Жаңалықтар

Қазақстандықтар соңғы уақытта артық ақшасын банкке салуды азайтқан. Қазақстанның депозиттерге кепілдік беру қорының (ҚДКБҚ) соңғы есебі бойынша, банктегі жинақтардың өсу қарқыны соңғы екі жылда алғаш рет күрт төмендеп, халықтың ақша жинау қабілетінің сыр бере бастағанын байқатады.

Халықтың ақша жинау белсенділігінің бәсеңдеуіне негізінен инфляцияның өсуі, қымбатшылық себеп.

2025 жылы инфляция деңгейі 12,3%-ға жетті, бұл алдыңғы жылдағы 8,6% көрсеткіштен айтарлықтай жоғары.

Бағаның мұндай өсімі халықтың нақты табысының 6%-ға төмендеуіне әкеп соқты. Ұлттық статистика бюросының мәліметінше, жыл соңында нақты табыс индексі 94% деңгейінде тұрақтады.

Ақша азық-түлік сатып алуға кетеді

Қазіргі уақытта қазақстандықтардың тапқан табысы негізінен күнделікті тұтынушылы...

Оразада дұрыс тамақтану өте маңызды. Өйткені күні бойы тамақсыз жүргеннен кейін, қандағы қант деңгейі төмендеп ағза әлсірейді. Нутрициолог Райхан Иманбайдың кеңесі бойынша, ауыз ашудың ең жақсы тәсілі – құрмамен бастау.

Құрмамен ауыз ашу – Пайғамбар Мұхаммед (с.ғ.с.) сүннеті әрі ғылыми тұрғыдан дәлелденген әдіс. Құрма тез сіңетін қанттарға (фруктоза, глюкоза) бай, сондықтан қандағы қант деңгейін бірден қалыпқа келтіреді, энергия береді және ағзаны тез қалпына келтіреді.

Нутрициологтың айтуынша, бірінші кезекте – 1-3 дана құрма жеп (әдетте 1-3 дана жеткілікті), сосын кемінде 250 мл жылы су ішкен дұрыс. Бұл ағзаны ылғалдандырады, ас қорыту жүйесін жеңілдетеді және құрмадағы қанттың әсерін жақсартады.

Бірінші жеңіл тамақтан...

Hyundai компаниясы барлық көлік моделінің дизайнын ортақ стильге біріктіруді көздеп отыр. Брендтің Еуропадағы бөлімшесінің бас директоры Ксавье Мартиненің айтуынша, көліктер бір-біріне көбірек ұқсайтын болады, бірақ соған қарамастан әр модель өзіне тән бірегей дизайнын сақтайды.

Ксавье Мартиненің сөзінше, автокөлік таңдағанда сатып алушылар ең алдымен дизайн мен бағаға назар аударады.

«Көлік неғұрлым ірі болса, дизайн соғұрлым маңызды. Себебі сатып алушылардың таңдау мүмкіндігі кең. Ал А және В сегменттерінде, яғни бюджеті шектеулі адамдарға арналған шағын көліктерде баға негізгі рөл атқарады», – деді ол Autocar басылымына берген сұхбатында.

Компания сатып алушыларды әрі баға мен сипаттамалар арқылы...

Төл теңге нығайып жатыр. Қазақстан қор биржасында (KASE) сағат 15:30-дағы валюта бағамы бойынша 1 доллар 489,30 теңге тұрады. Ұлттық банк дәл осы бағаны 19 ақпандағы ресми бағам деп белгілейді.

Бір жыл бұрынғы бағамға оралды

Ұлттық валюта бір тәулікте бар болғаны 0,74 теңгеге нығайды. Есесіне доллар бір жылға жуық уақыттан бері алғаш рет 490 теңгеден төмен түсті. Дәл осындай бағам соңғы рет 2025 жылғы 3 наурызда тіркелген.

Айта кетейік, былтыр күзде АҚШ валютасы 550 теңгеге дейін көтерілген. Алайда Ұлттық банк инфляцияны тежеу, теңгені нығайту операцияларына 7 млрд доллар жұмсап, доллар раллиін тежеген. Реттеуші банк биыл да валюта интервенциясына...

Ауыл шаруашылығы министрі 2026 жылы 9 ақпандағы бұйрығымен агроөнеркәсіптік кешен (АӨК) саласындағы жобаларды несиелеу қағидаларына өзгерістер мен толықтырулар енгізді. Бұл жөнінде Zakon.kz басылымы жазды.

Агроөнеркәсіп кешені жобаларын қаржыландыру үшін республикалық бюджеттен жергілікті атқарушы органдарға бюджеттік кредит беріледі. Бұл қаржы кредитор, бюджеттік бағдарлама әкімшісі және қарыз алушы арасында жасалатын арнайы келісімшарт негізінде бөлінеді.

Берілетін қаражат қайтарымды, белгілі бір мерзімге және сыйақымен ұсынылады, сондай-ақ тиісті кепілмен қамтамасыз етілуі тиіс. Аталмыш несие 10 жылға 1% сыйақы (жылдық) мөлшерлемесімен беріледі. Бюджеттік кредиттің нысаналы мақсаты – АӨК саласындағы жаңа жобаларды іске асыру немесе қолданыстағы кәсіпорындарды кеңейту.

Несие қандай кәсіпке беріледі

Несие...

Украина Беларусь президенті Александр Лукашенкоға қарсы санкциялар пакетін енгізді. Зеленский серіктестерінің қолдауына арқа сүйемек.

Униан ақпаратына қарағанда, бұл шешім Украинаның Ұлттық қауіпсіздік және қорғаныс кеңесінің ұсынысы бойынша қабылданып отыр.

«2025 жылы Беларусь аумағында ресейліктер соққы беретін ұшқышсыз ұшу аппараттарын (БПЛА) басқаруға арналған ретрансляторлар жүйесін орналастырды. Бұл РФ армиясының Киев облысынан Волыньға дейінгі солтүстік өңірлерге соққы жасау мүмкіндігін арттырды. Оның айтуынша, энергетикалық нысандар мен теміржолға жасалған кейбір шабуылдарды Беларусьтің көмегінсіз Ресей жүзеге асыра алмас еді», – деді Украина президенті Владимир Зеленский.

Сондай-ақ ол Беларусь аумағында орта қашықтықтағы «Орешник» зымырандарын орналастыруға арналған инфрақұрылымды дамыту жалғасып жатқанын...

Әнші Ерболат Құдайберген 15 күн медициналық қызметкерлер бақылауында болады. Бұл туралы Алматы полициясы хабарлады.

Ресми ақпаратқа сәйкес, тұрғындардың бірінен көршісінің агрессивті мінез-құлық танытып, қоғамдық тәртіпті бұзып жүргені туралы хабарлама түскен.

Оқиға орнына барған учаскелік полиция азамат өзін-өзі бақылай алмайтын күйде жүргенін көрген. Ол тұрғындардың тыныштығына қауіп төндіргенін тіркеген.

«Азамат медициналық куәландырудан өткізу үшін жеткізілді. Медициналық көрсеткіштерді ескере отырып және ықтимал құқыққа қайшы әрекеттердің алдын алу мақсатында ол 15 тәулікке мамандандырылған медициналық мекемеге мамандардың бақылауына орналастырылды», – делінген ақпаратта.

Сонымен қатар полиция әншіні Әкімшілік құқық бұзушылық туралы кодексінің бірқатар баптары бойынша әкімшілік жауапкершілікке тартты. Атап айтқанда...

Бүгін, 18 ақпан күні сағат 22:45-те Әзербайжанның «Қарабах» футбол клубы өз алаңында Англияның «Ньюкасл Юнайтед» командасын қабылдайды.

«Қарабах» биыл тарихи жетістікке жетіп, Әзербайжан клубтарының ішінде алғаш рет Чемпиондар лигасының плей-офф кезеңіне шықты. Топтық кезеңнің соңғы турында команда «Ливерпуль» клубынан 0:6 есебімен жеңілгенімен, бас бапкер Гурбан Гурбанов команданың турнир бойындағы жолына оң баға берді.

Ал «Ньюкасл» жалпы кезеңді 12-орында аяқтап, Бакуге қорғанысы ең мықты командалардың бірі болып келіп отыр. Статистика бойынша, турнирде олардан аз гол жіберген жалғыз клуб – небәрі төрт гол өткізген «Арсенал». Сонымен қатар, команда вингерлері Харви Барнс пен Энтони Гордон турнирдің үздік сұрмергендері қатарына кіріп үлгерді.

Қазақстанның шағын қаржы нарығындағы ірі ойыншылардың бірі – Solva микроқаржы ұйымы банк мәртебесін алу жолындағы дайындығына білек сыбана кірісті. KASE биржасына жолданған ресми мәлімдемеге сәйкес, «компания қазіргі уақытта трансформацияның ең белсенді фазасына аяқ басқан».

Стратегиялық бетбұрыс

Банкке айналу үдерісі жай ғана атауды өзгерту емес, компанияның бүкіл бизнес-моделін түбегейлі жаңартуды көздейді.

Өтпелі кезең аясында Solva өзінің өнімдер желісін қайта қарап, негізгі назарды кепілді несиелендіруге аудармақ.

Бұған дейін ұйым банк лицензиясына құжат тапсыру үшін елдегі банктер туралы жаңа заңның қабылдануын күтіп отырғанын хабарлаған.

Қаржылық көрсеткіштері қандай?

2025 жылғы 1 қазанға дейінгі есеп бойынша...

Енді қызметкерлерді алкоголь мен есірткіге тексеру жұмыс орнында жүргізілуі мүмкін. Қазақстанда шалғайдағы өнеркәсіп кәсіпорындарында арнайы медициналық куәландыру кабинеттерін ашу жоспарлануда. Бұл туралы Премьер-Министр Олжас Бектеновтің депутаттардың сауалына берген жауабында айтылған.

Айта кетейік, бұған дейін сенаторлар куәландыру саласында сыбайлас жемқорлық тәуекелдері бар екенін айтқан болатын.

Пилоттық жоба Маңғыстауда басталады

Алғашқы жоба Маңғыстау облысы аумағында, Kalamkas-Khazar Operating ЖШС базасында іске қосылмақ. Қазіргі уақытта қаржыландыру мен кадр іріктеу мәселесі шешіліп жатыр.

Жоба мақсаты – қызметкерлердің тексеруден өту үшін қалаға барып әурелемеу. Медициналық куәландыру кәсіпорын аумағында тікелей жүргізіледі.

Ел бойынша 300 кабинет жұмыс істейді

Қазір республика бойынша 300-ге жуық медициналы...

Балық аулауға барған 59 жастағы астаналық екі қолын ойыққа тығып, қолын қайта шығара алмай қалған.

Polisia.kz ақпаратына қарағанда, мұз үстінде қалып қойған балықшыны полицейлер құтқарып алған.

«102» арнасына ер адамға шұғыл көмек қажет екені туралы хабарлама түсті. Оқиға орнына дереу патрульдік полиция полкінің қызметкерлері – Кенжебек Әлібаев пен Олжас Бортай жетті», – деп хабарлайды полиция өкілдері.

Ер адам өзен үстіне шатыр тігіп, балық аулай бастайды. Бір кезде екі қолын екі бөлек ойыққа тыққан. Бірақ қолдарын қайта шығара алмай қалған.

Оқиға орнына барған полицейлер жағдайды мұқият бағалап, ойықтарға қысылып қалған қолдарын босатып берген. Ер адамды...

2026 жылдан бастап жерасты сулары мен емдік балшықтар бойынша пайдалы қазбаларды өндіру салығы ауылдық округтердің бюджеттеріне берілді.

Бұл туралы Үкімет басшысы Олжас Бектенов сенаторларға берген жауабында баян етті. Оның мәліметінше, бүгінгі күні ауылдық округтердің бюджеттері 25 түрлі салықтық және салықтық емес түсімдер, сондай-ақ аудандық бюджеттен берілетін трансферттер есебінен құралады.

«2025 жылдың қорытындысы бойынша ауылдық деңгейдегі бюджеттерге іс жүзінде 442,3 млрд теңге түскен. Оның ішінде меншікті кірістер 147,0 млрд теңгені немесе бюджеттің жалпы көлемінің 33,2 пайызын құрайды. Қазір 2025 жылғы түсімдерге әрбір ауылдық округ бөлінісінде талдау жүргізілуде. Кіріс базасын кеңейту мақсатында 2026 жылдан бастап кең таралған пайдалы...

Air Astana компаниялар тобы Йохан Эйдхаген FlyArystan президенті лауазымына тағайындалғанын жариялады. Ол қызметке 2026 жылғы 1 наурыздан бастап кіріседі.

Жаңа басшы туралы не белгілі

Йохан Эйдхаген бұған дейін Wizz Air әуе компаниясында басшылық қызметтер атқарған. Ол Абу-Дабидегі Wizz Air компаниясының басқарушы директоры, сондай-ақ кадрлар, ESG және маркетинг жөніндегі атқарушы директор лауазымдарын иеленген.

Сонымен қатар, Nokia компаниясында 15 жыл бойы халықаралық деңгейде еңбек еткен.

Йохан Эйдхаген осыған дейін FlyArystan-ды басқарған Ричард Леджердің орнына келеді.

Ричард Леджер Air Astana тобында жаңа қызметке — серіктестіктер мен альянстар жөніндегі вице-президент лауазымына ауысты.

Ол China Southern Airlines және Air...

Швейцариялық Glencore компаниясы бір жылдық табысы азайғанын хабарлады. Себебі әлем нарығында көмір бағасы түсіп кетті. Бұл туралы Kursiv.Media Bloomberg мәліметіне сүйене отырып хабарлайды.

«Қазмырыш» компаниясы акцияларының 70%-ын ұстап отырған Glencore 2025 жылы 13,5 млрд доллар табыс тапты. Бұл 2024 жылғы көрсеткіштен 6%-ға аз.

Компания екі жыл бұрын да 1,6 млрд доллар шығынға батқаны мәлім. Сол кезде де Glencore көрсеткіштердің төмендеп кетуін көмірдің арзандауымен түсіндірген.

Соған қарамастан швейцариялық компания акционерлерге 2 млрд доллар қайтаратынын мәлімдеді. Оның ішінде 800 млн доллар көлемінде қосымша дивиденд бар.

Шамамен екі апта бұрын Glencore мен Rio Tinto Group арасындағы келіссөз сәтсіздікке ұшыраған. Тараптар...

Таразда оқушы қызды ұрламақ болған күдіктілер ағайынды нашақорлар екен. Бұл туралы әлеуметтік желідегі парақшасында бала құқықтары жөнінде уәкіл Динара Зәкиева айтты.

Мұның алдында Жамбыл облысында 13 жастағы оқушы қызды аялдамада ұрлауға әрекеттенген күдіктілер ұсталғанын хабарлағанбыз.

Ведомствоның мәліметінше, полицияға екі белгісіз ер адамның автокөлікпен аялдамада тұрған жасөспірімді күштеп алып кетпек болғаны жөнінде хабарлама түскен.

«Аталған дерек бойынша сотқа дейінгі тергеп-тексеру басталды. Оқиға орнына полиция қызметкерлері шұғыл жетті. Күдіктілер ұсталып, уақытша ұстау изоляторына қамаққа алынды»,  – делінген хабарламада.

Тергеу амалдары жүргізіліп жатыр. 

Ораза айы – тамақтан ғана арылатын уақыт емес, рухани тазалық, шыдамдылық пен өзін-өзі тәрбиелеу уақыты. Дегенмен де көпшілік сәресіге ауыр тамақ, кешкі ауызашардан қалған тамақты қайта ысытып жей салады. Нәтижесінде күні бойы ауырлық сезіледі, ұйқышылдық пайда болады, қант деңгейі секіріп, энергия тез бітеді. Кешке қарай әлсіздік, бас ауруы немесе тіпті бас айналу жиі кездеседі.

Нутрициолог Райхан Иманбайдың айтуынша, сәресіге жеңіл, бірақ тойымды тамақтану өте маңызды.

Сәресіге не жеген дұрыс

Ақуызға бай өнімдер (тоқтық сезімін ұзақ сақтайды):

Пайдалы...

Қорғаныс министрлігі Отарда жағы сынған сарбаздың денсаулығына қатысты ақпарат берді. Сондай-ақ тергеу кезінде бірқатар лауазымды тұлғаның қызметтік міндетін атқарудан шеттетілгенін мәлімдеді.

Сарбаз жарақат алды

Жамбыл облысындағы Гвардейск гарнизонында орналасқан әскери бөлімдердің бірінде сарбаз Есбол Қапардың жағы сынған.

Содан кейін сарбаз әскери бөлімге бармаған. Ағасы оны тұрғын үйдегі пәтерлердің бірінен тапқан. Желіде жарияланған видеоға сәйкес, бәзбіреулер сарбаз тұрған пәтерді сыртынан кілттеп кеткен. Үй иесі де әскери болып шықты. Оның сөзінше, әріптестері «полигонда жарақат алды» деп, сарбазды қалдырып кеткен.

Видеода Есбол екі аптадан бері осы пәтерде тұрып жатқанын айтады. Қазір ол Алматы қаласындағы Қорғаныс министрлігінің әскери-клиникалық госпиталінде оңалту курсынан өтіп жатыр.

2025 жылдың қорытындысы бойынша Қазақстандағы екінші деңгейлі банктердің жалпы несие портфелі 43,5 трлн теңгеге жетіп, өткен жылмен салыстырғанда 21,3%-ға ұлғайды.

Үздік бестік

Ranking.kz шолуына сәйкес, былтыр несие портфелінің өсу қарқыны бойынша ForteBank айтарлықтай басымдықпен көш бастады. Бұл қаржы институтының несие қоржыны бір жылда 56,9%-ға өсіп, шамамен 3 трлн теңгені құрады.

Банк өз ресурстарын экономиканың түрлі секторларына теңдей бөлуге тырысқан. Берілген қарыздардың 40,9%-ы жеке тұлғаларға бағытталса, 32,9%-ы ірі бизнеске, ал 25,3%-ы шағын және орта кәсіпкерлікке берілген.

Өсім қарқыны бойынша екінші орынға портфелін 39,2%-ға ұлғайтып, 1,6 трлн теңгеге жеткізген Bank RBK жайғасты.

Одан кейінгі үштікті 35,4%-дық көрсеткішпен Freedom...

Алматыда 14 ақпанда қызға гүл жеткізген курьер 7 күнге қамалды.

Almaty Today гүл жеткізген курьердің қыздың пәтеріне кіріп, оған тиіскенін жазды. Бойжеткен оқиғаның мән-жайын айтып, видеоүндеу жариялаған.

Қыздың айтуынша, курьер кешкі сағат 21:00 шамасында пәтеріне көтерілген. Гүлді бұрышқа қоюын сұрағаннан кейін ер адам оған тиісе бастаған. Қыз айқайлап, оны үйінен қуып шыққан.

Содан кейін жергілікті полиция ер адамның әрекетіне құқықтық баға беру үшін әкімшілік өндіріс бастады. Алматы сотының хабарлауынша, іс әкімшілік құқық бұзушылық туралы кодекстің 434-бабы (ұсақ бұзақылық) негізінде қаралды.

Ер адамға 7 тәулікке қамау туралы әкімшілік жаза тағайындалды. Сот қаулысы заңды күшіне енген жоқ.

Былтыр елде 5,4 мыңнан астам жаңа кәсіпорын, мектеп, аурухана, сауда орталығы және өзге де тұрғын емес нысан пайдалануға берілген. Осылардың ара-жігін, Қазақстанда қандай нысан аз салынып, қайсысы көп салынып жатқанына finprom.kz назар аударып, талдау жасаған.

Инвестиция көлемі

5,4 мың нысан – 2024 жылмен салыстырғанда 33,7%-ға артық. Ұлттық статистика бюросының көпжылдық деректері 2021 жылдан бері көрсеткіштің тұрақты өсіп келе жатқанын айғақтайды. Пандемия кезеңіндегі үзілістен кейін мемлекет пен бизнес даму жоспарларын қайта жандандырған.

«Тұрғын емес нысандардың ақшалай көлемдегі өсімі айрықша назар аударарлық: 2024 жылғы 3,2 трлн теңгеден өткен жылы 17,7 трлн теңгеге дейін жеткен...

Gosrating.com сайтында шетелден әкелінген, алайда заңдастырылған автокөліктерге сату құқығын қайтару және LED-лампаларды қолдануға рұқсат беру туралы петиция пайда болды.

Айта кетейік, 2023–2024 жылдары Қазақстанда шетелдік автокөліктерді заңдастыру бойынша ауқымды науқан өтті. Мыңдаған азаматтар өз көліктерін тіркеп, сары нөмірлер немесе 5 жыл бойы сатуға тыйым салынғаны жөнінде арнайы белгі алған.

Петиция авторларының пікірінше, қазіргі тыйымдар:

Бес балдық жер сілкінісінен кейін Алматы-1 вокзалының сейсмикалық төзімділігі күшейтіліп жатыр.

Көлік министрлігінің Теміржол және су көлігі комитетінің төрағасы Нұржан Келбуғанов Алматы-1 теміржол вокзалының қайта жаңғырту жұмыстарының барысымен танысты.

Көлік министрлігінің мәліметінше, көшпелі кеңеске мердігер ұйымның, «Қазақстан темір жолы» ҰК» АҚ, техникалық қадағалау қызметінің және қала әкімдігінің өкілдері қатысты. Құрылыс-монтаж жұмыстары бекітілген кестеге сәйкес жүргізіліп жатыр.

Жоба аясында вокзал ғимараты мен вокзал кешенінің бүкіл инфрақұрылымын кешенді жаңғырту көзделген. Инженерлік желілер жаңартылып, заманауи энергиямен жабдықтау, желдету, цифрлық бақылау және қауіпсіздік жүйелері енгізіледі.

Жобаның негізгі басымдығы – нысанның сейсмикалық төзімділігін арттыру. Тірек конструкциялары күшейтіліп, ғимарат өңірдің сейсмикалық ерекшеліктерін ескере отырып...

Президент Қасым-Жомарт Тоқаев Америка Құрама Штаттарына жұмыс сапарымен барады.

Ақорданың хабарлауынша, 18-19 ақпанда Тоқаев АҚШ президенті Дональд Трамптың шақыруымен Бейбітшілік кеңесінің алғашқы отырысына қатысады.

«Саммит барысында Газа секторындағы ахуалды тұрақтандыру мәселесіне баса мән беріледі. Атап айтқанда, бейбітшілік орнату, қауіпсіздікті қамтамасыз ету және гуманитарлық көмек жеткізу бойынша нақты шаралар әзірлеуге ден қойылады», – делінген ақпаратта.

Сонымен қатар Вашингтонға жұмыс сапары аясында Қасым-Жомарт Тоқаев америкалық ірі компаниялардың жетекшілерімен бірқатар кездесу өткізеді.

Айта кетейік, 2026 жылы Қазақстан мен АҚШ арасындағы дипломатиялық қарым-қатынастың орнағанына 35 жыл болады. АҚШ-тың Қазақстандағы елшісі Джули Стаффтың сөзінше, қазір екіжақты байланыс бұрынғыдан...

Ұлттық экономика министрлігі өзіне қарасты мекемелерде алты айдан аса бос тұрған штат бірліктерін қысқарту ережесін енгізді. Бір жыл бұрын вице-премьер Серік Жұманғарин америкалық миллиардер Илон Масктің үкімет шығынын қысқарту әдісін Қазақстанда қолдануды ұсынған.

Бұйрық жарты жыл бос тұрған жұмыс орындарын жабуды көздейді. Дегенмен бірінші басшыларға арналған штаттар қысқармайды.

Сонымен бірге ядролық физика, жоғары технология немесе сирек кездесетін инженерлік маман тартуға арналған жұмыс орындары жабылмайды.

Бұған қоса, штаттарды қысқарту тәртібі анықталды.

«Ұзақ уақыттан бері жарияланған бос жұмыс орны анықталған кезде, атқарушы орган штатты қысқарту мен нақты даму жоспарын ұсынуға міндетті».

Нақты жоспарды қарау мен...