Жаңалықтар

8 қазанда мәжілісте Өнеркәсіп және құрылыс министрі Ерсайын Нағаспаев жаңа Құрылыс кодексін таныстырды. Осы уақытқа дейін қолданып келген заңнама 25 жыл ішінде 130 рет өзгерген. Енді қабылданатын құжатқа тағы жаңа өзгерістер енгізілді, оның негізгілерін ұсынамыз.

Қала құрылысын жоспарлау

Министрдің түсіндіруінше, бұрын тек қаланың Бас жоспары ғана міндетті сараптамадан өтетін. Ал қала ішіндегі құрылыс жобалары жергілікті деңгейде әкімнің шешімімен бекітіліп, тексеріссіз қабылданатын.

Осы олқылықты жою үшін 2024 жылдан бастап барлық әзірленіп жатқан немесе түзетілетін қала құрылыс жобалары, оның ішінде нақты жобалау жоспарлары арнайы сараптамадан өтеді. Яғни, бұдан былай, құрылыс құжаттарына сәйкес келмейтін нысандарды жобалау мен салуға рұқсат берілмейді.

Қазақстан қаржы нарығының өкілдері Ұлттық банк тағы бір жыл бойы қатаң ақша-несие саясатын жалғастырады деп болжайды Оған себеп – инфляциялық қысымның күшеюі мен тарифтердің қымбаттауы. Мұндай қорытындыны Қаржыгерлер қауымдастығының талдау орталығы қазан айындағы сауалнама нәтижесі бойынша келтірді.

Инфляциялық болжам қайта өсті

Сарапшылардың пікірінше, алдағы 12 айда инфляция деңгейі 12,1%-ға дейін жетуі мүмкін (қыркүйекте – 11,4%). Негізгі себеп ретінде тұрғын үй-коммуналдық шаруашылық тарифінің көтерілуі, жанармай бағасының қымбаттауы, ипорттық тауарлар бағасының әсері және бюджет шығынының артуы аталды. Сонымен қатар алдағы салық реформасы мен әлеуметтік маңызы бар тауарлар бағасын реттеу шаралары да қосымша қысым жасамақ.

Базалық мөлшерлеме жоғары...

Үкімет 2026 жылғы республикалық бюджетті бекіту үшін Парламентке заң жобасын жіберген болатын. Келесі жылдың бюджетіндегі еліміздегі 17  өңірге бөлінетін миллиардтаған субвенциялар туралы, сонымен қатар донор аймақтар туралы айырмашылықтарды қарастырып көреміз.

Жергілікті бюджеттер – елдің экономикасының тұрақтылығын және тиімділігін қамтамасыз ететін негізгі құралдардың бірі. Әсіресе, Қазақстан сияқты көп өңірлі мемлекетте бюджеттердің өзара байланысы мен өңірлер арасындағы теңсіздіктер айтарлықтай маңызды мәселе болып отыр. Бұл тақырыпта Қазақстандағы өңірлік бюджеттердің ерекшеліктері мен алшақтықтары, донор және субвенциялық өңірлер арасындағы айырмашылықтар қарастырылады.

Қазақстандағы өңірлердің бюджеттік жағдайы

Қазақстанда өңірлердің бюджеттері арасында айтарлықтай айырмашылықтар бар. Бұл айырмашылықтар көбінесе экономикалық белсенділік деңгейіне, табиғи ресурстардың болуы мен өндіріс салаларына...

Бүгін, 8 қазанда Астана уақытымен кешкі сағат 18.30-да New Shepard (NS) ғарыш кемесі ұшады. Экипаж құрамында қазақ қызы Дана Қарағұсова да бар.

Тікелей эфир:

Ғарышқа сапарды ұйымдастыратын Blue Origin компаниясы ұшу уақытын жарты сағатқа өзгертті. Бұл туралы мәлімет миссияның ресми сайтында жарияланды. Бұған дейін NS сапары кешкі алтыға жоспарланған еді. Ұшу уақытын өзгерту – ғарыш саласында қалыпты жағдай.

Осылайша, сәрсенбінің кешінде NS-36 ғарыш кемесі АҚШ-тың Техас штатындағы №1 ғарыш айлағынан әуеге көтеріледі. Ол алты адамды орбитаға алып шығады. Олар Жер тарЭкипаж мүшелері арасында Қазақстан азаматы Дана Қарағұсова да бар.

43 жастағы алматылық кәсіпкер тарихи сапар қарсаңында экипаж мүшелерімен бірге Техаста түскен...

Әлеуметтік желі мен мессенджерлерде Жамбыл облысындағы мектептерде болуы мүмкін терактілер туралы жалған ақпарат тарады.

Жергілікті полиция азаматтарды негізсіз ақпаратқа сенбеуге, тексерілмеген ақпаратты таратпауға шақырды.

«Полиция тарапынан тексеру жүргізіліп жатыр, барлық қауіпсіздік шарасы күшейтілді. Жағдай толық бақылауда», – делінген полиция таратқан ақпаратта.

Сондай-ақ террорлық әрекет туралы жалған ақпарат таратқандар 5 жылға дейін бас бостандығынан айырылатынын ескертті.

Бұған дейін Балқаш қаласында мектептерге жарылғыш заттар қойылды деген ақпарат тарады. Қарағанды облысы полициясы әлеуметтік желі мен Telegram мессенджерінде тараған ақпаратты жоққа шығарды.

Кәмелетке толмағандарға қатысты сексуалдық зорлық жасаған қылмыскерлерге химиялық кастрация қолдану ережесі өзгерді. Енді сотталған адам бостандыққа шығардан алты ай бұрын жасалады. Денсаулық сақтау министрі тиісті бұйрыққа қол қойды.

Химиялық кастрация жазасын өтеу мерзімі аяқталуға алты ай қалғанда орындалады. Дайындық ретінде түрме әкімшілігі мерзімнің аяқталуына 12 ай қалғанда тиісті құжаттарды жинап, сотқа жолдайды. Сот сот-психиатриялық сараптама тағайындайды — онда сотталған адамның психикалық ауытқуы бар-жоғы және сексуалдық зорлыққа бейімділігі тексеріледі.

Бұл шара 18 жастан асқан, балалардың жыныстық қолсұғылмаушылығына қарсы қылмыс жасаған адамдарға қолданылады. Шешімді сот қабылдайды және ол бірден күшіне енеді. Процедура сотталған адам жазасын өтеп жатқан мекемеде жасалады. Егер адам...

Forbes Kazakhstan 2025 жылғы «Қазақстанның ең ықпалды 50 бизнесмені» рейтингін жариялады.

Рейтингтің бірінші орнында биыл Болат Өтемұратов тұр. ForteBank иесі мен бақылаушы акционері жыл ішінде банк активтерін едәуір арттырды. 2025 жылы ForteBank Home Credit Bank-тің 100% акциясын сатып алып, активтер көлемін шамамен 6 трлн теңгеге жеткізді. Бұл мәміле банк нарығында жаңа ойын ережесін қалыптастырды деуге болады.

Вячеслав Ким (Kaspi.kz және Alatau City Bank-тің иесі) рейтингтегі екінші орнын сақтап қалды. Оның компаниялары қаржы технологиялары мен бөлшек сауда нарығында ықпалын кеңейтіп келеді. Kaspi.kz биыл түріктің Rabobank A.Ş бөлімшесін сатып алу туралы келісім жасаған еді.

Ең ықпалды кәсіпкерлер арасында үшінш...

Шығыс Қазақстан облысында алтынды екі жыл заңсыз өндіруге қатысқандар қамауға алынды.

Олардан тінту барысында жалпы құны 382 млн теңге 6,7 кг алтын, 10 млн теңге және 56 мың доллар қолма-қол ақша тәркіленді.

Қаржылық мониторинг агенттігінің хабарлауынша, Ұлан ауданы Шыбынды өзені аңғарында қымбат металдарды заңсыз өндіру және жер қойнауын өз бетінше пайдалану фактісі бойынша тергеп-тексеру жүріп жатыр.  

«Азаматтарға арналған үкімет» КЕАҚ директоры орынбасарларының бірі басқа адамдармен бірге әрекет етіп, кен орнын заңсыз игеруді ұйымдастырған.

Осы мақсатта олар өз бақылауындағы «EastGoldStone» ЖШС-ны тіркеп пайдаланған.

Алтын өндіру жұмыстары екі жыл бойы тиісті лицензиясыз, ауыр арнайы техниканы қолданып, өзеннің табиғи арнасына араласу...

Азия футбол конфедерациясы (АФК) Өзбекстан футбол қауымдастығына Қатарға қарсы өткен матчтағы бірқатар ереже бұзушылықтар үшін 340 мың доллар көлемінде айыппұл салды. Бұл туралы АФК-ның тәртіптік комитеті хабарлады.

АФК шешіміне сәйкес, Өзбекстан футбол қауымдастығы 10 маусымда Ташкентте өткен 2026 жылғы әлем чемпионатының іріктеу ойынының соңында АФК-мен келіспей жабылу рәсімін ұйымдастырған. Сондай-ақ қауымдастық АФК мен оның серіктестерінің маркетингтік құқықтарын қорғай алмады, нәтижесінде «амбуш-маркетинг» деп аталатын жасырын жарнама фактілері тіркелді.

Негізгі дау тудырған сәт: ойыннан кейін Өзбекстан құрамасының футболшыларына BYD маркалы автокөліктердің сыйға тартылуы болды. Көліктер стадион алаңында көрсетіліп, марапаттау рәсімі кезінде брендтің көрінісі тікелей эфирге шыққан. АФК мұны өз серіктестерін...

Елде бірнеше өңір жылу беру маусымына дайын емес. Бұл туралы Amanat партиясының депутаттары мәлімдеді.

Алайда олар нақты облыстарды атамаған, тек Арқалық пен Степногорск қалаларында мәселелер бар екенін жеткізген.

«Бірнеше өңірде 4 энергоблок, 32 қазандық және 19 турбина жөнделіп жатыр. Яғни, олар жылу беру маусымына дайын емес. Бізге уәде емес, нақты жаңғырту жобалары және олардың орындалуын қатаң бақыланғаны қажет. Бұл тұрғындардың тұрмыс сапасы мен билікке деген сеніміне тікелей әсер етеді», – деген депутат Берік Бейсенғалиев.

Партия хатшысы Ержан Жылқыбаевтың сөзінше, Екібастұз, Риддер, Степногорск қаласындағы апаттар шұрық-тесікті жамағаннан түбегейлі шешілмейді.  Сол себепті елдегі барлық жылу желісін жаңғырту керек.

Гүлзира Айдарбекова күйеуіне ерекше жылы сезімін білдірді. Нұртас Айдарбековте жарына деген ризашылығын да жеткізді.

«Сенен кейін қалдырмай, сенің алдыңда кетуімді Алла жазсын, саған үйленгеніме өкінген емеспін» – деп, ұзақ өмір сүруімді тілеп отыратын, балаларымның асқар тауы, менің арқа сүйер асыл жарым Нүрекеңнің бүгін туған күні. Алла ұзақ мәнді өмір берсін! Сіздерден де құттықтау күтеміз!» – деп жазды Гүлзира Айдарбекова.

Сонымен қатар танымал продюссер өмірлік серігін қалай құттықтағаны бейнеленген видео жариялады. Онда Айдарбековтер отбасы бас қосып, отағасын құттықтап жатқан сәт көрініс береді.

Қайрат Нұртас әкесіне арнап «Туған күн» әнін шырқады. Қайырмасына Айдарбековтер әулеті түгел қосылды. Продюссер...

Рим папасы XIV Лев алғашқы халықаралық сапарын мұсылман елдерінен бастайды. Ол қарашаның аяғында Түркияға, одан соң Ливанға барады. Бұл туралы CNN телеарнасы хабарлайды.

Америкадан сайланған алғашқы Рим папасы 27-30 қараша аралығында Түркияда болады. Ол Никея соборының 1700 жылдығына қатысады. Содан кейін Ливанға жол жүреді.

Ватиканның хабарлауынша, Лев саяси көшбасшылармен де кездесіп, Таяу Шығыстағы жағдайды талқылайды. Бұған қоса, сол елдердегі христиандарға демеу көрсетеді.

Журналистермен тілдескен Папа «қатты зардап шеккен Таяу Шығысқа әлем үнін жеткізуге», «бейбітшілік пен үміт» сыйлауға тырысатынын мәлімдеді.

«Бәрімізге әлемде зұлымдық көбейіп кеткені туралы ойланып, не істей аламын деген сауалды өзімізге қоюымыз керек...

Италия қысқы Олимпиада ойындары кезінде барлық соғысты тоқтатуды сұрайды. Елдің сыртқы істер министрі Антонио Таяни 2026 жылы Қысқы Олимпиада ойындары кезінде әлемдік деңгейде бітім орнатуға ұмтылатынын мәлімдеді.

Оның түсіндіруінше, Милан Украина мен Таяу Шығыста болып жатқан қақтығыстарды да уақытша тоқтатуды ұсынады.

«Біз бейбітшілік жолындағы күрескерлер болуымыз керек. Рим Папасы айтқандай, бейбітшілікке деген үмітті ешқашан жоғалтпауымыз қажет. Италия мен Рим — әлем, даму және өсім тоғысқан орын. Біз БҰҰ-ға олимпиадалық бітім туралы ұсыныс енгізіп отырмыз», – деді министр.

Еске салайық, қысқы ойындар 6-22 ақпан аралығында Милан мен Кортинеде қатар өтеді. Олимпиадада барлығы 245 медаль жиынтығы...

Ақмола облысының әкімі Марат Ахметжанов «Уәде» бағдарламасында өңірдің басты футбол командасы «Оқжетпес» жайлы мәлімдеме жасап, клубтың соңғы табыстарын ерекше атап өтті.

«Оқжетпесіміз қазір Премьер-лигада ойнап жүр. Жекешелендіру ойда бар, қазіргі уақытта 6-орында. Ойыны жаман емес. Бизнесмендерден сұранысты қарастырып жатырмыз, ойынның сапасына да қараймыз. Алматыға барып «Қайратты» жеңдік. «Қайратты» жеңіп жатқан тек «Реал» емес, «Оқжетпес» те бар. «Оқжетпес» те «Қайратты» ұтып келді. Қазір «Оқжетпестің» ойыншылары ұлттық құрамаға үміткер ретінде шақырылып, ойнап жатыр. Қолым бос кезде ойындарын көріп тұрамын», – деді әкім.

Айта кетсек, биыл көктемде көкшетаулық клуб Қазақстан чемпионатында, шын мәнінде, сенсациялық нәтиже көрсеткен. «Оқжетпес...

8 қазанда алтынның бір унциясының бағасы тарихта алғаш рет 4 мың доллардан асты. Қазір ол 4 012,25 доллардан саудаланып жатыр.

Алтын бағасының көтерілуінің бірнеше себебі бар: әлемдегі геосаяси ахуалдың шиеленісуі, экономикадағы тұрақсыздық. Бұған қоса, АҚШ үкіметі жұмысының тоқтап қалуы қымбат металл құнының одан бетер көтерілуіне әсер етті.

Сейсенбі, 7 қазан күні Құрама Штаттар Конгрессі бюджет туралы заңды тағы да қабылдай алмады. Соған байланысты Америкадағы шатдаун тағы біраз уақытқа созылатын болды. Қауіпсіз актив іздеген инвесторлар алтынды көптеп сатып алуға көшті. Әлемнің бас банктері де ертеңгі күнді ойлап, алтын қорын көбейтіп жатыр.

Reuters мәліметінше, жыл басынан бері алтын бағасы 52%-ға көтерілд...

Әлемге әйгілі қазақстандық әнші Димаш Құдайберген Нью-Йорктегі Madison Square Garden сахнасындағы концерті жайлы деректі фильм дайындап жатыр. Бұл туралы DimashNews хабарлады.

«Мыңдаған жүрек. Бір тыныс. Бұл түн тарихта да, менің жанымда да мәңгі қалады. Арманыммен бірге болған баршаңызға алғыс айтамын. Менің командам, музыканттар, көрермендер және осы сапарға сенген әр адам. Музыка бізді Қазақстаннан Америкаға, жүректен жүрекке, рухтан рухқа біріктірді», – деп жазды Димаш концерттен кейін өзінің Instagram парақшасында.

Madison Square Garden сахнасындағы жеке концерттің финалында Димаш үш жылдан астам уақыт бойы жазылған авторлық туындысын орындады. Бұл шығарма төрт негізгі діннің музыкалық және тарихи элементтерін...

Жетісу облысының Көксу ауданындағы Балпық би ауылында үш бала, оның ішінде бір нәресте, газдан (көміртегі тотығы) уланып қалды. Қазір олар ауруханада, жағдайы орташа деп хабарлайды өңірдің төтенше жағдай департаменті.

ТЖД мәліметінше, оқиға 7 қазанда болған. Отбасы пеш жаққан. Ата-анасының жағдайы, олардың қайда болғаны әзірге белгісіз.

«Үй иелерінің балалары көміртек тотығымен улану белгілерімен ауруханаға жеткізілді. Барлық зардап шеккендердің жағдайы орташа ауыр», – деп жазылған хабарламада.

Ведомствоның мәліметінше, балалар 2015, 2020 және 2025 жылдары туған. Мамандар оқыс оқиғаға қауіпсіздік ережесінің бұзылуы, мұржаны дер кезінде тазаламауы себеп деп отыр.

Осы жылы қыста Қостанайда бес бала үйде өртеніп...

8 қазанда Қазақстанның басым бөлігінде солтүстік-батыс антициклонының ықпалы әсерінен жауын-шашынсыз, ашық ауа райы қалыптасады деп хабарлайды синоптиктер

Тек республиканың солтүстігі мен шығысында атмосфералық фронттардың өтуіне байланысты жаңбыр мен қар түрінде жауын-шашын түсуі мүмкін.

Ел аумағында жел күшейіп, тұман түседі, ал оңтүстік-батыс пен оңтүстікте шаңды дауыл болуы ықтимал.

Түнде солтүстік және орталық өңірлерде ауа температурасы –7…–1 °C дейін төмендейді,
ал күндіз +4…+16 °C дейін жылынады.

Шығыс облыстарда салқын ауа райы сақталып, түнде –13…–5 °C,
күндіз +3…+11 °C шамасында болады.

Елдің қалған өңірлерінде ауа температурасы біртіндеп жоғарылай бастайды.

Ұлттық Қауіпсіздік Комитетінің Шымкент қаласы бойынша департаменті басшысының бұрынғы орынбасары Манат Сарбасов 12 жылға бас бостандығынан айырылды. 7 қазан күні Шымкент қалалық қылмыстық істер жөніндегі мамандандырылған ауданаралық соты осындай үкім шығарды. Сот айыпталушыны Қылмыстық кодекстің «Пара алу», «Қылмыстық жолмен алынған ақшаны және өзге мүлікті заңдастыру» және «Қызметтегі әрекетсіздік» бабымен кінәлі деп таныды. Ал оған тағылған «Алаяқтық» және «Пара беру» бабы алынып тасталды. Сонымен бірге подполковник шенінен айырып, Сарбасовтан мемлекет есебіне 70 млн теңге өндірілетін болды.

Сарбасовпен бірге іске тартылған Ерлан Тышқанбаев, Темірхан Варзилов, Шыңғыс Жаңабаев пен Айдос Срайловқа қатысты да үкім шықты.

Сарбасовтың әріптесі майор Срайлов «Кәсіпкерлікке заңсыз араласу» бабымен...

8 қазанда Астананың бірқатар аудандарында жарық, жылу өшеді. Бұл туралы қала әкімдігінен хабарлады.

Сағат 22:00-ге дейін мына мекенжайларда жылу мен ыстық су уақытша өшіріледі:

8 қазан күні сағат 8:00-ден 16:30-ға дейін:

8 қазан күні сағат 13:00-тен 16:00-ге дейін:

8 қазан күні сағат 9:00-ден 12:00-ге дейін:

Қазір жол апатынан зардап шеккен адамға төленетін ақша емделуге жетпейді, сондықтан оның құны екі есе өсуі мүмкін. Міндетті автосақтандыру туралы заңға енетін өзгерістер мәжілісте талқыланып жатыр деп жазады Kolesa.kz.

«Сақтандырушының жауапкершілік шегі» деп аталатын 24-бапқа өзгеріс еніп, жол апаты болған жағдайда сақтандыру төлемі мынадай болуы мүмкін:

Жәбірленушінің денсаулығына зақым келгенмен, мүгедек болмаса — 300 АЕК-тен аз. Емханада ем алған әр күн үшін кемінде 2 АЕК өтемақы берілуге тиіс.

Telegram негізін қалаушы Павел Дуров әлеуметтік желіге Алматы облысындағы Көлсай көлінде суға түскен видеосын жариялады. Алайда ол жерде шомылуға тыйым салынған. Осыған қатысты «Көлсай көлдері» мемлекеттік ұлттық табиғи паркі қызметтік тексеріс бастағанын хабарлады.

«Көлсай көлдерінде шомылу туристік маршруттың төлқұжатына сәйкес қатаң түрде тыйым салынған. Осы жағдайға байланысты парк басшылығы қызметтік тексеріс бастады. Оның қорытындысы бойынша тиісті бақылауды қамтамасыз етпеген жауапты қызметкерлерге тәртіптік шаралар қолданылады», – деп жазылған ұлттық парктің мәлімдемесінде.

Павел Дуров Астанадағы технологиялық форумға қатысу үшін Қазақстанға келген. Ол Алматы қаласының әкімі Дархан Сатыбалдымен де кездесіп үлгерген.

Германияның Хердеке қаласында (Солтүстік Рейн-Вестфалия ) жақында сайланған қала мэрін белгісіз біреулер пышақтап, ішінен және арқасынан ауыр пышақ жарақат алды. Ол – 57 жастағы Германияның социал-демократиялық партиясының өкілі Ирис Штальцер.

BILD басылымының мәліметінше, жараланған Штальцерді оның ұлы өз пәтерінен тапқан. Есінен танып қалмай тұрып, мэр оған өзіне көшеде бірнеше ер адам шабуыл жасағанын айтып үлгерген. Дәрігерлер қазір оның өмірі үшін күресіп жатыр, жағдайы өте ауыр деп бағаланған.

Ирис Штальцер Хердеке қаласының мэрі болып 28 қыркүйекте өткен муниципалдық сайлаудың екінші кезеңінде сайланған еді. Шабуыл оның сайлауда жеңіске жеткенінен кейін бар болғаны он күн өткен соң болған.

Алматы қаласының әкімі Дархан Сатыбалды Павел Дуровпен кездесті. Бұл туралы қала басшысы инстаграмындағы парақшаға жариялады.

«Алматыда AI-зертханасын құру мүмкіндіктерін, техникалық және IT бағыттарында дарынды жастарды даярлайтын мамандандырылған интернат ашу жобасын, сондай-ақ білім беру жүйесіне жасанды интеллектті енгізу жөніндегі бірлескен бастамаларды талқыладық», – деп жазды ол.

Ал Павел Дуров Қазақстанның цифрлық технология саласында зор әлеуетке ие екенін атап өткен. Қазақстандық мәдениеттің жанына жақын екенін және Алматы қаласын ерекше ұнататынын да айтқан.

Telegram негізін қалаушы Дуров Астанада өткен Digital Bridge форумына қатысу үшін келді. Ол  Қазақстанда жасанды интеллект зертханасын ашқанын жариялады.