Жаңалықтар

Асхат Аймағамбетов мектепте оқушылардың смартфон ұстауына тыйым салу мәселесін көтерді. Депутат телефонның оқушылардың сыни ойлауына кедергі келтіретінін айтып, шетел тәжірибесін мысал ретінде келтірді.

«Соңғы кездері мен мектептерде смартфондарды шектеу туралы мақалалар мен талқылауларды жиі көріп жүрмін. Бұл мәселе расында көңіл аудартпай қоймайды», – дей келе Аймағамбетов The Times газетіне шыққан Ұлыбританияның білім сапасы жөніндегі инспекциясы (Ofsted) басшысының білім сапасына қатысты мақаласына тоқталған.

Инспекция басшысы білім сапасын көтеру үшін бірінші кезекте телефондарға толық тыйым салу қажет екенін айтқан. Оның айтуынша, смартфондар адамды әр нәрсеге бір алаңдатып, ойын бөледі, сыни ойлауға кедергі жасайды, балаларды...

АҚШ президенті Дональд Трамптың әкімшілігі жүктілік кезінде ауырсынуды басатын «Тайленол» (парацетамол) препараты мен баланың аутизмге шалдығу қаупінің арасында байланыс болуы мүмкін деген болжам жасап отыр.

Мұндай мәлімдемені Дональд Трамп консервативті белсенді Чарли Киркті еске алу шарасы барысында айтты.

«Біз аутизмнің жауабын тапқан сияқтымыз», — деді Трамп.

АҚШ-тың денсаулық сақтау министрі Роберт Ф. Кеннеди–кіші де елде «қоршаған ортадағы улы заттардың» әсерінен «аутизм эпидемиясы» бар екенін мәлімдеді.

Дегенмен АҚШ, Ұлыбритания, Аустралия және өзге де елдердің медициналық ұсынымдары парацетамолды жүкті әйелдер үшін ауырсыну мен дене қызуын түсіруге арналған ең қауіпсіз препарат деп танып отыр.

Алматыдағы Alma Fest фестивалінде 130 тоннадан астам алма сатылды. Бұл туралы қала әкімдігі хабарлады.

«Фермерлер бір күнде 130 тоннадан астам алма сатты. Бұл – Алматыдағы дәстүрлі ең ірі Alma Fest фестивалінің соңғы 15 жылдағы рекорды. Жәрмеңкеге 50 бау-бақша шаруашылығы қатысып, апорт алмасын, коллекциялық сұрыптар мен тау бөктерінде өсірілген сирек буданды жемістерді ұсынды», – делінген ақпаратта.

Фестивальге 120 мыңнан астам қонақ жиналған. Оларға арнап үш үлкен сахна мен үш шағын алаңда концерт, театрландырылған қойылым және шеберлік дәрістері өткізілді.

Фестивальдің қолөнер аймағы да болды. Ол жерде 58 қолөнер шебері дәстүрлі зергерлік заттарды, тоқымадан, ағаштан, былғары мен металлдан...

Франция мен Сауд Арабиясы дүйсенбі, 22 қыркүйекте Палестина мемлекетін құру жөнінде дүниежүзілік саммит ұйымдастырады. Бұл туралы Kursiv.Media Reuters мәліметіне сүйене отырып хабарлайды.

Палестина мәселесін шешуге арналған ауқымды форумға әлемнің ондаған елінің басшылары қатысады. Олардың бірқатары Таяу Шығыстағы аумақты мемлекет деп ресми түрде мойындайды. Мұндай қадам Израиль мен АҚШ-тың шамына тиюі мүмкін, деп жазды Reuters. Екі ел осы саммитке бойкот жариялайды.

«Біз оны пайдалы деп есептемейміз. Біз мұны терроризмді қолдау деп есептейміз», – деп мәлімдеді Израильдің БҰҰ-дағы елшісі Дэнни Данон. Ол ірі форумды «цирк» деп сипаттады.

Агенттіктің мәліметінше, Израиль өзі басып алған Батыс жағалауды...

Болгарияда өткен қол күрестен ересектер арасындағы әлем чемпионатында шардаралық 16 жастағы спортшы Ұлболсын Елмұрат сенсациялық жеңіске жетті. Бұл туралы Shardara armsport хабарлады.

Ұлболсын 60 келіге дейінгі салмақта финалда Словакияның 13 дүркін әлем чемпионы Люсия Дебранованы ешқандай мүмкіндік бермей, бірнеше секундта жеңіп шықты.

Қазақстан туы көтеріліп, әнұран шырқалған сәтте жас чемпион көз жасына ерік берді. Бұдан бөлек ерлер арасында бірнеше чемпиондарымыз шықты.

Бір үйден үш чемпион

Әлем чемпионатында алғаш рет бір отбасынан шыққан үш ағайынды бірдей алтын жүлде иеленді. Шардарадан шыққан 14 жастағы Бекнұр, 15 жастағы Азамат және 18 жастағы Әділет Ибрагим өз салмақ дәрежелерінде әлем чемпионы...

2025 жылдың екінші тоқсанында Қазақстан Еуропалық одаққа негізгі мұнай жеткізуші елдің біріне айналды. Еуростаттың деректеріне сәйкес, еліміздің үлесі 12,7%-ға жетіп, үшінші орынға шықты.

Ал көшбасшылар қатарында Норвегия (15,2%) және АҚШ (14,2%) тұр. Салыстырмалы түрде қарасақ, 2024 жылдың осы кезеңінде Қазақстанның үлесі 11,7% болған, яғни бір жыл ішінде өсім байқалады.

Мұнай жеткізуде басқа елдердің көрсеткіштері керісінше төмендеген. Мысалы, АҚШ-тың үлесі 15,1%-дан 14,2%-ға, Сауд Арабиясының үлесі 8,7%-дан 6,2%-ға азайған. Ал Норвегия 14,1%-дан 15,2%-ға өссе, Ливия 8,4%-дан 9,9%-ға көтерілген.

Көмір жеткізу бойынша да Қазақстан позициясын күшейтті. 2025 жылдың екінші тоқсанында еліміздің үлесі 7,5%-ға жетті. Бұл 2024 жылғы 4,9%-дан едәуір жоғары. ЕО...

Алматыда Қазақстан премьер-лигасы аясында «Қайрат» пен «Жеңіс» футбол клубы арасында ойын өтеді. Кездесу, бүгін, 22 қыркүйек кешкі сағат 18:00-де басталады. Алматының Орталық стадионына келе алмайтындар үшін матч QAZSPORT телеарнасынан тікелей эфирде көрсетіледі.

Еске сала кетейік, 30 қыркүйек күні Алматыда «Қайрат» пен әйгілі «Реал Мадрид» арасындағы кездесу өтпек. Бұл ойын еліміздің футбол тарихында ерекше оқиға болары сөзсіз. Көптен күткен кездесудің билеттері 23 қыркүйектен бастап сатылымға шығады.

Биыл Қазақстан Қытай валютасында қарыз алуды жоспарлап отыр. Бұл туралы Bloomberg басылымы ҚР премьер-министрінің орынбасары Серік Жұманғаринге сілтеме жасай отырып хабарлайды.

Оның айтуынша, Үкімет 2 млрд долларға тең соманы юань түрінде облигациялар шығару арқылы тартпақ. Бұл қаражат Қытаймен бірге салынатын жаңа зауыттар мен инвестициялық жобаларды қаржыландыруға жұмсалады. Жобалардың ішінде жүгері өңдеу, металл және энергетика өндірісі бар. Жұманғариннің айтуынша, Қытайға бағытталған экспорттық жобалар үшін юаньмен қарыз алу тиімдірек әрі арзан.

Мұндай қадам Қазақстанның сенімді қарыз алушы екенін көрсетуге де бағытталған. Бұған дейін мемлекет пен квазимемлекеттік компаниялар долларлық қарыз тартқан еді, ал енді алғаш рет юаньда облигация шығару көзделіп отыр.

2026 жылғы 1 қаңтарда жаңа Салық кодексі күшіне енеді. Жаңа жылдан бастап барлық дерлік салықтың төлеу тәртібі мен мөлшері өзгереді. Жаңа салық түрлері пайда болады. Салық жеңілдіктерін алу ережесі де өзгеріске ұшырайды. Сол себепті Kursiv.Media заңнамадағы ең басты өзгерістерді тізіп шығып, оларды қарапайым тілмен түсіндіруге тырысты.

Астанадағы азаматтық істер жөніндегі ауданаралық сотта Бас прокуратураның қайтарылған активтер жөніндегі комитетінің Нұрбол Назарбаевқа қатысты шағымы қарала бастады.

Әлеуметтік желіде бұл іс комитеттің талап арызы бойынша қозғалып, Назарбаев жауапкер ретінде қатысып жатқаны туралы ақпарат тарады.

Алайда Астана соты бұл істің талап арыз емес, шағым негізінде қаралып жатқанын мәлімдеді. Сонымен қатар істе құпия материал болғандықтан, сот процесі жабық режимде өтіп жатыр.

Бұған дейін Қазақстанның бұрынғы президенті Нұрсұлтан Назарбаевтың інісі Болат Назарбаевтың дүние-мүлкін бөлуге қатысты мұрагерлік 2 бірдей іс e-notary жүйесінде тіркелгені айтылды.

БАҚ ақпаратына сүйенсек, Болат Назарбаевтың мүлкіне оның 14 баласы мен 1 әйелі таласты:

Мақтааралда көрші ауылдағы қалыңдығымен кездесуге барған 30 жастағы жігіт кісі қолынан қаза тапты. Туыстарының сөзінше, оны 6 жігіт өлімші етіп сабап, азаптап ауыл шетіне тастап кеткен. Артынша аудандық ауруханаға жеткізген. Төсекке таңылған жігіт 3 айдан соң, жан сақтау бөлімінде қайтыс болған.

Түркістан облысы Мақтаарал ауданы Қоңырат ауылының тұрғыны 30 жастағы Азиз Құралбаевтың кісі қолынан қаза тапқанына бір жылға таяды. Марқұмның туыстары әлі күнге әділдікке жете алмай отырғанын айтады. Олар марқұм болған жігітті көрші ауылдың жігіттері «сөйлесіп жүрген қызымен кездесуге» барғаны үшін ұрып-соғып азаптаған. Ауыр соққыдан есін жоғалтқан жігіт 3 ай жан сақтау бөлімінде жатып, қайтыс болған.

Марқұмның ағасы Альмир Құралбаевты...

«ЦОН» мобильді қосымшасында жаңа «Көлік тарихы» сервисі іске қосылды. Оның көмегімен көлік туралы толық ақпаратты білуге болады.

Ол үшін ЖСН мен телефон нөмірі арқылы кіріп, VIN-кодты енгізу жеткілікті. Осылайша, қызмет сізге дайын анықтама береді.

Бір тексерістің құны – 500 теңге. Сондай-ақ, басқа да тиімді ұсыныстар бар: 10 тексеріс – 4500 теңге, 20 тексеріс – 8000 теңге.

Бұл қызмет көлік аларда қауіпсіздікті күшейтіп, алаяқтықтан сақтануға көмектеседі.

Жол-көлік оқиғасынан кейін жөнделген автокөлікті қалай анықтауға болады? Бұл туралы сілтемеге өтіп толығырақ таныса аласыз.

Алматыдағы жер сілкінісінен кейін, қалалық Төтенше жағдайлар департаменті тұрғындарға ескерту жариялады.

Департаменттің мәліметінше, Алматы қаласы 9-10 балдық сейсмикалық аймақта орналасқан, сондықтан әрбір азамат жер сілкінісіне дайын болуы керек.

Ол үшін алматылықтар жер сілкінісі кезінде отбасылық немесе ұжымдық іс қимыл жоспарын жасауға тиіс.

Жер сілкінісі кезіндегі қауіпсіз орындар

Жер сілкінісінен барынша қорғану үшін үйдегі ең қауіпсіз жерлерді анықтап алу керек. Қауіпсіз орындарға мыналар жатқызылған:

Сонымен бірге ғимараттан шығудың ең қысқа жолын анықтаған абзал. Жер сілкінісінен кейін мүмкін болса, ғимараттан тез шығып...

Ұлттық экономика министрі Серік Жұманғариннің Әлеуметтік қолдауға құқығы бар жеке тұлғалардың жекелеген санаттарының тізбесін бекіту туралы бұйрығы жарияланды. Онда мемлекеттік көмектен кімдер кіретіні жазылған.

Құжатта Қазақстанда 2026 жылдың 1 қаңтарынан бастап күшіне енетін жаңа Салық кодексіне сәйкес, мемлекеттік қолдауға ие болатын азаматтардың негізгі санаттары бекітілген.

«Әлеуметтік қолдауға құқығы бар жеке тұлғалардың жекелеген санаттарының қоса беріліп отырған тізбесі бекітілсін», – делінген бұйрықта.

2026 жылы жәрдемақы мына санатқа жатқызылған жеке тұлғаларға беріледі:

Алматыдағы Бостандық ауданы әкімдігі 2026 жылғы Жаңа жылды қарсы алғанда безендіру жұмыстарына 178,5 млн теңге бөлуді жоспарлап отыр. Қаражат «Атакент» аумағын, Тұңғыш президент саябағын және ауданның магистральды көшелерін мерекелік безендіруге жұмсалады.

Қаражат қайда жұмсалады?

Мемлекеттік сатып алу сайтында жарияланған лоттың техникалық сипаттамасына сәйкес қаражат мынаған бөлінеді:

Алматы облысындағы қатты тұрмыстық қалдықтар полигонындағы өрт толғымен сөндірілді. Бұл туралы Алматы облыстық Төтенше жағдайлар департаментінің парақшасында хабарланды.

«Алматы облысындағы ҚТҚ полигонындағы өрт толықтай сөндірілді», – делінген баспасөз хабарламасында.

Айта кетейік, полигондағы өрт 15 қыркүйекте басталған болатын. 10 метр тереңдікте бықсып жанған өртті сөндіру оңай болмады. Сонымен бірге өрт ошағына техниканың баруы да қиындаған. Терең жерде жанып жатқандықтан, қоқыстың беткі қабатының опырылу қаупі туындаған.

Көк түтінге байланысты Төтенше жағдай жарияланды

Сол себепті бұл жұмысқа басқа өңір құтқарушылары жұмылдырылды. Атап айтқанда, Алматы облысы Төтенше жағдайлар департаментінің қызметкерлерінен бөлек, өртті сөндіруге Алматы...

Алаяқтар «ұтылыссыз лотерея» деген желеумен адамдарды алдауға көшкен. Мұндай лотереялар ішінде, әсіресе, қымбат массаж орындық жапқыштар саудасына қатысты алаяқтық схемалар көбейген. Алаяқтар ұйымдастырып жүрген жалған акцияларға қостанайлық тұрғындар тап болған.

Қазіргі уақытта тұтынушылар құқықтарын қорғау комитетіне Қостанай азаматтарынан түскен шағымдар көп.

Тегін сыйлықтың артында 1 млн теңге несие…

Алаяқтар көшеде адамдарға «ұтылыссыз лотерея» конвертін ұсынған. Олар шаңсорғыш, үтік, микротолқынды пеш секілді бағалы сыйлықтар тегін берілетінін айтып сендіреді. Сыйлықты табыстау үшін оларды дәмхана немесе мейрамханаға шақырады. Алайда оның артында алаяқтардың құйтырқы әрекеті болған.

«Сыйлықпен бірге сатушылар массаж жапқышты сатып алуға ұсыныс жасап тіпті көндіруге тырысады. Егер тұтынушыда...

Қазақстан Үкіметі Бірыңғай жинақтаушы зейнетақы қорының (БЖЗҚ) қаржысын басқару тәртібіне өзгерістер енгізуді көздеп отыр. Жаңа жобада зейнетақы активтерін тек дәстүрлі құралдарға ғана емес, сонымен қатар балама және тәуекелі жоғары инвестицияларға да салу мүмкіндігі қарастырылған. Үкімет қаулысының жобасы «Ашық НҚА» порталында жарияланған.

Атап айтқанда, рұқсат етілген қаржы құралдарының тізімі кеңейіп, оған арнайы мақсаттағы компаниялар мен әріптестіктердің (Special Purpose Vehicle, SPV) акциялары мен үлестері, сондай-ақ бағалы қағаздарды кепіл арқылы қарызға беру операциялары (Securities Lending) енгізілмек.

Мұндай қадамның басты мақсаты – зейнетақы жинақтарының ұзақ мерзімді табыстылығын арттыру.

Үкіметтің ойынша, балама қаржы құралдары дәстүрлі облигациялар мен депозиттерге қарағанда жоғары кіріс әкелу...

Қазақстан компартиясы орталық комитетінің бірінші хатшысы ретінде 26 жыл Қазақстанды басқарған Қонаевтың тағы да билікте қалуға ниеті болды ма? Оның өз еркімен кеткісі келмей, Мәскеу мәжбүрлі түрде алып тастағандықтан да Желтоқсан оқиғасы болды. Журналист Асылхан Мамашұлының «Жон арқадан ұрылған пышақ. Қилы кезең» атты деректі фильмінде осындай ой айтылады.

«80-ге дейін билікте боламын деді ме?»

Михаил Горбачев билікке келгеннен кейін, одақтас республикалардың басшылығында көптен жүрген, жасы келген басшыларды біртіндеп шеттетуге кірісті деп тарқатады журналист деректі фильмінде. Бірақ тізеге салмай, астыртын тәсілдерді қолдана бастады. Өйткені олар да қызметінен оңайлықпен кете салатын адамдар емес еді. Солардың бірі – Қазақстан компартиясы...

Жаңа iPhone 17 иелері смартфоннан кінәрат тапты. Қолданушылардың айтуынша, жаңа құрылғы тез сырылып, өңі кетіп қалады.

Жаңадан алынған құрылғы сатып алған соң, 1-2 сағаттан кейін сырылып, бүліне бастаған. Пайдаланушылардың айтуынша, әсіресе, қара түсті Pro және Air модельдерінің сырты тез бүлінеді. Осыған орай #Scratchgate хэштегі бойынша TikTok пен басқа платформаларда видеолар жиналып, миллиондаған қаралым жинаған.

Алғашқы шағымдар Қытай мен АҚШ-та тұратын пайдаланушылардан келіп түскен. Apple дүкендеріндегі демонстрациялық үлгілер небәрі бір күннің ішінде сырылып, бүлініп үлгерген. Әсіресе, қою көк түсті iPhone 17 Pro корпусында күміс түсті сызаттар байқалған.

Сонымен бірге қолданушылар Ceramic Shield артқы панелінде MagSafe қуаттағышынан дөңгелек іздер қалатынын айтып...

Жапонияның Токио қаласында өткен жеңіл атлетикадан әлем чемпионаты өз мәресіне жетті. Бұл бәсекеде Қазақстан құрамасы сапынан бес спортшы сынға түсті. Өкінішке қарай, ешқайсысы жүлде алған жоқ.

Ең үлкен үміт артқан спортшымыз-Нора Джеруто 3000 метрге тосқауылдар арқылы жүгіруде 6-орынмен шектелді.

Қалған спортшылардың нәтижелері мынадай:

Айта кетейік, Нора Джеруто кениялық және қазақстандық жеңіл атлет. Кения сапында 2016 жылғы Африка чемпионатыны...

Жаңа Салық кодексіне сәйкес, жеңілдетілген декларация негізіндегі арнайы салық режимі (АСР, яғни СНР) қолданылатын салалар тізімі қысқармақ. uchet.kz сайтында жарияланған жобаны шағын және орта бизнес өкілдері қызу талқылап жатыр. Құжатқа сәйкес,  экономикалық қызмет классификаторында 1090 аса код бар десек, соның 990-на жеңіл салық режимін қолдануға тыйым салынбақ.

Алайда «Атамекен» Ұлттық кәсіпкерлер палатасының төраға орынбасары Тимур Жаркенов түсіндіргендей, әзірге жарияланған тізім – түпкілікті нұсқа емес, тек жоба. Оның айтуынша, ұсынылған шектеулердің арасында одан да қатаң нұсқалар бар, ал «Атамекеннің» басты міндеті – тізімді ықшамдап, шағын және орта кәсіп иелерінің барынша көп бөлігі жеңілдетілген режимде жұмыс істеуін қамтамасыз ету.

1970-80 жылдары кеңес одағында ішімдікпен күрес науқаны жүрді. Бір сәтте Алматыдағы сыраханалар толық дерлік жабылып, ел қолдан арақ ашытуға көшеді. Журналист Асылхан Мамашұлы «Жон арқадан ұрылған пышақ. Қилы кезең» деректі фильмінде Қазақстанда арақпен күрес қалай жүргенін баяндайды.

1986 жылы қаңтарда КПСС Орталық Комитеті «Маскүнемдік пен алкогольді тыю жөніндегі шаралар туралы» қаулы қабылдайды. Ю.Андропов кезінде басталған ішімдікпен күрес науқаны кеңес одағындағы басты ұранның біріне айналды.

«Бізге өте ауыр тиді. Алматыда 250 сырахана бар еді. Бес жыл бойы сол сыраханаларда біраз өміріміз өтті ғой ашық айтқанда. Соның 25-і қалды. Өте қиын болды, қонақ келсе арақ таба...

Хорватия астанасы Загребте өтіп жатқан грек-рим күресінен әлем чемпионатында этникалық қазақ балуан Айтжан Қалмаханов Өзбекстан құрамасына тарихи жеңіс сыйлады. 19 жастағы спортшы 63 келі салмақ дәрежесінде жеңімпаз атанды.

Финалда Қалмаханов Оңтүстік Корея өкілі Чунг Хан-Жэні айқын басымдықпен ұтты. Бұған қоса, ширек финалда Қазақстан балуаны Ержет Жарылқасыннан басым түскен болатын.

Айтжан Қалмаханов – бұған дейін жастар арасындағы әлем чемпионаты мен Азия біріншілігінде жеңімпаз атанған дарынды спортшы. Жыл басынан бері ірі үш халықаралық жарыста топ жарған, енді ересектер арасында да әлемдік деңгейде өз мықтылығын дәлелдеді.

Айта кетейік, дәл осы чемпионатта 60 келі салмақта қазақстандық балуан Айдос Сұлтанғали да жеңімпаз атанған ед...