Жаңалықтар

Қазақстанда «Жайлы мектеп» Ұлттық жобасы аясында салынған сыйымдылығы бірдей екі мектепке бюджеттен екі түрлі қаржы жұмсалған. Мәселен, ШҚО-дағы Опытное село ауылындағы мектеп 4,7 млрд теңгеге салынса, БҚО-дағы Пугачева ауылында мектепке 3 млрд теңге бөлінген. Айырмашылық – 1,6 млрд теңге.

Сенатор Андрей Лукин Сенаттың кезекті отырысында дәл осы мәселені көтерді. Сондай-ақ талдау нәтижелеріне сәйкес, салынған 75 мектептің ішінде бір мектеп тек 29%-ға ғана толған, 8 мектеп 30%-дан 50%-ға дейін, 16 мектеп 50%-дан 70%-ға дейін, ал қалған мектептер 70%-дан жоғары деңгейде толыққан. Депутат Оқу-ағарту министрлігінен «Ұлттық жоба аясында салынған мектептердің толық қуатында жұмыс істемеуінің негізгі себебі неде?» деп сұрады.

Бағаға сейсмика...

Базалық мөлшерлеменің төмендеуі теңге бағамы мен теңгедегі активтердің тартымдылығына кері әсер еткен жоқ. Бұл туралы Сенат кулуарында Ұлттық банк төрағасы Тимур Сүлейменов мәлімдеді.

«Базалық мөлшерлемені төмендеткенде, теңге арзандайды деген еді. Негізгі мөлшерлемені 17 пайызға дейін төмендеттік, доллар сол күйі 484 теңге айналасында саудаланып жатыр. Оған қоса АҚШ пен Иран арасындағы келісім мұнай бағасын барреліне 100 доллардан 80 долларға дейін құлдыратып жіберді. Бірақ бұл жайт та теңге бағамына қатты әсер етпеді», – деді ҰБ басшысы

Сүлейменовтің пайымдауынша, қазір сарапшылар да, нарық ойыншылары да макроэкономика тұрақты екенін, инфляциямен күрес мақсатты жүріп жатқанын, экономикалық өсім бар екенін...

Ақордада өткен жиында Тоқаев «Астана медицина университеті» жоғары оқу орнына «ұлттық» мәртебесін беретінін мәлімдеді. 

«Маңдайалды отандық жоғары мектептердің бірі ретінде танылған «Астана медицина университеті» цифрлық денсаулық сақтау мен биомедицинаны табысты дамытып келеді. Үкімет аталған оқу орнының айқын жетістіктерін ескеріп, ол ең жоғары – Ұлттық университет мәртебесін алуға әбден лайық деп санайды. Бұл ұсынысты қолдаймын», – деді президенті.

Сондай-ақ ол университетке ғалым, отандық тағамтану ғылымы мен профилактикалық медицинаның негізін салушы, Қазақстанның Еңбек Ері Төрегелді Шармановтың есімін беруді ұсынды.

Ал Қарағанды медициналық университетіне сол оқу орнының негізін қалаған әрі оны ұзақ жылдар бойы басқарған Петр Моисеевич...

Мәжілістің VIII шақырылымы депутаттық сауалдар мен саяси мәлімдемелермен ғана емес, қоғамда қызу пікірталас тудырған заң жобаларымен де есте қалды. Бұл шақырылымда қабылданған немесе талқыланған бірқатар құжат азаматтардың күнделікті өміріне, бизнеске, медиа нарыққа және әлеуметтік қауіпсіздікке тікелей әсер етті. Сондықтан аталған заңдар жай ғана құқықтық өзгеріс емес, қоғамдағы сұраныс пен мемлекеттің соған берген жауабы ретінде қабылданды. Төменде осы шақырылымдағы ең көп талқы тудырған заң жобаларын ұсынамыз.

Онлайн-платформалар және онлайн-жарнама туралы заң

Онлайн-платформалар және онлайн-жарнама туралы заң жаңа цифрлық дәуірдің талабынан туған құжат болды...

АҚШ, Мексика және Канада төрінде жалауы желбіреген футболдан Әлем чемпионатының 1-туры өз мәресіне жетті. Алғашқы кездесулерде-ақ күтпеген нәтижелер мен қызықты ойындар болды.

Kursiv.Media бірінші турдың негізгі қорытындылары мен командалардың қазіргі жағдайына шолу ұсынады.

Алғашқы турдың қорытындысы: командалардың әлеуеті қандай?

Алғашқы турда Алжирді 3:0 есеппен тізе бүктірген Аргентина командасы турнирдегі ең теңгерімді әрі тактикалық тұрғыдан ұйымдасқан ұжым ретінде көзге түсті. Месси бастаған жігіттер 2022 жылғы Әлем чемпиондары екенін де ұмытпаған жөн.

Шабуылы мығым, қорғанысы шикі фавориттер

Германия (Кюрасаоға қарсы 7:1) мен Англия (Хорватияға қарсы 4:2) шабуылда атой салғанымен, қорғаныс шебінде...

Ақордада медицина қызметкері күніне орай салтанатты іс-шара өтті. Жиында сөз сөйлеген Тоқаев үкіметке елдегі ауруханалар мен емханаларды қайта жөндеуден өткізу туралы тапсырма берді.

«Алдағы жұмыс – ауқымды. Елімізде пайдалану мерзімі әлдеқашан өтіп кеткен 14 мыңнан аса нысан әлі де қызмет көрсетіп тұр. Сондықтан Үкімет бүкіл денсаулық сақтау инфрақұрылымына ауқымды реновация жүргізіп, олардың материалдық-техникалық базасын жаңғыртуы қажет», – деді ол.

Президенттің дерегінше, 2023 жылдан бастап жаңадан 655 бастапқы медициналық-санитарлық көмек көрсету нысаны салынған. Олардың ішінде ғылыми институттар мен көпбейінді ауруханалар, заманауи емханалар және перинатальды орталықтар бар. Биыл тағы 32 аудандық аурухананы жаңғырту жұмыстары аяқталады. Жалпы...

Астана көшелерінің тазалығы мен тұрғындардың жайлы өмір сүруі үшін мыңдаған коммуналдық қызметкер тер төгіп жүр. Солардың бірі – Қанат Әбілмәжінов. Оның еңбек жолы Астананың даму кезеңімен қатар өрілді. Елорданың жаңа қалыптасып жатқан уақытынан бастап коммуналдық шаруашылық саласында қызмет етіп келе жатқан ол бүгінде осы саланың тәжірибелі мамандарының біріне айналды. KursivMedia тілшісі қоғам игілігіне қызмет етіп жүрген еңбек адамының өмірлік ұстанымы, кәсібінің ерекшелігі және қаладағы тазалық мәдениеті туралы сұхбаттасты.

Қорғалжын өңірінің тумасы елордаға 1998 жылы қоныс аударып, 2001 жылдан бері коммуналдық шаруашылық саласында жұмыс істеп келеді. Жас қаланың қалыптасу кезеңін де, бүгінгі заманауи келбетін де көзімен көрген.

Биыл оны...

Алматыдағы ірі сауда орталықтарының бірі – «Байсат» базары өте арзан бағаға ұсынылғанымен, осымен алтыншы рет аукционда сатылмай қалды. Қайрат Сатыбалдыдан қайтарылған актив енді Дархан Сатыбалды басқаратын қала меншігіне өтуі мүмкін.

Нәтижесіз аукцион

«Қайтарылған активтерді басқару компаниясы» (KUVA) өтпей тұрған базарды тағы бір мәрте электронды аукционда сатуға талпынды. Алайда Sauda порталында жарияланған лот 18 маусымда ешкімнің қызығушылығын туғызбады. Сауда-саттық «аукцион басталған кезде сату объектісі бойынша аукцион залына тіркелген қатысушы болмауына» байланысты өтпеді деп танылды.

KUVA базар үлесін кем дегенде 26,7 млрд теңгеге өткізуге тырысқан. Баға нысанның өз құнынан 2,1 млрд теңгеге аз. Айта кетейік, бағалаушылар 2025 жылғы тамызды...

Алматы қаласы, Наурызбай ауданының тұрғыны үйіне 990 адамды тіркеген. Сот оны шартты түрде бір жылға бас бостандығынан айырды деп хабарлайды Бас прокуратура.

Алматылық тұрғын бір бөлмелі пәтерге тіркеген адамдардан сыйақы алған. Сот мұны көші-қон заңнамасын бұзу деп тапты.

«Наурызбай ауданының прокуратурасы ҚР ҚК-нің 394-бабымен (заңсыз көші-қонды ұйымдастыру) тіркеген қылмыстық іс бойынша сот «Резеңке пәтердің» иесіне қатысты айыптау үкімін шығарып, 1 жылға бас бостандығын шектеу түріндегі жаза тағайындады», – деп жазылған прокуратура хабарламасында.

Былтыр шілдеден бастап елде тұрғылықты жері бойынша тіркеу ережелері өзгерген. Енді адам пәтерге тіркелген болса, бірақ шын мәнінде онда...

Енді пайдаланушылар қай банктің мобильді қосымшасын қолданса да, бір ғана QR-код арқылы төлем жасай алады. Аталған QR-төлем жүйесі 19 шілдеден бастап іске қосылады. Бұл туралы Сенат отырысында Ұлттық банк төрағасы Тимур Сүлейменов мәлімдеді.

«19 шілдеден бастап қолма-қол ақшасыз төлемдерге арналған бірыңғай банктаралық QR-код жүйесі жұмыс істей бастайды. Парламенттің қолдауымен 1 мамырда экономиканың жаңа саласы – цифрлық активтер индустриясын іске қосудың құқықтық негізі қаланды. Заманауи, түсінікті және институционалдық орта құрылды. Ұлттық банктің реттеуші орталығы базасында цифрлық қаржылық активтер саласында 30-дан астам инновациялық жоба іске қосылды», – деді Сүлейменов.

Айтуынша, жүйенің іске қосылуы тұтынушының немесе сатушының қай...

Әлеуметтік желіде танымал әнші Төреғали Төреәлінің футбол матчындағы өнер көрсетуі қызу талқыланып жатыр.. Алматының Орталық стадионында өткен «Қайрат» пен «Қызылжар» кездесуінің үзілісінде алаңға шыққан өнерпаздың қылығы жанкүйерлер мен желі қолданушыларының ашуын туғызды.

Ойын тамашалауға келген көрермендердің сөзінше, «Ұлы дала баласы» жасыл алаңда өзін біртүрлі ұстаған. Ән айту барысында қозғалысы үйлеспей, тіпті қолындағы микрофонын құлатып алған. Оның үстіне, әншінің жанды дауыста емес, фонограмамен ауыз жыбырлатып тұрғаны да байқалып қалған. Дәл осы сәт түсірілген видеолар желіде лезде тарап кетті.

Желі қолданушыларының пікірі

Көрермендер мен желі белсенділері Төреғалидің әрекетіне қатысты түрлі болжам жасап, пікір жаудырып жатыр. Олардың басым бөлігі әншіні қатты сынға...

Алтын Емел ұлттық табиғи паркі аумағында дала қыранының екі ұясына фототұзақ орнатылды. Арнайы камера Қызыл кітапқа енген жыртқыш құсты зерттеу үшін қажет.

Қыранды құтқару

Қазақстанда «Жойылып кету қаупі бар» мәртебесіне ие Дала қыранының (Aquila nipalensis) саны азайып барады. 16-17 маусымда Алтын Емелде далалық зерттеу жұмыстары жүргізіліп, жыртқыш құстың екі ұясы анықталды.

«Оларға фототұзақтар орнатылып, географиялық координаттары белгіленіп, ғылыми-зерттеу жұмыстары жүргізілді», – деп хабарлайды «Қазақ орманы» мекемесі.

Мамандар сол арқылы жойылып бара жатқан қыран популяциясын зерттеп, олардың таралу аймағын бақылауға алады. Осының бәрі Қазақстан туында бейнеленген құсты сақтап қалуды көздейтін ғылыми зерттеулердің бір бөлігі.

Үкімет отырысында еңбек және әлеуметтік қорғау министрі Асқар Ертаев сәбиін арқалап, курьер болып жұмыс істеп жүрген анаға қатысты деректерді айтты.

Министрдің сөзінше, жас отбасы Астанаға көшіп келген. Отағасының жоғары білімі бар, бірақ тұрақты жұмысы жоқ. Ал курьер болған келіншек техникалық орта білім алған.

«Күйеуі ауырып жатқан жоқ. Кредиті бар 2 млн теңгеге, автомобилі бар, Шымкентте олар жақсы өмір сүреді. Туған ағасы ломбард саласында жұмыс істейді. Ата-анасының да жағдайы жаман емес», – деді министр.

Асқар Ертаевтың сөзінше, келіншектің жұбайы ауырып жатыр деген ақпарат та шындыққа жанаспайды екен. Қазір оған Мансап орталығынан бірнеше бос жұмыс...

Қазақстанда қозғалтқыш көлемі бойынша көлік құрылымында бір жылда айтарлықтай өзгеріс байқалды. 2026 жылғы 1 маусымдағы дерек бойынша қозғалтқыш көлемі көрсетілген негізгі көлік санаттарының жалпы саны 5,69 млн бірлік болды. 2025 жылғы дәл осы кезеңде көрсеткіш 6,30 млн бірлік еді. Яғни бір жылда салыстырмалы санаттар бойынша көлік саны 611,7 мыңға, немесе шамамен 9,7%-ға азайған.

Ең үлкен топ қатарында бұрынғысынша 1500–2000 куб сантиметр аралығындағы қозғалтқышы бар көліктер қалып отыр. 2026 жылы мұндай көліктер саны 2,07 млн бірлікке жетті. Дегенмен 2025 жылмен салыстырғанда бұл санат та қысқарған: бір жыл бұрын олардың саны 2,37 млн болған. Айырма – 295 мың көлік, немесе 12,5%.

Екінш...

Алматы облысындағы «Sushi Time» деп аталатын дәмханада суши жеген 65 адам денсаулығының нашарлағанына шағымданған.

Ktk.kz арнасының мәліметінше, мекемеге санитарлық тексеріс жүргізіліп, сараптама үшін сынамалар алынды. Қазіргі уақытта дәмхана жабық тұр.

Алматы облысы Денсаулық сақтау басқармасы басшысының орынбасары Ләйлә Серікбаева көмекке жүгінген науқастардың барлығы «Sushi Time» дәмханасына барып, пицца, суши және басқа да өнімдерді жегенін айтты.

«Барлық науқастың жағдайы орташа ауырлық дәрежесінде. Ауыр халдегі науқастар жоқ», – деді ол.

Қазіргі уақытта 36 пациент Алматы облысының үш ауруханасында жатыр. Олардың жағдайы тұрақты деп бағаланды. 29 адам амбулаторлық емделуге жіберілді.

Мекеменің өзі уақытша жабылды. Оның иес...

Қазақстанда шомылу маусымы басталғалы 29 адам суға батып қайтыс болды. Оның ішінде 16 бала бар. Бұл туралы Төтенше жағдайларды жою департаментінің бас маманы Дидар Қажкенұлы айтты.

Төтенше жағдайлар министрлігінің мәліметінше, қайғылы оқиғалардың көбі шомылуға тыйым салынған және жабдықталмаған орындарда болған.

Қауіп-қатерді азайту мақсатында құтқарушылар, полицейлер мен еріктілер қазірдің өзінде 24 мыңнан астам патрульдік рейд жүргізді. Судағы қауіпсіздік ережелерін бұзғаны үшін 592 адам әкімшілік жауапкершілікке тартылды.

Дидар Қажкенұлы судағы қайғылы оқиғалардың негізгі себебі адамдардың қауіпті сезбейтінінен болатынын айтады.

«Талдау көрсеткендей, судағы өлім-жітімнің негізгі себебі адамдардың, әсіресе балалардың қауіпті сезінбей қалуында. Сондықтан негізгі күш алдын алу шараларына...

Семей полициясы бір тәуліктен бері жоғалып кеткен екі жасөспірімді іздестіріп жатыр. Олар – 14 жастағы Рахымжан Үкіртаев және 8 жастағы Әлихан Қайратов.

Полиция мәліметінше, олар 17 маусымда кешкі 20:00 шамасында Семей қаласы, Восточный елдімекені маңында болған. Одан кейін қайда кеткені белгісіз.

Полиция қызметкерлері жедел түрде іздестіру шараларын ұйымдастырды. Кәмелетке толмағандардың болуы мүмкін орындары тексеріліп жатыр

«Абай облысының Полиция департаменті қала тұрғындарынан іздестіру жұмыстарына жәрдемдесуді сұрайды. Егер балалардың жүрген жері туралы білсеңіз немесе оларды іздеп табуға көмектесетін қандай да бір ақпарат болса, тез арада 102 телефонына немесе 8 (747) 310-67-30 нөміріне хабарлауыңызды сұраймыз», – деп хабарлады Семей...

Синоптиктер 18 маусымда елде тұрақсыз ауа райы орнайды деп болжап отыр.

Атмосфералық фронталды бөліктердің өтуіне байланысты солтүстік өңірлерде нөсер жаңбыр жауады. Елдің солтүстік-батысында, солтүстігінде және шығысында бұршақ жауып, дауылды жел тұруы мүмкін. Қазақстанның батысы мен солтүстік-шығысында ауа райы негізінен жауын-шашынсыз болады.

Республика бойынша жел күшейеді. Солтүстік-батыс және солтүстік аймақтарда түнде және таңертең кей жерлерде тұман түседі.

Қай облыстарда аптап ыстық күтіледі?

Ауа райының тұрақсыздығына қарамастан, бірқатар өңірде қатты ыстық сақталады. Күндіз Атырау, Маңғыстау, Ақмола, Шығыс Қазақстан, Алматы облыстарында, сондай-ақ Абай, Жетісу, Ұлытау облыстарында ауа температурасы +35…+40 градусқа дейін көтеріледі.

Аптап ыстық пен желді ауа райы салдарынан бірнеше...

Apple бас директоры Тим Кук компания өнімдерінің бағасын көтеруді жоспарлап отырғанын мәлімдеді. Топ-менеджер мұндай қадамды микросхема шығыны өсіп бара жатқанымен түсіндірді.

Wall Street Journal басылымына сұхбат берген Кук бағаны не үшін көтергелі жатқанын екі-ақ сөзбен түсіндірді: тапшылық және жасанды интеллект.

ЖИ жаңғырығы

Қазір әлемде жасанды интеллект өте қатты дамып жатыр. Оны жұмыс істету үшін алып серверлер мен дата-орталықтар (мәліметтер базасы) керек. Ал серверлерге өте көп көлемде сапалы жад қажет. Соған байланысты жад чиптеріне талас күшейді.

Қазір чип шығаратын зауыттарға алып технологиялық компаниялардан тапсырыс қарша борап жатыр. Соның салдарынан телефон мен компьютерге чип жетпей қалды. Чип зауыттары серверлерге арналған бөлшектерд...

Футболдан Әлем чемпионатының 1-туры аясында Өзбекстан құрамасы өз тарихындағы маңызды матчтардың бірін өткізді. FIFA рейтингінде 50-орында тұрған өзбекстандықтар 13-сатыдағы мықты Колумбия құрамасымен кездесіп, 1:3 есебімен тартысты ойында есе жіберді.

Бұл ойын Өзбекстан үшін жеңіліспен аяқталғанымен, ел футболының тарихына Әлем чемпионатындағы алғашқы гол соғылған матч ретінде енді.

Бірінші тайм: Колумбияның басымдығы

Ойынның алғашқы минуттарынан бастап қос құрама да сақ қимылдап, қорғанысқа мән берді. Алайда латынамерикалықтар тәжірибесінің арқасында бірінші болып есеп ашты.

Бірінші таймның соңында Луиш Диаздың берген пасынан кейін Муниос Өзбекстан қақпасын дәл көздеп, есеп ашты (0:1).

Екінші тайм: тарихи гол және Диаздың жауабы

Екінші таймда Өзбекстан құрамасыны...

Америкалық ғалымдар ми сигналдарын мәтін мен сөзге айналдыратын нейроинтерфейсті сәтті сынақтан өткізді деп хабарлайды DW.

Дэвистегі Калифорния университетіндегі Николас Кард бастаған зерттеушілер тобы ми сигналдарын шифрлап, оларды мәтін мен сөзге аударуға мүмкіндік беретін жүйе жасады. Тәжірибе үшін ғалымдар бүйірлік амиотрофиялық склерозға шалдыққан 45 жастағы ер адамның миына 256 электрод имплантациялады. Ол ауру адамды біртіндеп қозғалу және сөйлеу қабілетінен айырады.

Отадан кейін науқас тоғыз ай бойы «ми – компьютер» интерфейсін пайдалануды үйренді. Одан кейін жүйені үй жағдайында пайдалана бастаған. Оның көмегімен ер адам туыстарымен, достарымен және медицина мамандарымен өз бетінше тілдесіп, сонымен қатар компьютер курсорын басқарып, интернетке шықты.

Зерттеушілердің мәліметінше...

Футболдан өтіп жатқан Әлем чемпионатының алғашқы туры аясында жанкүйерлер голдар шоуын тамашалады. FIFA рейтингінде 4-орында тұрған Англия құрамасы мен 11-сатыдағы Хорватия арасындағы кездесу 4:2 есебімен ағылшындардың пайдасына аяқталды.

Бірінші тайм: Шабуылдар толқыны

Ойынның алғашқы 45 минуты қос команданың да ашық әрі нәтижелі футбол ойнағанын көрсетті:

12-минутта Англия құрамасының сұрмергені ХәрриКейн пенальтиді мүлтіксіз орындап, есепті ашты (1:0). 36-минут: Хорваттар тез ес жиды. П. Сучичтің пасынан кейін Батурина таразы басын теңестірді (1:1).

Араға бірнеше минут салып, Д. Райстың көмегімен Хәрри Кейн матчтағы екінші голын соғып, дубль жасады (2:1). 45+5-минут: Бірінші таймның соңғы секундтарында И. Перишичтің ассисттілігімен П. Муса есепті қайтадан теңестіріп...

Алматының Орталық стадионында футбол мен қазақ эстрадасы тоғысқан ерекше сәт орын алды. Танымал әнші Төреғали Төреәлі қазақ футболының мақтанышы Дастан Сәтбаевқа арнайы шығарған жаңа әнін көпшілікке тарту етті.
Жаңа туындының тұсаукесері «Қайрат» пен «Қызылжар» арасындағы кездесудің үзілісінде, дәл жасыл алаңның ортасында өтті.

Стадионды тербеткен рухты жолдар

Ән басталған сәттен-ақ стадионға жиналған мыңдаған жанкүйердің делебесі қозды. Әсіресе, Алматы қаласы мен Дастан Сәтбаевтың тұлғасын ұлықтайтын мына жолдар жүрекке жылы тиді:

«Алтын күн аспаны, алтын дән даласы,
Айбыныңды асырған Алматы қаласы.
Қайраттың Дастаны, Қазақтың баласы…

Бұдан бөлек, әнші «Қайрат» жанкүйерлерінің әнұранына айналған «Алматы ең алғашқы махаббатым» әнін де орындады.

Еске...

Мексикаға табан тіреген Өзбекстан құрамасының жанкүйерлері жергілікті әуежайға қонған бойда мерекелік шоу ұйымдастырды. Қазақстандық блогер Артұр Асқарұлы өзінің парақшасында өзбекстандық жанкүйерлердің атой салып жатқандарын көрсетті.

Дойра үні мен ұлттық нақыш

Мұхит асып келген өзбекстандық жанкүйерлер әуежайдың жүк алу залында-ақ өздерінің келгенін ерекше мәлімдеді.

Ұлттық аспаптары – дойраны күмбірлете қағып. Бастарына дәстүрлі тақия мен өзбек нақышындағы бас киімдерін киіп, әуежай ішін ән мен биге толтырды.

Ұзақ жолдан шаршағандарына қарамастан, оларды...