Жаңалықтар

17 ақпанда Берік Уәлидің Абай облысы әкімі қызметіне тағайындалғанына тура бір жыл толды. Президенттің бұрынғы баспасөз хатшысы осы уақытта атқарылған жұмыстардың есебін берді. Шағын сұхбат «Егемен Қазақстан» газетінде жарияланды.

Тоқаев тапсырмасын орындау

49 жастағы шенеунік Берік Уәли бір жылда әр салада «біраз жүйелі жұмыс жүргізілді» деп есептейді. Өңірде өткізген жиналыстарда мемлекет басшысының үлкен суретін үстелге қоюды әдетке айналдырған әкім газетке сұхбатын да президенттен бастаған.

«Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаев мені туған жерім – Абай облысына әкім етіп жібергенде алдыма бірқатар міндет қойды», – дейді Уәли.

Оның айтуынша, президент оған өңірдегі әлеуметтік-эконо­микалық мәселелердің шешілу...

Жасанды интеллект бүгін де бүкіл әлемде тек технологиялық трендке емес, мемлекеттердің білім саясатына тікелей әсер ететін стратегиялық құралға айналды. Әлем елдері оқу үдерісін дербестендіру, мұғалімнің жүктемесін азайту және білім сапасын арттыру үшін ЖИ технологияларын жүйелі түрде енгізіп жатыр. Бір мемлекеттер ұлттық платформа құрып, екіншісі мұғалімдерді жаппай оқытса, енді бірі этикалық шектеулерді күшейтіп жатыр. Қазақстан да бұл көштен қалмауға тырысып, білім беру жүйесін цифрлық трансформациялауға бет бұрған. Алайда жасанды интеллект мектепке нақты қалай енгізіліп жатыр? Оның моделі қандай және жауапкершілік кімге жүктеледі? Мақаламызда біз осы мәселелерге тереңірек үңіліп көрдік.

Бүгінде жасанды интеллект медицинадан бастап қаржы секторына дейінгі барлық саланы түбегейлі өзгерте...

Жазда Шымкенттен Әзербайжанға тікелей рейс іске қосылады. AZAL әуе компаниясының хабарлауынша, алғашқы рейс 16 маусымда орындалады. Билеттер қазірден бастап сатылымға шыққан.

Рейстердің кестесі де бекітілген. 16-27 маусым аралығында аптасына екі рет, сейсенбі және сенбі күндері ұшуға болады. Ал 30 маусымнан бастап тағы бір рейс қосылады. Осылайша Бакудан Шымкентке сейсенбі, бейсенбі және сенбі күндері, ал кері бағытта сәрсенбі, жұма және жексенбіде ұшу қарастырылған.

Айта кетейік, 2025 жылы әуе компаниясы Алматы, Астана және Ақтауға шамамен 850 тұрақты рейс орындаған.

Әуе билеттерін azal.az ресми сайтынан, мобильді қосымша арқылы, Azerbaijan Airlines әуе компаниясы кассаларынан сатып алуға болады.

Наурыз мерекесі қарсаңында Air Astana Алматыдан және...

Әлеуметтік желіде болашақта зейнетке шыққанда қаржылық тұрғыда қиналмау үшін қанша қаражат қажет екені жөнінде қызу пікірталас басталды. Қаржы кеңесшісі Медет Тұранов Threads платформасында есеп жүргізіп, 20 жылдан кейін ай сайын 500 000 теңге алып отыру үшін (жылдық 10 пайыз табыстылық және күрделі пайызбен қайта инвестициялау шартымен) шамамен 90–95 млн теңге жинау қажет екенін айтты.

Оның бағалауынша, бұл мақсатқа жету үшін ай сайын шамамен 140 000–160 000 теңге көлемінде қаражат жинап отыру керек.

Қанша қаражат жинау керек

Есептің формуласы қарапайым: шамамен 90–95 млн теңге капитал жылдық 10 пайыз табыстылықпен жылына 9–9,5 млн теңге табыс әкеледі. Бұл ай сайын...

Қазақстандық әнші Жұбаныш Жексенұлы Қытайдың Иу қаласында өткен көктем мерекесіне арналған ірі халықаралық концерттік бағдарламаға қатысты. Әнші өз өнерін әлемдік деңгейдегі жұлдыздармен бір сахнада көрсетті.

Бұл концерт Иу қаласында ұйымдастырылып, Қытайдағы ең ірі мерекелік тележобалардың бірі Spring Festival Gala бағдарламасының ресми аймақтық сахналарының бірінде өтті. Шара барысында қазақстандық өнерпаз халықаралық деңгейдегі орындаушылармен қатар өнер көрсетті. Олардың қатарында америкалық әнші Lionel Richie және әйгілі актер Джеки Чан болды.

2026 жылы Қытайда алғаш рет Иу қаласы Spring Festival Gala жобасының аймақтық негізгі алаңдарының бірі ретінде таңдалды. Мұндай сахналар орталық студиямен тікелей байланысып, бүкіл елге таралатын бірыңғай эфир арқылы өңірлік мәдениетті, сондай-ақ халықаралы...

Биыл Қазақстанның қуат көздерінен қосымша 2,64 ГВт энергия өндіру жоспарланған. Осы бағыттағы жүйелі жұмыстар 2027 жылдың басында энергия тапшылығын біржола жойып, 2029 жылға қарай еліміздің энергия экспорттаушы мемлекеттер қатарына қосылуына жол ашпақ.

2025 жылы президент Қасым-Жомарт Тоқаев елдің сырттан 3,7 млрд киловатт-сағат энергия сатып алғанына назар аударып, ішкі қуатты арттыруды қатаң тапсырған болатын.

Энергетика министрлігінің хабарлауынша, биыл 4 бу-газ қондырғысы, 2 жел және 4 күн электр станциясы іске қосылып, өндіріс қуаты жылына 16 млрд киловатт-сағатқа артады деп күтілуде.

Бу-газ қондырғылары қай қалада салынады

Елдің энергия қауіпсіздігін нығайтуда негізгі салмақ қуаты 2,4 ГВт болатын бу-газ қондырғыларына түспек.

Оңтүстік өңірлерде...

Президент Қасым-Жомарт Тоқаев Қытай халық республикасының төрағасы Си Цзиньпинді Қытай күнтізбесінің Жаңа жылы – Чуньцзе мерекесімен құттықтады.

Тоқаев көрші елдің басшысына жеделхат жолдап, достыққа негізделген қарым-қатынастың дамып келе жатқанына тоқталған.

«Мызғымас достық пен тиімді ықпалдастыққа негізделген сан қырлы қарым-қатынасымыздың тың қарқынмен дамып келе жатқаны қуантады. Осы игі іске сіздің қосқан үлесіңізді жоғары бағалаймын. Қазіргідей құбылмалы кезеңде өзара қолдау көрсетіп, халықаралық деңгейде үйлесімді әрекет ете отырып, ортақ мүдделерімізді қорғаудың, елдеріміз арасындағы ынтымақтастықты нығайтудың маңызы зор. Бұл бағыттағы Сіздің берік ұстанымыңызды толық құптаймын», – деп жазылған жеделхатта.

Президент ҚХР төрағасының жаһандық бастамаларына сәттілік, ал Қытай...

Қысқы Олимпиада тарихында алғаш рет анасы мен ұлы қатар өнер көрсетті. Олар – мексикалық Сара Шлепер мен Лассе Хахиола деп хабарлайды Kursiv.Media.

46 жастағы Сара Италияда алып слалом және супергигант атты спорт түрлеріне қатысып, 26-орын иеленді.

Оның ұлы 18 жастағы Хахиола да осы жарыста бақ сынады, бірақ мәреге жете алмады.

Сара Шлепер – Олимпиадаға ең көп қатысқан тау шаңғышы әйел спортшы ретінде рекорд иегері. Бұл – оның жетінші Олимпиадасы, ал ұлы үшін алғашқы ойындар. Спортшы сондай-ақ Олимпиада тарихындағы ең жасы үлкен тау шаңғышы атанды.

Бұған дейін Шлепер АҚШ құрамасы сапында өнер көрсеткен. 2011 жылы спорттық мансабын...

Осы жылдың 17 ақпанынан бастап Қытай халқы Жаңа жыл мерекесін тойлауды бастады. Бұл мейрам екі аптаға созылып, жаңа ай күнтізбесінің алғашқы толған айымен аяқталады деп хабарлайды Kursiv Media.

Бұл мерекеде үйді қызыл әшекеймен безендіреді. Тіпті бір-біріне сыйлықты қызыл қорапқа салып беруге тырысады. Мерекеде отбасы болып арыстандар мен айдаһарлар биін тамашалап, цзяоцзы атты қытай түшпарасын жеуді дәстүрге айналған.

Қайтыс болған ата-баба зиратына барады, туған-туыстарды аралайды. Екі апта ішінде ескі заттарын шығарып тастап, үй-ішін тазалап, көбірек құлшылық жасауға тырысады.

Зұлым рухтарды қорқыту деген мақсатпен фейерверктер, салюттер атылады. Әлбетте, бастапқыда бұл дәстүр ретінде тұрмысқа енген, қазір мерекелік шоуға айналған.

Бұл мерекен...

АҚШ-та танымал актер Роберт Дюваль 95 жасында өмірден өтті. Бұл туралы актердің жұбайы Лусиана Педраса таратқан мәлімдемеде айтылған.

BBC ақпаратына қарағанда, актер жексенбі күні Вирджиния штатындағы үйінде көз жұмған.

Роберт Дюваль әлем көрерменіне ең алдымен Өкіл әке және Бүгін апокалипсис фильмдеріндегі рөлдері арқылы кеңінен танылды. Ол 1984 жылы Нәзік мейірім картинасындағы басты рөлі үшін Academy Awards сыйлығының ең жоғары марапатын иеленді.

Актер бұдан бөлек «Оскар» жүлдесіне бірнеше рет ұсынылған. Соңғы рет ол 2014 жылы Судья фильміндегі рөлі үшін номинацияға ие болған.

Ал режиссер Фрэнсис Форд Коппола түсірген «Бүгін апокалипсис» фильмінде Дюваль сомдаған полковник Килгор бейнесі кино тарихындағы ең есте...

XXV қысқы Олимпиада ойындары 2026 жылғы қысқы Олимпиада ойындары Италияның Милан және Кортина-д’Ампеццо қалаларында шешуші кезеңіне жақындап келеді.

Ұлттық олимпиада комитетінің мәліметінше, бұл күні жеті медаль жиынтығы сарапқа салынып, мәнерлеп сырғанаудан басты бәсекелердің бірі өтеді. Сонымен қатар биатлон, бобслей, фристайл және коньки спорты бойынша да жарыстар жоспарланған. Кешкі сессияда әйелдер арасындағы қысқа бағдарламада Софья Самоделкина өнер көрсетеді.

17 ақпанда Қазақстан спортшылары бірнеше жарыста бақ сынайды.

Олимпиада–2026: 17 ақпан күнгі қазақстандықтардың жарыс кестесі

Шаңғы тебу қоссайыс, үлкен трамплин

Фристайл-акробатика, әйелдер (іріктеу)

Фристайл-акробатика, ерлер (іріктеу)

Қазақстандағы жоғары білім беру жүйесі – бұл тек академиялық орта емес, жылына жүздеген миллиард теңге айналымы бар үлкен экономикалық сектор. Университеттердің төлеген салығына қарап, олардың нақты қаржылық қуатын, студенттер санын және нарықтағы беделін айқын көруге болады. 2023-2025 жылдар аралығындағы статистика білім ордаларының арасында нағыз «қаржылық алпауыттардың» қалыптасқанын және олардың бюджетке салған салмағы артып келе жатқанын көрсетті.

Бюджет қайдан құралады?

Университеттердің кіріс көзі негізінен үш бағыттан тұрады. Біріншісі – мемлекеттік тапсырыс немесе гранттар. Мемлекеттік университеттер үшін бұл бюджеттің 60-70%-ын құрауы мүмкін. Екіншісі – ақылы негізде оқитын студенттердің төлемі. Үшіншісі – ғылыми-зерттеу жобаларын коммерцияландыру және қосымша ақылы курстар. Салық төлемдерінің өсу...

Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрлігі жақында Burger King фастфуд мейрамханалары желісінің айналасындағы әлеуметтік желілердегі жанжалға түсініктеме берді.

Әңгіме аутист қызметкер Әлібек Қаратаймен болған жағымсыз оқиға туралы. Анасы Жанат Қаратайдың айтуынша, жаңа өңірлік басшы оны жұмыстан кетуге мәжбүрлеген.

Естеріңізге сала кетейік, әлеуметтік желілердегі әсерлі посттан кейін қазақстандықтар Әлібек отбасына жаппай қолдау көрсетіп, Burger King-ке бойкот жариялай бастады.

Министрлік не дейді

Еңбек министрлігі жағдайды бақылауда ұстайтындықтарын мәлімдеді. Қызметтік тексеру кезінде басшылардың бірі уақытша қызметінен шеттетілген.

«Алматы қаласы Мемлекеттік еңбек инспекторы Әлібек Қаратайдың тұрғылықты жеріне барды. Қызметкердің әкесімен телефон арқылы сөйлесу барысында өтініш беру тетіктері мен...

16 ақпанда Қырғызстанның Жоғарғы Кеңесі Халықаралық істер, қорғаныс, қауіпсіздік және көші-қон комитеті елдің Ұлттық қауіпсіздік мемлекеттік комитетінің төрағасы лауазымына Жумгалбек Шабданбековтың кандидатурасын қолдады.

Кандидат туралы ақпаратты ел президенті мен министрлер кабинетінің Жоғарғы Кеңестегі уәкілі Бектұр Зулпиев ұсынды.

Комитет Жоғарғы Кеңестің қарауына Қырғыз Республикасы Ұлттық қауіпсіздік мемлекеттік комитетінің төрағасы лауазымына Жұмғалбек Шабданбековті тағайындауға келісім беру туралы мәселені мақұлдады және жолдады.

Естеріңізге сала кетейік, Өткен аптада Қамшыбек Тәшиев Министрлер Кабинеті Төрағасының орынбасары – ҰҚКК төрағасы қызметінен босатылды. ҰҚКК басшысының ауысуынан кейін төрағаның үш орынбасары атқаратын лауазымдарынан босатылды.

Қамшыбек Тәшиев – Қырғызстан президенті Садыр Жапаровтың досы саналатын еді. Оны жақтастары үшін тәртіп...

Күндіз Қазақстанның басым бөлігінде температура жылы, дегенмен солтүстік өңірлерде қар мен көктайғақ болады. «Қазгидромет» 17 ақпанға ауа райы болжамын ұсынды.

Мәскеуде «Крокус Сити холл» концерт залындағы террорлық акт бойынша сот процесі жүріп жатыр. Оқиға 2024 жылдың 22 наурызында болған. Мәскеудің Батыс аудандық әскери сотта тараптардың іс бойынша жарыссөзі жабық режимде өтті, деп хабарлайды РИА Новости.

Сотталушылар қатарында 19 адам бар, олардың 13-і тікелей терроризм үшін айыпталуда. Қалғандарына террористік әрекетке жәрдемдескені үшін айып тағылды.

«Ағайынды Исламовтар мен олардың әкесі және Әлішер Қасымовтан басқаның барлығына өмір бойына бас бостандығынан айыру сұралды», – деді агенттіктің сұхбатшысы.

Мәскеу маңындағы «Крокус Сити холлда» 2024 жылдың 22 наурызында аса ірі теракт болды. Қарулы адамдар «Пикник» тобының концертіне келген көрермендерге...

Актер Қайрат Әділгерей күйші Құрманғазы Сағырбайұлының мазарына зиярат етіп, құрбандық шалу үшін Ресейдің Астрахан облысына барды. Сапары туралы әншінің өзі Instagram парақшасында айтып берді.

«Мен арнайы осы Алматыдан ат терлетіп, Астрахан облысы Володар ауданы Алтынжар елдімекеніне келіп отырмын. Мен артымда Құрманғазы бабамыздың кесенесі. Атамыз туралы қисынсыз сөз айтқаным үшін бүкіл Қазақ елінен, Құрманғазы бабамыздың ұрпақтарынан кешірім сұраймын», – деді актер.

Ол күйшінің басына арып...

Маңғыстау облысы Мұнайлы ауданының Басқұдық ауылында екпінді желдің салдарынан сауда орталығының шатыры қирады. Оқиға орнында өңірдің арнайы қызметтері жұмыс істеуде, деп хабарлайды Lada.kz.

Өңірлік ТЖ департаментінің мәліметінше, екпінді желдің салдарынан Басқұдық ауылында екі қабатты «Бақжан» сауда орталығында шатыр ұшып кеткен.

Желдің жылдамдығы секундына 8-14 метрді құрады, ауа райы бұлтты, жауын-шашынсыз. Зақымдалған шатырдың ауданы шамамен 100 шаршы метрді құрады. Ғимараттың жалпы ауданы – 612 шаршы метр.

«Оқиға тұраққа қойылған екі көлік және бір сыртқы жарықтандыру бағанасы зақымданды. Құрбандар мен зардап шеккендер жоқ. Объектілер штаттық режимде жұмыс істейді», – деп түсіндірді ведомствода.

Оқиға орнына ТЖД күштер...

Ақмолада тәртіп сақшылары жүргізушілерге ауа райының нашарлауына байланысты жолдарда өте мұқият болуды сұрады.

Өңірдің полиция департаменті баспасөз қызметінің хабарлауынша, облыста көктайғақ байқалады. Бұл жол жағдайын едәуір қиындатады және жол-көлік оқиғаларының қаупін арттырады. Көкшетау-Астана автожолында апаттардың алдын алу үшін жылдамдық режимін 80 км/сағ дейін шектеу енгізілді.

«Ауа-райының өзгеруіне, атап айтқанда қар жауғанына және көктайғақтың пайда болуына байланысты облыс аумағында жеңіл және жүк көлігі үшін жол қозғалысына уақытша шектеулер енгізілетін болады. Шұғыл қажеттіліксіз сапарлардан бас тартуды, қашықтықты және жол қозғалысы ережелерін сақтауды сұраймыз», — деді аймақ тұрғындарына патрульдік полиция батальонының командирі Ерлан Дарбаев.

Полицейлер автокөлік жүргізушілеріне...

Еңбек министрлігі Қазақстанда 2030 жылға дейін ең төменгі зейнетақы мен базалық зейнетақы төлемінің қалай өсетінін болжады. Ең төменгі зейнетақы 24%-ға өсіп, 85,9 мың теңгені құрауы тиіс.

2026-2030 жылдарға арналған әлеуметтік саланың негізгі көрсеткіштері туралы құжатта министрлік қазақстандықтардың зейнетақысы қалай өсетінін болжады. Егер 2026 жылы зейнетақының ең төменгі мөлшері 69 мың теңгені құраса, 2027 жылы ол 73,5 мың теңгеге, 2028 жылы – 77,9 мың теңгеге, 2029 жылы – 81,9 мың теңгеге жетіп, 2030 жылға қарай 85,9 мың теңгеге жетуі тиіс.

Ең төменгі зейнетақы – 1998 жылға дейін қажетті еңбек өтілі бар азаматтар үшін мемлекет кепілдік берген жиынтық зейнетақы төлемінің ең төменг...

Аптада Алматыда электр желілерінде жоспарлы жөндеу жұмыстары өтеді. Мамандар ағымдағы жөндеу жұмыстарын жүргізеді, ақауларды жояды және жабдықты күрделі жаңартумен айналысады. Көп жағдайда электр қуатын беру 08:00-ден 17:00-ге дейін шектеледі, бірақ кейбір аймақтарда жұмыс бір сағаттан кейін басталады.

РЭҚ-1 және РЭҚ-2 (орталық аудандар)

Семей мен Өскеменде жылу электр орталықтарын (ЖЭО) 2029 жылдың соңына дейін салу жоспарлануда, деп хабарлады энергетика вице-министрі Сұңғат Есімханов. Көкшетауда ЖЭО құрылысы 2029 жылдың ортасында аяқталады деп күтілуде. Бұған дейін Көкшетау мен Семей қалаларында ЖЭО-ны 2027 жылы іске қосылуға тиіс болған.

«Самұрық-Энерго» осы жобаның тапсырыс берушісі. Ол бұл жұмысты сәуір айында жүргізеді, барлық үш алаңда алғашқы дайындық жұмыстары, геодезия және басқа да жұмыстар басталуы керек. Көкшетау бойынша бұл жұмыстар өткен жылы басталған болатын. Аяқтау мерзімі Көкшетау ЖЭО бойынша – 2029 жылдың ортасы, Семей және Өскемен ЖЭО бойынша – 2029 жылдың соңы», – деді ол журналистерге.

16 ақпанда кешкі сағат 17:00 шамасында Алматы қаласы ауа сапасының индексі (AQI⁺) 200-ге (өте зиянды) жетті. Қазір әлемде оңтүстік астанадан лас қала жоқ. Мәліметті IQAir жариялады.

Негізгі ластаушы: PM2.5 – 124.9 µg/m³. Бұл Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымы белгілеген межеден, яғни қалыпты жағдайдан 25 есе жоғары.

Дәл қазір бүкіл әлемде Алматыдан лас қала жоқ. Ауа сапасы нашар 15 қаланың ішінде Ташкент те бар. Өзбекстан астанасының AQI⁺ индексі – 134.

Оңтүстік астананың әсіресе Райымбек батыр даңғылынан төменгі аудандарда индекс 238-ге дейін жетті, яғни «өте зияндыдан» «қауіпті» деңгейіне жетеқабыл болып тұр. Ал Қаскелеңде ауа сапасы 254 деп бағаланды.

Мегаполистің тауға...

Маңғыстау облысының экология департаменті аққулардың өлексесі табылғаннан кейін жүргізілген талдаудың нәтижесін жариялады.

Бұған дейін Сайын Шапағатов ауылы маңында теңіз жағасынан 10 ақпанда тоғыз аққудың өлексесі табылды. Оған дейін 11 аққудың сүйегі жиналған. 

Артынша орман шаруашылығы және жануарлар дүниесі аумақтық инспекциясы қызметкерлері экология департаментіне және Ақтау қаласы әкімдігіне хат жолдап, аққу өлексесінен, судан сынама алуды сұраған.

«Суға зертханалық талдау жүргізілді. Талдама қорытындысы бойынша су сынамасында ластаушы заттар анықталмады», – деп хабарлады департамент.

Айта кетейік, мониторинг жұмыстары «Қарақия-Қаракөл» қорығының Қаракөл көлінде жүргізіліп жатыр. Бұл көл аумағында шамамен 3-4 мың аққу қыстайды.