Жаңалықтар

Мәжіліс депутаты Екатерина Смышляева жасанды интеллект мемлекеттік қызметшілердің орнын баспайтынын айтады.

Оның сөзінше, жасанды интеллект сараптауды қажет ететін қызметті алмастыра алады.

«Осы операциялардан бөлек ЖИ қосымша жұмыс орындарын және қосымша қажеттілікті де туындатады. Мысалы, білікті салалық агентті «үйрету» үшін ол агентпен жұмыс істейтін он шақты маман болуы керек. Олар өз біліктілігін пайдаланып, оны қайта оқытып, кейін ол белгілі бір процесті өздігінен орындай алатын дәрежеге жетеді. Демек осы адам еңбегі бәрібір сұраныста болады. Сондықтан функциялар жойылмайды, жұмыс орындары қысқармайды, оның орнына функциялар қайта бөлінеді. Яғни, адамның күнделікті тапсырмаларға емес, шығармашылыққа, біліктілікті қажет ететін тапсырмаларға көбірек уақыты болады...

Өзбекстан президенті Шавкат Мирзиёев елдегі мақтаны шығынсыз жинап алу үшін 10 күнге төтенше жағдай жариялады. Бұл жайлы Gazeta.uz басылымы жазады.

Биыл елде 875 мың гектар жерге мақта егілген, бірақ оны жинап алу қарқыны төмен. Сурхандария, Хорезм, Ферғана және Әндіжан облыстарындағы көрсеткіштер қанағаттанарлық деп танылса, Самарқанд, Сырдария және Навои облыстарындағы жағдай әлі де қанағаттанарлықсыз. Жинауға 900-ден астам техника тартылған, фермерлерге жанармай мен тыңайтқыш жеңілдікпен беріліп отыр.

Ауыл шаруашылығын қолдау қоры департаментінің директоры Абдурашид Исроиловтың айтуынша, биыл қытайлық мақта сорттары егілген. Сол егінді шығынсыз жинау үшін төтенше жағдай жарияланып отыр. Жұмысшыларға күн сайын қолма-қол ақша төлеу жүйесі енгізіледі, техникалардың жұмысы...

2025 жылдың қыркүйегінде Ұлттық Банк «айналым» тетігі аясында, яғни отандық өндірушілерден алтын сатып алуға жауап ретінде валюта сату арқылы экономикадан 290 млрд теңгені алып тастады. Алдағы тоқсанда осы тәсілмен 1,4 трлн теңгені айналымнан шығармақ.

Реттеуші атап өткендей, әлемдік нарықта алтын бағасының өсуі теңге эмиссиясын арттырды. Сондықтан алынған өтімділік көлемі осы үрдістен кейін қалып отыр.

Осыған байланысты төртінші тоқсанда Ұлттық Банк қосымша 1,4 трлн теңгеге баламалы сома көлемінде шетел валютасын сатуды жоспарлап отыр. Бұл ай сайын орта есеппен 466,7 млрд теңгеге тең, яғни тамыз-қыркүйек айларындағы көрсеткіштен 60,9%-ға артық.

Қазір әлемдік нарықта алтын бағасы рекорд орнатып унциясы...

Президент Тоқаев білім беру саласына жасанды интеллектіні кеңінен енгізу барысында оның қауіп-қатерлерін қаперден шығармауды ескертті.

Тоқаевтың пікірінше, бұл жерде жасанды интеллектіні теріс пиғылда пайдалану секілді этикалық мәселелер бар.

«Нейрожелі берген жауапқа сеніп, оқушылар сыни пайымдау, іздену және сараптау қабілетінен айырылып қалуы мүмкін. ЖИ білім беру үдерісін жетілдіруге тиіс. Бірақ оның іргелі негізін алмастырмауы керек. Сондықтан Үкімет академиялық адалдықты қамтамасыз ету бағытында кешенді шаралар қабылдауы қажет», – деді Президент.

Президент еңбек нарығы күн санап өзгеріп жатқанын атап өтті.

«Көптеген кәсіп иелерінің жұмысын енді автоматты жүйе атқаратын болады. Мұндай үрдіс қазірдің өзінде...

Шымкентте 22 мыңнан аса баланың әкесі, не шешесінен алимент өндіріледі. Бүгінде борышкерлердің берешегі 4 млрд 640 млн теңгеге жеткен. Алимент төлеушілердің ішінде әйелдер де бар.

Шымкентте 14 мыңға жуық адам алимент төлеуден жалтарып жүр. Салдарынан алимент берешегі 4 млрд 640 млн теңгеге жеткен. Бұл туралы қала прокурорының көмекшісі Бауыржан Мырзаәлиев Kursiv.Media хабарлады. Оның пікірінше, алимент өндіру әлеуметтік маңызы жоғары істердің санатына жатады. Биылғы жылдың бүгінгі күніне дейін прокуратураның араласуымен мәжбүрлі түрде 600 миллион теңгеден аса алимент өндірілген.

«Биыл алимент төлеу туралы сот шешімін орындамағаны үшін 291 борышкер әкімшілік жауапқа тартылды. Оның ішінде 195 борышкерге қатысты...

Президент Қасым-Жомарт Тоқаев жасанды интеллект (ЖИ) саласында мамандар даярлайтын мамандандырылған зерттеу университетін құруды тапсырды.

Университетке ерекше мәртебе беріледі. Ал оның жұмысына әлемнің үздік жоғары оқу орындары тартылады. Үкімет тиісті ұсыныстарды 2025 жылдың соңына дейін дайындауы тиіс.

Мемлекет басшысы бұл университет ғылым, білім және инновацияның орталығына айналуы қажет екенін айтты. Негізгі мақсат – жасанды интеллекті экономиканың барлық саласына енгізе алатын кадрлар даярлау.

«Бүгінде жаһандық білім мен технология нарығындағы бәсекелестік аса жоғары. Сондықтан талантты жастардың сапалы білімді шетелде ғана емес, өз елінде де алуына мүмкіндік болуы керек. Қазақстанның болашағы осыған байланысты», – деді Президент.

Сондай-ақ Қасым-Жомарт Тоқаев жасанды...

Қырғызстан президенті Садыр Жапаров балалар мен әйелдерге қарсы жасалған қылмыстарға өлім жазасын енгізуді тапсырды.

24.kg ақпаратына қарағанда, кәмелетке толмаған Айсулуу есімді қызды Қырғызстанда ерекше қатыгездікпен өлтірген. Осы іс Садыр Жапаровтың жеке бақылауына алынды. Бұл туралы оның баспасөз хатшысы Аскат Алагозов хабарлаған.

Айтуынша, президент қоғамды дүр сілкіндірген «бұл қылмыс туралы хабарды терең өкінішпен» қабылдаған.

Жапаров өзінің әкімшілігі жанындағы құқықтық қамтамасыз ету басқармасының бастығы Мурат Укушевке заңнамалық өзгерістерді дайындауды тапсырған. Ондағы мақсат – балаларға, қыздарға және әйелдерге қарсы жасалған қылмыстар үшін жазаны барынша қатаңдату.

Атап айтқанда, балаларды зорлаған, сондай-ақ әйелдерді зорлап өлтіргені үшін өлім жазасын енгізу нормасы қарастырылып жатыр. Садыр Жапаровты...

Мәжіліс депутаты Бақытжан Базарбек «Қайрат» пен «Реал Мадрид» арасындағы матчты тамашалауға барып, стадионға кіру кезінде-ақ ұйымдастыру жұмысы дұрыс жүрмегенін аңғарғанын мәлімдеді.

Депутат: шетелдік тәжірибе қажет

Депутаттың айтуынша, матчты ұйымдастыру деңгейі көңіл көншітпеген. Мыңдаған жанкүйер сағаттап кезекте тұрып, стадионға кіре алмай қиналған.

«Жанкүйерлерді кіргізуде ешқандай өркениетті тәртіп болмады. Ең алдымен, еріктілер өте көп болды. Бірақ еріктілер бұл үлкен топқа көмектесе алмады. Қоғамдық тәртіпті реттейтін бірыңғай жүйе мүлде болмады», – деді ол.

Базарбек қазақстандық спорт шенеуніктерін, Футбол федерациясы мен Туризм және спорт министрлігін Еуропаға тәжірибе алмасуға жіберу қажет деп санайды. Оның пікірінше, олар Милан мен...

Қазақстанның банк секторы 2025 жылғы тамыз айында 223 млрд теңге таза пайда тапты. Ұлттық банк мәліметінше, сегіз айдың қорытындысы бойынша жиынтық табыс 1,86 трлн теңгеге жеткен.

Осылайша, қазақстандық банк секторы тамыз айында айтарлықтай табыс көрсетіп, жылдық жиынтық өсімді сақтап отыр. Көш басында Halyk Bank мен Kaspi Bank тұр. «Банк ЦентрКредит» жоғары серпін көрсетіп, алғашқы үштіктегі орнын нығайтты. Дегенмен, бірқатар банктер, әсіресе BNK Commercial Bank пен Заман-Банк айлық шығынға ұшыраған

Ең ірі табыс тапқан банктер

Айлық көрсеткіш бойынша бірінші орында Halyk Bank келеді. Тамыз айында банк табысын 78,9 млрд теңгеге арттырып, жыл басынан бергі жиынтық пайдасын...

УЕФА Чемпиондар лигасының ресми аккаунтында топтық кезеңнің екінші турындағы үздік төрт қақпашыны таңдады. Олардың қатарында «Қайраттың» ең жас қақпашысы Шерхан Қалмырза да бар.

УЕФА Мбаппенің соққысын қайтарған Шерханның сейвін үздік деп тапқан. Одан бөлек тізімге Угурджан Чакыр («Галатасарай»), Роберт Санчес («Челси») және Витезслав Ярош («Аякс») енді.

Шерхан қатарынан екінші рет Чемпиондар лигасының үздік қақпашылары қатарына кірді. Бұған дейін «Спортингке» қарсы өткен матчта жеңіліп қалғанына қарамастан, УЕФА қазақстандық қақпашының ойынын ерекше атап өткен еді.

Алматыда өткен тарихи матчта «Қайрат» «Реал Мадридтен» 0:5 болып ойсырай жеңілді. Бірақ соған қарамастан қалың көпшілік жас қақпашының ойынына тәні болып, мақтауын...

ІІМ орынбасары Санжар Әділов Қуандық Бишімбаев пен ҰҚК-нің бұрынғы басшысы Кәрім Мәсімовке түрмеде ерекше жағдай жасалып жатыр деген қауесетті жоққа шығарды.

Оның айтуынша, бұл жалған ақпарат.

«Олар жазасын заң талаптарына сәйкес өтеп жатыр», – деді Әділов журналистке берген сұхбатында.

Журналистер кезінде лауазымды қызметтер атқарып, істі болғандарға қандай да бір жеңілдіктер жасала ма деп сұрады. Әділов заң барлығына ортақ, ондай тұлғаларға артықшылықтар болмайды деп сендірді.

Еске салайық Қуандық Бишімбаев 2024 жылдың мамырында азаматтық некедегі жары Салтанат Нүкенованы ерекше қатыгездікпен өлтіргені үшін 24 жылға сотталған болатын.

Сот оны жүйелі түрде азаптап, аса қатыгездікпен кіс...

Атом электор стациясының құрылысына қажет тауар мен қызметтің 30%-ын отандық компаниялар ұсынады. Осы мақсатта Атом энегиясы жөніндегі агенттік жанынан арнайы департамент құрылған. Бұл туралы Мәжіліс кулуарында Алмасадам Сәтқалиев мәлімдеді.

«Ол Үкімет, «Атамекен» палатасымен білесіп арнайы ұлттық жоспар құрмақ. Бұл құжатта атом станциясын қажет қызмет түсін қандай қазақстандық өндіріс ұсына алатыны, қандай өндіріс орнын ашуға болатыны сараланады. Отандық қызмет ұсынушылардың реестрі жасалып, олар атом саласының талаптарына қаншалықты сай келетіні тексеріледі», – деді агенттік төрағасы.

Сәтқалиевтің айтуынша, Қазақстанның бұл бағытта тәжірибесі бар. Қашаған кен орынын игеру барысында отандық өнім үлесін 30%-ға жеткізу мақсатында бірқатар өндіріс орны ашылған...

Каспий теңізінің жағалауында атом энергетикасы нысандарын салу мүмкіндігі қарастырылып жатыр. Бұл туралы Атом энергиясы жөніндегі агенттіктің төрағасы Алмасадам Сәтқалиев мәлімдеді.

Оның айтуынша, агенттік жақын арада өңірде арнайы зерттеу жүргізуді жоспарлап отыр.

«Батыс Қазақстан, Каспий жағалауы шағын және орта қуаттағы ректорлы атом станциясы салыну мүмкін өңір ретінде қарастырылып жатыр», – деді ол.

Сәтқалиев атап өткендей, нысан құрылысы туралы шешім қабылдауда МАГАТЭ ұсынған барлық базалық талап ескеріледі. Олардың ішінде сейсмикалық жағдай, қауіпсіздік, су айдынының болуы және жеткілікті көлемдегі су ресурстарының қолжетімділігі бар. Осы факторларды зерттеу жоспарланып отыр.

Агенттіктің басшысы Қазақстанда мұндай нысандарды пайдаланудағы тәжірибе бар екенін...

«Қайрат» – «Реал Мадрид» матчына билеттерді 4-5 есе бағамен сатқан алып-сатарлар да, ойынға кіре алмай қалған жанкүйерлер де болды. Бірақ ІІМ ондай жағдайларды естімеген, ешқандай шағым түспеген.

«Аталған ақпаратты сізден естіп тұрмын. Біз тексеру жүргізуге дайынбыз, ол үшін бізге арыз түсуі керек. Соған қарай міндетті түрде тексеріс жүргізіп, процесуалдық шешім қабылдаймыз», – деді журналистерге ІІМ орынбасары Санжар Әділов.

Ол матч жоғары деңгейде өтті, қауіпсіздік жағынан ешбір кемшілік болған жоқ деп есептейді.

«Жоғары деңгейде өті, қауіпсіздік шаралары қабылданды. Меніңше, біздің тарапымыздан ешқандай кемшіліктер болған жоқ. Қоғамдық тәртіпті жоғары деңгейде қамтамасыз...

Ішкі істер министрлігі Қарағандыда ес-түссіз күйде табылған полиция майорының жағдайына байланысты ресми себептер әлі анықталмағанын хабарлады. Қазір сот-медициналық сараптаманың қорытындысы күтілуде.

Қылмыстық істі арнайы топ тергеп жатыр

Ішкі істер министрінің орынбасары Санжар Әділов тергеу басталып кеткенін мәлімдеді.

«Аталған факті бойынша қылмыстық іс қозғалды. Арнайы жедел-тергеу тобы құрылды, ішкі қауіпсіздік департаменті де тартылды. Сонымен қатар, қызметтік тексеріс жүргізіліп жатыр», – деді ол.

Санжар Әділовтің айтуынша, қазіргі уақытта сот-медициналық сараптама тағайындалған. Ол қыздың қайтыс болу фактісін және полицейдің ес-түссіз болу себебін анықтауы тиіс.

«Аталған қылмыстық іс аясында барлық қажетті тергеу амалдары жүргізіледі. Егер аумақты...

Үкіметтің жаңа Салық кодексі аясында салық жеңілдіктерін кімдер алатыны туралы қаулы жобасы Ашық НҚА порталында талқыланып жатыр. Соған байланысты Қазақстандағы жекеменшік мектептер премьер Олжас Бектеновке хат жазып, қосылған құн салығынан босатуды сұрады. Kursiv.Media осы құжатпен танысып шықты.

Мектепке ауыр салық салса, оқу ақысы қымбаттайды

Премьер-министр атына жолданған хатты Жекеменші білім беру ұйымдарының республикалық қауымдастығы 27 қыркүйекте жолдаған. Ұйым төрайымы Роза Садықова балабақшаларға ғана емес, жеке мектептер мен колледждерге, жоғары оқу орындарына салық жеңілдіктерін пайдалануға мүмкіндік беруді сұрады.

«Жекеменшік ұйымдар ұсынатын білім беру қызметтерінің бәрін, соның ішінде балабақшаларды, жеке мектептерді, колледждер мен жоғары...

Атом энергиясы жөніндегі агенттік төрағасы Алмасадам Сәтқалиев электр қуатының тарифінің көтерілуіне АЭС құрылысының қатысы жоқ екенін мәлімдеді.

Сәтқалиев бұл мәселені құзырлы органдар қадағалайтынын алға тартып отыр.

Мәжіліс дәлізінде Алмасадам Сәтқалиевке: «Алматы қаласы мен Алматы облысында қазан айынан бастап электр қуатының тарифтері өсетіні мәлім. Үлкен ауылы үшін бөлек тариф бөлінген. Бұл АЭС салумен байланысты ма», – деген сауал қойылды.

Агенттік төрағасы Алмасадам Сәтқалиев мұны үзілді-кесілді жоққа шығарды.

«Мұның АЭС салуға ешқандай қатысы жоқ. Тиісті алгоритм, тиісті тұтынушылар тобы бар. Энергетика министрлігіндегі бұл есептерді құзыры шеңберінде бәсекелестікті қорғау агенттігі тексереді», – деді Алмасадам Сәтқалиев.

Сонымен қатар, еліміздегі

Қазақстан АЭС құрылысына қажет қаржыны Ресейден қарызға алатыны белгілі. Атом энергиясы жөніндегі агенттік төрағасы Алмасадам Сәтқалиев оны вендор мемлекет береді дегенімен, Қазақстан Ресейден қанша қарыз алатынын нақтыламады.

«Егер вендор мемлекет конкурсқа өткізген құжатында қарыз береміз десе, осыны орындауы тиіс. Қазіргі кезде АЭС құрылысына 14 млрд доллар қаржы кетеді десек, тараптардың келуіне қарай, осы соманың 80-90 пайызы вендор есебінен жабылуы керек», – деді Сәтқалиев.

Ал қалған 10-20%-ын қарыз алушы мемлекет – Қазақстан өз бюджетінен шығаруы тиіс.

Яғни Ресей үкіметі Қазақстан үкіметіне қарыз береді. Алайда Сәтқалиев бұл қарыз шарттары әлі нақтыланбағанын айтты. Қазіргі кезде келіссөз жүріп жатыр.

Алматының орталық стадионында алматылық «Қайрат» пен мадридтік «Реал» арасында матч өтті. Ойын чемпиондар лигасының топтық кезеңі аясында өткен. Есеп 0:5. «Қайрат» өз алаңында есе жіберді.

Ойыннан кейін әлеуметтік желіде матчты тамашалауға келгендердің фото-видеосы тарап жатыр. Мәселен VIP-Premium қатарында «Қайрат» клубының басшысы Қайрат Боранбаев, туризм және спорт министрі Ербол Мырзабосынов, Алматы қаласының әкімі Дархан Сатыбалды, Футбол федерациясының президенті Марат Омаров бар.

Сондай-ақ көпшілік футболға Қазақстанның бұрынғы президенті Нұрсұлтан Назарбаевтың барғанын жазып жатыр. Экс-президенттің Боранбаев пен Сатыбалдының ортасында отырғанын айтады. Алайда желіде тараған фотодан ол орында Құралбек Ордабаевтың отырғанын көруге болады.

Құралбек Ордабаев кім?

Құралбек Ордабаев – футболшы, қақпашы...

Оңтүсті Кореяда АЭС топ-менеджерлері атом станциясы жанында тұруға міндетті, Қазақстанда да осындай тәжірибе бола ма? Бүгін журналистер Атом энергиясы жөніндегі агенттік төрағасы Алмасадам Сәтқалиевке осындай сұрақ қойды.

«Иә, әрине.. Ереже бойынша, атом станциясы басшылығы сол жерде тұруға міндетті. Агенттік жетекшісі ретінде біз де үнемі сол жерде боламыз», – деп жауап қатты ол.

Сәтқалиевтің түсіндіруінше, атом станциясы жанында екі мың адамға дейін тұра алатын қалашық салынады.

«Атом станциясы – жергілікті қалалық агломерацияның өсу нүктесі деп саналады. Атом станцияларының айналасында қонақүй, мейрамхана, туристік бизнес дамиды. Колледжер, оқу орталықтары салынады. Персоналдың біліктілігін арттыру...

Қазақстандықтар әлеуметтік желіде «Қайрат – Реал Мадрид» матчы кезіндегі онлайн-трансляция сапасына шағымданып жатыр. Бұл жағдайға қатысты Жасанды интеллект және цифрлық даму министрлігі жауап берді.

Министрліктің хабарлауынша, сағат 21:30-да «Қазақстан» РТРК платформасында пайдаланушы саны тым көп болған.

«Пайдаланушы саны көп болуына байланысты ақау шыққан. Qazaqstan.tv, qazsporttv.kz сайттары, сондай-ақ BeeTV, TV+ және басқа да қосымшалар істемей қалды», – деп мәлімдеді министрлік.

Сол кезде эфирлік, спутниктік және кабельдік тарату қалыпты режимде жұмыс істегенін айтады.

«Онлайн-платформадағы ақау «Қазтелерадио» мен байланыс операторларының шектес сервистерінде де жүктеменің артуына әкелді. РТРК онлайн-платформасына қосылғандар саны шекті 500 мы...

Қазақстандағы алғашқы АЭС-тің атауына қатысты қазақстандықтардан 20 мыңнан аса ұсыныс түскен. Атом энергиясы жөніндегі агенттік төрағасы Алмасадам Сәтқалиев қазір арнайы комиссия оның барлығын сараптап жатқанын айтты.

«Осы уақытқа дейін 20 мыңнан астам ұсыныс түсті. Біз алдын-ала талдау жүргізіп, негізгі үш топқа бөлдік. Біріншісі – географиялық атаулар. Балқаш, Іле, Үлкен немесе Мойынқұм АЭС-і деп атауды ұсынған. Ал екінші топ тарихи тұлғаларға байланысты. Қазақстан Республикасындағы саяси, ғылыми қайраткерлердің есімі бар. Аталған станцияға академик Чокиннің, Батуровтың, Абайдың, Қаныш Сәтпаевтың есімін беруді ұсынған. Бұл да қаралып жатыр», – деп түсіндірді ол.

Ал үшінші топ техникалық, энергетикалық құрылымдарға...

Алматы облысының Жамбыл ауданында екінші АЭС салу жоспарланып отыр.

Бұл туралы Атом энергиясы жөніндегі агенттіктің төрағасы Алмасадам Сәтқалиев мәлімдеді.

Бірінші АЭС Алматы облысының Үлкен ауылы маңында салынатыны белгілі. Мемлекеттік комиссия екінші станцияға арналған ықтимал алаңды да Алматы облысының Жамбыл ауданынан таңдаған. Осылайша, екі нысан да елдің оңтүстігінде орналасатын болады.

Сәтқалиевтің айтуынша, екі станцияны бір аймақта орналастыру Қазақстанның энергожүйесінің сенімділігі мен тұрақтылығын қамтамасыз етеді. Сонымен қатар ол Қазақстанның АЭС салу бойынша халықаралық серіктестермен келіссөз жүргізуді жалғастырып жатқанын атап өтті.

Екінші АЭС-ті қандай компания салатыны әзірге белгісіз. Бұған дейін айтылғандай қытайдың CNNC корпорациясына қатысты түпкілікті шешім әлі қабылданған жоқ. Дегенмен ұсынылған шарттарды...

Қарағандыдағы полицияның тірек пункттерінің бірінен әйелдің мәйіті табылды. Бұл туралы облыс полициясы хабарлады.

Бұл жағдайға байланысты қылмыстық іс қозғалды. Қазір оқиғаның мән-жайы мен өлім себебі анықталып жатыр.

Ал оқиға орнында ес-түссіз жатқан полиция қызметкері медициналық мекемеге жеткізілді.

«Аталған жағдайды жан-жақты әрі объективті тексеру үшін арнайы жедел-тергеу тобы құрылып, қызметтік тергеу тағайындалды», – делінген ақпаратта.

Барлық іс-әрекет мұқият зерттеліп, кінәлілер қатаң жауапкершілікке тартылады, дейді полиция. Соған байланысты азаматтарды шындыққа жанаспайтын ақпарат таратудан аулақ болуға шақырды.