Жаңалықтар

Бас прокуратура қылмыстық кодекске енгізілген жаңа 115-1 – «Сталкинг» бабына қандай қылмыстық әрекеттер жататынын түсіндірді.

«Сталкинг – бұл адаммен қарым-қатынас орнатуға және оның еркіне қайшы келетін, зорлық-зомбылықпен ұштаспаған, елеулі зиян келтірген әрекеттерді білдіретін адамды заңсыз қудалау«, – деп түсіндіреді қадағалаушы орган.

Отандық заңнамаға енгізілген жаңа бапқа сай, мұндай әрекеттер үшін 200 АЕК-ке дейін айыппұл, 200 сағатқа дейін қоғамдық жұмыстар немесе 50 тәулікке дейін қамауға алу түріндегі қылмыстық жауапкершілік көзделіп отыр.

Бас прокуратура сталкинг зорлық-зомбылық, қорқыту, бопсалау, жеке өмірге қол сұғылмаушылықты бұзумен қатар жүрсе, іс-әрекет ҚК-нің басқа бабы бойынша қосымша сараланатынын атап өткен.

Әлемде күн сайын мыңдаған адам көз жұмады. Мәселен, 18 тамыздың таңында ғана Worldometers дерегі бойынша, жер шарында 70 мың адам қайтыс болған. Ал жыл басынан бері 39 миллионнан астам адам о дүниелік болған.

Туу көрсеткіші төмендеуде 

Әзірге әлем халқының саны  артып келеді, дегенмен туу мен өлім арасындағы айырмашылық жылдам қысқарып жатыр. БҰҰ-ның дерегінше, 2023 жылы әлемде 132 млн адам дүниеге келіп, 62 миллионға жуығы қайтыс болған. Таза өсім 70 млн адам.

«Болжамдарға сенсек, алдағы бірнеше онжылдықта жағдай күрт өзгереді. 2050 жылға қарай бұл «оң көрсеткіш» екі есеге жуық қысқарады, ал 2084 жылы мүлде теріс мәнге көшеді. Сол...

«Интергаз Орталық Азия» (ИОА) 9 млрд теңгеге купондық облигациялар шығаратынын жариялады. Құнды қағаз саудасынан түскен қаражат Жетісу облысындағы 66 елді мекенге табиғи газ жеткізуге жұмсалады. Компания меморандумы Қазақстан қор биржасында (KASE) жарияланды.

ИОА әрқайсысының номиналды құны 1 мың теңге болатын 9 млн облигацияны қор биржасына шығарады. Құнды қағаздардың жалпы сомасы – 9 млрд теңге. Түскен қаражат «Талдықорған-Үшарал» магистральдық газ құбырын салу жобасын қаржыландыруға жұмсалады. Жоба өңірдің энергетикалық инфрақұрылымын дамытуға арналған.

Облигациялардың негізгі параметрлері:

Шымкент қаласында №2 мамандандырылған халыққа қызмет көрсету орталығының 15 қызметкеріне қатысты қылмыстық іс бойынша қамауда жатқан айыпталушы Жамарт Мұрашимов қалалық аурухананың жансақтау бөлімінде көз жұмды. Бұл туралы оның қорғаушысы Талғат Есімов мәлім етті.

Қорғаушының мәліметінше, Мұрашимов тергеу изоляторына комаға түскен. Аурухананың жан сақтау бөліміне жеткізілгенімен есін жимай жаны үзілген. Мұрашимовтың бұлтартпау шарасын өзгертіп, үйқамаққа не кепілмен босату туралы арызын сот қанағаттандырмаған.

«Мұрашимов адамның жеке басына қатысты қылмыстық құқық бұзушылық бойынша күдікке ілінбеген, экономикалық қылмысқа қатысты айыпталған. Сотқа оның денсаулығына қауіп төндіретін ауруға шалдыққанын айттық. Тиісті медициналық құжаттар ұсындық. Алайда тергеу соты №69 тергеу изоляторының медициналық санитарлы...

Ресей Байқоңырдан тышқандар мен шыбындарды ғарышқа ұшырмақ. Ғарыш айлағынан тірі организмдер орбитаға шығарылады.

Interfax ақпаратына қарағанда,  «Союз-2.1б» зымыран-тасығышы сәрсенбі күні «Бион-М» №2 биоспутнигін полярлық орбитаға шығарады деп күтіліп отыр. Жер серігінің бортында тышқандар, шыбындар, өсімдіктер және микроорганизмдер ғарышқа жіберіледі.

Cаңырауқұлақтар, қыналар, микроорганизмдер

«Роскосмос» мәліметтері бойынша, биожерсерік Мәскеу уақытымен 20:13-те Байқоңыр ғарыш айлағынан ұшырылмақ.

Ғарыш аппаратының бортында 75 тышқан, дрозофила шыбындары, жасушалық дақылдар, өсімдіктер, дәнді дақылдардың, бұршақ дақылдарының және техникалық дақылдардың үлгілері, сондай-ақ «Бион-М» №1 және «Фотон-М» №4 аппараттарында ұшқан тұқымдардан өсірілген өсімдіктердің тұқымдары болады. Сонымен қатар, ғарышқа саңырауқұлақтар, қыналар, микроорганизмдер, бактериялар және басқа материалдар жіберіледі.

Шымкент қаласы әкімінің орынбасары Руслан Берденовке оқ атқан Ернар Жиембай өзіне шығарылған үкіммен келісетіндей емеурін танытты.

Десе де тағылған айыппен келіспей, іс «денсаулыққа қасақана ауыр зиян келтіру» бабымен саралануы керек еді деп санайды.

«Осы 9 жыл болса, 9 жыл. Бірақ әділі адам өлтіру ниетінсіз 106 – денсаулыққа қасақана ауыр зиян келтіру бабы. Себебі нақты аяқталған қылмыс сол. Денсаулығына ауыр зиян келген болды, биологиялық өлім келмеген», – дейді ол.

Журналистердің «аппеляцияға шағым бересіз бе» деген сауалына «көреміз» деп жауап берді.

Шымкент қаласының сәулет және қала құрылысы басқармасының басшысы Арман Абдешов ұсталды. Бұл туралы Informburo.kz хабарлады.

Әлеуметтік желілер мен БАҚ-та 13 тамыз күні бас сәулетшінің қалалық әкімдік ғимаратында ұсталғаны туралы ақпарат тараған еді. Бұған дейін бұл жағдайға қатысты ресми түсініктеме берілмеген.

«Аталған факті бойынша ҰҚК сотқа дейінгі тергеп-тексеру жүргізіп жатыр. ҚІЖК-нің 201-бабының 1-бөлігіне сәйкес («Сотқа дейінгі тергеп-тексеру деректерін жария етуге жол берілмейді»), өзге ақпарат жария етуге жатпайды», – делінген ҰҚК-ның ресми жауабында.

Айта кетейік, Арман Абдешов 2024 жылдың қаңтарында Шымкент қаласы сәулет және қала құрылысы басқармасы басшысының орынбасары қызметіне тағайындалған. Ал 2025 жылдың 28 ақпанында...

Шымкент қаласы әкімінің орынбасары Руслан Берденовке оқ атып, жаралаған «Тұрғын үй Шымкент» ЖШС-ның бұрынғы директоры, 31 жастағы Ернар Жиембайдың ісі бойынша үкім шықты. Бұл туралы Kursiv Media тілшісі жазады.

Судья Әбинұр Қарабаев Ернар Жиембайды  Қылмыстық Кодекстің 24-бабы 3-бөлігі және 99-бабы 1-бөлігімен  кінәлі деп танып, 9 жылға бас бостандығынан айырды. Айта кетейік, Ернар Жиембайдың ісі сотқа Қылмыстық Кодекстің «Адам өлтіру» бабы және «Қылмысқа дайындалу және қылмысқа оқталу» бабымен түскен.

Прокуратура Жиембайды 11 жыл 3 ай мерзімге бас бостандығынан айыру жазасын сұраған еді.

Іс өндіріске 22 шілде күні қабылданған. Басты сот талқылауы 6 тамыз күні басталды.

Берденов пен...

Қазақстандық банктер 2025 жылдың алғашқы алты айында (қаңтар–шілде) 1,6 трлн теңге табыс тапты. Өткен жылдың осы кезеңімен салыстырғанда 18,1%-ға немесе 252,5 млрд теңгеге көп. Бұл туралы Ұлттық банк статистикасында жазылған.

Шілде айында қазақстандық банктердің таза пайдасы 262 млрд теңгеге жетті. Ол – жыл басынан бергі ең жоғары көрсеткіш әрі өткен жылдың шілдесімен салыстырғанда 13%-ға (30 млрд теңгеге) жоғары.

Жалпы жыл басынан бері есептесек, отандық банктер таза пайдасы төмендегідей болады:

«Қайрат» – «Селтик» матчының билеттерін алыпсатарлар 10 есе қымбатқа сатып жатыр. «Қайраттың» мәліметінше, матчқа 100 мыңнан астам өтінім түскен.

Тикетон ресми сайтында билеттердің бағасы 5 мыңнан бастап 10–15 мың теңгеге дейінгі аралықта болды. Алайда ресми сатылым аяқталысымен алыпсатарлар OLX пен әлеуметтік желілердегі топтарды «жаулап алды». Кейбірі бағаны екі есе көтеріп сатса, енді біреулер 10 есеге дейін қымбаттатып, 100–200 мың теңгеге дейін жеткізген.

Айта кетейік, матч Алматыдағы Орталық стадионда 26 тамыз күні сағат 21:45-те өтеді.

Жанкүйерлердің наразылығы

Әлеуметтік желіде жанкүйерлер билеттердің алыпсатарлардың қолына өтіп кеткеніне қатты ашулы. Пікірлердің басым бөлігі билеттерді қымбатқа сатып алмауға шақырады:

Түркістан облысының қылмыстық істер жөніндегі мамандандырылған ауданаралық сотында ірі көлемде контабандамен айналысқан топқа үкім шықты.

Істің мән-жайы

2024 жылдың шілдесінде сотталушы К. материалдық жағдайын заңсыз жолмен жақсарту мақсатында, Өзбекстанда бензин өнімінің бағасы қымбат екенін біліп, өзінің бұрынғы танысы Өзбекстан Республикасының азаматы Р.-мен бірге сөз байласып, трансұлттық ұйымдасқан қылмыстық топ құрып, оған өзі басшылық еткен. Е., И., А., М. деген және жеке басы анықталмаған Өзбекстан азаматтарын тартып, оларды қажетті рөлге бөлген.

Сотталушылар мен Өзбекстан азаматтары Сарыағаш ауданы Сарқырама ауылында орналасқан қора ішінен ұзындығы 375 метр болатын тоннель қазып, Өзбекстан аумағына құбыр өткізген. Соның көмегімен бес ай бойы орташа...

1% үстемемен берілетін ипотекалық несиелер жарнамаларда жиі кездесіп жатады. Расымен солай ма, әлде клиент тартудың стратегиялық тәсілі ме? Krisha.kz сарапшылары мұның әр жағында не жатқанын анықтап, талдап көрді.

Қазақстанда 1%-дық ипотека бар ма? 

Иә, кейбір банктер шынымен де жылдық 1% немесе одан да төмен мөлшерлемемен ипотека ұсынады, бірақ бұл тек құрылыс компанияларымен бірлескен арнайы серіктестік бағдарламалар аясында жүзеге асады. 

Бұл мемлекеттік емес, коммерциялық ипотекалар. Яғни құрылыс компаниясы пәтерлерін тезірек сату үшін банкке пайыздың бір бөлігін өтеп береді.

Мұндай ипотека әлеуметтік мәртебесіне немесе баспанасының бар-жоғына қарамастан, кез келген адамға қолжетімді.

Серіктестік ипотека дегеніміз не?

Серіктестік ипотека — бұл банк...

Финляндияда 30 жастағы депутат парламент ғимаратында өзіне қол жұмсады. Осыған байланысты елдің премьер-министрі Петтери Орпо барлық саяси келіссөздерді тоқтатып тастады деп жазады Euronews.

19 тамызда Хельсинктегі парламент ғимаратында фин депутаты Эмели Пелтоненнің денесі табылды. Жергілікті билік ол өзіне қол жұмсады деп есептейді. Социал-демократ партиясы депутатының өлімі елдің саяси сферасында дүр сілкініс тудырды.

«Ол біздің қауымдастығымыздың ерекше қадірлі мүшесі болды, біз оны қатты сағынамыз. Жас ғұмырдың тым ерте қиылуы өкінішті», – деп жазылған социал-демократтар парламенттік фракциясының төрайымы Тютти Туппурайненнің мәлімдемесінде.

Пелтоненнің мансабы өте ерте басталды. 18 жасында ол Ярвенпя қалалық кеңесінің депутаты атанған. Біра...

Алматының репертуарына ресми Disney киноконцерттері енді. Симфониялық оркестрдің жанды сүйемелдеуімен өтетін бұл жобадағы жаңа бағдарламаларды отандық әртістер Disney шығармашылық тобының кастингінен өтіп, енді жыл бойы көрермендерге ұсынып отырады.

Алғашқы бағдарлама – «Арыстан патша» («Король Лев»). Көрермендердің көптеп түскен сұрауларына байланысты аңызға айналған киноконцерт 18 қазаннан бастап Almaty Theatre сахнасында қойылады.

Билеттер сатылымы 20 тамыз күні сағат 11:00-де kino.kz сайтында басталады.

Кем дегенде 10 еуропалық мемлекет Украинаға өз әскерін жіберуге дайын. Бұл туралы дереккөздеріне сілтеме жасаған Bloomberg жазады.

Агенттікке сұхбат бергендердің айтуынша, еуропалық шенеуніктердің кездесуінде Ұлыбритания және Франция, Украинаға әскерлерді жіберу, олардың саны, орналасуы жайлы мәселені талқылаған.

Әзірге көмек жіберуге дайын басқа мемлекеттердің аты аталған жоқ. Америкалықтардың да қаншалықты дәрежеде қолдау көрсететін нақты белгісіз.

Bloomberg жазуынша, Украина үшін қауіпсіздік кепілдік пакеті осы аптада дайын болады. Сондай-ақ Путин мен Зеленскийдің кездесуі алдында еуропалық мемлекеттер Киев позициясын барынша нығайтуға тырысып жатыр.

Украина президенті Владимир Зеленский мен Еуропаның жеті елінің жетекшісі Вашингтонда АҚШ президенті Дональд Трамппен кездесті.

Украина президенті Владимир Зеленский мен Еуропаның жеті елін...

Қазақстанда әлеуметтік осал топтағы азаматтар үшін жарналарды төлеу тетігі енгізіледі, бұл міндет жергілікті атқарушы органдарға жүктелмек. Осының арқасында 2026 жылға қарай МӘМС жүйесі қосымша 1 миллионнан астам адамды қамтитын болады.

Әлеуметтік әділеттілік қағидатын сақтау үшін әлеуметтік медициналық сақтандыру қорына аударым жасалатын кірістің жоғарғы шегі алынып тасталады. Үкіметтің хабарлауынша, бұл тәсіл азаматтардың жүйеге үлесін олардың табысына сай етіп, сала бюджетіне жыл сайын қосымша 200 млрд теңгеге дейін қаржы әкеледі.

Сондай-ақ мемлекет жеңілдік санатына кіретін 11 млн азамат үшін жарна мөлшерлемесін кезең-кезеңімен арттыруды көздеп отыр. 2030 жылға қарай МӘМС жүйесіне қосымша қаржыландыру 289 млрд теңгеге дейін жетеді деп күтілуде, бұл жүйен...

Қытайлық DeepSeek компаниясы V3 жасанды интеллект моделінің жетілдірілген нұсқасын – жаңа V3.1-ді шығарды. Оны тестілеуге дайын екенін жариялады деп хабарлайды Bloomberg.

Компанияның WeChat-тағы ресми тобында жарияланған ақпаратқа сәйкес, V3.1 моделі бір сұрақ аясында әлдеқайда көп ақпаратты өңдеуге мүмкіндік береді, ұзақ диалогтарды қолдай алады.

DeepSeek моделінің жоғары жұмыс жылдамдығы мен танымалдығы осы нарықтағы басты ойыншының бірі OpenAI-ға айтарлықтай бәсеке тудырып отыр. Бұл қытайлық компаниялардың ЖИ саласында әлдеқайда аз шығынмен де әсерлі нәтижелерге жете алатынын көрсетті деп жазады Bloomberg. Мәселен, биыл жылдың басында шыққан R1 моделі батыстық баламалардың бірқатарынан стандартты метрикалар бойынша асып түсіп, нарықты таңғалдырған.

Соған қарамастан, DeepSeek жанкүйерлер...

Қазақ теннисшісі Бейбіт Жұқаев АҚШ ашық біріншілігінің (US Open) іріктеу сынын жеңіспен бастады. 24 жастағы ақтаулық ағылшын Джек Пиннингтон Джонсты үш сетте – 3:6, 7:6, 7:6 есебімен жеңді.

Жұқаевтың Үлкен дулыға санатындағы ірі турнирдегі алғашқы ойыны 3 сағат 45 минутқа созылды. Жерлесімізге мықты қарсыласпен ғана емес, жанкүйерлерге қарсы ойнауға тура келді. Өйткені стадионға ағылшын жанкүйерлері көптеп жиналып, жерлесіне қолдау көрсеткен.

Матч барысында Бейбітке бірнеше матчбол қайтарды. Екінші және үшінші сеттің тай-брейгінде америкалық бірнеше матчболға жетті. Алайда қазақ теннисшісі олардың бәрін қайтарып, соңғы екі сетте де жеңімпаз атанды. Мәселен, шешуші тай-брейк есебі 14:12 болғанын айта кеткен жөн.

Жұқаев 15 мәрте...

Алдағы қараша айында Астанада Азия мемлекеттері арасында алғаш рет «Silk Way Star» атты халықаралық музыкалық байқау өтеді.

Ауқымды жобаның аясында Азияның 12 елінен талантты орындаушылар бақ сынайды. Бұл туралы «Jibek Joly» телеарнасындағы «Бүгін LIVE» бағдарламасында жобаның атқарушы продюсері Мұқағали Қуатұлы мен шеф-редакторы Қасымхан Алдашев мәлімдеді.

Байқау Қазақстан Президентінің Телерадиокешені мен Қытайдың CMG медиакорпорациясы арасындағы ынтымақтастық аясында ұйымдастырылады. Жоба Қытайдың орталық телеарналарында 105 минуттан тұратын 10 эпизод түрінде көрсетілмек.

«Жобаны Астанада өткізуіміздің басты себебі – елорданы шетелдік қатысушыларға көрсету. Қатысушылар 12 елден іріктелді. Іріктеу процесі сол мемлекеттердегі Қазақстан елшіліктері және сол елдердің мәдениет басқармалары арқылы жүргізілді. Жалпы...

Абай облысының Үржар ауданында болған қайғылы жол апатына байланысты Денсаулық сақтау министрлігі мәлімдеме жасады. Ведомствоның хабарлауынша, Президенттің тапсырмасымен зардап шеккен балаларға шұғыл медициналық көмек көрсету үшін Әскери әуе күштерінің С-295 әскери-транспорттық ұшағы аттанды.

Ұшақ бортында реаниматолог, нейрохирург және травматологтан құралған арнайы медициналық бригада бар.

Оқиға Үржар ауданының Бестерек ауылында болған. Алдын ала деректерге сәйкес, 55 жастағы Toyota автокөлігінің жүргізушісі рөлге ие бола алмай, үй қақпасының алдында, жолдан 10 метр қашықтықта тұрған балаларды қағып кеткен.

Полицияның мәліметінше, жол апаты салдарынан екі бала оқиға орнында көз жұмған, тағы біреуі медициналық мекемеге барар жолда қайтыс болды. Үш жасөспірім әртүрлі жарақаттармен ауруханаға жеткізілді.

«Қазгидромет» 20 тамызда елдің бірнеше өңірінде қолайсыз ауа райы болатынын ескертті. Атап айтқанда, солтүстік, орталық және шығыс өңірлерде найзағай ойнап, тұман түссе, оңтүстікте өрт шығу қаупі жоғары. Тағы бір облыста шаңды дауыл тұрады.

Ірі қалалардағы ауа райы

Астана қаласында 20 тамызда күндіз найзағай ойнайды. Оңтүстік-шығыстан, оңтүстіктен жел соғады. Оның екпіні 15-20 м/с дейін күшейеді.

Алматы қаласында 20-22 тамызда өрт шығу қаупі жоғары.

Шымкент қаласында бүгін өрт тұтануы мүмкін.

Солтүстік өңірлер

20 тамызда  Солтүстік Қазақстан облысының найзағай ойнап, бұршақ жауады. Дауыл тұрады. Түнде және таңертең облыстың шығысында тұман түседі. Оңтүстіктен жел соғады. Оның екпіні облыстың батысында, солтүстігінде 25 м/с дейін күшейеді.

Израиль билігі ХАМАС-пен жаңа келісім жобасына келіспейтінін мәлімдеді. Бұл туралы үкіметтің баспасөз хатшысы Давид Менсер хабарлады. Оның айтуынша, Израиль енді «жартылай мәмілелерге» қызығушылық танытпайды және тек барлық тұтқындардың толық босатылуын талап етеді.

Бұған дейін палестиналық топ 60 күндік атысты тоқтату мен тұтқындардың жартысын босатуға келіскен еді. Бұл ұсынысты Катар мен Мысыр делдал ретінде дайындаған. Катар дипломаттарының айтуынша, құжат АҚШ-тың бұған дейінгі бастамасына «дерлік ұқсас» болған.

Маусым айында АҚШ президентінің өкілі Стив Уиткофф ұсынған жоспар бойынша, бірінші және жетінші күні 10 тірі тұтқын мен 18 марқұмның мәйіті қайтарылуы тиіс еді. Оның орнына Израиль өмір бойына сотталған 125 палестиналықты, қамаудағы...

Астанада «BIG Шанхай» сауда үйіндегі өрттен зардап шеккендер арасында 205 кәсіпкердің 2,5 млрд теңге берешегі бар. Саудагерлер 2 млрд теңгені банктерге, 480 млн теңгені шағын несие ұйымдарына қарыз. Депутат сауалына Қаржы нарығын реттеу және дамыту агенттігі осылай деп жауап берді.

«Ақ жол» партиясының депутаты агенттікке өрттен зардап шеккендерге көмек көрсету жөнінде ұсыныс түсірген. Астана қаласындағы «BIG Шанхай» сауда үйі 18 шілдеде өртеніп кеткен.

Агенттік 333 адам зардап шеккенін, бірақ 205 саудагердің ғана банктерге берешегі барын айтқан. Қаржы ұйымдары олардың кредиті бойынша жеңілдік жасауға келісті.

Мәліметтерге қарағанда, 78 кәсіпкер алты айға жеңілдік алған. Олардың қарызы – 1,8 млрд...

19 тамызда некеге мәжбүрлегені үшін қылмыстық жауапкершілікті күшейтуді көздейтін заң күшіне енді. Енді осындай қылмыс жасағандар 10 жылға дейін сотталуы мүмкін. Бұл туралы Бас прокуратура хабарлайды.

Жаңа заң

Құзырлы орган мәліметінше, Қылмыстық кодекске некеге тұруға мәжбүрлеу үшін қылмыстық жауапты күшейтетін жаңа 125-1-бабы енгізілді. Құжатқа президент 2025 жылғы 16 шілдеде қол қойды.

«Неке және отбасы туралы» Кодекстің 25-бабының 1-тармағы 2)-тармақшасына сәйкес, мәжбүрлеу арқылы қиылған неке жарамсыз деп танылады. Неке – бұл ерікті одақ, ол тек екі жақтың өзара келісімімен ғана жасалуы тиіс», – деп хабарлайды прокуратура.

Мәжбүрлеу, әсіресе қысым, қорқыту, психологиялық немесе физикалы...