Жаңалықтар

Үкімет пен Ұлттық банк алдағы жылдары халық табысын инфляциядан кемінде 2–3 пайыздық тармаққа асыруды мақсат етіп отыр. Ұлттық банк төрағасы Тимур Сүлейменовтің айтуынша, бұл меже 2026–2028 жылдарға арналған макроэкономикалық тұрақтандыру және халықтың әл-ауқатын арттыру жөніндегі бірлескен бағдарламада бекітілген.

«Ұлттық Банк дезинфляциялық саясатын жалғастырады. Валюта нарығының теңгерімділігін қолдау үшін икемді бағам белгілеу саясаты жүргізіледі. Алтын сатып алуда валюталық операцияларды теңестіру жалғасады. Активтерді басқару шеңберінде Ұлттық қорда табыстылығы жоғары активтердің үлесі ұлғайтылады. Зейнетақы қорының кірістілігін арттыру бойынша жұмыс
жалғасады»,– деп тізбектеді бас банкир.

Сондай-ақ ол ағымдағы шот тапшылығы 2024 жылдың тоғыз айындағы...

Өзбекстан шетелдік туристерді тарту қарқыны бойынша әлемдегі ТОП-7 елдің қатарына енді.

БҰҰ-ның Туризм жөніндегі ұйымы жариялаған соңғы есепке сәйкес, 2025 жылдың қаңтар-қыркүйек айлары аралығындағы көрсеткіш осыны айғақтап отыр.

Kun.uz ақпаратына қарағанда, 2019 жылмен салыстырғанда халықаралық туристер саны 73%-ға артқан. Бұл елдің жаһандық туризм нарығындағы позициясы айтарлықтай күшейгенін көрсетеді.

Сонымен қатар Өзбекстан Еуропа аймағынан келетін туристер санының өсімі бойынша 2-орынға ие болды. 2025 жылдың алғашқы 9 айында шетелдік туристер саны 2024 жылмен салыстырғанда 13 пайызға өскен. Соның нәтижесінде ел Еуропа өңіріндегі ең қарқынды дамып жатқан ТОП-4 туристік бағыттың қатарына кірді.

БҰҰ дерегінше, 2025 жылдың қаңтар-қыркүйек айларында әлемде халықаралық сапарлар орта...

«Он жыл бұрын ғана ауа өлімге себеп болады дегенге сену қиын еді, ал қазір – ғылым дәлелдеген факт». Америкалық дәрігер ғалым Алмаз Шарман Алматы, Қарағанды және Теміртау секілді лас қалалардағы ауаның денсаулыққа зияны туралы жазды.

Лас ауа қаупі

Америкада тұратын қазақ ғалымының айтуынша, ауаның қатты бөлшектермен ластануы – әлемде адамның мерзімінен бұрын өлу себептерінің бірі.

«PM2.5 бөлшектер ұсақ болғаны сонша, өкпеден бірден қанға өтіп, созылмалы аурулар тудырады. Инфаркт пен инсульт алу қаупі жоғарылайды. Иммунитет төмендейді. Осының бәрі адамның есте сақтау қабілеті мен зейініне кері әсер етеді», – деп сипаттады маман ауа құрамындағы қауіпт...

Шымкенттегі «Қиял әлемі» және «Кең баба» саябағындағы заңсыз салынған ғимараттар мен атракциондар сүріліп бітті. Енді оның орнына жаңа саябақ бой көтермек.

Шымкент қалалық орта сапасы және бақылау басқармасы басшысының орынбасары Алдияр Мұсаев өңірлік коммуникациялар орталығында өткен баспасөз мәслихатында айтқанындай, «Қиял әлемі» саябағын бұзу жұмысы толық аяқталған.

«Жер атракцион қоюға емес, саябақ салуға берілген. Яғни, нысаналы мақсаты саябаққа арналған. Десе де онда атракционнан бөлек, дүңгіршектер қойып кәдімгідей базарға айналдырып жіберген. Кәсіпкерлерді тартып, сауда жасаған» дейді басқарма басшысының орынбасары.

Ресми мәліметке қарағанда, саябақ аймағы 4 гектарға жуықтайды. Мемлекет кәсіпкерге 49 жылға жалға берген. Алайда жалға беру уақыты...

Қарашада елдегі жылдық инфляция 12,4% болды. Елдің бес өңірінде инфляция жеделдеді, төртеуінде бұрынғы деңгейде қалды. Ал 11 өңірде баяулады деп хабарлайды Ұлттық банктен.

Қараша айындағы баға өсімі қалай болды?

 Азық-түлік бағасы

Азық-түлікке жатпайтын тауарлар

Ақылы қызметтер

Қарашада ел бойынша баға 0,8% өсті

Қазанда елдегі жылдық инфляция 12,6%

Kazakhstan Ziraat International Bank (KZI Bank) қаржы бақылау талаптарын бұзғаны үшін 9,6 млн теңге айыппұл арқалады. Бұл туралы Қаржы нарығын реттеу және дамыту агенттігінің (ҚНРДА) деректерінде көрсетілген.

Реттеуші органның мәліметінше, банкке 9,6 млн теңге көлемінде әкімшілік айыппұл салынған. Тиісті шешім 2025 жылғы 10 желтоқсанда қабылданған.

Әкімшілік құқық бұзу ақша және өзге де мүлікпен жасалатын, қаржылық мониторингке жататын операциялар туралы ақпараттың уәкілетті органға ұсынылмауына байланысты тіркелген. Сонымен қатар банк тарапынан клиенттерді тиісінше тексеру талаптары сақталмағаны көрсетілген.

Банк «Қылмыстық жолмен алынған кірістерді заңдастыруға (жылыстатуға), терроризмді қаржыландыруға және жаппай қырып-жою қаруын таратуды қаржыландыруға қарсы іс-қимыл туралы» талаптарын бұзған. Банк айыппұлды...

Қазақстан жыл сайын әлеуметтік салаға бөлінетін бюджет шығынын арттырып келеді. Соның ішінде білім саласына қаншалықты көбейтіп жатыр? Бұл сұрақты Үкіметтегі баспасөз мәслихатында Kursiv.Media тілшісі Қаржы вице-министрі Ержан Біржановқа қойды.

Білім саласына бюджет шығыны 2026 жылы қаншаға өседі? Жалпы оқу-ағарту министрлігі нақты қандай бағытта шығындарды арттыру үшін бюджетке өтінім берді? Әуелі вице-министрге осы сұрақ қойылды. Ержан Біржанов келесі жылдың шығындары автоматтандырылып жатқанын, әлеуметтік салаға 10,72 трлн теңге берілетінін айтты.

«Оқу-ағарту шаралары жайлы айтар болсақ, көп шығындарды өңірлерге бердік. Орталық органға әдістеме жағынан жұмыстар жүргізу үшін, құжаттарды дайындау үшін 2026 жылы 84 млрд теңге, 2027 жылы 84 млрд...

Рушылдық тенденция қоғам ішінде мемлекеттік ойлау қабілетін коррозияға ұшыратып, мемлекеттілікті шашыратуға әкелетін қауіпті құбылыс. Осылай деп мәлімдеген Мәжіліс депутаты Ерлан Саиров қоғамда ру мен жікке бөлінетіндер қарасы көбейіп бара жатқанын айтты.

Футболка мен шапандарға ру атауын жазатындар көбейді

Мәжілісмен соңғы кездері қоғамда бірлік пен тұтастықты нығайтудан гөрі, халықты жікке бөлуге бейім үдеріс күшейіп келе жатқанын айтады.

«Жекелеген контент өндірушілер мен кәсіпкерлер рулық сананы жалаулатып, күнделікті тұтынатын футболка мен шапандарға ру атауын жазып, оларды «бренд» немесе «маркетингтік өнім» ретінде сатылымға шығаруда», – деді депутат Олжас Бектеновке жолдаған сауалында.

Депутат атап...

Депутат Ермұрат Бапи Каспий құбыр желісі консорциумының (КҚК) мұнай нысандарын атқылағаны үшін Украинаны жазғыру дұрыс емес деп есептейді. Парламенттің төменгі палатасының өкілі Kursiv.Media тілшісінің сауалына осылай деп жауап берді.

Мәжілістің 17 желтоқсандағы жалпы отырысында Айдос Сарым «Аманат» партиясы мүшелерінің депутаттық сауалын оқып беріп, құзырлы органдардан КҚК-ге жасалған дрондар шабуылын құптаған азаматтарды «террорист», «сатқын» ретінде жауапқа тартуды сұраған.

Бапи әріптесінің сауалына баға бермеді, бірақ осы мәселеге қатысты жеке пікірін айтты.

«КҚК құбырына шабуыл жасағаны үшін өзім Украинаны жазғыра алмаймын. Украина соғыс жағдайындағы ел. Мұнай терминалы Ресейдің жерінде тұрған нысан. Сондықтан «Украина, сен неге қазақты...

Үкіметте осы жылдың 11 айындағы экономикалық өсім 6,4 пайызға жеткені жайлы есеп берілді. Мұны көп басылым қазіргі кабминнің басты жетістігі ретінде таратып жатыр. Әйтсе де, осынау өсім қарапайым халықтың өміріне қаншалықты оң әсер етеді? Бұл сұрақты Kursiv.Media тілшісі Қаржы вице-министрі Ержан Біржановқа қойды.

 «Өсім қазір емес, болашақта сезіледі»

Вице-министрдің айтуынша, мұнай бағасының құлдырауына қарамастан, Қазақстан экономикасы өсім көрсетіп отыр. Ол өсімнің негізгі бөлігін ауыл шаруашылығы, сауда және ішкі өндіріс қамтамасыз етіп жатқанын айтты.

«Біз экономикалық өсу қарқынын көріп жатырмыз. Мәселен, тауарлар базасы төмендеп жатыр. Мұнайдың бағасы былтырғы жылмен салыстырғанда әлдеқайда төмен болды. Мысалы, биыл...

Тоқаев Ақордада жиын өткізіп, энергетика саласы қызметкерлерін кәсіби мерекесімен құттықтады. Сөзінде электр қуаты қауіпсіздік мәселесі деп атап өтіп, оны басқа елдерден сатып алмау керек деп ескертті.

«Түптеп келгенде, бұл – ұлттық қауіпсіздік мәселесі. Бұдан бөлек, еліміздің зор энергетикалық мүмкіндігін тиімді қолдану қажет. Мысалы, Қазақстан – көмірге бай ел. Жыл сайын 110 миллион тоннадан астам көмір өндіріледі. Осы стратегиялық артықшылықты дұрыс пайдаланған жөн», – деді ол.

Тоқаев «таза көмір» технологиясына тезірек көшу керек деген тапсырмасын орындау тым созылып кеткенін айтып, ескерту жасады.

«Біз заманауи үлгідегі «таза көмір» технологиясына...

Қазақстан президенті Қасым-Жомарт Тоқаев елде салынады деп жоспарланған екінші атом электр станциясы (АЭС) туралы айтты. Бұл туралы Ақорда хабарлады.

«Балқаш атом электр станциясының құрылысы, одан кейінгі салынатын екінші АЭС Қазақстанның энергетикалық әлеуетін арттыратыны сөзсіз. Сондай-ақ ядролық энергетика сияқты маңызды салада жаңа бағыттардың дамуына септігін тигізеді. Қазақстанның энергетикалық картасында атом станциясының пайда болуы ел экономикасының жаңа әрі сапалы деңгейге көшкенін білдіреді», – деді президент.

Айтуынша, әлемде қуат көздеріне қызу тартыс жүріп жатыр. Бұған сақадай сай болған жөн.

Бұған дейін екінші атом электр станциясы салынатын аймақ ресми түрде анықталды. Бұл нысан да Алматы облысының Жамбыл...

Мәжіліс депутаттары Қазақстан мен Франция арасындағы реадмиссия туралы келісімді ратификациялады. Бұл келісім екі ел аумағында заңсыз жүрген адамдарды депортациялау процесін жеңілдетуге бағытталған.

Миграциялық бақылау ережелерін бұзғандарға қатысты

Аталған құжат 2024 жылғы 5 қарашада Парижде қол қойылған. Бұл келісімнің негізгі мақсаты – ұлттық заңнамалар талаптарын бұзып екі елдің аумағында жүрген адамдарды реадмиссиялау мәселелері бойынша екіжақты ынтымақтастыққа құқықтық негіз қалау. Құжатта осы елдер аумағында болу шарттарын бұзған немесе қиын жағдайға тап болған, айталық құжатын жоғалтқан адамдарды өз еліне қайтару қарастырылған

«Қазақстан азаматтары Франция аумағында жеке басын куәландыратын құжаттарын жоғалтқан жағдайда немесе ол елде заңсыз жүрген...

Қазақстанда медицина қызметкерлеріне зорлық-зомбылық жасағаны үшін жаза күшейеді. Бүгін мәжіліс заң жобасын екінші оқылымда қабылдады.

Депутаттар ұсынысымен, Қылмыстық кодекске медицина қызметкерлері мен жедел жәрдем жүргізушілеріне күш қолдану немесе қорқытуға қатысты жаңа 380-3-бап енгізілді.

Қандай жағдайда жаза тағайындалады

Медицина қызметкерлерінің өмірі мен денсаулыққа қауіпті емес күш қолданғанда яғни
итеріп жіберу, ұруға оқталу, күш қолданамын деп қорқытса:

Егер әрекет ауыр болса  3–7 жылға дейін бас бостандығын шектеледі немесе айырылады.

Ал дәрігердің өмірі мен денсаулығыны қауіпті күш қолданса, ауыр жарақат салса немесе қарумен шабуылдаса,  5–10 жылға дейін бас бостандығынан айырылады. Ал...

2026 жылғы 1 қаңтардан бастап Қазақстанда мобильді аударымдарға қатысты жаңа ережелер күшіне енеді. Үкімет отырысынан кейін өткен баспасөз мәслихатында Қаржы вице-министрі Ержан Біржанов мобильді аударымдарды бақылау қалай жүргізілетінін түсіндірді.

«ЖК ашудың қажеті жоқ»

Ержан Біржановтың сөзінше, аударым сомасы 1 млн теңгеден асса да , жеке кәсіпкер ретінде тіркелудің қажеті жоқ.

Салықтық бақылау тек мына жағдайларда жүргізіледі:

«Біз жеке тұлғалардың шоттарын жаппаймыз. Тек шығындар бойынша хабарлама жібереміз. Азаматтың жеке кәсіпкер ретінде тіркелуі қажет пе, әлде басқа...

Айдос Сарым Каспий құбыр желісі консорциумына (КҚК) жасалған дрондар шабуылын құптаған азаматтарды «террорист», «сатқын» ретінде жауапқа тарту керек деп есептейді. Мәжілістің 17 желтоқсандағы жалпы отырысында депутат «Аманат» партиясы мүшелерінің үкіметке сауалын оқып берді.

Парламенттің төменгі палатасы өкілінің мәлімдеуінше, 2025 жылғы қарашаның аяғында «Қазақстан экономикасының қауіпсіздігі үлкен қауіпке тап болды». Дрондардың КҚК-ның Новороссийскідегі терминалына жасаған шабуылы салдарынан танкерлерге мұнай толтыратын құрылғы істен шықты.

«КҚК арқылы жылдық түсім 30 млрд доллар. Соның үштен бірі Қазақстан Ұлттық қорына түсіп, елдің салық түсімінің шамамен 20%-ын жабады. Мамандар есептеуінше, экспорт бір кідірсе, шығын 500 млн долларға жетуі мүмкін», – дейді Сарым.

Қонаев қаласында жергілікті табиғи сипаттағы төтенше жағдай жарияланады. Бұл туралы «Ашық НҚА» порталындағы құжатта көрсетілген.

Төтенше жағдай кезінде Қонаевтағы көппәтерлі тұрғын үйлердің шатырлары қалпына келтіріледі.

Қала әкімінің шешімі көрсетілген құжат 2025 жылдың 16 желтоқсанына дейін талқылауға шығарылған.

Айта кетейік, Қонаевта 11 желтоқсаннан 12 желтоқсанға қараған түні жел соғып, 30-дан астам авариялық жағдай тіркелді. Салдарынан қаладағы кей инфрақұрылым бүлініп, кей ауданда жарық, жылу және суға қатысты мәселе туды.

Шымкентте 63 жастағы зейнеткер жақтырмай қарағаны үшін аулада ойнап жүрген 12 жасар баланы соққыға жыққан.

Бұл туралы Hronika жазды.

Зейнеткердің айтуынша, бала оған «ала көзбен» қарапты. Ескерту жасаған кезде балақай қарсы жауап қайтарған. Ашуға булыққан зейнеткер жасөспірімді ұстап алып, қолын қайырып, кеудесінен, желкесінен, оң құлағынан және бетінен ұрып, кейін жерге алып ұрған.

Осыдан кейін жанжалға баланың анасы араласып, дереу полиция шақырған. Зейнеткер оқиға орнында ұсталған.

Сот-медициналық сараптама қорытындысына сәйкес, кәмелетке толмаған баланың денесінен кеуде қуысының алдыңғы бетінде қан құйылу, кеудесінде және сол жақ иық буынында көгерген іздер, бел тұсының сол жақ бүйірінде сыдырылу анықталған. Дәрігерлердің қорытындысы бойынша, бұл...

Елдегі кәсіпкерлікті өсіру үшін мемлекет экономикадағы үлесін азайтуға кірісіп жатыр. Осыған орай премьер-министр Олжас Бектенов тапсырма берді.

Үкімет басшысының сөзінше, жекешелендірудің 2030 жылға дейінгі жоспары бекітілді. Оған отын-энергетика, өнеркәсіп, көлік және байланыс салаларындағы, сондай-ақ агроөнеркәсіп кешеніндегі мемлекеттік компаниялар енгізілген.

Енді 2026 жылы сол активтердің кем дегенде жартысы сатылуы яғни жеке секторға өтуі керек.

«Әкімдіктерге, мемлекеттік органдар мен компанияларға жаңа жоспарға енгізілген активтердің кем дегенде жартысын 2026 жылы сатуды қамтамасыз ету үшін тиісті жұмыстарды қазірден бастауды тапсырамын», – деді Бектенов.

Осыған дейін «Самұрық-Қазына» қоры алдағы бес жылда өз портфеліндег...

Осы жылдың 11 айында республикалық бюджетке 13,6 трлн теңге түсті. Екеуі де былтырғы жылдың сәйкес кезеңімен салыстырғанда өсім көрсетті, деп баяндады қаржы вице-министрі Ержан Біржанов.

Министрлік баяндамасында бюджет кірісі жақсы дегенмен, іс жүзінде жағдай басқашалау. Республикалық бюджет жылдық жоспарды орындай алмай келеді.

Осыған дейін қыркүйекте республикалық бюджеттің кірісі әлдеқайда аз болып, жоспар орындалмай қалған еді. Дәл осылай шілдеде де кіріс азайып, жоспардың 92,5%-ы ғана орындалған еді.

«2025-2027 жылдарға арналған республикалық бюджет туралы» заңға сәйкес, 2025 жылы ел бюджетінің кірісі 21,4 трлн теңге, ал шығыны 25,2 трлн теңге болуы керек. Әлі бұл көрсеткішке...

Қарағандыдағы «Костенко» шахтасында 46 кеншінің қазасына кінәлі деп танылғандар үкімге шағым түсірді, деп хабарлайды KursivMedia.

2023 жылдың 28 қазанында «АрселорМиттал Теміртау» АҚ-ның «Костенко» көмір шахтасында жарылыс болып, 46 кенші қаза тапты. 26 кенші ауыр және орташа ауырлықтағы дене жарақатын алған.

Содан кейін он адам бес жылдан сегіз жылға дейінгі мерзімге сотталды.

Сергей Мустивко (шахта директоры) 8 жылға бас бостандығынан айырылды;

Вадим Ерёмин (шахта директорының өндіріс жөніндегі орынбасары) 7 жылға бас бостандығынан айырылды;

Николай Грознов (шахтаның бас инженері) 7 жылға бас бостандығынан айырылды;

Виктор Коптенков (апат болған №6 учаскенің бастығы) 7 жылға бас бостандығынан айырылды;

Владимир Гонноченко (бас инженердің орынбасары) 6 жыл алты айға бас бостандығынан айырылды;

Дмитрий Федоренко (бас инженердің қауіпсіздік техникасы жөніндегі орынбасары) 6 жылға бас...

Қазақстан экономикасы биыл 11 айдың қорытындысы бойынша 6,4% өсім көрсеткенімен, бірқатар салада баяулау байқалады. Бұл туралы Үкімет отырысында премьер-министр Олжас Бектенов мәлімдеді.

Оның айтуынша, сауда, құрылыс және көлік қызметтеріндегі өсім қарқыны төмендеген. Сонымен бірге металлургия өнеркәсібінің баяулауы – экономика үшін ерекше қауіп, себебі бұл сала негізгі тіректердің бірі саналады. Премьер-министр жыл қорытындысында жалпы өсімді сақтап қалу қажет екенін айтты.

Азық-түлік инфляциясы

Бектенов соңғы екі айда инфляция 12,4%-ға дейін төмендегенін атап өтті. Алайда кей өңірлерде, әсіресе, Ұлытау, Ақмола және Атырау облыстарында, инфляция керісінше өсіп отыр. Басты себеп – азық-түлік бағасының қымбаттауы.

Премьер-министрдің айтуынша, әкімдіктерде бағаны ұстап тұруға арналған қажетті құралдарды...

Қазақстан ғана емес, Орталық Азиядағы ең үлкен мұз айдыны Қонаев қаласында ашылады. Ол әйгілі Медеу айдынынан екі есе үлкен. Бұл туралы Kursiv.Media Алматы облысы әкімдігінің мәліметіне сүйене отырып хабарлады.

Қонаевтағы мұз айдының аумағы – 22 100 шаршы метр. Салыстырар болсақ, қазір жөнделіп жатқан Медеу айданның аумағы 10 500 шаршы метр ғана. Алматы облысының орталығындағы мұз да ашық аспан астында орналасқан.

Өңір әкімдігі қысқы туризмді дамытуға ден қойып отыр. Таулы аймақтарды тамашалауды қалайтындарға Oi-Qaragai құшағын ашуға дайын. Мұнда Орталық Азиядағы ең ұзын тау шаңғысы трассасы бар.

«Теңіз деңгейінен 2140 метр биіктіктегі бұл курорт қар жамылған...

Премьер-министрдің орынбасары – Ұлттық экономика министрі Серік Жұманғарин екінші жыл қатарынан елде астық рекордтық деңгейде жиналғанын мәлімдеді.

Үкімет отырысында Жұманғарин өнім көлемі шамамен биыл 27 млн тоннаға жеткенін айтты.

«1 млн тонна көлемде бұршақ дақылдарының және 4,7 млн тонна көлемде майлы тұқымдардың рекордтық өнімі алынды.
Мақта жинау бойынша жоғары көрсеткіштер күтілуде. Жалпы сала бойынша ең жоғары өсуді Ақмола, Қостанай, Солтүстік Қазақстан облыстары көрсетті», – дейді ол.

Барлық 7 негізгі көрсеткіш бойынша өсім 12 өңірде тіркелген. Атырау облысында 3 көрсеткіш бойынша төмендеу бар.

Айта кетейік, бұған дейін елде рекордты көлемде астық жиналғаны жайлы Ауыл шаруашылығы вице-министрі Азат...