Жаңалықтар

Қазақстанның депозиттерге кепілдік беру қоры таратылып жатқан банктерге қойылған талаптардың орындалу барысын жариялады. Барлығы тоғыз банктің мойнында борыш бар.

Солардың ішінде Delta Bank, Эксимбанк, Қазинвестбанк (үшінші кезек бойынша), сондай-ақ Tengri Bank пен Capital Bank Kazakhstan өз міндеттемелерін толық орындаған.

Жалпы жабылған банктердің мойнындағы қарызы 116,3 млрд теңгені құраса, 2024 жылы банктердің өтеген сомасы 4,3 млрд теңге болды. Оның ішінде:

ҚДКБҚ есебіне сәйкес, әр банкке қойылған талап көлемі мен қанағаттандырылу деңгейі әртүрлі.

Мәселен...

Алматыда бойжеткенді артынан аңдып, бейәдеп әрекетке барған жасөспірім анықталды.

Бұған дейін әлеуметтік желіде ер адамның бойжеткенге жақын барып, әдепсіз әрекет жасаған видеосы тарады. Ол бірден оқиға орнынан кетіп қалған. Видеоны мына жерден көруге болады.

Түрксіб аудандық полиция басқармасының қызметкерлері құқық бұзушының жеке басын анықтап, оны ұстады. Ол сол ауданның 14 жастағы тұрғыны болып шықты.

«Жасөспірімнің ата-анасы бала тәрбиесінде өз міндеттерін тиісінше орындамағаны үшін әкімшілік жауапкершілікке тартылды. Оқушы мектепішілік есепке қойылды», – деп хабарлады полиция.

Сонымен қатар бұл дерек бойынша материалдар Түрксіб ауданы әкімі жанындағы кәмелетке толмағандар ісі жөніндегі ведомствоаралық комиссия отырысында қаралатын болды.

Apple компаниясы жаңа iPhone 17 мен одан жұқа нұсқасы iPhone 17 Air және қуатты iPhone 17 Pro смартфондарын ресми түрде таныстырды. Презентация тікелей эфирде компанияның әлеуметтік желілерінде көрсетілді.

iPhone 17 ерекшеліктері

Жаңа iPhone 17 алты ядролы А19 процессорымен және бес ядролы графикалық чиппен жабдықталған. Apple мәліметінше, құрылғы алдыңғы нұсқадан сегіз сағатқа ұзақ жұмыс істейді. Сонымен қатар, Qi2 стандарты бойынша сымсыз жылдам қуаттауды қолдайды. Экран өлшемі – 6,3 дюйм.

Жаңа модель бес түсте шықты: қара, күлгін, көк, жасыл және ақ. Бастапқы бағасы — $799.

iPhone 17 Air

Компания ең жұқа нұсқа — iPhone 17 Air

Түркістан облысы Түркібас аудандық ішкі саясат бөліміне қарасты «Руханият орталығының» басшысының басы дауға қалды. Оның кофеханалардың бірінде жас қызды еркінен тыс сүйрегені видеоға түсіп, желіге тарап кетті.

Желіде Түркістан облысы Түркібас аудандық ішкі саясат бөліміне қарасты «Руханият орталығының» басшысы Қанат Елеуовтің кофеханада көрші үстелде отырған жас қызды еркінен тыс сүйреп әкеткен видеосы тарады. Күштеп әкеткенге көнбеген қыз оның қолынан қашып шығып, қайта кофеханаға кірген. Қыз еркіне көнбеген соң, Елеуов әлдекімге қоңырау шалып, келуін сұраған.

Оқиғаға қатысты орталық басшысына бірнеше рет қоңырау шалдық. Бірақ тұтқасын көтермеді, сөйлесе алмадық. Аудан әкімдігі әлеуметтік желіде жарияланған видеоға байланысты негізсіз ақпарат тарап жатқанын хабарлады. Елеуов...

Президент Қасым-Жомарт Тоқаевтың 8 қыркүйек күні жарияланған кезекті жолдауының басты жаңалығы – Қазақстан Парламентінің екі палатадан, бір палатаға өтетіні болды. Осыған орай Қазақстан парламентаризмінің қысқаша тарихын ұсынамыз.

1938 жыл

Қазақстанның заң шығарушы органы о баста бір палатадан тұрған әрі тарихы Кеңес одағынан басталады. 1938 жылы Қазақ КСР Конституциясының негізінде бір палаталы заң шығарушы орган – Жоғарғы Кеңес құрылды. 

1978 жыл

Дәл осы жылы Қазақ КСР жаңа конституциясы қабылданып, соның негізінде Жоғарғы кеңес жасақталды.

1991

1991 жылғы 10 желтоқсанда Қазақ КСР Жоғарғы Кеңесінің орнына ҚР Жоғарғы Кеңесі құрылады. Бұл кезде де құрамы бір палатадан...

Егер әлемдік экономиканы адам ағзасына теңесек, онда қор индекстері – оның жүрек соғысы. Әрбір соққысы, әрбір қозғалысы әлемдік қаржы жүйесінің қай бағытта бара жатқанын көрсетеді. Экономика әлсіресе, индекстер баяулайды, жаңа технология өркендесе – индекстер қанат жайып көтеріледі.

Бүгінгі таңда инвесторлар мен сарапшылар үшін қор индекстері тек сандар мен графиктер ғана емес, әлемнің көңіл-күйін, сенімін, қорқынышын және үмітін көрсететін экономикалық айна.

Қор индекстері неге маңызды?

Қор индексі – жүздеген немесе мыңдаған компаниялардың акция бағаларын біріктіріп көрсететін ортақ көрсеткіш. Оны қарау арқылы бір ғана компанияны емес, тұтас бір елдің немесе аймақтың экономикалық жағдайын түсінуге болады.

Мысалы, АҚШ-тың S&P 500

БҰҰ Бас хатшысы Антониу Гутерриш Израильдің Қатар астанасына жасаған соққысын айыптады.

«Қатар отты тоқтату мен барлық тұтқынды босату ісінде маңызды әрі оң рөл атқарып келеді. Мен Қатардың егемендігі мен аумақтық тұтастығын бұзған бұл өрескел әрекетті қатаң айыптаймын», – деді ол.

Иран Сыртқы істер министрлігі де Израильдің әрекетін «өте қауіпті әрі қылмыстық» деп атап, бұл барлық халықаралық ережелер мен нормаларды өрескел бұзу екенін мәлімдеді.

БАӘ сыртқы істер министрі Абдалла бен Заид әл-Нахайян Қатарға қолдау білдіріп, кінәлілерді жауапқа тартуға шақырды. Ол мұндай қадам халықаралық құқықты бұзып, аймақ тұрақтылығына қатер төндіретінін айтты.

Араб басылымдарының мәліметінше, соққыны Кувейт...

Қазақстанның басым бөлігінде батыстан жылжып келе жатқан циклонның әсері байқалады. Синоптиктердің хабарлауынша, 10 қыркүйекте республиканың солтүстік және орталық өңірлерінде жаңбыр жауып, күн салқындамақ. Ал оңтүстікте күн райы ашық болып, жазғы жылылық сақталады.

Астана
Елордада күн бұлтты, күндіз өткінші жаңбыр жауады. Кей жерлерде найзағай ойнап, екпінді жел соғады. Күндізгі температура +16 °C шамасында, түнде +9 °C дейін төмендейді. Таңертең тұман түсуі ықтимал.

Алматы
Алатау бөктеріндегі қалада күн райы біршама тұрақты болады. Серсенбі, 10 қыркүйекте, Алматыда күн негізінен бұлтты, бірақ жауын-шашынсыз. Күндіз +25…+26 °C, түнде +14…+15 °C.

Шымкент
Оңтүстікте жазғы жылы күндер жалғасуда. Шымкентте аспан ашық, жауын-шашын күтілмейді. Күндіз +28 °C, түнде +14 °C.

Батыс...

Отбасы банк 2025 жылдың қыркүйегінде «Ұмай» жаңа ипотекалық бағдарламасы іске қосылады деген ақпаратты жоққа шығарды. Бұл туралы банк ресми әлеуметтік желі парақшаларында хабарлады.

«Желіде «Умай» бағдарламасы қыркүйекте басталады деген ақпарат тарап жатыр. Нақтылаймыз: бұл шындыққа сәйкес келмейді», – деп мәлімдеді банк.

Банк бағдарламаның нақты басталу күні әлі белгіленбегенін, ол жөнінде клиенттерге алдын ала ресми сайт пен Instagram арқылы хабарланатынын атап өтті.

Бұған дейін «Ұмай» әйелдер ипотекасы 2025 жылы іске қосылады деп хабарланған. Жаңартылған шарттар бойынша клиенттерге бастапқы да, қайталама да тұрғын үйді сатып алуға болады, тіркеу бойынша шектеу қойылмайды:

Тоқаев Қатар астанасы Дохада Израиль билігі жасаған әскери акцияны айыптайды. Ақорда осындай хабарлама таратты.

 Қандай мақсатты көздесе де, мұндай әрекетке жол беруге болмайды. Бұл Қатар мемлекетінің егемендік құқығын бұзады және халықаралық құқық қағидаттарына қайшы келеді, – деп жазылған хабарламада.

Бүгін, 9 қыркүйек күні Дохада бірнеше дүркін жарылыс болды. Израиль қорғаныс армиясы (ЦАХАЛ) өзінің Telegram-арнасында соққы жасалғанын растады. Онда нысана ретінде 2023 жылғы 7 қазанда Израильге жасалған шабуылды ұйымдастыруға қатысы бар ХАМАС-тың жоғарғы басшылығы болғаны айтылды.

Қатар ІІМ өкілі бұл әрекетті «қорқақтық» деп бағалап, Израильдің бұл әрекетін қатты сынға алды.

Енді AI-Sana бағдарламасы аясында еліміздегі әрбір бакалавр дәрежесіндегі студент жасанды интеллект курстарынан өтеді. Бұл жайлы Ғылым және білім министрі Саясат Нұрбек айтты.

» AI-Sana бағдарламасы жүзеге асырылып жатыр. Биылғы ақпан айынан бастап еліміздегі әр жоғары оқу орнының студенті жасанды интеллект курсынан өтуге міндетті болады. Арнайы сертификат курстарын Google, Nvidia, Huawei компаниялары және Astana Hub жасақтаған. Қазіргі таңда бакалавриаттағы 650 мың студенттің 429 мыңнан астамы және 3 мыңнан астам оқытушы ЖИ сертификаттарын алды, – деді министр Үкімет отырысында.

Оның айтуынша, бағдарлама төрт кезеңнен тұрады.

«Бірінші, барлық студент Coursera, Huawei және Astana Hub...

Қазақстандық дипломаттың бұрынғы жары Карина Мамаш экс-жұбайының туыстарын сотқа беретінін мәлімдеді. Айтуынша, олар әлеуметтік желілерде балағат сөздер айтып, жалған ақпарат таратқан. Бұған қоса, Сәкен Мамашпен ортақ балаларының суреттерін оның рұқсатынсыз жариялап жүргеніне ол қатты наразы.

«Құрметті Нұржан Мамаш, мен жайлы айтқан балағат пен жала – жай ғана хейт емес, заңға қайшы әрекет. Бұл ҚР Қылмыстық кодексінің 130 және 131-баптарына (жала жабу, көпшілік алдында қорлау), сондай-ақ ӘҚБтК-нің 73-2 және 73-3-баптарына (қорлау, мазалау) сәйкес қаралады. Барлық материал тіркеліп жатыр, егер мұндай әрекет жалғаса берсе, тиісті органдарға тапсыруға мәжбүр боламын», – деді ол бұрынғы күйеуінің ағасына.

TikTok-та Сәкенн...

Алматы халықаралық әуежайы 2025 жылғы 10 қыркүйектен бастап өртке қарсы су құбырын ауыстыруға байланысты «Ақсұңқар» қонақүйі алдындағы әуежай аумағына кіру және шығу уақытша шектелетінін хабарлады.

Жөндеу жұмыстары кезең-кезеңмен жүргізілмек:

• I кезең: 10 – 13 қыркүйек аралығында бір кіреберіс пен бір шығаберіс жолы жабылады, ал екінші кіреберіс жолы ашық болады.
• II кезең: 14 – 18 қыркүйек аралығында бір кіреберіс жолы жабылады, басқа кіреберіс пен шығаберіс жолдары істейтін болады.

Алматы әуежайының әкімшілігі жолаушыларға әуежайға баратын бағытты жоспарлауда осы өзгерістерді ескеруге шақырады.

Бұған дейін, Алматыдағы Қастеев музейі желтоқсанға дейін жабылатынын жазғанбыз.

Алматы облысында салынатын АЭС-тің қалай аталатыны қазан айында белгілі болады. Бұл туралы Атом энергиясы жөніндегі агенттігінің құжатында жазылған.

Агенттіктің сайтында Алматы облысының Жамбыл ауданындағы атом электр станциясының үздік атауына жалпыхалықтық конкурсты өткізу жөніндегі комиссия құру жөніндегі бұйырығы жарияланған.

Бұйрыққа сәйкес, 2025 жылдың 19 қыркүйегіне дейін АЭС-тің үздік атауына жалпыхалықтық конкурс өткізу жөніндегі қағида бекітіледі. Ал 17 қазанға дейін АЭС атауы бекітіледі.

«2025 жылғы 17 қазанға дейінгі мерзімде Конкурс өткізілсін және Алматы облысы Жамбыл ауданындағы атом электр станциясының үздік атауы айқындалсын», – делінген құжатта.

Айта кетсек, алғашқы АЭС Алматы облысының, Жамбыл ауданы...

Қасым-Жомарт Тоқаевтың сегізінші жолдауына жаңа технологиялар, әсіресе цифрландыру мен жасанды интеллекті дамыту арқау болды. Олар қордалаған мәселелерді шешудің негізгі құралы ретінде ұсынылады. Осы ретте Kursiv Research Президенттің бүкіл жолдауын зерделеп, жолдауда көтерілген мәселелер риторикасы қалай өзгергенін талдап көрді.

Әлеуметтік және экономикалық компоненттер

Президент жолдауларының риторикасы әлеуметтік-экономикалық мәселелерге қатысты бейтарап әрі теңгерімді көзқарастан шешімтал әрі прагматикалық бағытқа қарай өзгерді. 2019–2021 жылдары экономика мен әлеуметтік саланы қатар дамытуға басымдық берілсе, 2020 жылғы дағдарыс кезеңінде әлеуметтік қорғау басты тақырып болды. Кейінірек бұл басымдық орнын өзге күн тәртібіндегі мәселе басты.

2022 жылдан саяси реформалардан кейін, экономика бірінші орынға шықты. Әлеуметтік...

Қырғызстанның астанасы ауысуы мүмкін. Джалал-Абад қаласының атауы Манас болып өзгертілген соң, осындай сыбыс тарады.  

«Азаттык» радиосының хабарлауынша, Джалал-Абад қаласының мэрі Эрнисбек Ормоков бұл жағдайға пікір білдірді.

«Астананы көшіру – бұл саяси мәселе, оған мен жауап бере алмаймын. Джалал-Абад атауы тек аңыздарға негізделген, нақты деректер жоқ. Сондықтан қаланы Манас деп атау идеясы пайда болды. Бұрын қаланы Құрманбек (қырғыз батырының құрметіне) деп өзгерту ұсынылған», – деді ол.

Оның пікірінше, бұл бастама қабылданбаған. Өйткені, көпшілік оны Джалал-Абадтан шыққан, қашқын президент Құрманбек Бакиевпен байланыстырады. Ал астананы Джалал-Абадқа көшіру туралы мэр ештеңе естімеген.

Сонымен қатар, қала басшысы Джалал-Абадты...

Алматы мәслихатының депутаты Бейбіт Құсайынов қалада электросамокаттарға уақытша тыйым салуды ұсынды. Бұл туралы депутат өз парақшасында жазды.

«Кеше Алматы қаласы мәслихатында өткен кеңейтілген отырыста біз электросамокаттар, мопедтер және электробайктарға қатысты маңызды мәселені талқыладық. Бүгінде олардың қозғалысы нақты ережелермен реттелмеген: жылдамдық шектелмейді, тұрақ орындары жүйесіз, ал пайдаланушылардың көбі ЖҚЕ-ні (жол қозғалысы ережелері) білмейді. Самокаттарды тротуарларда, жол бойында қалай болса солай тастап кетеді, бұл жаяу жүргіншілерге кедергі келтіріп, қауіп төндіреді», – дейді депутат.

Құсайынов қазіргі күні қалада қауіпсіз жүру мүмкін болмай бара жатқанын айта келе, боны шешудің бірнеше жолын ұсынған. Соның бірі Алматы қаласында...

Қытайдың Гуандун провинциясы жағалауына «Тапа» атты ірі тайфунның бірі жетті. Соның салдарынан билік мектептерді жауып, ондаған мың адамды эвакуациялады. Бұл жайлы қытайлық басылымдар жазады.

Секундына 30 метрге дейін жеткен екпінді желмен тайфун Цзянмэнь қаласының жағалауына соққан. Тайшань қаласындағы 182 мектеп пен балабақшада сабақ уақытша тоқтады. Цзянмэньнің қауіпті аймақтарынан 41 мыңнан астам адам көшірілді.

Цзянмэнь қаласының теңіз істері басқармасы алдын ала 43 ерікті теңіз құтқару тобы мен 30 кемені дайындыққа қойған. Ал Тайшаньда 3300-ден астам құтқарушы көмек көрсетуге дайын тұр.

Көршілес Янцзян қаласында билік тұрғындар үшін төтенше жағдайда паналайтын орындар ашты. Тайфуннан зардап шеккен аймақтарда нөсер жауын мен қатты...

Өзбекстанда Олий Мәжілістің Заң шығарушы палатасы адамның келісімінсіз фотоға немесе бейнежазбаға түсіруге тыйым салмақ.

Кun ақпаратына қарағанда, адамның бейнесін пайдалануға  да тыйым салынуы ықтимал. Қазір  заң жобасы талқыланып жатыр.

Бастамашылардың айтуынша, цифрлық технологиялардың қарқынды дамуы жағдайында жеке өмірге қол сұқпаушылық құқығы жеткілікті деңгейде қорғалмай отыр. Жобаға сәйкес, рұқсатты адамның өзі, әрекетке қабілетсіз болса – оның заңды өкілдері, ал егер адам қайтыс болып, өмірінде келісімін бермеген болса – мұрагерлері беруі тиіс.

Балалардың құқықтарына ерекше назар аударылады. Мәселен, 16 жасқа дейінгі балаларға қатысты шешімді ата-аналары немесе қамқоршылары қабылдайды. Ал 16 жастан бастап жасөспірімдер өздері келісім бере алады.

Құжатта бейнебақылауға қатысты талаптар...

Астанада жаңа тұрғын үйлер мен жалдамалы пәтерлер бағасы қайтадан қымбаттай бастады. Бір шаршы метрдің орташа құны 650 мың теңгеге жетті, ал жалдау ақысы шамамен 2%-ға қымбаттаған.

Ал Алматыда жаңа құрылыстар бағасы тұрақты болғанымен, екінші нарық пен жалға алу бағасы әлі де өсіп жатыр. Сарапшылар бағаның өсуін тұрғын үй тапшылығымен, құрылыс материалдарының қымбаттауымен және ипотекалық жүктеменің жоғары болуымен түсіндіреді.

Data Hub деректеріне сүйенсек, соңғы үш жарым жылда Астанадағы жаңа тұрғын үйлердің бағасы шамамен 4%-ға өскен. Бұл – 2022 жылдың наурызынан бергі ең үлкен көрсеткіш.

Соңғы он жылда мұндай өсім көп болмаған. Бүгінде елордадағы жаңа үйлердегі бір шаршы метрдің орташа...

Әнші Жігер Ауыпбаев жаңа ән мен бейнебаян жариялады. Туындыда 90-жылдары ел ішінде аты шыққан қылмыс серкелері – Сары Алмаз, Баха Фестиваль, Сабыр Мүслім бейнеленген. Әннің сюжеті әр дәуірдің өз батырлары болатынын, олардың ерлік жолы уақыт талабына сай өзгеретінін көрсетеді.

Бейнебаянда әділет жолында күрескен тұлғалардың да, қылмыс әлемінде өзінше «ер» атанғандардың да бейнесі қамтылған. Ән мәтініне сәйкес, батыр ұғымы тек соғыстағы қаһармандықпен ғана шектелмей, елге қызмет ету, табандылық таныту және әділетті қорғаумен де өлшенетіні айтылады.

Жігер Ауыпбаев бұл туындысын өмірден өткен қазақтың қайсар мінезді, ер жүрек ұлдарының рухына арнағанын мәлімдеді.

Париж бен қала маңындағы мешіттердің алдына әлдебіреулер бес шошқа басын қойып кеткен. Полиция бұл әрекетті «жиренішті қылмыс» деп атады.

Le Figaro-ның хабарлауынша, бұл туралы Париж полициясының бастығы Лоран Нуньес X бағдарламасында мәлімдеді. Сейсенбі, 9 қыркүйек таңертең Париж агломерациясы мен француз астанасындағы бірнеше мешіттің алдына кем дегенде бес шошқа басы қойылған. Ол бұл әрекеттерді «жиренішті қылмыс» деп айыптады.

Шошқа бастардың кейбірі қоғамдық жолда – Париждің 20-шы округіндегі Марей көшесінде, 15-ші округтегі мешіт алдында және 18-ші округте чемодан ішінен табылған.

Тағы екі шошқа басы қала маңындағы ішкі аудандардан табылды. Оның бірі Сена-Сен-Дени департаментіндегі Монтрё қаласындағы «Ислах» мешітінің кіреберісінде, екіншісі О-де-Сен департаментіндег...

Президент Қасым-Жомарт Тоқаев Қаржылық мониторинг агенттігінің төрағасы Жанат Элимановты қабылдады. Бұл туралы Ақорда хабарлады.

Элиманов агенттік қызметінің негізгі нәтижелері туралы есеп берген. ҚМА басшысының мәліметінше, агенттік 24 млрд теңгеден астам қаржыны қолма-қол ақшаға айналдырып, есірткі саудасы мен алаяқтықтан заңсыз түскен қаражатты жылыстатқан 20 заңсыз криптобиржа қызметін тоқтатқан.

Бұдан бөлек 200-ден астам «наркошоп» пен 20-ға жуық Darknet алаңында жұмыс істеп келген ірі криптосервистің жабылуына ықпал еткен. Нәтижесінде 9,7 млн доллардың виртуалды активтері бұғатталған.

Сонымен бірге агенттік 720 қылмыстық істі тергеуді аяқтап, 15 ұйымдасқан қылмыстық топты, 3 трансұлттық топты жойған.

«Бұдан бөлек, 17,1 млрд...

ForteBank (ASBN) акциялары бүгін KASE алаңында бір сәтте 44,95%-ға арзандап, бағасы 22,26 теңгеден 12,26 теңгеге дейін түсті. Сауда көлемі 19,2 млн теңгені құрады. Бұл жағдайға ең бірінші болып Қазақстан миноритар инвесторлар қауымдастығы назар аударды.

Көп ұзамай баға тұрақтанып, қазіргі уақытта акциялар 21,45 теңгеден сатылып жатыр. Акциялардың құлдырау себебі әзірге белгісіз.

Сауда көлемі де айтарлықтай артқан: 9 қыркүйекте 59,4 млн теңгеге жетіп, 8 қыркүйектегі нәтижеден 34,1%-ға жоғары болды.

27 маусымда ForteBank Home Credit Bank-тің 100% акциясын сатып алу жөнінде алдын ала келісімге келген. Мәміле реттеушілердің мақұлдауынан кейін аяқталмақ.

ForteBank-тің түпкі иесі – кәсіпкер Болат Өтемұратов. Forbes оның дәулетін...