері ұйымы аясындағы жұмысқа басымдық беретінін айтты. Оған қоса, Армения мен оның жақтастары және үшінші дүниежүзілік соғыстың басталуына қатысты пікір білдірді.

Ол өзіне тағы да сенім білдіріп, дауыс берген Әзербайжан халқына алғыс айтты. Қарабаққа қатысты Армениямен келіссөз процесі туралы айта келіп, Армениямен оның жақтастарына ескерту жариялады.

«Әлем үшінші дүниежүзілік соғыс алдында тұр. Кейбіреулер бұл соғыс басталды деп санайды. Осы қиын сәтте Әзірбайжан армиясы өз күшін көрсетті. Армения және оның жақтастары бізді ештеңе тоқтатпайтынын білуі керек. Егер Армения өз заңдарын реттемесе, бізге қатысты аумақтық шағымдар тоқтамаса, бейбіт келісім болмайды...

«Банк ЦентрКредит» АҚ «BCC-HUB» ЖШС деп аталатын жаңа ұйым құрып, 100 пайыз акциясына иелік ететін болды. Бұл туралы компанияның Қазақстан қор биржасына жіберген хабарламасында жазылған.

«Бағалы қағаздары Қазақстан қор биржасының (KASE) ресми тізімінде тұрған «Банк ЦентрКредит» АҚ, KASE-ге 2024 жылдың 9 ақпанынан бастап «Банк ЦентрКредит» АҚ еншілес ұйымына «BCC-HUB» ЖШС-на иелік ететінін хабарлады», – делінген хабарламада.

Қаржы нарығын реттеу және дамыту агенттігі «Банк ЦентрКредитке»  «ВСС-HUB» еншілес ұйымын құруға рұқсатты биыл 23 қаңтарда берген.

«ВСС-HUB» банктің бүкіл тобына қызмет көрсетеді. Компания жаңа технология енгізу, сервистер құру және жетілдіруге жауапты болады. Сондай-ақ қаржылық емес сервистермен айналысып...

Сенат депатутаттары ауыл шаруашылығындағы жайылымдық жер тапшылығын жоюды көздейтін Заң жобасын бірінші оқылымда мақұлдады.

Заң жобасына «Көпшілік пайдаланатын жайылымдар» туралы жаңа ұғым енгізілген. Қоғамдық жайылымдар елдімекендердің іргелес аумағында орналасады. Жеке ауланың малын жаю бойынша жергілікті халықтың қажеттіліктерін қанағаттандыруға арналған.

Ұсынылып отырған заңға сәйкес бұл жерлердің ауылшаруашылық мақсатын ауыстыруға тыйым салынады. Сонымен қатар, жеке меншікке және жерді пайдалануға берілмейді. Тек халықтың мал жаю қажеттіліктері үшін пайдаланылады.

Ал «Көпшілік пайдаланатын жайылымдар» көлемін ұлғайту көзделіп отыр. Осы мақсатта ауыл шекарасынан тыс орналасқан жайылымдар жергілікті әкімдердің құзыретіне беру туралы норма ұсынылып отыр. Қазіргі нормаларға сәйкес бұл жерлер аудандық атқарушы органның құзыретінде...

Қатар елінің Lesha Bank компаниясы қазақстандық «Бәйтерек» ұлттық компаниясына тиесілі банкті сатып алуға ниетті. 

Катар инвест банкі Lesha Bank 2024 жылғы 14 ақпанда «Бәйтерек» холдингімен Қазақстандағы банкті сатып алу туралы алдын ала келісім жасасқан.

Инвестор банктің барлық Акционерлік капиталын сатып алатыны белгілі. Сондай-ақ мәміле тараптардың болашақта жасалатын түпкілікті келісім шарттарын сәтті келісуіне байланысты екендігі атап өтілді.

Айта кетейік, ҚНРДА басшысы Мәдина Әбілқасымова катарлық инвесторлар Bereke Bank-ты сатып алуға мүдделі екенін айтқан.

2023 жылғы тамыздан бастап «Бәйтерек» ҰБХ акционерлік қоғамы Bereke bank-тың акцияларының 100%-на ие болған. Банктің 12 839 114 қарапайым акциясы «Бәйтерек» ұлттық басқарушы холдингі» акционерлік қоғамының меншігінде.

Айта кетейік...

Қазақстанда 2020-2023 жыл аралығында 513 499 әйел жынысы бойынша кемсітілгені туралы сот органдарына арыз жазған. Бұл туралы Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрлігі Қазақстанның экономикалық, әлеуметтік және мәдени құқықтар туралы халықаралық пактіні орындауы туралы баяндама жобасындағы «Әйел мен ер адам» теңдігі туралы бөлімде жазылған.

«Жынысы бойынша кемсітілген жағдайларда азаматтар өздерінің бұзылған немесе даулы құқықтары мен бостандықтарын қорғау үшін сот органдарына жүгінуге, адам құқықтары жөніндегі ұлттық мекемелерге, прокуратура органдарына және басқаларға шағым беруге құқылы. ҚР Бас прокуратурасы деректері бойынша 2020 – 2023 жылдары соттарға әйелдерден 513 499 талап – арыз келіп түсті (2020ж. – 134 898; 2021ж...

Қазақстанда азаматтары мен шетелдіктер үшін дизель отынының бірыңғай бағасы белгіленеді. Энергетика министрлігінің бұйрығына сәйкес бұл отын бағасы бәріне бірдей бір литр үшін 295 теңге көлемінде бекітілген. Бұл жайлы «Ашық НҚА» порталына орналастырылған құжатта айтылған.

«Бағаларына мемлекеттік реттеу белгіленген мұнай өнімдерін бөлшек саудада стационарлық автожанармай құю станциялары арқылы өткізудің шекті бағалары қосылған құн салығы есебімен мынадай мөлшерде белгіленсін: 1) Аи-80 маркалы бензин – 1 литр үшін 89 теңге; 2) Аи-92 және Аи-93 маркалы бензин – 1 литр үшін 205 теңге; 3) дизель отыны (жазғы, маусымаралық) – 1 литр үшін 295 теңге», – делінген министрлік бұйрығында.