Жаңалықтар

Президент Қасым-Жомарт Тоқаев электронды парламент (e-Parlament) алдағы уақытта мемлекеттік жүйенің маңызды бөлігіне айналуы мүмкін екенін мәлімдеді. Оның айтуынша, бүгінде бірқатар елде азаматтардың саяси өмірге қатысуының және заң шығару процесінің тиімділігін арттырудың жаңа формалары сынақтан өтуде.

«Келешекте бұл үрдіс күшейе түспек. Сондықтан біз де осы бағытқа саналы түрде күш саламыз. Алдағы уақытта e-Parlament қазіргі электрондық үкімет – e-Gov сияқты сұранысқа ие құралға айналуы мүмкін», – деді Тоқаев Парламенттік реформалар жөніндегі жұмыс тобының алғашқы отырысында.

Мемлекет басшысы сондай-ақ, бір палаталы парламентке көшу жаңа технологияларға бейімделуге және шешім қабылдау үдерісін жеделдетуге мүмкіндік беретінін атап өтті.

«Сол...

Бүгін Үкімет отырысында 2025 жылғы қаңтар–қыркүйек айларындағы әлеуметтік-экономикалық даму қорытындылары мен республикалық бюджеттің атқарылуы қаралды.

Ұлттық экономика бірінші вице-министрі Азамат Әмриннің айтуынша, еліміздің үш облысында өндіріс көлемі азайған.

«Өңдеу өнеркәсібіндегі өндіріс 6,2%-ға өсті. Алайда қаңтар–тамыз айларымен салыстырғанда өсім қарқыны 0,3 пайыздық тармаққа баяулады. Өсу 17 өңірде тіркелді. Ең жоғары өсім Батыс Қазақстан, Солтүстік Қазақстан және Жамбыл облыстарында, сондай-ақ Шымкент пен Алматы қалаларында байқалды. Ал өндірістің төмендеуі Шығыс Қазақстан, Ұлытау және Ақмола облыстарында тіркелді»,  – деді Әмрин.

Салық кодексі күшіне енген соң 300 мың бизнес жабылады. Бұл туралы Ұлттық экономика вице-министрі Азамат Әмрин айтты.

«Бірқатар бизнес жабылатынын біз бірден айтқанмыз. Негізінен бизнесін шағын кәсіпке бөлгендер жабылады. Өйткені енді кәсіпті бөлуге еш заңды негіз қалмайды. Салық органдарына тапсыратын есептен кім-кімге не сатып жатыр, не экспорттап, тұтынушыға не жеткізіп жатыр – соның бәрін көрдік», – деді вице-министр.

Бұрын айналымы 83 млн теңгеге жеткен соң, жаңа серіктікті тіркейтін. Енді олай істеудің қажеті жоқ. Вице-министрдің айтуынша, 300 мыңға жуық компания жабылмақ.

2026 жылғы 1 қаңтарда жаңа Салық кодексі күшіне енеді. Жаңа жылдан бастап барлық дерлік...

2025 жылдың қаңтар–қыркүйек айларында елдегі сауда айналымы 52,8 трлн теңгеге жетті. Бұл – өткен жылдың осы кезеңімен салыстырғанда 14,5%-ға жоғары көрсеткіш деп хабарлайды және интеграция министрлігінен

Сауда өсіміне ең көп үлес қосқан өңірлер – Алматы, Астана, Шымкент қалалары, сондай-ақ Атырау мен Қарағанды облыстары. Осы бес өңірдің үлесіне елдегі жалпы сауда көлемінің 71,3%-ы (37,6 трлн теңге) тиесілі.

Сала құрылымында көтерме сауда үлесі 66,4%, оның көлемі 35 трлн теңгеден асты, ал бөлшек сауда айналымы 17,5 трлн теңгеге жетіп, 2,6 трлн теңгеге артты.

Электронды сауда негізгі драйверлердің бірі болып отыр. Онлайн сатылым көлемі 2,7 трлн теңге, бұл былтырғыдан 14%-ға көп.

Министрліктің мәліметінше, сауда...

9-11 қазан аралығында әлемдік және жергілікті көшбасшылар бизнес, технология мен мәдениет болашағы туралы сөйлескен, ал сахна сыртында нақты келісімдер жасалған ісшара — New Vision Forum 2025 өтті. 

Барлығы — 20+ елден 5000+ қатысушы, 50+ компания-экспонент, ондаған сессиялар, воркшоптар мен питчтер. 

Форумның ресми ашылуы аясында Алматы қаласының әкімі Дархан Сатыбалды ісшараның негізгі спикерлерінің бірі — Priceline.com/Booking.com, uBid.com компанияларының негізін қалаушы, инвестор және жаһандық кәсіпкер Джефф Хоффманмен кездесті. 

Әңгіме барысында тараптар Қазақстанда кәсіпкерлікті дамыту және Алматыны өңірлік бизнес-хаб ретінде қалыптастыру мәселелерін талқылады. Сөз бизнес ауқымын кеңейту мен халықаралық нарықтарға шығу, компаниялардың өсуін жеделдету үшін заманауи технологияларды енгізу, жаңа буын кәсіпкерлерінде көшбасшылық қасиеттерд...

Қазақстанда экономикалық өсімге негізінен өнеркәсіп, сауда және көлік қызметтері үлес қосты. Бұл туралы ҚР Ұлттық экономика бірінші вице-министрі Әлібек Әмрин мәлімдеді.

Оның айтуынша, негізгі капиталға салынған инвестициялар 13,5%-ға өсіп, 13,8 трлн теңгеге жеткен. Соның ішінде жеке инвестициялар 7,8%-ға артқан.

Салалар бойынша:

Ең жоғары инвестициялық өсім Ақмола, Жамбыл, Ақтөбе және Павлодар облыстарында, сондай-ақ Астана қаласында тіркелді. Ал инвестициялар төмендеген өңір – Атырау облысы.

Бұдан бөлек, сыртқы сауда айналымы ағымдағы жылдың қаңтар–тамыз айларында 90,1 млрд долларды құрады.

Қаржы вице-министрі Ержан Біржанов қоғамдық көлік жолақысын 500 теңгеге дейін қымбаттату туралы пікірге қатысты түсініктеме берді. Оның айтуынша, мемлекет жолақының күрт өсуіне жол бермейді және қажет болған жағдайда халыққа қолдау көрсетеді.

Біржанов сарапшының пікірін жеке көзқарас ретінде қабылдау керектігін жеткізді.

«Қоғамдық көлік – халықтың негізгі қажеттілігінің бірі. Сондықтан мемлекет бағаның күрт өсуіне жол бермейді және қажет болған жағдайда халыққа қолдау көрсетеді», – деді ол.

Алайда Ұлттық экономика вице-министрі Азамат Әмрин бағаның өсуіне экономикалық алғышарттар, мысалы, жанармай мен қызмет көрсету құнының артуы әсер етуі мүмкін екенін, бірақ тарифті көтеру – әр компанияның коммерциялық шешімі екенін...

2025 жылдың қаңтар-қыркүйек айларында мемлекеттік бюджетке 17,3 трлн теңге түскен. Өткен жылдың сәйкес кезеңімен салыстырғанда қазынаға қаржы 2,4 трлн теңгеге артық құйылған. Бұл туралы Үкімет отырысында Қаржы министрі Мәди Такиев мәлімдеді.

Республикалық бюджеттің түсімі 10,5 трлн теңге болды, бұл жоспардың 97,3%-ына тең. Өсім көлемі шамамен 1,4 трлн теңгені немесе 116%-ды құрады.

Жоспардың толық орындалмауына әсер еткен негізгі себептер ретінде министр әлемдік мұнай бағасының құбылмалылығын және геосаяси тұрақсыздықтың бизнес логистикасына ықпалын атап өтті. Бұл жағдай экспорт көлемінің 5,1%-ға төмендеуіне және бизнестен түсетін салық түсімдерінің азаюына әкелген.

Жергілікті бюджет кірісі 6,8 трлн теңгеге жетіп, жоспар 704 млрд теңгеге артығымен орындалды. Салық және...

Қазақстанда ата-аналардың балаларын тәрбиелеуде күш қолдану мен психологиялық агрессия жасауы айтарлықтай төмендеді. Статистикаға сүйенсек, 53%-дан 38%-ға дейін азайған. Бұл туралы БҰҰ-ның ЮНИСЕФ қоры жүргізген зерттеу деректеріне сүйене отырып, балалар омбудсмені Динара Закиева мәлімдеді.

Оның айтуынша бұл Орталық Азия мен Еуропа елдері арасындағы ең төмен көрсеткіштердің бірі. Мұндай мәліметтерді Зәкиева балаларға қатысты зорлық-зомбылықты жоюға арналған халықаралық конференция барысында айтты. Іс-шара БҰҰ Бас хатшысының арнайы өкілі, ЮНИСЕФ және Румыния үкіметінің ұйымдастыруымен Бухарест қаласында өтіп жатыр.

«Бүгін Еуропалық одақ пен Орталық Азияның 32 елінің үкімет өкілдері Румынияда бас қосып, өткен жылы Колумбияның Богота қаласында өткен алғашқы жаһандық конференция...

Өзбекстан алғашқы Атом электр станциясы (АЭС) құрылысын бастады. Бұл туралы «Өзатом» агенттігінің баспасөз қызметі хабарлайды.

Әзірге Жизақ облысы Фориш ауданында реактор орналасатын терең шұңқыр қазылып жатыр. 2026 жылғы наурызда ол жерге бетон құйылады. Ал шағын атом станциясының алғашқы реакторы 2029 жылы іске қосылады. Станция құрылысы 2035 жылы толық аяқталуы тиіс.

Алғашқы АЭС Өзбекстанның орталық өңірлерін – Жизақ, Самарқанд және Навои облыстарын электр қуатымен қамтамасыз етеді. Оны салатын «Росатом» басшысы Алексей Лихачев атом станциясын «100 жылдың жобасы» деп атаған.

Жизақтағы шағын АЭС-кке РИТМ-200Н су ядролық реакторы орнатылады. Әдетте оны атом мұзжарғыштарында қолданылады. Осы уақытқа дейін мұндай реактормен құрлықта атом электр...

Илон Масктің SpaceX компаниясы Starship зымыран тасығыштың 11-ші сынағын сәтті өткізді. Бұл – осы күнге дейін жасалған ең ірі ғарыш кемесі. Ақпаратты корпорация X әлеуметтік желісінде хабарлады.

«Қонғаны расталды! Starship-тің он бірінші сынақ ұшуын сәтті аяқтаған SpaceX командасын құттықтаймыз!» делінген хабарламада.

DW жазуынша, бұл ұшыру Ай мен Марсқа жоспарланған, болашақ миссияларға бағытталған кеңейтілген функционалды сынақтар алдындағы соңғы кезең. Кеме Техастағы Starbase ғарыш айлағынан жергілікті уақытпен 18:24-те ұшырылды. Ұшқаннан кейін 10 минут өткен соң, Super Heavy үдеткіші сәтті түрде Мексика шығанағына қонды. Ал Starship-тің жоғарғы сатысы орбитаға шығып, Starlink спутниктерінің макеттерін орналастыру міндетін орындап, соңында Үнді мұхитына қонды.

Қырғызстан Президенті әкімшілігі өлім жазасын қайтару туралы Конституцияға түзетулер енгізу жөніндегі заң жобасын қоғамдық талқылауға шығарды. Құжат республиканың нормативтік актілерін қоғамдық талқылаудың бірыңғай порталында жарияланған.

 Жобаға сәйкес, Конституцияның 25-бабының бірінші бөлігіне қосымша тармақ енгізіледі. Президент әкімшілігі «балаларды зорлау және зорлау кезінде қасақана кісі өлтіргені үшін» өлім жазасын қолдануды ұсынып отыр.

Құжатта жазылғандай, осы өзгеріс арқылы балалар мен әйелдердің өмірі мен денсаулығын ауыр қылмыстардан, соның ішінде зорлау мен кісі өлтіруден қорғауды мақсат етпек.

«Балалар мен әйелдерге зорлық көрсеткен кез келген адам бұл қоғамның мүшесі болуға лайық емес және ең қатал әрі әділ жазаға тартылуы тиіс...

Солтүстік Македония астанасы Скопьеде футболдан 2026 жылғы әлем чемпионатына іріктеу кезеңінің ойыны өтті. Қазақстан құрамасы жергілікті ұлттық командаға қарсы алаңға шықты.

Бірінші тайм тең деңгейде өтіп, қос тарап та гол соға алмады. Ал екінші таймда матчтың есебін алғашқы болып қазақстандықтар ашты. Жамбыл футболының түлегі, бүгінде «Женіс» клубының намысын қорғайтын Дінмұхаммед Караман әдемі соққысымен көзге түсті.

Алайда біздің құрама басымдықты соңына дейін ұстай алмады. Алаң иелері айып добынан есепті теңестірді. Қалған уақытта екі команда да өз мүмкіндіктерін пайдалана алмай, кездесу 1:1 есебімен аяқталды.

Бұл нәтижеден кейін Қазақстан құрамасының қоржынында 7 ұпай болды. Команда әлі де J тобында төртінші орында тұр және...

Америкалық OpenAI Broadcom Inc компаниясымен бірігіп, жасанды интеллект (ЖИ) чиптерін өндіруді бастамақ. Бұл туралы техноалпауыттың өзі хабарлады.

«Өз чиптері мен жүйелерін жасау арқылы OpenAI алдыңғы қатарлы модельдер мен өнімдерді әзірлеу кезінде жинаған тәжірибесін тікелей жабдыққа енгізе алады», – деп жазылған компания таратқан хабарламада.

OpenAI шешімдер ұсынады, ал Broadcom оның технологиясын жасайды. Екі компанияның бірлескен әзірлемелері OpenAI деректерді өңдеу орталықтарында да, серіктес дата-орталықтарда да қолданылмақ.

Broadcom OpenAI-дің ЖИ-акселераторлары мен желілік жүйелері бар жабдықтарды 2026 жылдың екінші жартысында қолданысқа енгізіп бастайды. Бұл үдерісті 2029 жылдың соңына дейін толық аяқтауды жоспарлап отыр.

Бұған дейін OpenAI негізінен NVIDIA компаниясыны...

Бүгінде қазақстандық жұлдыздар арасында балаларына шетелдік күтуші жалдау сәнге айналғандай. Кей ата-аналар мұны баласының тіл үйренуі мен тәрбие сапасы үшін жасайды, ал енді біреулер жайлылық пен сенімділікті алға тартады. Шетелден күтуші жалдау қанша тұрады? Оларға балаларын сеніп тапсырған кімдер? Kursiv.Media материалында.

Филиппиндік күтуші жалдау қанша тұрады?

Қазақстандағы отбасылары көбінде филиппин, тай күтушілерді жалдайды.

«Мұндағы ең басты себеп – ағылшын тілі. Филиппин күтушілер ол тілде еркін сөйлейді, оның жанында жүрген балалар, әдетте, бір жыл ішінде ағылшынды еркін меңгеріп алады», – дейді Aupair Babysitters агенттігінің директоры Әлия Маутова. Бұл агенттік осы уақытқа дейін елге 200-ге жуы...

Сейсенбі, 14 қазанда елімізде солтүстігінде күн күрт суынып, бағам -10 градусқа дейін төмендейді. Бұл туралы «Қазгидромет» хабарлады.

Қазақстанда 2025 жылдың қаңтар-қыркүйек айларында 139 кәмелетке толмаған бала өз-өзіне қол жұмсап, қайтыс болған. Бұл туралы ҚазТАГ-қа Ішкі істер министрінің орынбасары Санжар Әділов айтып берген.

“Тоғыз айда 432 кәмелетке толмағандар өз-өзіне қол жұмсады, олардың 139-ы қайтыс болды. 293-і әрекет жасаған», – деді Әділов.

Себептері

Министрлік кәмелетке толмағандар арасындағы суицидтің себептерін талдап, бастысы – отбасы ішіндегі жанжал деген қорытындыға келген. Сонымен қатар балалардың 62%-ы материалдық жағдайы жақсы отбасылардан шыққан.

«Біз талдаған бірнеше себептер – мейірімнің болмауы. Тіпті ата-аналардың ұялы телефондарды ұзақ уақыт қолдануға тыйым салуы да себеп болуы мүмкін...

Мысырдың Шарм-эш-Шейх қаласында 20-дан астам елдің басшыларының қатысуымен Халықаралық «бейбітшілік саммиті» өтуде. Онда АҚШ, Түркия, Мысыр мен Қатар «Газадағы соғысты аяқтау туралы келісімге» қол қойды.

Декларацияға қол қойылды

Палестина мен Израиль арасындағы делдал елдердің өкілдері Газа секторында атысты тоқтату туралы Декларацияға қол қойды. Осылайша Израиль мен ХАМАС террористік тобы арасындағы келісім ресми күшіне енді. АҚШ, Түркия, Мысыр мен Қатар осы келісімнің кепілді өкілдері болды.

АҚШ президенті Дональд Трамптың айтуынша, декларацияда екі жыл бұрын басталған Газа секторындағы Израиль мен ХАМАС арасындағы соғысты аяқтау жолындағы одан әрі қадамдар туралы «ережелер» белгіленген. Трамп бұл күнді «бүкіл әлем мен Таяу Шығыс...

3 қарашада Home CREDIT BANK акционерлері жалпы жиналыс өткізеді. Күн тәртібінде –Директорлар кеңесінің құрамы мен банк атауын өзгерту туралы мәселе тұр.

Home Credit Bank AIX биржасында Банктің Директорлар кеңесі 3 қарашада акционерлердің жылдық жалпы жиналысын өткізетінін жариялады. Акция иелері директорлар кеңесін өзгерту, сондай-ақ банктің атауы мен қайта тіркелуі туралы мәселелерді қарайды.

«Курсив» Home CREDIT Bank баспасөз қызметінен оның атауын өзгерту немен байланысты екенін сұрады.

Естеріңізге сала кетейік, қыркүйек айының соңында ForteBank Home Credit Bank акцияларының 26,8% сатып алғанын хабарлады. Бұған дейін ҚНРДА Болат Өтемұратов пен ForteBank-тің Home CREDIT Bank-тің ірі акционерлері болуын мақұлдаған болатын.

ҚазАвтожол бірнеше өңірде ауа райының бұзылуына байланысты ескерту жасап, жүргізушілерді сақтандырды.

Синоптиктердің болжамына сәйкес, түнгі және таңертеңгі уақыттарда Солтүстік Қазақстан, Ақмола, Қарағанды және Абай облыстарында тұман түсіп, кей жерлерде көктайғақ күтіледі.

«Жүргізушілерден жолда аса мұқият болуды, жылдамдық режимі мен арақашықтықты қатаң сақтауды, қозғалыс бағытын алдын ала жоспарлауды және аса қажеттілік болмаса сапарға шықпауды сұраймыз», – делінген компания хабарламасында..

Бұдан бөлек, компания жүргізушілерді дөңгелектердің жай-күйіне ерекше көңіл бөлуге шақырады. Көктайғақ кезеңі басталғандықтан, көліктегі жаздық шинаны қыстыққа ауыстыруға ұсынған.

Компанияның жүрзушілерге арналған жол қызметі тәулік бойы жұмыс істейді. Сондай-ақ, жолдардың жай-күйі мен ауа райы туралы өзекті ақпаратты...

Экология министрлігі «Көлсай көлдері» ұлттық паркінде суға түскен Телеграмм желісінің иесі, миллиардер Павел Дуровты жазаламайтынын мәлімдеді.

Мәселенің мәні

Қазақстандағы технологиялық форумға қатысу үшін келген Павел Дуров Алматы облысындағы ерекше қорғалатын аймақ «Көлсай көлдері» ұлттық паркіндегі көлдердің біріне суға түсіп, оның видеосын өзінің желідегі парақшасына жариялаған. Ел ішінде арнайы аймақта суға түскен Дуровты жауапкершілікке тарту туралы сөз қозғалып, Экология министрлігі қызметтік тексеру жүргізген.

Дуров неге жазаланбайды?

Тексеруден кейін Экология министрлігі оқиғаны «кездейсоқ орын алған жағдай» деп бағалап, оның «аумақтың экологиялық тұрақтылығына әсер етпегенін жазды.

«Аталған дерек бойынша қызметтік тексеріс жүргізіліп, Көлсай-2 көлін...

Қазақстан тестостероны ең жоғары азаматтар Қызылорда облысында тұрады. Бұл туралы Lada.kz басылымы жазды.

Қай өңірде тестостерон жоғары?

Басылымның жазуынша, рейтингтің көшбасшысы Қызылорда, өңірде тестостеронның орташа деңгейі 5,45 нг/мл құраған. Екінші орында – Қостанай (5,07), үшінші орында – Ақтөбе (4,89), төртінші орында – Астана (4,89), бесінші орында – Ақтау (4,88).

Жалпы ел бойынша тестостеронның орташа деңгейі 4,57 нг/мл құраған. Елдегі ең төменгі көрсеткіш Таразда тіркелген – 3,54 нг/мл.

Тестостерон неліктен маңызды?

Тестостерон деңгейі ерлер денсаулығының маңызды белгісі. Оның жоғары болуы физикалық белсенділік, дұрыс тамақтану, дұрыс ұйықтау, жаман әдеттерден бас тартуға және психиканың жайлы болуына байланысты.Бұл гормоналды...

13 қазан күні сағат 16:30 шамасында Алматы мен Алматы облысында электр энергиясы уақытша сөндірілді. Бұған «KEGOC» АҚ балансындағы «Солтүстік–Оңтүстік–Шығыс» транзитінің шамадан тыс жүктемемен жұмыс істеуі себеп болған, деп хабарлады «Алатау Жарық Компаниясы».

KEGOC диспетчерлік қызметінің мәліметтері бойынша, төтенше жағдай режиміне байланысты жалпы қуаты 120 мегаватт болатын электр қуатын шектеу енгізілді.
Оның ішінде Алматы қаласы бойынша — 40 МВт, Алматы облысы бойынша – 80 МВт, соның ішінде:

Журналист Қанат Тілеухан режиссер Болат Атабаев жайлы деректі фильмді жарыққа шығарды. Фильмде Атабаевтың туыстары, достары, шәкірттері мен оның шапағатын көрген қарапайым адамдар естеліктерімен бөлісті.

Фильмді Қанат Тілеуханның Youtube арнасынан көруге болады. Онда Атабаевтың бала кезінен бастап өнердегі жолы, қайраткерлік ісінен бастап Германияға қоныс аударуы баяндалады.

Фильмде Болат Атабаевтың көзі тірісінде Қанат Тілеуханға берген сұхбаты мен театр жастарымен кездесуі көрсетіледі.

«Әртіссіз режиссер ешкім емес. Әртіс болмаса, сен нөлсің. Сені сахнаға алып шығатын әртіс. Сенің «позорыңды» әртіс шығарады. Сондықтан, жігіттер, жаспыз әрі алда демеңдер, өмір өтеді де кетеді. Қазірден бастап қайраткерлік деңгейге көтерілу керек. Өтірікті қою...