Жаңалықтар

Қазақстан мен Пәкістан өзара тауар айналымын 1 млрд долларға жеткізуді жоспарлап отыр. Бұл туралы Сауда және интеграция министрі Арман Шаққалиев пен Пәкістан Ислам Республикасының Федералды сауда министрі Джам Камал Хан арасында өткен кездесу барысында айтылған.

Министрлік мәліметінше, 2025 жылдың 7 айында Қазақстан мен Пәкістан арасындағы өзара сауда көлемі 89,6 млн АҚШ долларын құраған. Бұл көрсеткіш өткен жылдың сәйкес кезеңімен салыстырғанда 2,5 есе артық. 2024 жылы осы аралықтағы тауар айнадымының көлемі 36,3 млн АҚШ доллар болған.

Бұл орайда Қазақстаннан экспортталған тауар көлемі 7,2 есе өсіп, 55,5 млн долларға жеткен. Ал импорт 19,3%-ға өсіп, 34,1 млн доллар болған.

Қаржы министрлігі мен «Атамекен» ұлттық палатасы «е-ТАМGA» жүйесін енгізу тәртібі бойынша келісімге келді.

Еске салсақ, 2026 жылдың 1 қаңтарынан жаңа Салық кодексі күшіне енеді. Оның ішінде маңызды өзгеріс – электронды шот-фактураларды («ЭСФ») «е-ТАМGA» жүйесі арқылы бақылау.

Бұл жүйе бойынша кәсіпкерлер шот-фактураны рәсімдер алдында аванс ретінде қосылған құн салығын (ҚҚС) төлеуі тиіс. Егер шотта қаражат жеткіліксіз болса, құжатты рәсімдей алмайды.

Бастапқыда жаңа тәртіп төрт санатқа қолданылмақ еді:

«Атамекен» олардың бәріне бірден енгізу бизнеске үлкен қауіп тудыратынын атап өтті. Себебі ҚҚС төлеушілер саны...

Сұлулық пен нәзіктіктің символы болған әйел дау-дамайға араласса, мәдени дағдарыстың одан әрі дендей түскені деген сөзі. Тоқаевтың жолдаудағы «тәртіп бұзатын әйелдерге» қатысты сөзін Ақорда осылай түсіндірді.

«Жолдауында президент азаматтарды кез келген құқықбұзушылыққа қатысты «нөлдік төзімділік» танытуға шақырды. Сонымен бірге мемлекет басшысы «өкінішке қарай, қоғамдық тәртіпті бұзушылардың арасында әйелдер де бар» екенін атап өтті. Кейбіреулер бұл сөзді ескерту ретінде қабылдады, алайда мәні мүлде басқа. Өйткені ежелден сұлулықтың, нәзіктіктің және үйлесімнің символы болып келген әйелдер жанжалдарға араласа бастаса, демек, мінез-құлық мәдениеті дағдарысы шын мәнінде күрделі сипатқа ие болғанын білдіреді», – деп жазылған хабарламада.

Ақорданың түсіндіруінше...

Өзбекстан зейнет жасын көтеруді жоспарлап жатыр. Бұл туралы зейнетақы қорының атқарушы директоры Муродбек Отажонов хабарлады.

Spot агенттігінің хабарлауынша, Өзбекстан ең төменгі зейнет жасын арттыруға дайындық жүргізіп жатыр.

32 жыл өзгермеген

Зейнетақы реформасының жобасына сәйкес, ерлер үшін зейнет жасы 60-тан 63-ке, әйелдер үшін 55-тен 58 жасқа дейін ұлғайтылады. Бірақ бірден көтерілмейді. Жыл сайын жарты жылға артып отырады.

Отажоновтың айтуынша, әлемнің көптеген елінде ең төменгі зейнет жасы 65 жастан жоғары. Ал Өзбекстанда «Азаматтарды мемлекеттік зейнетақымен қамтамасыз ету туралы» заң қабылданғаннан бері, яғни 32 жылдан бері, зейнет жасы өзгермеген. «Өзбекстаннан басқа елдердің барлығы зейнет жасын әлдеқашан көтерді», – деді ол.

Тамыз айында Ұлттық қордың активтерін қоса алғанда, Қазақстанның жалпы халықаралық резерві 116,4 млрд долларды құраған. Соның ішінде 54,6 млрд доллары Ұлттық банктің халықаралық резерв болса, 61,8 млрд доллары – Ұлттық қордың активі.

Бас банктің халықаралық резерві жыл басынан 19,4%-ға өскен. Бұл туралы Ұлттық банктің ай сайынғы статистикасында жазылған.

Бұл ретте Ұлттық банктің алтын-валюта резервтерінің ішінде алтын қоры жыл басынан бері 45,4%-ға өсіп, 34,7 млрд долдарды құраған. Ал еркін айналымдағы валюталық активтер 8 айда 9,4%-ға азайып, 19,9 млрд доларға тең болды.

Ұлттық қордағы валюталық активтер жыл басынан бері 5,3%-ға көбейіп, 61,8 млрд долларға жетті. Ал шілде айымен салыстырғанда...

RBK Bank 2024 жыл қорытындысы бойынша, мемлекеттік көмектің 37,302 млрд теңгесін мерзімінен бұрын қайтарды. Бұл туралы банктің баспасөз қызметі хабарлады.

Банк акционерлері мұндай шешімді 27 тамызда болған жиналысты қабылдаған. Оған дейін мамырда өткен жиналыста 18,3 млрд теңге көлемінде мемлекеттік көмекті қайтарамыз деп шешкен. Яғни қайтарылатын мемлекеттік көмек көлемін екі есе арттырды.

Осы арқылы 2022, 2023 және 2024 жылдар қорытындысы бойынша, банк 67 млрд теңге көлемінде мемлекеттік көмекті қайтарды. Бұдан бөлек, 2017 жылдан бүгінгі күнге дейін банк мемлекеттен алынған қаражат бойынша 67,3 млрд теңге көлемінде купондық сыйақы төлегені хабарланды.

Осыған дейін Alatau City Bank мемлекеттен алған 50 млрд теңге...

Алматы қаласы, Кіші Абай көшесі 190 мекенжайында орналасқан заңсыз салынған монша кешені сүріліп жатыр. Бұл туралы Алматы әкімдігінің баспасөз қызметі хабарлады.

Алматы Қала құрылысын бақылау басқармасы жоспардан тыс тексеріс жүргізген. Тексеріс барысында монша иесінің ғимаратты еш рұқсат құжаттарынсыз тұрғызғаны белгілі болған. Әкімдік меншік иесіне қатысты әкімшілік шаралар қабылдап, нысанды сүру туралы нұсқама берген.

«Алматының мамандандырылған ауданаралық экономикалық соты 2024 жылғы 22 қарашада нысанды бұзу жөнінде шешім шығарған еді. Кейін ұзаққа созылған сот талқылаулары болды. Алматы қалалық сотының 2025 жылғы 2 маусымдағы қаулысымен бірінші сатыдағы нысанды бұзу жөніндегі шешім өзгеріссіз қалды», – делінген әкімдік хабарламасында...

Соңғы 5 жылда дәрігерлерге 170 рет шабуыл жасалған. Мәжіліс депутаты Гүлдара Нұрым дәрігердің құқын заң негізінде қорғауды ұсынып, вице-премьер Ермек Көшербаевқа сауал жолдады.

Депутат дәрігерлердің қауіпсіздігін қамтамасыз ету үшін олардың мәртебесін көтеру керек деп санайды. Айтуынша, қазіргі қоғамда дәрігерлердің мәртбесі тым төмендеп кеткен.

«Соңғы 5 жылда дәрігерлерге 170-тен астам шабуыл жасалған. Бұл ресми тіркелген дерек. Медицина қызметкерлері күн сайынғы өзінің қызметі барысында науқастар мен олардың агрессивті туыстарының тарапынан жасалған түрлі дөрекі әрекетіне төзуге мәжбүр. Басқа салаларда дәл медицина қызметкерлеріне жасалғандай агрессия жасалмайтын шығар», – дейді Нұрым.

Сондай-ақ мұндай заңсыздықтарға тек әкімшілік...

Қытайдың реттеуші органдары автокөліктегі толықтай жылжымалы (жасырын) есік тұтқаларына тыйым салуы мүмкін. Бұл олардың қауіпсіздікке қатер төндіретіні мен функционалдық кемшіліктеріне байланысты болып отыр, деп жазады ixbt.com сайты.

Қазіргі уақытта жаңа ереже талқыланып жатыр. Реттеуші орган толықтай кіріп тұратын есік тұтқаларына тыйым салып, жартылай кіріп тұратын және дәстүрлі есік тұтқаларына рұқсат етпек. Тыйым 2027 жылдың шілдесінде күшіне енуі мүмкін.

Осыған дейінгі қолданыс барысында жасырын есік тұтқаларының елеулі кемшіліктері байқалған. Мұндай тұтқалар механикалыққа қарағанда үш есе қымбат, бірақ істен шығу ықтималдығы сегіз есе жоғары. Өндірушілердің бірі есік тұтқаларының ақауы барлық жөндеу жағдайларының 12%-ын құрайтынын, көбіне бүкіл тетікті қымбатқа ауыстыруды талап ететінін...

Мәжіліс депутаты Айдарбек Қожаназаров Ұлттық банк төрағасы Тимур Сүлейменовтің атына депутаттық сауал жолдап, валюталық депозиттердің пайыздық мөлшерлемесіне қойылған шектеуді алып тастау керек деп мәлімдеді.

Қазір мұндай салымдардың ең жоғары мөлшерлемесі жылына 1% ғана болса, ал банктер халықаралық нарықтан валюталық қарызды 6–7% және одан да жоғары пайызбен тартып отыр. Депутаттың айтуынша, бұл шектеулер банктерге 160 млрд теңге кепілді табыс әкелген.

Сонымен қатар депуттың айтуынша, 2019 жылдан бері банктерге ағымдағы шоттағы қаражатқа пайыз төлеуге тыйым салынған. Соның арқасында 2024 жылы банктер клиенттердің 9,2 трлн теңгесін тегін тартып, оларды орналастыру есебінен шамамен 900 млрд теңге пайда тапты. Осыған ұқсас жағдай валюталық депозиттерде...

Балаңызды буллингтен қалай қорғаудың тәсілдері бар. Бұл туралы Ішкі істер министрлігінің баспасөз қызметі хабарлады.

Полиция ақпаратына қарағанда, баланы буллингтен қорғау үшін ата-аналар білуге тиіс нәрселер аз емес.

Буллинг белгілері қандай?

Бала себепсіз сабаққа барғысы келмесе немесе жиі басы немесе іші ауыратынын айтса, бұл да бір белгі болуы ықтимал.

Оқуға, үйірмелерге қызығушылығын жоғалтса, үйге сынған немесе жоғалған заттармен келсе, алаңдауға негіз бар.

Тұйықталса, үндемей қалса немесе мазасыздана берсе, мектеп пен сыныптастары туралы сөйлесуден қашса, онда буллингке күдіктену қажет.

Қорқып, күдіктеніп, мінез-құлқы күрт өзгерсе, бұған міндетті түрде мән беру керек.

Баланы қалай қолдау керек?

«Тыңдаңыз...

100 мыңға жуық адам Қазақстаннан көшіп кетсе де, шетелде отырып заңсыз зейнетақы алып келген. Бұл туралы еңбек және әлеуметтік қорғау министрі Светлана Жақыпова айтты.

Министр айтқан азаматтар елде тіркеуде тұрмайды, шетелде өмір сүреді. Арасында Ресей, Өзбекстанда тұратын азаматтар бар.

«100 мың азамат тіркеуде жоқ, бірақ зейнетақы алып отыр. Иә, арасында үйінде отырып, тіркеуден шығып қалған қарапайым кісілер бар. Бірақ негізінен ел арасында жоқ, тіркеуде тұрмайтын, шетелде жүріп зейнетақы алады. Ресейде, Өзбекстаннан да алып отырғандар бар. Түсініп отырсыздар ғой. Қазақстаннан да төлеп отырады, ол жақтан да төлейді», – деп түсіндірді Светлана Жақыпова.

Ол...

Мәжіліс депутаты Сергей Пономарев Алматының сәулеттік тұтастығы мен экологиялық тепе-теңдігін сақтау мақсатында қаланың өмірін тұралатып тұрған бейберекет құрылысты тоқтатуды сұрап, Үкімет басшысы мен Алматы әкіміне қайырылды.

Депутат «RAMS» құрылыс компаниясының жырға айналған жобаларына жеке тоқталғысы келетінін жеткізіп, өзіне аталған компания салып жатқан үй кешендеріне қатысты шағым өте көп түсетінін атап өтті.

«Компанияның көпшілік кешендері құрылыс нормаларын бұзудан бастап, ашық кемшіліктерге дейін қатаң сынға ілінуде. Бұрынғы жобаларын аяқтамастан аталмыш компания жаңа ауқымды жобаларды бастап жібереді», – дейді ол.

Депутаттың сөзінше, компания уәде еткен бірқатар әлеуметтік маңызы бар бастамаларын жүзеге асырмаған. Тар көшелерді кеңейту, трансформаторлық қосалқы станса...

«Қорлау» бабымен айыпталған Шымкент қалалық мәслихатының бұрынғы депутаты, кәсіпкер Қуаныш Дәулетәлиев сот отырысына тағы келмеді. Бұдан бұрын тағайындалған сот отырыстарына себепсіз келмеген оған іздеу жарияланған еді. Көп өтпей полиция Дәулетәлиевті тауып, сотқа жеткізген.

Сот кабинеті жүйесіндегі құжаттарға қарағанда, Дәулетәлиевтің ісін қалалық қылмыстық істер жөніндегі ауданаралық сотының судьясы Асхат Есенов қарап жатыр. Ол істі қарауды 9 қыркүйекке белгілеген. Бірақ 16 қыркүйекке қалдырған.

Сот отырысының қысқаша хаттамасында істің кейінге қалу себебі «сотталушының келмеуі немесе оның сотқа мас күйінде келуі» деп жазылған. Сот отырысы үзілісті қоса алғанда 12 минутқа созылған.

50 жастағы Дәулетәлиев бұдан бұрын сот отырысына себепсіз 3 рет келмеген. Полиция үйіне...

Ардақ Назаров мәжілістің ресми отырысында анасын туған күнімен құттықтады.

Жалпы отырыс кезінде депутат сауал жолдамас бұрын анасының 70 жас мерейтойымен құттықтағысы келетінін айтты.

«Бүгін менің анашымның туған күні, 70 жасқа толды. Құттықтауға рұқсат етсеңіз (Мәжіліс төрағасы Ерлан Қошановқа). Қадірлі анашым, (сізді) туған күніңізбен шын жүректен құттықтаймын. Сіздің мейірімге толы жүрегіңізге, жүзіңізден төгілген нұрға шомылып өстім. Анашым, әкетейым екеуіңіз құстың қос қанатындай мәңгі бірге болып, Құдай бере салған немерелеріңіздің қызығын көріңіздер. Анашым мен сізді қатты жақсы көремін. Сіздің алдыңызда басымды иемін. Баршаңыздың анаңыз аман болсын», – деді Назаров.

Депутаттың анасына деген жылы лебізіне әріптестер...

Гүлзира Айдарбекова сусабын даулағандарға ашу шақыра бастады. Бұған оқырмандарының алу жолын түсінбей жатқаны түрткі болған.

«Кейбір оқырмандарым тікелей эфирде саусақпен неше рет көрсетіп, мына телеграмға чек жіберіңіздер деп түсіндірсем де, неше рет сториске салып түсіндірсем де, түсінгісі келмей ме? Білмеймін. Ең болмаса, түк түсінбей жатсаңыздар, менің дайрегіме түбіртек пен телефон нөміріңізді жазып жіберіңізші. Біз де уайымсыз отырайық. Жұмысымды тамамдап…» – деп ұрсып жазба қалдырды Қайрат Нұртастың анасы.

Гүлзира Айдарбекованың пікірінше, әлеуметтік желіде ақшасына сусабын сатып алып, әлі ала алмай, дау тудырып жүргендердің ішінде жалған парақшалар бар.

«Фейк парақшамен әдейілеп, постымның астына «сусабынын қайда?» деп, елді кер...

Қазақстанда 1,1 млн адам 85 мың теңге немесе одан да төмен деңгейде жалақы алады. Бұл туралы еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрі Светлана Жақыпова мәлімдеді.

Бірыңғай жинақтаушы зейнетақы қорындағы аударымдар негізінде есептегенде, осы санның шамамен үштен бірі немесе 329 мың адамның айлық жалақысы 80 мың теңгеден төмен.

Бұған дейін «Аманат» партиясы Қазақстанда 1,8 млн адам жалақы алады деген ақпарат жариялаған еді.

85 мың теңге – елдегі ресми түрде ең төменгі жалақы көлемі. «2026–2028 жылдарға арналған республикалық бюджет туралы» заң жобасына сәйкес, жалақы мен зейнетақы көлемі өседі. Бірақ төменгі жалақы көлемі еш өзгеріссіз қалмақ.

Президент Қасым-Жомарт Тоқаев жолдауда толық емес отбасыларға берілетін көмек түрі мен жәрдемақы пайда болған соң, ажырасу көрсеткіштері күрт өскенін айтып, мұндай көмек түрін сынға алды. Журналистер Мәжіліс кулуарында Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрі Светлана Жақыповадан бұл мәселені қалай шешетінін сұрады.

«Президент жолдауда толық емес отбасыларға берілетін әлеуметтік көмек түрі пайда болған соң, елде ажырасу көрсеткіші өсіп кеткенін айтты. Министрлік толық емес отбасыларға берілетін көмекті қысқарта ма?» – деп сұрады журналист.

Министр жеңілдіктерді бірден алып тастамайтынын, салалық министрліктер мен құзырлы орган өкілдерімен ақылдаса отырып, нақты шаралар қабылданатынын жеткізді.

«Президентт...

2025 жылдан бастап жетім балалар мен ата-анасының қамқорлығынсыз қалған балаларды интернат ұйымдарына жолдау тәртібі өзгерді. Бұл туралы Оқу-ағарту министрлігі хабарлады.

Енді бала анықталған сәттен бастап қорғаншылық және қамқоршылық органдары оларды алдымен үш тәулікке дейін толық тексеруден өткізу үшін медициналық ұйымдарға уақытша орналастыруға міндетті.

«Бұл қадам баланың денсаулығын дер кезінде тексеруге, қажет болса медициналық көмек көрсетуге және заң аясында әрі қарайғы қолдауды ұйымдастыруға мүмкіндік береді. Ең бастысы – әрбір бала алғашқы күннен-ақ мемлекеттің қамқорлығы мен қолдауын сезінеді», – деп атап өтті ҚР Оқу-ағарту министрлігі Балалардың құқықтарын қорғау комитетінің төрағасы Насымжан Оспанова.

Депутаттардың бастамасы ҚР Міндетт...

Қазір алаяқтар дипфейк техноголиясын қолданып, танымал адамдардың атына жалған жарнама таратады. Ұлттық Банк соңғы уақытта жасанды интеллект (нейрожелілер) көмегімен жасалған алаяқтық әрекеттердің жиілегенін хабарлады.

Алаяқтар ресми тұлғалардың бейнеүндеулерін пайдаланып, жалған видеороликтер жасап таратады. Мұндай бейнелерде азаматтарға алаяқтардан зардап шеккен жағдайда тегін көмек көрсетілетіні айтылып, сенімге кірмек болады. Жалған видеолар YouTube, Instagram және TikTok әлеуметтік желілерінде жарнама арқылы тарайды.

Бұл үшін «дипфейк» технологиясы қолданылады. Ол адамның бейнесі мен дауысын шынайы етіп көшіруге мүмкіндік береді. Мұндай материалдар дезинформация тарату, қоғамдық пікірді манипуляциялау және мемлекеттік органдарға деген сенімді әлсіретуге бағытталған.

Ұлттық Банк азаматтарға бейнематериалдарды мұқият қарап, жасанды белгілерді байқауға кеңес береді. Видеодағы...

Мәжіліс депутаты Айдос Сарым бір палаталы парламентке тек партиялық тізім бойынша баруға болады деген бастамаға қатысты пікір білдірді.

Оның айтуынша, Қазақстанда партияға кіремін, тіркеймін деген адамға кедергі жоқ. Ал жылдап тіркеле алмай жүрген партиялардың еш әлеуеті жоқ деп санайды.

«Шындап келетін болсақ, ол партиялардың амбициялары бар, әлеуеті жоқ. Қолдан жасалып жатқан кедергі жоқ. Заңның талабына сай болсаң, жеткілікті. Әркім өзінің жағдайына қарау керек. Амбицияның заманы өтіп бара жатыр ғой. Билікті сынап жүрген 20 адам бір партияға бірігіп көрсін», – дейді ол.

Президент Қ.Тоқаев 8 қыркүйек күнгі жолдауында бір палаталы парламентке өту бастамасын көтеріп, ол...

Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрі Светлана Жақыпова «аутизмі бар балаларды өлтіру керек» деген блогердің сөзіне пікір білдірді. Министр бұл пікірге мүлде келіспейтінін жеткізді.

«Мұндай жағдайлар мен мәлімдемелер тіркелмеуі керек. Біз инклюзивті қоғам құрып жатырмыз. Мүгедектігі бар адамдарды кемсітуге жол бермейміз. Қазір аутизм бұзылысы бар балалар бірнеше мемлекеттік органның – Оқу-ағарту министрлігі, Еңбек министрлігі, Денсаулық сақтау министрлігінің ерекше бақылауында тұр. Біз бұл балаларды толық қолдаймыз, ал блогерге қатысты құқық қорғау органдары дұрыс шешім қабылдайды деп ойлаймын», – деді Светлана Жақыпова.

Бұған дейін блогер Райхан Жұмамұратова «аутистер көбейіп кетті, оларды емдеу керек, егер емделмесе өлтіру немесе...

Қазақстанда ЖІӨ биыл жақсы көрсеткіштерге көтерілді. Мұндайда ЖІӨ құрылымындағы жалақы үлесі де көтерілуі керек. Алайда биыл ЖІӨ құрылымындағы жалақы үлесі төмендеп, 28,8%-ды құраған. Ал өткен жылы бұл көрсеткіш 31% болған. Бұл туралы Мәжілісте депутат Ерлан Саиров айтты.

Мәжілісте «Дамушы елдерді ерекше ескере отырып, ең төмен жалақыны белгілеу туралы конвенцияны ратификациялау» мәселесі талқыланды. Конвенция ең төмен жалақыны белгілеу бөлігінде халықаралық стандарттарды енгізуді көздейді және Қазақстанның да осы саладағы халықаралық нормаларды сақтау мен орындауға бейілдігін растайды.

Депутат Ерлан Саиров конвенция талаптарында жалдамалы жұмыскерлердің әлеуметтік жағдайының үнемі өсіп отыруы ерекше ескерілгенін айтты. Бірақ елдегі жағдай өзгеше.

Алматыдағы «Қайрат» футбол клубының спорттық базасына УЕФА президенті Александр Чеферин арнайы сапармен ат басын бұрды.

Чеферинді клуб академиясының жасөспірімдер командалары – «Қайрат» U-15 пен «Қайрат» WU-17 ойыншылары, сондай-ақ көру қабілеті шектеулі жандарға арналған Kairat Blind Football командасы қарсы алды. Жас футболшылар Чеферинді ағылшын тілінде сәлемдеп, естелік сыйлық табыс етті.

Сапар барысында УЕФА президентіне клубтың инфрақұрылымы таныстырылды. УЕФА президенті тұрғын блокпен, асханамен, медициналық орталықпен, жаттығу залымен және заманауи алаңдармен танысып шықты. Чеферин жастар құрамына жасалған жағдайдың Еуропаның алдыңғы қатарлы клубтарына тән деңгейде екенін атап өтті.

Сонымен қатар, негізгі команда мен «Қайрат-Жастар» бапкерлер штабымен әңгімелесті. Сапар соңында Александр Чеферин «Қайратты» Чемпиондар...