Жаңалықтар

Мемлекет басшысы озық технологияларды қолдану пайдалы және тиімді болғанымен, оның сын-қатері де аз еместігін айтты. Сол себепті ЖИ пайдалану үшін тиісті заңнамалық негіз қалыптастыру қажет.

Қасым-Жомарт Тоқаев атап өткендей, елдегі ұлттық компаниялар, отандық кәсіпорындар инновациялық жобаларды белсенді түрде қолдануы керек. Өйткені озық технология дәуірінде түбегейлі өзгеріске дайын болу өте маңызды. Онсыз даму болмайтынын жеткізді.

«Тағы бір мәселе. Озық технологияларды қолдану, бір жағынан, пайдалы және тиімді болғанымен, екінші жағынан, сын-қатері де аз емес. Сондықтан Жасанды интеллектіні пайдалану үшін тиісті заңнамалық негіз қалыптастыру – аса өзекті міндет. Бұл бағытта біраз жұмыс істелді, әлі де істеліп жатыр«, —  дед...

«Самұрық-Қазына» директорлар кеңесінде виртуалды ЖИ-мүше пайда болды. Оны Digital Forum шарасында арнайы Тоқаевқа таныстырған.

Бүгін маған «Самұрық-Қазына» директорлар кеңесінің ЖИ технологиясымен жұмыс істейтін виртуальді мүшесінің қызметін көрсетті. Бұл – ұлттық суперкомпьютер мен Қазақстандағы Alem LLM үлкен тілдік модель базасында іске асырылған Орталық Азиядағы алғашқы жоба. Ішкі үдерістердің бәрін оңтайландыруға септігін тигізетін мұндай шешімнің маңызы зор», – деді ол туралы президент.

Нейрожүйе «Самұрық-Қазына» қорының ішкі және сыртқы құжаттарды, сонымен қатар директорлар кеңесінің 2008 жылдан бергі шешімдерін және басқа да жинақталған материалдарды талдаумен айналысады. Әзірлеушілердің ойынша, бұл қадам әлдеқайда негізделген әрі дәйекті шешім қабылдауға мүмкіндік береді.

Президент Қасым-Жомарт Тоқаев Астанада өтіп жатқан Digital Bridge 2025 халықаралық технологиялық форумында жасанды интеллект технологиясын жауапкершілікпен қолданудың маңызына тоқталды.

Тоқаев форумда Астанада Жасанды интеллектіні дамыту жөніндегі кеңестің бірінші отырысы өткенін атап өтті.

«Жиында білім беру мәселелері қаралды. Әлемге танымал сарапшылармен бірге адам капиталын дамыту мәселесі талқыланды, нақты міндеттер айқындалды. Ең бастысы, жасанды интеллект саласындағы тұңғыш зерттеу университетін құру туралы өте маңызды шешім қабылданды», – деді ол.

Сондай-ақ приезидент бүгін «Alem.ai» халықаралық жасанды интеллект орталығы жұмысын бастайтынын жариялап, орталықты инновациялар мен тың идеялардың мекені деп сипаттады.

«Жалпы...

Қыркүйек айында теңге долларға қатысты 10 теңгеден аса әлсіреп, 538,6-дан 549,07 теңгеге жетті. Бұл – 2025 жылғы ең жоғарғы көрсеткіш. Алайда сарапшылар мұндай құбылыс экономиканың іргелі факторларымен емес, нарықтағы уақытша сұраныспен байланысты екенін атап өтеді.

Halyk Finance сарапшыларының пікірінше, қыркүйекте теңгенің құнсыздануына негізінен инфрақұрылымдық жобаларға шетелдік валюта қажеттігі себеп болған. Бұл кезде доллар тапшылығы байқалғанымен, жағдай теңгенің ұзақ мерзімді тұрақтылығына қатты әсер ете қойған жоқ. Сарапшылар жыл соңына арналған болжамын өзгеріссіз қалдырып отыр: 1 доллар үшін 550–560 теңге деңгейінде.

Ал қазан айында теңгені қолдауға бірнеше фактор ықпал етеді. Біріншіден, доллар ұсынысы өседі, екіншіден, мемлекеттік шығын қысқарады. Ұлттық банк...

Қазақстанға келіп, азаматтық алу – қандастар үшін әлі де бюрократияға толы, қиын үдеріс. Соның салдарынан шетелде тұратын, білікті маман атанған кейбір этникалық қазақтар азаматтық алудан түбегейлі бас тартады. Сенат отырысында депутат Бекбол Орынбасаров осы мәселені көтерді.

Депутат сөзінде Швейцарияда тұратын дәрігер Серік Тұрсынның жайын мысалға келтірді. Ол шетелдегі тәжірибесін елде пайдаланып, қымбат аппараттар сыйлауға да дайын болған. Бірақ азаматтық ала алмайды.

«Ресми құжаттар оның ішінде паспортты рәсімдеуде артық талаптар қойылып жатыр. Бұл іс жүзінде қажет емес сияқты. Мысалы, Швейцария азаматы, этникалық қазақ, дәрігер-оқыушы Серік Тұрсын бірнеше мәрте уәкілетті органға жүгінгенмен мәселесін шеше алмаған. Маған және...

Алматы облысы соты экс-банкир Жомарт Ертаевты рақымшылық аясында босату туралы құжаттың не себепті күші жойылғанын түсіндірді.

Бұған дейін мәжіліс депутаты Абзал Құспан сот актісінің күші жойылғанын хабарлады.

Сотта Ертаевқа қатысты рақымшылықты қолдану мәселесі бойынша материал апелляциялық тәртіпте қаралған.

Оның алдында Алатау қаласы соты 2025 жылдың 2 қыркүйегінде Ертаевты рақымшылық аясында босатқан. Өтелмеген жаза мерзімі ретінде 11 ай 16 күн қалғанын көрсеткен.

Алайда апелляция сатысында өтелмеген жаза мерзімінің қате есептелгені анықталған.

«Ертаев 2020 жылғы 16 қарашадағы және 2021 жылғы 3 наурыздағы екі үкім негізінде сотталған. 2021 жылдың 25 маусымындағы Алматы қаласы Алмалы ауданы соты...

Президент Қасым-Жомарт Тоқаев жасанды интеллектіні бейбіт мақсатта ғана қолданылу керектігін айтты.

Digital Bridge 2025 халықаралық технологиялық форумында сөз сөйлеген мемлекет басшысы отыз жылдан астам уақыт бұрын Қазақстан бейбітшілік пен қауіпсіздік жолын таңдап, ядролық қарудан өз еркімен бас тартқанын еске салды.

«Бүгінде еліміз жасанды интеллект бейбіт мақсатта ғана қолданылуға тиіс деп батыл түрде мәлімдейді. Оның әскери салада, кибершабуылдарға және халықаралық тұрақтылыққа қатер төндіретін жобаларда пайдаланылуына жол беруге болмайды,- деді Президент.

Тоқаез өз сөзінде БҰҰ Бас Ассамблеясының таяуда өткен сессиясында Қазақстанның Ұйым аясында Жасанды интеллектіні басқару жөніндегі жаһандық диалог жұмысына атсалысуға дайын екенін...

Қостанай облысы ауруханасында дәрігерді соққыға жыққан Абылайхан Саринжеповке қатысты сот басталды.

Оқиға 2025 жылдың шілдесінде болған. Хирург операциядан кейін басқа науқастарды қабылдауға кіріскен. Сол уақытта кезекте тұрғандардың бірі дәрігерді ұрған. Салдарынан 34 жастағы дәрігер Антон Кистанов есінен танып, жансақтау бөліміне түскен.

«31» арнаның хабарлауынша, сотталушы кінәсін мойындайтынын, істеген әрекетіне өкінетінін айтқан. Мұндай әрекетке баруына ауырсыну, кезекте ұзақ уақыт тұру және дәрігердің дөрекілігі түрткі болған.

«Қалай ұрғанымды білмей қалдым, болған жағдайды өзім де түсінбей қалдым», – деген сотталушы Саринжепов.

Сотта Абылайхан Саринжеповтің бұған дейін де сотты болғаны айтылды. Ол ұрлық жасағаны үшін шартты жазаға...

БАҚ өкілдері арасындағы дәстүрлі «ҮРКЕР» – 2025 ұлттық сыйлығына өтінім қабылдау басталды. Жобаны Мәдениет және ақпарат министрлігі ұйымдастырады.

Өтінімдер 2025 жылғы 1-20 қазан аралығында қабылданады. Байқауға 2024 жылдың 12 тамызы мен 2025 жылдың 30 қыркүйегі аралығында республикалық немесе өңірлік баспа және интернет-басылымдарда жарияланған, радиоэфирге шыққан материалдар қабылданады. Әр үміткер байқаудың тек екі номинациясына ғана қатыса алады.

Өтінімдер urker-awards.kz ресми сайтында 11 номинация бойынша қабылданады:

ChatGPT жасаушы OpenAI компаниясының қызметкерлері акция сатуды аяқтады. Құны 500 млрд долларға бағаланған компания әлемдегі ең қымбат стартап атанды. Бұл туралы Kursiv.Media Bloomberg мәліметіне сүйене отырып хабарлайды.

Басылымның OpenAI компаниясындағы жағдаймен жақсы таныс дереккөзінің айтуынша, қазіргі және бұрынғы қызметкерлер шамамен 6,6 млрд долларға акция сатуды аяқтаған. Сауда барысында компанияның өзінің құны 500 млрд доллар деп бағаланған.

Осылайша, ChatGPT иесі миллиардер Илон Масктің SpaceX-ін артта қалдырып, әлемдегі ең қымбат стартап атанды. Бұған дейін компания 300 млрд доллар тұрады деп бағаланған.

Bloomberg мәліметінше, қызметкерлер акцияларды инвесторлар тобына сатқан. Олардың арасында Thrive Capital, SoftBank, Dragoneer Investment Group, MGX және T. Rowe...

Қазақстанда микроқаржы беру мен коллекторлар қызметін бақылау күшеймек.
Қаржы нарығын реттеу және дамыту агенттігі бұл салада міндетті өзін-өзі реттеу институтын енгізуді ұсынды.

Агенттік төрағасы Мәдина Әбілқасымованың айтуынша, екі деңгейлі қадағалау жүйесін құру шағын несие берушілер мен коллекторлардың жұмысын тәртіпке келтіріп, тұтынушылардың құқығын қорғауды күшейтеді.

Қазақстанда 899 микроқаржы ұйымы мен 197 коллекторлық агенттік жұмыс істейді. Олардың жалпы несие портфелі 3,2 трлн теңгеге жетіп, 2021 жылдан бері екі еседен аса өскен. Оның ішінде 1,9 трлн теңге бизнеске берілген микрокредиттер.

Алайда қызмет ауқымы ұлғайған сайын шағымдар да көбейген. 2024 жылдан бері жүргізілген тексерулердің нәтижесінде 1 175 айыппұл салынып, жалпы көлемі 431 млн теңгеден...

Дмитрий Бивол «Зенит» клубында жаттығып, қазақстандық футболшы Нұралы Әліппен спарринг жайлы пікір білдірді.

Оның пікірінше, қазақтар бокстан бірінші разрядпен туады.

Жартылай ауыр салмақта WBA Super, IBO, IBF, The Ring және WBO тұжырымдары бойынша әлем чемпионы ресейлік боксшы Дмитрий Бивол Санкт-Петербургтің «Зенит» футбол клубында жаттығуға қатысып жүр.  Сонымен қатар ол қазақстандық қорғаушы Нұралы Әліпке қарсы спарринг туралы сұрақтарға жауап берді.

«Алғаш рет әлемдік деңгейдегі футбол клубына келіп отырмын. Әрине, спортшы ретінде мұндағы барлық процестерді – жаттығу, қалпына келу, асхана, жатақхана – жақсы түсінемін. Тіпті жаттығуға қатыстым. Маған жігіттермен бірге жүгіруге, жылдамдыққа жұмыс істеуге мүмкіндік берді. Ал...

Алматыда құрылыс мерзімін бұзған мердігерлер қала жобаларына қатыстырылмайды. Бұл туралы қала әкімі Дархан Сатыбалды Әуезов ауданындағы әлеуметтік нысандардың құрылыс және қайта жаңғырту барысын тексеру барысында айтты.

Әкімдік мәліметінше, биыл шілдеде №2 Алматы мемлекеттік педагогикалық колледжінің ғимаратына қосалқы ғимарат салу аяқталуы керек еді. Алайда «Golden City DS» ЖШС шартта белгіленген мерзімге үлгермеген. Осыған байланысты Құрылыс басқармасы сотқа талап арыз беріп, оны міндетіне салғырт қараған мердігер ретінде қатысушылар қатарынан шығару және айыппұл өндіру мәселесін көтерген.

Алматы әкімі сондай-ақ мерзімді бұзған мердігерлер жекелеген жағдайда құқық қорғау органдары арқылы жауапкершілікке тартылатынын атап өткен.

«Компания нысанды толық аяқтамайынша, жаңа тендерлерге...

Қазақстанның ОПЕК+ алдындағы өтелмеген міндеттемесі көбейіп отыр. Ұйым хатшылығы ұсынған жаңа кестеге сәйкес, Қазақстанның қосымша қысқартуы тиіс мұнай көлемі 2,917 млн баррельге жетті. Бұған дейінгі жоспар 2,63 млн баррель болған.

Яғни Қазақстан келісілген квотадан артық өндірген мұнайын алдағы уақытта қара алтын өндірісін қысқарту арқылы өтеуі тиіс. Жаңа кестеге сәйкес, Қазақтан 2026 жылдың алғашқы жартыжылдығында мұнай өндірісін біраз шектеуге тура келеді.

Мәселен, қараша айында қысқартылатын өнім көлемі 30 мыңнан 86 мың баррельге, желтоқсанда 35 мыңнан 126 мың баррельге дейін жетті. Ал 2026 жылдың қаңтар–маусым айларында мұнай өндірісі айына 198 мыңнан 656 мың баррельге дейін қысқаруы керек.

Осылайша, Қазақстанға түсетін...

Шерхан Қалмырзаның бала күнгі фотосы жария болды. Онда анасымен бірге Астана-Вильяреал матчын тамашалаған сәті бейнелеген.

Анасы Сауле Рабаева Шерханды бала күнінен футболды жақсы көруге баулығаны осы суреттен көрінеді. Қазақстандықтар атақты жас қақпашыны осындай жетістікке жеткізген анасы екенін айтып, алғыс білдіріп жатыр.

«Ерінбей сол кезде балаға көңіл бөліп, футболға апарып жүрген», «Керемет көрніс! Анасына Алла разы болсын», «Әр баланың осындай жетістіктерге жетуіне аналар деген өз жанын беруге дайын», – деп жазып жатыр оқырмандары.

Айта кететіп жайт, «Қайрат» қақпашысы Шерхан Қалмырзаның анасы Сауле Рабаева қазір көпшілікке танымал болып үлгерді. Ол бұрын ұлының Самат Смақовтың қызы Самирамен...

Израиль Әскери-теңіз күштерінің кемелері Газа секторына жетпек болған көмек флотилиясындағы бірнеше кемені тоқтатты. Олардың ішінде белгілі экобелсенді Грета Тунберг те болған. Қазір ол кемедегі басқа жолаушылармен бірге Израиль портына жеткізілді деп хабарлайды елдің СІМ-і.

«Грета мен оның достары қауіпсіз жерде және аман-есен», – деп жазылған Израиль билігінің хабарламасында.

Биыл маусым мен шілде айларында еуропалықтар теңіз арқылы Газа секторына гуманитарлық көмек жеткізуге талпыныс жасады. Бірақ Израиль әскери күштері жүк тиеген бірнеше кемелерді ұстап, экипажын қамауға алып, кейін елден шығарды. Маусым айында Грета Тунберг те Газа жағалауынан шамамен 185 шақырым қашықтықта тоқтатқан флотилияда болған еді.

Ал...

Bain Capital инвестициялық компаниясы Costa Coffee кофеханалар желісін сатып алуға өтініш берді. Бұған дейін Coca-Cola Co. оны 2,7 млрд долларға сатуға шығарған. Бұл туралы Kursiv.Media Financial Times мәліметіне сүйене отырып хабарлайды.

Басылым дереккөздерінің айтуынша, Bain Capital өкілдері қыркүйектің аяғында Ұлыбританиядағы ең ірі кофеханалар желісін сатып алуға өтініш тапсырған. FT дерегінше, қызығушылық танытқандар арасында Asda, TDR Capital инвесторлары да бар. Дереккөздер кофеханаларды Apollo да сатып алғысы келетінін айтты.

Лондонда 50 жылдан астам уақыт бұрын құрылған Costa қазір әлемдегі ең ірі екінші кофеханалар желісі. Оның алдында Starbucks қана тұр. Costa-ның Ұлыбритания мен Ирландияда 2,7 мыңнан астам филиалы бар. Бренд Coca-Cola-ға...

Түрік актері Бурак Өзчивит Ақтауға келіп, «Қорқыт ата» түркі халықтарының кинофестивалінің басты қонағы болды.

Lada.kz ақпаратына қарағанда, танымал түрік актері қызыл кілемге шығып, жанкүйерлерімен кездеседі.

Айта кететін жайт, Ақтауда түркі халықтарының халықаралық кинофестивалі басталды.

Фестиваль 1 қазанда ашылып, 4 қазанға дейін жалғасады. Қала тұрғындары мен қонақтары актерді қызыл кілемнен көрді. Ұйымдастырушы Балжан Әмірғазиеваның айтуынша, салтанатты шара «Достық үйі» алдындағы алаңда өткен.

2 қазанда  Бурак Өзчивитпен кездесу жоспарланған. Онда жанкүйерлер актерге сұрақ қоя алады. Кездесуге қатысу үшін алдын ала аккредитациядан өту қажет. Тек алғашқы 200 адам ғана қатысу мүмкіндігіне ие болады.

Ұйымдастырушылардың айтуынша, фестивальдің ең жарқын оқиғаларының бірі – Өзчивитт...

Ауыр қылмысы үшін сотталған экс-банкир Жомарт Ертаев бостандыққа шықпайтын болды. Бұған дейін оның 144 млрд теңге жымқыруды ұйымдастырғанына қарамастан Конституцияның 30 жылдығына байланысты жарияланған рақымшылыққа ілінгені хабарланды.

Мәжіліс депутаты Абзал Құспанның хабарлауынша, Ертаевқа қатысты сот қаулысының күші жойылды.

«Өтінішімді қолдап, әділ шешімге ықпал еткен Бас прокуратура, Алматы облысының прокуроры мен сотына, сондай-ақ мәселені алғаш көтерген журналистер қауымына алғыс айтамын», – деп жазды Құспан әлеуметтік желідегі парақшасында.

Рақымшылыққа қалай ілінді?

Ертаевқа алғашқы сот үкімі 2020 жылы шықты. 2021 жылдың наурызында сот жазаны жеңілдетіп, 11 жылдың орнына 9 жыл жаза тағайындады. Оған рақымшылық қыркүйект...

Алматылық «Қайрат» футбол клубы Чемпиондар лигасының алғашқы екі турынан кейін турнир кестесінің соңында тұр. Команда әзірге ұпай жинай алмай, 36-орынға табан тіреген. «Қайрат» екі ойында бір гол соғып, тоғыз гол жіберіп алды.

Бірінші турда «Қайрат» Португалияның мықты клубы «Спортингке» 1:4 есебімен жол берді. Екінші кездесуде қарсыласы «Реал Мадрд» болып, ойында алматылықтар 0:5 есебімен жеңілді.

Осылайша, Рафаэль Оразбахтин шәкірттері екі турдан кейін ұпай қорын ашпаған жалғыз команда болып қалды.

«Қайрат» енді 21 қазанда Алматыда Кипрдің «Пафосын» қабылдайды. Бұл матч қазақстандық клуб үшін алғашқы ұпайға қол жеткізуге жақсы мүмкіндік болмақ

«Қайрат» – «Реал Мадрид» ойыны кезінде онлайн трансляция...

Forbes Real-Time Billionaires дерегіне сәйкес, 1 қазан кешке Илон Масктің байлығы 500 млрд долларға көтерілген. Кейін көрсеткіш сәл төмендеп, қазір 499,1 млрд долларды құрайды.

Масктің дәулетінің өсуіне Tesla акцияларының шамамен 4%-ға қымбаттауы әсер етті. Акциялардың қымбаттауы бір күнде оның байлығын 9,3 млрд долларға арттырды. Tesla акциялары сәуірден бері екі есе өскен. Сол кезде Маск мемлекеттік басқару саласындағы қызметінен кетіп, Tesla-ға көбірек уақыт бөлуге шешім қабылдаған еді.

Forbes мәліметінше, Масктің байлығы тек Tesla-мен байланысты емес. Мысалы, желтоқсаннан бері SpaceX компаниясының құны 50 млрд долларға өсті. Қазір Масктің компаниядағы үлесі 168 млрд долларға бағаланады (42%). Сонымен қатар xAI компаниясының әлеуметтік...

АҚШ Украинаға Ресей аумағындағы энергетика нысандарына алыстан соққы жасауға мүмкіндік беретін барлау мәліметтерін беруге келісті. Бұл туралы The Wall Street Journal басылымы жазады.

Барлау деректерін неге береді

Америкалық шенеуніктердің айтуынша, жаңа келісім Украинаға мұнай өңдеу зауыттары, құбырлар, электр станциялары мен өзге де стратегиялық нысандарға дәл соққы жасауға мүмкіндік береді. Бұл шешім Ресейдің мұнайдан түсетін табысын қысқартуға бағытталған.

Reuters агенттігі атап өткендей, АҚШ Киевке барлау деректерімен бұрыннан беріп келеді. Алайда жаңа келісім Украинаға алыс қашықтықтағы соққыларды тиімді жүзеге асыруға жол ашпақ.

НАТО одақтастарына үндеу

WSJ дерегінше, АҚШ сондай-ақ НАТО елдеріне Украинаға осылай қолдау көрсету...

Берлинде ХАМАС атынан лаңкестік шабуыл дайындаған деген күдікпен үш адам ұсталды. Бұл туралы Euronews хабарлайды.

Полиция ақпаратына сәйкес, ұсталған азаматтар арасында 36 жастағы ливандық неміс, 44 жастағы сириялық неміс және 43 жастағы ливандық бар.

Күдіктілер ХАМАС-тан қару-жарақ пен оқ-дәрі сатып алу туралы тапсырма алды деп болжанған. Ақпаратқа сәйкес, олар Берлиндегі еврей және Израиль нысандарына шабуылдар жоспарланған. Шабуылға дайындық жаздан бері жүргізіліп келген.

«Федералды прокуратура күдіктілерді шетелдік террористік ұйымға мүше болды және ауыр қылмыстар дайындады деп айыптайды. Полиция түрлі қаруды тәркіледі», – деп түсіндірген материалда.

Айта кетейік, осыған дейін Израиль премьер-министрі Биньямин Нетаньяхудың Газадағы соғысты...

Қазақстанның тұңғыш президенті Нұрсұлтан Назарбаевтың немересі Нұрәли Әлиев әкесі Рахат Әлиевтің Қазақстан футболына қосқан үлесін еске салды.

Нұрәли Әлиевтің жазуынша, әкесі Рахат Әлиев Қазақстан Футбол федерациясының басшысы болып тұрған кезде Қазақстан Азия конфедерациясынан шығып, ресми түрде УЕФА мүшесі болған.

«Соңғы күндері, жатқан жері жайлы болсын, әкем Рахат Әлиевке қатысты көптеген жылы сөздер естідім. Және кездейсоқ емес. Ол Қазақстан футбол федерациясын басқарған кезде, яғни 2002 жылғы 25 сәуірінде еліміз Азия конфедерациясынан шығып, UEFA-ға ресми түрде кірді. Стокгольмдегі Мишель Платинимен келіссөздер және оның 2005 жылы Алматыға алғашқы келуі есімде», – деп жазды Әлиев.

Бұған қоса, Нұрәли...