Жаңалықтар

2019-2023 жылдар аралығында Қазақстанның шоғырландырылған бюджеті кірісінің өсімі шығысының өсімінен артта қалған. Сондықтан үкімет сырттан қарыз ( 5,5 триллион теңгеге дейін) және Ұлттық қордан қайта-қайта қаржы алуға мәжбүр болды.

2023 жылы Қазақстанның шоғырландырылған бюджетінің кіріс бөлігі жоғары тұтынушылық сұраныс пен квазимемлекеттік сектор дивиденді есебінен қалыптасты. Есесіне бюджет шығысы 1 жылда 27 пайыз өскен. Алдыңғы жылмен салыстырғанда шыққан шығын 6,1 трлн теңгеге артық. Бұл туралы Қазақстан қаржыгерлер қауымдастығының шолуында жазылған.

Бюджет кірісі қалай артты?

Былтыр мұнай бағасының 17 пайызға арзандауы Қазақстан экономикасының 5,1 пайыз өсімі, салық мөлшерлемесі мен шикізат өндірісі артуының оң әсерін біршама басып кетті.

2023 жылы 26 ақпанда Павлодар облысы Екібастұз маңындағы «Богатырь көмір» кен орнында трактор жүргізушісі Салтанат Сейітқұлов жұмыс орнында оқыс оқиғадан қайтыс болған. Арада бір жыл өтсе де, Сейітқұловтың туыстары қылмыстық істі алға жылжымай тұрғанын айтады. «Курсив» тілшісі құзырлы органдарға сұрау салып, осы мәселеге зерттеу жүргізіп көрді.

Мәселенің мәні

Оқыс оқиға болардан бірер күн бұрын әкесі өз бастығына да, ұлына да тракторда ақау бар екенін айтқан. Бұл туралы Марқұм Салтанат Сейітқұловтың ұлы Жарқын Сейітқұлов мәлімдеді. Алайда дәл 26 ақпан күні Салтанат Сейітқұлов өзі ақау тапқан трактор жұмыс барысында аударылып қайтыс болады.

«Әкем К-700-ге прицеп жалғап, оған ауыр жүк...

Каспий теңізінің жағалауы бойындағы 3,4 мың гектар жер учаскесі жеке тұлғаларға заңсыз берілген. Бұл жайлы Маңғыстау облысының прокуратурасы хабарлады.

«Кендерлі құмқайыры» деп аталатын бұл жер учаскесі шығанақтың оңтүстік-шығысынан солтүстік-батысына қарай 23 шақырымға созылады. Бұл жер Батыс Қазақстан облысының ең көрікті жерлерінің бірі саналады.

Осы көрікті жерлер 2007 жылы «Маңғыстаумұнайгаз» АҚ-ға сауықтыру кешенін салу үшін 3,1 млрд теңгеге сатылған. Кейіннен «Гелиос» ЖШС-ге 3,3 млрд теңгеге қайта саудаланғаны белгілі болды.

«Талдау барысында аталған жер учаскесі ЖАО-мен ҚР Жер кодексінің талаптарын бұза отырып, заңсыз берілгені белгілі болды«, – делінген прокуратура хабарламасында.

Тексеру кезінде жер комиссиясының отырысы өткізілмегені, сондай-ақ жер...

Түркияның Ұлттық білім министрлігі жекеменшік мектептерде Хэллоуин, Пасха, Рождество сынды мектептерді тойлауға тыйым салды. Бұл жайлы Sabah басылымы хабарлады.

Басылымның хабарлауынша бұл ережелер министрлік қабырғасында ұзақ уақыт талқыланып келген. Енгізілген ережелерге сәйкес Хэллоуин «ұлттық және адамгершілік құндылықтарға қайшы» мереке санатында.

«Түрік ұлтының ұлттық, адамгершілік, рухани және мәдени құндылықтарына қайшы келетін және оқушылардың психоәлеуметтік дамуына ықпал етпейтін іс-шаралар мен мерекелік шараларға тыйым салынады», – делінген басылымда.

Басылым мәліметінше, мұндай мерекелер тізіміне Хэллоуинмен бірге Пасха мен Рождество мерекесі де енген.

Бұл мерекелерді тойлауға қатысты бірінші ата-аналардан шағым түскен. Олар жеке меншік мектептерде балаларды құбыжы...

Борышкерлердің төлем қабілеті, жеке тұлға банкроттығы, бизнеске несие беру проблемасы және ақша-несие саясаты. «Курсив» тілшісі Қазақстан Қаржыгерлер қауымдастығы төрағасының бірінші орынбасары Ирина Кушнаревамен сұхбатта осы мәселелер талқыланды. Сонымен қатар назардан банк секторына шетелдік ойыншылардың келуі, қос биржаның бірігуі, БЖЗҚ қаражатының инфрақұрылымдық мақсатқа пайдалануы және банк секторының жетістіктері де назардан тысқары қалмады.

Жеке тұлғаға берілетін несиелер

– S&P агенттігінің дерегі бойынша, төлемге қабілетсіз борышкерлерді несиелеудің өсуі қаржы сегментіндегі активтер сапасына қысым жасап жатыр. Сектордағы мұндай қауіпті байқадыңыз ба?

– S&P-нің 2023 жылғы маусымдағы банк секторындағы елдік және салалық тәуекелдерге қатысты бағалауында банк секторы активтері сапасының айтарлықтай жақсарғаны атап өтілген. Бұл...

Бас прокуратура «Майқайыңалтын» кенішінің санитариялық-қорғау аймағында орналасқан 206 учаскеге ғимарат салуға рұқсат берген әкімдік шешімінің заңдылығын тексеріп жатыр. Бұл жайлы Бас прокуратураның депутаттардың сауалына берген жауабында айтылған.

Прокуратураның хабарлауынша 2024 жылдың 4 қаңтарында екі адамнан көп адамның өліміне əкеп соққан тау-кен жұмыстарын жүргізу кезінде қауіпсіздік қағидаларын бұзу фактісі бойынша Полиция департаменті сотқа дейінгі тергеп-тексеруді бастаған.

«Тергеп-тексеру барысында кеніште құлау себептері туралы қорытынды беру жəне шахтада жұмыс жүргізу кезінде бұзушылықтарды анықтау үшін «Қарағандыгипрошахт» ЖШС-мен тау-кен-құрылыс жұмыстары саласындағы маман тартылған. Сондай-ақ Мемлекеттік кірістер департаменті, Өнеркəсіптік қауіпсіздік департаменті, «Центрказнедра» РММ, Экология департаменті, Санитариялық-эпидемиологиялық бақылау департаменті мамандары...

«Оңтүстік Қаратұрын» кен орнын игеріп жатқан «Бозашы Мұнай» компаниясына 350 млн теңге айыппұл салынды. Маңғыстау облысы Экология департаменті жоспардан тыс жүргізілген тексеруден соң осындай шешім қабылдады.

«Маңғыстау облысы Экология департаменті «Қаратұрын» кен орнындағы ұңғыманың жану фактісі бойынша «Бузачи Нефть» ЖШС-ға қатысты жоспардан тыс тексеруді аяқтады. 2023 жылғы 9 маусымда №303 ұңғымада бұрғылау құбырын көтеру кезінде ұзақтығы 200 тәулік болатын табиғи газдың өрті орын алды. Экология департаментінің мамандары атмосфералық ауаны ластаушы заттардың бар-жоғына бірнеше рет өлшеу жасады және олардың нәтижесі ауада метанның шамадан тыс мөлшерін көрсетті», – деп нақтылады Экология департаменті.

2024 жылғы қаңтарда Экология департамент...

Өткен апта аяғында ұлттық валюта әлсіреуін жалғастырды. Оған инвесторлардың әлемдік капитал нарығындағы тәуекелден қашуы және доллар индексінің нығаюы әсер еткен. Алда салық аптасы келе жатыр. Сол себепті ірі компаниялар осы апта ішінде валюта сатады. Ол теңге бағамына әсер етпей қоймайды.

Жұма күнгі сауда-саттық соңында USD/KZT жұбының орташа сараланған бағамы 1 долларға 448,88 теңгеге дейін көтерілді (+0,69 теңге). Қазақстан қаржыгерлер қауымдастығының шолуында сауда көлемі айтарлықтай – $122,8 млн (-56,0 млн) дейін төмендегені жазылған.

Сарапшылар алдағы салық аптасы мен ҰБ-ның базалық мөлшерлемеге қатысты отырысы да төл валюта бағамына қатты әсер ететінін айтады.

26 ақпанда пайдалы қазбаларды өндіру салығы, КТС...

АМӨЗ атқарушы директоры Ғалымжан Жусанбаев президент Қасым-Жомарт Тоқаевқа үндеу жолдады. Ол үндеуінде «ҚазМұнайГаз» ұлттық компаниясының басшылығы оған зауыттағы жағдай туралы бұқаралық ақпарат құралдарында сөйлеуге тыйым салғанын мәлімдеді.

Өз үндеуінде Жусанбаев бір айдан бергі қызметінде зауыт жұмысына біраз жаңалық енгізгенін, зауыт жұмысынан талай қателік анықтағанын айтқан. Осыған орай өзіне қарсы шабуыл науқаны басталып кеткенін жеткізді.

«Жақында әлеуметтік желілер мен БАҚ-та елдегі стратегиялық нысандағы жұмысыма қарсы бағытталған зорлық-зомбылық ақпараттық науқан басталды. «Атырау мұнай өңдеу зауыты» ЖШС бас директоры қызметіне тағайындалғаныма бір айдан сәл астам уақыт өтті. Осы кезеңде мен зауыт қызметіне бірқатар жаңалықтар енгіздім», – деген...

Дүниежүзілік банк сарапшылары Қазақстан экономикасының перспективасы алдағы екі жылда тұрақты өсімді көрсетеді деп есептейді. Ресейдің Украинаға басып кіруінің салдарынан туындаған жайсыз жағдайлардан кейін, 2023 жылы экономикалық өсім біртіндеп қалпына келе бастаса, 2024 жылы мұнай өндірісінің болжанғаннан да төмен өсім қарқыны фонында экономика өсімі 3,4 пайызға дейін түседі (өткен жылмен салыстырғанда).

Қазақстан сыртқы шоктарға орнықтылық танытты

Болжамға сәйкес, нақты жалпы ішкі өнім (ЖІӨ) 2025 жылы 4,5-5 пайызға ұлғаюы мүмкін. Өйткені жұмыс істеп тұрған кен орындарындағы өндіріс қуаттылығының кеңеюі экспорттың өсуіне және 2025 және одан кейінгі жылдарда мұнай-химия саласының өркендеуіне жол ашады. Өнеркәсіптік өндіріс пен тау-кен саласындағы инвестиция тұрақты болады...

«Самұрық-Қазына» әл-ауқат қоры өз иелігінен GPC Investment компаниясын шығарды. Бұл туралы Қордың KASE-ге жіберген хабарламасында жазылған.

«Бағалы қағаздары Қазақстан қор биржасының (KASE) ресми тізімінде тұрған «Самұрық-Қазына «ұлттық әл-ауқат қоры» АҚ 2024 жылдың 14 ақпанынан бастап «GPC Investment» ЖШС жарғылық капиталына 100 % қатысу үлесін иеленуді тоқтатқаны туралы хабарлады», – делінген ақпаратта.

«Самұрық-Қазына» kursiv.media сауалына берген жауабында компанияны QazaqGaz ҰК иелігіне бергенін жазған. Себеп – ҚР Үкіметінің «Республикалық меншіктің кейбір мәселелері туралы» 2022 жылғы 18 шілдедегі № 486 қаулысын орындау. Соған сәйкес, GPC Investment ЖШС-нің 100% қатысу үлесі акцияларды төлеуге берілген.

...

Алтын және күміс өндіруші Рolymetal international plc компаниялар тобы ресейлік бизнесін сататын болды. Ол 69 миллиард АҚШ долларына бағаланып отыр. Компанияны «Мангазея Плюс» АҚ сатып алмақ. Мәміле акционерлер жиналысында мақұлдануы тиіс. Келісім акционерлердің мақұлдауын қоса алғанда, бірқатар шартқа бағынады.

«Директорлар кеңесі, Директорлар кеңесінің арнайы комитеті және басшылық Компанияның акционерлік құнын қалпына келтіру және Топтың ресейлік бизнесін сату арқылы оның даму стратегиясын қайта бастауға қатысты міндеттемелерді орындауды мақсат тұтып отыр. Ұсынылған шарттар бойынша жылдам, ашық және санкцияларға сәйкес мәміле барлық мүдделі тараптың сұранысына жауап береді. Мәміленің аяқталуы Компанияға тәуекелдерді айтарлықтай төмендету және тұрақты ақша...

Қазақстан Республикасының аумағына автомобиль көлігімен тауық жұмыртқасын әкелуге тыйым салынады. Бұл жайлы Ауыл шаруашылығы министрінің бұйрығында жазылған.

«Қазақстан Республикасының аумағына автомобиль көлігімен үшінші елдерден және Еуразиялық экономикалық одақ елдерінен тауық жұмыртқасын (Еуразиялық экономикалық одақтың сыртқы экономикалық қызметінің тауар номенклатуралық коды: 040721) әкелуге алты ай мерзімге тыйым салу енгізілсін», – делінген құжатта.

Не үшін тыйым салынды? Министрлік мәліметінше, елдегі құс фабрикалары ішкі нарықты жұмыртқамен 98 пайыз қамти алады. Статистикалық деректерге сәйкес, 2024 жылғы 1 қаңтарда республикада 56,5 млн бас құс саналған. Ал 2022 жылғы ұқсас кезеңде құс саны 50 млн бас болған, яғни өсім...

Аязға байланысты Астана мен бірқатар өңірлердің мектептері онлайн оқу форматына көшірілді. Бұл жайлы әр өңірдің білім басқармалары хабарлады.

Елорда әкімдігінің ресми сайтында Астана оқушылары үйден оқитыны жазылған.

«2024 жылғы 19 ақпан күні ауа райының қолайсыздығына байланысты бірінші ауысымның 0-11 (12)сынып оқушылары және колледждердің 1-2 курстың студенттері (9 сынып базасында) қашықтан оқыту форматына ауыстырылады», – деп жазылған.

Сонымен бірге Қостанай облысының біраз аудандарының оқушылары да қашықтан оқиды. Облыстық білім басқармасы кеше ауа температурасының -29 градусқа дейін төмендеуіне байланысты дүйсенбі күнгі сабақты 0-11 сыныптарының бірінші ауысым оқушылары онлайн форматта оқитынын хабарлаған. Сонымен...

Маңғыстау облысындағы «ҚазТрансОйл» компаниясының өрт сөндірушілері ереуілге шықты. Бұл туралы Lada.kz жазады.

Сайттың ақпаратына сүйенсек, өрт сөндірушілер Ақтау, Жаңаөзен, Жетібай, Қаражанбас және Қаламқас қалаларындағы жұмыстарды тоқтатқан. Өмірзақ ауылының өрт сөндірушілері де ереуілге шыққан.

Өрт сөндірушілердің айтуынша, олар ай сайын 130-дан 150 мың теңгеге дейін жалақы алады. Бұған қоса, еңбек демалысына 80 мың теңге алатындарын айтқан. Олар өз жалақысын 350 мың теңгеге дейін көтеруді талап етіп отыр. Сонымен қатар жыл сайын берілетін мерекелік сыйақылардың 100% төленіп, киімдерінің сапалы мөлшермен берілуін талап еткен.

Ереуілге шыққандар жариялаған бейнежазбада президент, премьер-министр мен Маңғыстау облысының әкіміне үндеу жариялаған. Үндеуде жұмысшыларды қудаламауды сұраған және талаптары...

Біріккен Араб Әмірліктерінің (БАӘ) банктері санкциялардың қайталану қаупіне байланысты Ресеймен есеп айырысуды шектеді. Бұл жайлы Ресей басылымдары хабарлады.

Біріккен Араб Әмірліктерінде жұмыс істейтін бизнесмендер мен компаниялардың және тұлғалардың шоттары жабыла бастаған.

«Біріккен Араб Әмірліктерінің ірі банктері Ресей Федерациясымен есеп айырысуды шектеп, клиенттердің шоттарын жаба бастады. Олар Ресейден ақша қабылдамайды және қарама-қарсы бағытта төлемдер жүргізбейді. Шот иелері Ресей азаматтары. Олардың есепшоттары түсініксіз себептермен жабылған», – деп жазады «Ведомости» басылымы.

Бұл ақпаратты БАӘ-де кеңселері бар кәсіпкерлер де растаған. Олардың айтуынша, қиындықтар 2023 жылдың желтоқсанында АҚШ президентінің екінші реттік санкциялар туралы жарлығы шыққанға дейін басталған. Бұл...

АҚШ-тың Mondelez компаниясы Ресейдегі кәсіптің  басшысын корпоративті бойкоттан кейін өзгертті. Компания Oreo, Barney, Alpen Gold және Milka өнімдерін шығарады. Бұл туралы Reuters  агенттігі хабарлады.

Mondelez еуропалық филиалының атқарушы директоры Винс Грубер ресейлік бөлімшені «автономды ұйым» деп атады. Сонымен қатар, кәсіпорынның жаңа бас менеджері Алексей Блиновтың тағайындалғаны туралы хабарлады.

Mondelez еуропалық бизнесті кіші субаймақтар мен жекелеген елдерге жауап беретін 14 «коммерциялық бөлімшеге» бөлді. Грубердің айтуынша, Ресейде сатылатын компанияның өнімдері сол елде шығарылады. Енді Еуропадан Ресейге  бұл дайын өнімдерді импорттамайды. Сондай-ақ, Ресейден Еуропаға экспорттамайды.

Корпоративтік басқару жөніндегі сарапшы және ValueEdge Advisors төрағасының орынбасары Нелл Мейноу піаір білдірді. Ол бұл өзгерістерд...

Германия «Дружба» магистральдық мұнай құбыры арқылы қазақстандық мұнайды жеткізу көлемін айына 200 мың тоннаға дейін ұлғайтуға мүдделі. Мамыр айынан қазанға дейін Германияға мұнай экспортының ай сайынғы көлемі 100 мың тоннаны құрады. Ал қараша айында 154 мың тонна жеткізілді. 2023 жылы Қазақстан Еуроодаққа мұнайдың барлық экспорттық көлемінің жартысынан астамын — 46,6 млн тоннаны жеткізді. Бұл туралы Румынияның Аdevural газетіне берген сұхбатында Энергетика министрі Алмасадам Сәтқалиев айтты.

«2023 жылдың қорытындысы бойынша Германия бағытында 993 мың тонна тасымалданды. Неміс тарапы қазақстандық мұнайды жеткізу көлемін жылына 2,4 млн тоннаға дейін ұлғайтуға мүдделілігін білдіреді. 2023 жылдың қорытындысы бойынша қазақстандық мұнайды...

Елімізде тұрғын үйге деген сұраныс өте жоғары. 2022 жылдың қорытындысы бойынша бір адамның баспанамен қамтылу көрсеткіші 23,4 шаршы метрді құрады. БҰҰ-ның әлемдік стандарты бойынша бір адамға 30 шаршы метрден баспана келуі тиіс. Көпшілік көктемнің шыққанын күтіп жүр. Көктеммен бірге бірқатар жаңалық жария болуы мүмкін. Әсіресе, қыр астынан ипотекалық бағдарламалардың құлағы қылтияды.

Жаңа  – «9-20-25» ипотекалық бағдарлама

Соның бірі де бірегейі – «9-20-25» бағдарламасы. Үкімет басшысының бірінші орынбасары Роман Склярдің айтуынша, бағдарлама республикалық бюджеттің қаржыландыруымен, «Отбасы банк» арқылы жүзеге асырылады. Әзірге бағдарламаның шарттары туралы егжей-тегжей мәлімет жоқ. Дегенмен аты айтып тұрғандай, пайыздық мөлшерлемесі – жылдық 9 пайыз...

2023 жылдың қорытындысын шығарған отандық инвестициялық компаниялар, өткен жыл бойынша есеп беріп те үлгерді. Былтырғы жылдың алғашқы алты айында белсенді түрде өсті. Кеңейген инвестсектор, екінші тоқсанда тоқырауға жол бергені мәлім болды. Активтердің өсуі тек жаңа жағдайға бейімделіп, икемделе алған компаниялар тарапынан ғана байқалған.

2024 жылдың басындағы жағдайға сай инвестициялық портфель басқарушы қазақстандық компаниялардың жиынтық активтері 574,4 млрд теңгені құрады. Актив көрсеткіштері бір жылдың ішінде 28%-ға, яғни 125,6 млрд теңгеге дейін өскен. Өсу көрсеткіші 2023 жылдың бірінші жарты жылдығында ғана байқалған, екінші жарты жылдықта – біртіндеп қысқара түскен.

Естеріңізге сала кетсек, 2023 жылдың қаңтары мен шілдесі аралығында инвестициялық компаниялар өз қоржындары...

Мемлекет әрі ойланып, бері ойланып қосылған құн салығын (ҚҚС) көтермеу туралы шешім қабылдады. Үкімет басшысы одан да бюджет кірісін толықтырудың басқа жолын іздейік деп мәлім етті. Қаржы министрі Мәди Тәкиевтің айтуынша, ҚҚС-ты көтеру кәсіпкерлерге жағымсыз салдарын тигізеді. Дәл қазіргі 12 пайыз деңгейінде сақтау үшін ешқандай қосымша құжат әзірлеу қажет емес. Дегенмен қазынаға 2-2,5 трлн теңге ауадай қажет. Үкіметтің экономикалық блогының бұрынғы басшылары ҚҚС ставкасын ұлғайту есебінен осыншама қаржы тартуды көздеген болатын. Ендігі шешім қандай? Сарапшылар не айтады?

Бәрі де Президенттің Үкіметтегі кеңейтілген отырыста сөйлеген сөзінен басталды. Президент Тоқаевтың айтуынша, қазіргі уақытта елімізде жаңа Салық кодексі әзірленуде, ол инвесторлар...

Қазақстанда ауа райының нашарлауына байланысты 7 облыста республикалық маңызы бар 8 автожолда қолданылатын көлік қозғалысына шектеу енгізілді. Бұл туралы «ҚазАвтоЖол» баспасөз қызметі хабарлады.

 Абай облысында 1 жол учаскесі. Жалпы ұзындығы 177 км автожол (қар, боран, жел салдарына) «Омбы-Майқапшағай» – Қалбатау ауылы-Бұғаз ауылы.

 Алматы облысында 2 жол учаскесі. Жалпы ұзындығы 99 км (қар, ауа температурасының төмендеуі салдарынан) «Алматы-Тау турбазасына кіреберіс» және «Алматы-Ташкент-Термез» -Жаңақұрлыс ауылы -Жамбыл облысынын шекарасына дейін.

Шығыс Қазақстан облысында 1 жол учаскесі. Жалпы ұзындығы 153 км (қар, боран).»Омбы-Майқапшағай» – Абай облысынын шекарасынан – Зайсан қаласына дейін.

Жамбыл облысында 1 жол учаскесі. Жалпы ұзындығы 150 км (қар, боран...

Жасанды интеллектінің өмірімізге еніп кеткені сонша, көпшілік еңбек нарығына оның төндіретін қаупі туралы жиі сөз қозғайтын болып жүр. Технологиялар адамның орнын басып, қатардағы қызметкерлерді жұмыссыз қалдыруы мүмкін бе? Бұл сұрақтың жауабын осы тақырыпта жасалған зерттеулер мен болжамдардан іздеп көреміз.

Бітіспес дау: AI дос па, жау ма?

Жасанды интеллект адамдардың жұмысын тартып ала ма? Мұндай талқының басталғанына біраз болған. Көпшілігі AI арқылы жұмыс орны көбейіп, адамдардың күнделікті күйбеңмен емес, шығармашылықпен көбірек айналысуға мүмкіндігі молырақ болады деген пікірді ұстанған еді. Дегенмен кейінгі кездері пайда болып жатқан жаңа технологияларға қарап, болжам аздап негатив бағытта да жасалып жүр. Соның ішінде ChatGPT пайда...

Нью-Йорк соты АҚШ-тың бұрынғы президенті Дональд Трампты алаяқтық ісі бойынша 355 миллион доллар төлеуге міндеттеді.

Нью-Йорк сотының судьясы Артур Энгорон АҚШ-тың бұрынғы президенті Дональд Трампты алаяқтық үшін айыпты деп таныды. Экс-президентті 355 миллион доллар айыппұл төлеуге міндеттеді. The Hill басылымының жазуынша, оған Нью-Йорктегі кез келген компания немесе корпорацияда жұмыс істеуге тыйым салған.

Хабарламада Трамптың ұлдарына да айыппұл салынғаны жазылған.

«Оларға көп табыс табу үшін активтердің құнын көтерді деген айып тағылып отыр. Құжаттар мұны қайта-қайта дәлелдейді», – деген Энгорон.

2022 жылы Нью-Йорктің бас прокуроры Летитиа Джеймс Трампты салық және сақтандыру төлемін алу үшін...