Жаңалықтар

7-20-25 бағдарламасындағы лимитті көтергеннен кейін, оған қатысушылар саны азаюы мүмкін. Бұл туралы Ұлттық банк төрағасы Тимур Сүлейменов айтты.

«Біз бағдарламаның жалпы көлемін өзгертпейміз. Бізде жоспарланғандай әр жылға 100 млрд теңге болған, солай қала береді», – деді ол. Тілшінің «сонда бағдарламаға қатысып, несие алатындар саны азая ма деген сұрағына:

«Иә, солай болып тұр. Несие алатындар азаяды. Бір несиеге шаққанда кредит қымбат болады», – деп түсіндірді төраға.

Еске салайық, Ұлттық банк 9 қазанда «7-20-25» бағдарламасының шарттарын өзгертті. Енді Қазақстанның ірі қалаларында 30 млн теңгеге дейін ипотека алуға болады.

Үй қымбаттауы мүмкін бе?

Журналистер сондай-ақ базалы...

«Қайрат» футбол клубының қақпашысы Темірлан Анарбеков жарақатынан кейін қайтадан жалпы топпен бірге жаттығуға кірісті. Алматылық клубтың баспасөз қызметі футболшының жаттығу жасап жатқан видеосын жариялады.

Еске сала кетейік, қыркүйек айында «Ақтөбеге» қарсы өткен ойында (1:0) Анарбеков ауыр жарақат алған болатын. Қарсылас команданың ойыншысы Уче Агбо шынтағымен соғып, нәтижесінде қақпашының жақ сүйегі мен ақыл тісі зақымданған, сондай-ақ мойын тұсы жарақат алған еді.

Темірлан емделіп жүрген уақытта «Қайраттың» қақпасын 18 жастағы жас қақпашы Шерхан Қалмырза қорғады. Шерхан бірнеше матчта өзіне сеніп тапсырылған мүмкіндікті сәтті пайдаланып, жанкүйерлердің ризашылығына бөленді.

Ұлттық банк (ҰБ) базалық мөлшерлемесі 18%-ға дейін өсірген соң Қазақстанда несие мен депозит мөлшерлемесі де көтеріледі. ҰБ төрағасы Тимур Сүлейменов Астанадағы брифингте осылай деп мәлімдеді.

Қазақстан бас банкінің басшысы базалық мөлшерлеме көтерілгеннен кейін қарапайым халықты не күтіп тұр деген сауалға жауап берді.

«Базалық мөлшерлеме көтерілген соң нарық та соған бейімделеді. Несие мен депозит мөлшерлемелері өзгереді. Оны нарық, соның ішінде банктер, қаржы ұйымдары анықтайды. Нарықтағы несие мөлшерлемесі өседі. Депозит мөлшерлемесі де көтеріледі», – дейді Сүлейменов.

Оның пікірінше, азаматтарға несие алу тиімсіз болады, депозиті барлар көбірек ала бастайды.

«Осының бәрі тұтыну белсендігін...

Футболшы Дастан Сәтпаевтың атымен Instagram желісінде жалған аккаунт пайда болды. Белгісіз тұлғалар спортшының суреттері мен жеке мәліметтерін пайдаланып, қайырымдылық мақсатында деп халықтан ақша жинамақ болды.

Дастан Сәтпаев өз парақшасында бұл жағдайға қатысты арнайы ескерту жасап,

«Фейк аккаунт, ақша жібермеңіздер!!!» деп жазды.

Фейк парақша @dastan_satpayev9 деген атпен тіркелген. Онда футболшының суреттері, видеолары мен клубтағы өмірінен алынған жазбалар жарияланған. Көптеген жазылушыны шатастырып, парақша шынайы көрінуі мүмкін.

Алайда ресми аккаунт @d.satpayev, онда 200 мыңнан астам жазылушы бар.

Еске сала кетейік, бүгін 10 қазан күні Қазақстан құрамасы Лихтенштейнмен кездеседі. Алайда бұл ойынға Дастан жарақатына байланысты қатыса...

Kusto Group тең құрылтайшысы, директорлар кеңесінің мүшесі Қанат Көпбаевтың пайымдауынша, қазіргі уақыттың басты мегатренді – «жасыл» экономика мен жасанды интеллекттің дамуы. Ол бұл туралы New Vision форумы барысында айтты.

Копбаев жасанды интеллекттің (ЖИ) көмегімен алдағы 10–20 жылға ауа райын және егін өнімділігін болжауға болатынын айтып өтті.

«Қазақстан өңірде суперкомпьютерлері бар жалғыз мемлекет. Бұл компьютердің біреуі Астанада, екіншісі «Қазақтелеком» базасында орналасқан. Бұл компьютерлер бізге не береді? Мысалы, біз ауыл шаруашылығымен айналысамыз және осы суперкомпьютердің көмегімен алдағы 10–20 жылға ауа райы мен әртүрлі дақылдың өнімділігін болжай аламыз. Бұл – мегатрендтердің әсері. ЖИ арқылы біз болашақты болжаймыз...

ЕТРТ бойынша талапты көтеру нарыққа оң әсер етті. Қазанның басында нарықтағы 2,2 трлн теңге қаржы алынды. Бұл туралы Тимур Сүлейменов айтты.

«Біз өте жақсы әсерін байқадық. ЕТРТ бойынша талапты енгізетін кезде бізде 7 трлн теңге көлемінде артық өтімділік болса, осы айдың басында ол 5 трлн-ға дейін төмендеді. Осы арқылы біз ЕТРТ бойынша талапты енгізу арқылы жүйедегі артық өтімділік 2-2,2 трлн теңгеге азайды. Банктерге ыңғайсыздық тудырмас үшін оны кезең-кезеңімен енгіземіз деп келіскен еді. Толығымен енгізгенде 3,7 трлн артық өтімділік аламыз деген жоспар бар. Нәтижесін көрдік, ол – жақсы», – деп түсіндірді Ұлттық банк төрағасы.

Қазақстан қор биржасында (KASE) 10 қазанда таңертеңгі валюта саудасы барысында ұлттық валютаның долларға шаққандағы бағамы 538 теңгеден төмен түсті.

Жұма күні сағат 12.30-дағы мәлімет бойынша, KASE-де доллар бағамы 537,95 теңге болды. Осылайша ұлттық валюта бір тәулікте шамамен 3,5 теңгеге нығайды. Бейсенбі күні қордағы валюта саудасы 541,50 теңгемен жабылған еді.

Теңгенің нығаюына Ұлттық банктің базалық мөлшерлемені 18%-ға дейін көтеруі әсер етті.

Бұған қоса, KASE-де түске дейін шамамен 200 млн доллардың валюта саудасы жасалды. Бұл әдеттегі сауда көрсеткішінен жоғары.

Валюта айырбастау мекемелерінде де доллар арзандап жатыр. Kurs.kz мәліметінше, Алматы қаласында бір доллар 538 теңгеден қабылданып, 541 теңгеден сатылып жатыр. Астанада...

Қостанай облысы ауруханасында дәрігерді соққыға жыққан Абылайхан Саринжеповке сот үкімі шықты.

Tengrinews.kz хабарлауынша, қылмыстық іс Қостанайдың №2 сотында қаралды. Абылайхан Саринжепов қылмыстық кодекстің 114-бабының 3-бөлігі («абайсызда денсаулыққа ауыр зиян келтіру») бойынша айыпталды.

«Сотталушы Абылайхан Саринжеповті кінәлі деп танып, оған минималды қауіпсіздік мекемесінде алты ай мерзімге бас бостандығынан айыру жазасын тағайындалсын», – деді судья Анар Шаймұрынова.

Судья азаматтық талапты толық қанағаттандырды: Абылайхан Саринжепов моральдық залал үшін екі миллион теңге және адвокат қызметіне 500 мың теңге төлейтін болды.

Айта кетейік, оқиға 2025 жылдың шілдесінде болған. Хирург операциядан кейін басқа науқастарды қабылдауға кіріскен. Сол уақытта кезекте тұрғандарды...

WBO және IBF нұсқалары бойынша орта салмақтағы әлем чемпионы, қазақстандық боксшы Жәнібек Әлімханұлы америкалық Теренс Кроуфордпен жекпе-жек өтетін уақытты жариялады. Бұл туралы ол Instagram парақшасында жазды.

Қазақстандық спортшы Instagram парақшасында Кроуфордпен кездесу шынайы жоспарға айналып келе жатқанын мәлімдеді.

«Бокс жанкүйерлерін бейжай қалдырмайтын жаңа жекпе-жек күтіп тұрған сияқты — Әлімханұлы мен Кроуфорд! Бұл жекпе-жек жайлы бәрі айтып жүр, егер бәрі сәтті болса, ол келесі жылы өтуі мүмкін. Меніңше, мықтылар мықтылармен кездесуі керек», — деп жазды Жәнібек әлеуметтік желіде.

38 жастағы Теренс Кроуфорд үш түрлі салмақ дәрежесіндегі абсолютті әлем чемпионы  (42-0, 31 КО). Ол тарихта әлемн...

10 қазанда Ұлттық банктің ақша-несие саясаты комитеті базалық мөлшерлемеге қатысты кезекті шешімін шығарып, 18%-ға көтерді.Мұны реттеуші бағаның шектен тыс өсіп кетуімен түсіндіреді.

«Инфляцияның күшеюі, сұраныстың ұсыныстан асып түсуі және белсенді фискалдық саясат аясында ақша-кредит шарттарының жұмсаруы бағаның шектен тыс өсуіне қауіп туғызды. Осыған байланысты инфляцияның динамикасын тұрақтандырып, бағаның бақылаудан шығуына жол бермеу үшін шешімді қадам жасауға тура келді», – деп жазылған қаржы ұйымының сайтында.

Реттеушінің түсіндіруінше, барлық негізгі метрика бойынша инфляцияның өскені байқалды. Жылдық инфляция қыркүйекте 12,9%-ға дейін қарқын алып , Ұлттық Банктің болжамынан асып түсті.

Өндіріс шығындары, импорт құнының өсуіне байланысты азық-түлік те қарқынды қымбаттап жатыр. Жанар-жағармай нарығын...

2025 жылдың алты айында Алматыға 4 млрд доллар инвестиция тартылған. Бұл көркеткіш 2024 жылдың сәйкес кезеңімен салыстырғанда 40 пайызға артық. Бұл туралы Алматы қаласының әкімі Дархан Сатыбалды New Vision форумында айтты.

«Алматы қаласы ел экономикасының бестен бір бөлігін қалыптастырып отыр. Республикалық бюджетке түсетін қаржының төрттен бір бөлігі – оңтүстік астананың үлесі. Экономиканың ашықтығы мен қолайлы инвестициялық жағдай дамуға ықпал етеді», – деді Сатыбалды.

Қазіргі кезде Алматыда шетелдіктердің қатысуымен 30 мыңнан аса компания жұмыс істейді. Олардың географиялық аумағы да кең, 160-тан астам мемлекеттік қамтиды.

Қала әкімінің айтуынша, шаһар дамуында жоғары технологиялар, заманауи өндіріске...

Шымкентте жедел жәрдем көлігінің қатысуымен жол-көлік оқиғасы болған. Жол қозғалысы ережелерін бұзған жүк көлігінің жүргізушісіне қатысты әкімшілік іс қозғалды. Бұл туралы Kursiv.Media-ға қалалық полиция департаменті хабарлады.

Қалалық денсаулық сақтау басқармасының дерегінше, жол көлік оқиғасына қаладағы №1 бекеттің №4 бригадасында жұмыс істейтін дәрігер, фельдшер және жүргізуші түскен. Олар шақыртуға жедел жетуге тырысқан.

«Жедел жәрдем көлігі арнайы жарық шамдары мен дыбыс белгісі қосулы күйде қозғалған, көлік ішінде науқас болмаған. Шақыртуға бара жатқан жедел жәрдем көлігі Бәйдібек би даңғылы бойында автобетон араластырғыш жүк көлігімен соқтығысқан. Оқиға орнында қызметкерлерге алғашқы медициналық көмек көрсетіліп, кейін олар «№1 Қалалық клиникалық ауруханаға» жеткізілд...

Өзбекстандағы шағын қуатты атом электр станциясының (АЭС) құны 1 млрд доллардан төмен болады. Бұл туралы Әбдіжәміл Калмұратов мәлімдеді.

Оның сөзінше, жоба мемлекеттік бюджет есебінен жүзеге асырылады.

«Иә, бұл – мемлекеттік бюджет. Бұл нысанды мемлекет өзі салып жатыр, яғни жоба толықтай өзбекстандық. Қаржыландыру көзі – біздің бюджет. Атом жобасы ұлттық болуы тиіс», – деді Қалмұратов.

АЭС жобасының нақты құны келісімшартқа қол қойылғаннан кейін белгілі болады. Қалмұратов шағын АЭС реакторларының санын алтыдан екіге азайту жобаның жалпы құнын үш есе төмендетпейтінін атап өтті.

«Мұнда жай ғана үшке бөлуге болмайды. Шамамен бұрынғы соманың жартысынан...

2025 жылғы 20 қазаннан бастап Business.enbek.kz порталында жаңа бизнес-идеяларды іске асыру үшін грант алуға өтініш қабылдау басталады. Барлығы тоғыз өңірге 270 грант бөлінді. Бұл туралы Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрлігі хабарлайды.

Грантты қайдан алуға болады?

Кәсіпкерлікті қолдауды көздейтін жоба үнемделген қаражат есебінен жүзеге асады. Министрлік грант алатын тоғыз өңірді атады. Олар: Абай, Ұлытау, Ақмола, Шығыс Қазақстан, Қызылорда, Павлодар, Солтүстік Қазақстан, Түркістан облыстары мен Шымкент қаласы.

Гранттар қайтарымсыз негізде беріледі. Қаражат жаңа бизнесті бастауға, дамытуға жұмсалуы тиіс.

Гранттың мөлшері – 400 айлық есептік көрсеткіш (1 572 800 теңге). Әр қатысушы оны бір рет қана ала алады.

2,8 млн теңге айлықты қандай мамандық иелері алатыны белгілі болды. Бұл коммерциялық әуе лайнерінің ұшқышына тиесілі екен.

Қазақстанда одан кейін IT-сектордағы техникалық директоры 1,4 млн теңге жалақы алса, құрылыс саласындағы бөлім басшысының жалақысы бұдан сәл ғана аз. Олар ай сайын 1,2 млн теңге алады.

Қыркүйек айында бас құрылысшы қызметінде 705 мың теңге айлық ұсынылған. Шахта оқпандарын бұрғылау қондырғысының машинисі 700 мың теңге, өндіруші өнеркәсіптегі учаске бастығының орынбасары 681 мың теңге жалақы алады.

Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрлігі ақпаратына қарағанда,  қыркүйекте «Enbek.kz» электрондық еңбек биржасында 138,2 мың бос жұмыс орны болған. Жұмыс іздеген адамдардың саны 130,6 мыңға жеткен. Бұл...

1980 жылдары кеңес үкіметіндегі жылымықтың лебі Қазақстанға да келеді. Алашордашылар, зиялы қауымды ақтау басталады. Тізіміге ең алғашқы болып енген – ақын, жазушы, философ Шәкәрім Құдайбердіұлы еді. 1987 жылы оның мұрасын қарау жөніндегі комиссия құрылады. Журналист Асылхан Мамашұлы «Қилы кезең» атты он сериядан тұратын туындысында сол комиссия жұмысы жайлы түсіндіреді.

Елге келген жылымық

1987 жылы желтоқсан соңында Қазақстанда Шәкәрім мұрасын қарау жөнінді комиссия құрылып, құрамын Колбин бекітеді. Төрағасы академик Жабайхан Әбділдин болады. Одан бөлек тізімге Манаш Қозыбаев, Мүслім Базарбаев, Сапар Байжанов, Әнуар Әлімжанов, Зәки Ахметов, Рахманқұл Бердібаев, Шәмшия-Бану Сәтпаева, Серік Қирабаев, Салық Зиманов, Мұхамеджан Қаратаев, Рәбиға Сыздықова, Әбділда...

Осы аптада Питер Фостердің «Эйр Астана» бас атқарушы директоры қызметінен кететіні мәлім болды. Бұл уақытта әуе компаниясындағы аса ірі көлемдегі ұрлыққа қатысты іс сотта қаралып жатыр. Топ-менеджердің басшылықтан кетуінің миллиард теңге төңірегіндегі жанжалға қатысы бар ма? Kursiv.Media осы сауалға жауап іздеп көрді.

Миллиард ұрланған ба?

«Эйр Астана» әуе компаниясын ұзақ жылдар бойы басқарып келе жатқан Питер Фостердің басшы қызметінен кетіп жатқаны 8 қазанда жарияланды. Оның орнына түрік азаматы Ибрагим Жанлыел келеді. Компаниядағы ауыс-түйіс жарты жыл бұрын жарияланып отыр.

Осы жаңалық әлеуметтік желілерде әлі талқыланып жатыр. Мәселен, журналист Михаил Козачков топ-менеджердің демалысқа шығуын әуе компаниясындағы жанжалмен байланыстырды.

Түркістан облысы Шардара ауданының бас имамы Марат Асанов әлеуметтік желіде өзіне қатысты жасалған шағымнан кейін қызметінен кетті. Бұл туралы Қазақстан мұсылмандар діни басқармасы әлеуметтік желідегі парақшасында мәлім етті.

Мұның алдында Шардара ауданы Жаушықұм ауылдық округіне қарасты Қонар ата мешітінің азаншысы болған Жүніс Сартаев әлеуметтік желіде ауданың бас имамына қатысты мәлімдеме жасаған. Оның сөзінше, Асанов 1 жыл 8 ай бұрын өзін аудан мешітіне жұмысқа шақырған.

«Мен осы жерде азан айтамын. Намаздан кейін имамдыққа шығамын. Жұманың уағызына шығамын. Сыртқы істерде жаназаға барамын, неке қиямын, дем саламын. Дін істеріне араласып жүрмін. Келгелі бас имамның бір жерге шыққанын көрген...

Маңғыстау облысындағы Үстірт шекара қызметінде қайтыс болған сарбаз Еркебұлан Сағындықтың туыстары оның жазатайым оқиғадан қайтыс болғанына сенбейді, деп хабарлайды KursivMedia.

Марқұмның туыстары мен таныстары оның кейінгі кезде қиналып жүргенін, өзі борышын өтеп жүрген бөлімнен ауысқысы келгенін жеткізді.

«Өмірге құштар еді…»

Еркебұлан Сағындық әскерге 19 жасында кеткен. Сол жақта жүріп 20-ға толған. Бастапқыда үш ай Алматыда дайындықтан өткен. Содан кейін Маңғыстау облысы Қарақия ауданы Үстірт заставасында болған.

Отбасында үш ағайынды, Еркебұлан – үйінің кенжесі.

«Анасының еркесі, үміті еді. Еркебұлан спортпен шұғылданған, ашық-жарқын, арман-мақсаты айқын жігіт еді. Отбасылы боламын деп жүрді. Өмірге құштар ед...

«Жолаушылар тасымалы» АҚ теміржол билеттеріне маусымдық жеңілдіктер мерзімін ұзартты. Енді жолаушылар 3 қараша мен 11 желтоқсан аралығында билеттерді 40%-ға дейінгі жеңілдікпен сатып ала алады.

Алайда билеттер саны шектеулі. Жеңілдіктер дүйсенбіден бейсенбі аралығында 7 бағыт бойынша жүретін пойыздарға жарамды:

Сапалы аяқ-киімді жай зат емес, инвестиция деп қарастырған жөн. Бұл жерде киетін бәтеңкеңіз міндетті түрде қымбат болуы керек деген сөз емес, әрине. Десе де, жақсысын таңдап алсаңыз, оны бір емес, бірнеше жыл рахатыңызға киесіз. Сондықтан аяқ-киімді не тоздыратынын, оны қалай күту керегін, аларда неге мән беру қажет екенін білсеңіз артық болмайды. Ұзақ киюге шыдайтын аяқ-киімді таңдауға қатысты кеңестер жинағын дайындадық.

Сатып аларда таңдаудан мүлт кетпеңіз

Қандай затты болмасын, дұрыс таңдай білген адам ұтылмайды. Соның ішінде аяқ-киімге бей-жай қарамаған дұрыс. «Дүниенің кеңдігінен не пайда, аяқ-киімің тар болса» дегенді естіген шығарсыз. Расында, сырт көрінісі әп-әдемі көрініп тұрғанымен, қажайтын, қысатын болса...

eGov.kz электрондық үкімет порталы мен оның құрамдас бөліктерінде (eOtinish сервисі, «Ашық үкімет» порталы) авторизациялау тәртібі жаңартылды. Бұл ақпараттық қауіпсіздікті қамтамасыз ету және пайдаланушыларды қорғау мақсатында жасалып отырған шара.

«Ұлттық ақпараттық технологиялар» АҚ хабарлауынша, бұдан былай электрондық цифрлық қолтаңба (ЭЦҚ) арқылы бірінші кезеңде жүйеге кіргеннен кейін пайдаланушы өзінің жеке басын 1414 нөмірінен келетін SMS-код арқылы қосымша растауы қажет.

«Жаңа авторизация жүйесі ақпараттық қауіпсіздік деңгейін арттыруға және мемлекеттік онлайн-қызметтерді пайдалану кезінде пайдаланушы деректерін қорғауға бағытталған. Екінші кезең авторизациясы ЭЦҚ кілтін жоғалту немесе үшінші тұлғалардың пайдаланушы кілтін пайдаланып eGov.kz порталында заңсыз қол жеткізу әрекеттерінен азаматтарды...

Қазақстан төлқұжаты жаңа дизайнда шығады. Өзгертуге Ұлттық банктің дизайнерлері мен Банкнот фабрикасының мамандары тартылған.

Бұл жұмыстар биыл ақпан айында басталыпты. Atameken business ақпаратына қарағанда, мұны Мемлекеттік кеңесші Ерлан Қарин мәлімдеген.

Жаңа төлқұжат минималистік стильде әзірленбек. Визалық беттерінде фондық суреттер пайда болады. Және жаңа қорғау элементтері енгізіледі.

Ерлан Қариннің сөзіне қарағанда, төлқұжаттың тұжырымдамалық жобасы дайын тұр. Келесі кезеңде сынақ үлгісі әзірленбек.

Дейтұрғанмен, қолданыстағы төлқұжат қолданыстан алынбайды. Мерзімі аяқталғанша, жарамды болып қала береді. Жарамдылық мерзімі аяқталса, бүлінсе немесе азаматтардың өзі ауыстыруды қаласа ғана, дизайны жаңартылған төлқұжат ала алады. Алайда, төлқұжат үшін төленетін ақша көлемі өзгеріссіз қала бермек.  

Айта кететін жайт...

Қазақстандықтардың бірқатар елге кіру тәртібі өзгереді. СІМ Мысыр, Латвия, Мексика және Ресейге Қазақстан азаматтарының кіруінің жаңартылған шарттарын жариялады.

Латвия Республикасы

2025 жылғы 1 қыркүйектен бастап Латвияға кірудің жаңа тәртібі күшіне енді. Латвияда тұруға ықтиярхаты немесе ұлттық визасы жоқ Қазақстан азаматтары Латвияға келуден кемінде 48 сағат бұрын eta.gov.lv порталы арқылы өтінім беруге міндетті.

Ақпарат берілмеген немесе жалған мәлімет ұсынылған жағдайда 2 000 еуроға дейін айыппұл салынады. Дипломаттар мен дипломатиялық өкілдіктерге қысқа мерзімді қызметтік сапармен баратын тұлғалар бұл ережеден босатылады. Мәлімет жіберілгеннен кейін, жүйе растауды электрондық поштаға жолдайды.

Мысыр Араб Республикасы

Жаңа тәртіпке сәйкес: 21 жасқа толмаған қазақстандықтар ата-анасының біреуінің (әкесі немесе...