Жаңалықтар

Қырғызстандағы Жалалабад қаласы енді Манас деп аталады. Ел парламентінің Конституциялық заңнама, мемлекеттік құрылыс, сот-құқықтық мәселелер және регламент жөніндегі комитеті арнайы заң жобасын мақұлдады.

Қала атауын өзгертуге бюджеттен 15 млн сом (шамамен 171,5 мың доллар) бөлінеді. Бұл идеяны қала әкімі Эрнисбек Ормоков ұсынған еді. Оның айтуынша, бұл бастама қаланың имиджін көтеріп, инвестиция тартуға ықпал етеді.

«Жалалабад – ең көне қалалардың бірі. Қазіргі атау Шор-Бұлақ бұлағынан су мен балшықпен адамдарды емдеген Жалаладдин жайлы аңызға байланысты шыққан. Халық арасында солай сақталып қалған. Ал Манас атауы – біздің ұлы тарихымыз, ол көп түсіндіруді қажет етпейді деп...

Ерке Есмахан Instagram-парақшасында ұлдарымен түскен суреттерін бөлісті. Желіге жүктелген кадрлардың ішінде ортаңғы ұлы Исламмен түскен сурет ерекше назар аудартты.

Әнші суретте:

«Үйленуге мен де дайынмын дейді, Алма мен Алисаға (Баянның қыздары) көзіміз түсіп жүр, бұйыртса», деп жазды.

Осылайша Ерке ұлының Баян Алагөзованың қыздарына қызығушылық танытып жүргенін әзіл-шыны аралас жеткізді.

Еске сала кетейік, бұған дейін Баян Алагөзова кенже қыздары Алиса мен Алманың тұсаукесер тойын дүркіретіп өткізген еді.

Қазақстан үкіметі 2025 жылдың соңына дейін инфляцияны 11%-дан асырмауды көздеп отыр.

Премьер-министр Олжас Бектенов үкімет отырысында бағаның тұрақсыздығы инфляцияға тікелей әсер ететінін айтты. Оның сөзінше, тамыз айында жылдық инфляция 12,2%-ға жеткен. Соған қарамастан, жыл соңына дейін оны 10–11% аралығында ұстап тұруға мүмкіндік бар деп санайды.

Бұл мақсатта Ұлттық экономика министрлігіне Ұлттық банкпен, әкімдіктермен және ауыл шаруашылығы, сауда, өнеркәсіп, энергетика министрліктерімен, сондай-ақ Бәсекелестікті қорғау және дамыту агенттігімен бірлесіп жұмыс істеу тапсырылды.

Президент Қасым-Жомарт Тоқаев та Жолдауында инфляцияның ушығып тұрғанын атап өтіп, үкімет пен Ұлттық банктің бірлескен іс-қимылын талап еткен.

Сонымен қатар, премьер-министр бизнеске артық тексерістерді болдырмау үшін міндетті талаптар...

Роза Әлқожа екінші мәрте той көйлек киді. Журналист Айдын Қабамен шаңырақ көтергендеріне 25 жылдығына орай дүркіретіп той өткізді.

Тойға танымал әнші қалыңдық көйлегін киіп шықты.

«Ал құттықтап қойыңыз, бізге 25 жыл», – деп жазды Роза Әлқожа.

Тойға қазақстандық әншілер мен өнер қайраткерлері келді. Салтанатты кеште жұлдыз жаңа әннің таныстырылғанын хабарлады.

«Жан-жарыма арнап жаңа ән жаздым. «Әкемнің күйеу баласы» деген. Аллаға шүкір тойымыздың үстінде тұсауын кестік», – деп әнші оқырмандарынан сүйінші сұрады.

«Күшті әндерің. Әдемі. Тойларың кұтты болсын. Жұптарың жазылмасын. Ұл-қыздардың қызығын қызықтап аман жүріңіздер», – деп жұрт тілектестік білдіріп отыр.

Қымбат тауар сатып алған жағдайда оны қайтаруға немесе айырбастауға бола ма? Ақтөбелік тұрғын банк арқылы 1,3 млн теңгеге қымбат шаңсорғыш алады. Бірақ несие рәсімделгеніне қарамастан келісім-шартты жойып, тауарды қайтарып береді.

Қала тұрғынына жергілікті компаниядан хабарласып, кілемдерін тегін тазалап беруді ұсынады. Бірақ үйге келген соң олар Kirby Avalier шаңсорғышын таныстырып, сатып алуды ұсынады. Негізгі құны – 1 млн 900 мың теңге. Егер ескі шаңсорғышын беретін болса бағасын 1 млн 320 мың теңгеге дейін түсіріп беретінін айтқан. Келген менеджерлер шаңсорғыш жұмысын көрсетіп, тура сол жерде тез шешім қабылдауға ықпал еткен.

Тұтынушы тауарды сатып алып, банктен несие рәсімдейді. Кейін ол несиеден...

Аптаның басты кинопремьерасы – сөзсіз «Qaitadan» фильмі болды. Қазақстандық прокатта небәрі бір апта ішінде 400 469 069 теңге жинаған картина көрермендердің ерекше қызығушылығын тудырды.

Қазақ кинематографиясында бұрын-соңды болмаған бағытты таңдаған авторлар қоғамдағы өзекті мәселелерді де айналып өтпеген. Фильмде көптеген жанр тоғысқанымен қатар, билікке қарсы ащы сатира да орын алған.

Qaitadan фильмі – режиссер Думан Еркімбектің үлкен кинодағы алғашқы жұмысы. Сценарийді ағасы, авторлардың бірі Асылбек Еркімбекпен бірге жазған. Картина Dala Cinema компаниясының жобасы ретінде, продюсер Жалын Тлеубергеннің жетекшілігімен түсірілген.

Айта кетерлігі, фильм мемлекеттік қолдаудың нәтижесінде дүниеге келді. Ұлттық киноны қолдау мемлекеттік орталығы арқылы жобаға 190 млн теңге бөлінген.

Freedom Ticketon...

Астанада LRT салып жатқан City Transportation Systems (CTS) компаниясы жаппай мүлкін сатып жатыр. Бұл компания елордадағы көлік инфрақұрылымын басқарады. CTS-ке тиесілі ғимараттар e-qazyna.kz электронды алаңында саудаланып жатыр. Аукционнан түскен қаражаттың барлығы жеңіл рельсті көлік (LRT) құрылысын аяқтауға жұмсалмақ деп жазады inbusiness.kz.

Сауда бірнеше кезеңмен өтеді. Қыркүйектің басында Есіл ауданындағы бір нысан 17,2 млн теңгеге саудаға шықты. Ал 9 қыркүйекте келесі кезеңде бірден бірнеше лот, соның ішінде Нұра ауданындағы 337,7 млн теңгеден басталатын жер телімі ұсынылады.

Ең қымбат әрі көптің назарын аударған нысан – Бөкейхан көшесіндегі құрылысы аяқталмаған Birlik House тұрғын үй кешені. Оның бастапқы бағасы 3,28 млрд...

Ливерпульде (Ұлыбритания) бокстан 2025 жылғы әлем чемпионаты жалғасып жатыр. 9 қыркүйек күні Қазақстан құрамасының тоғыз боксшысы рингке көтеріледі.

Күндізгі бағдарлама Астана уақытымен 16:00-де басталады. Бұл сессияда 51 келіге дейін салмақта Алуа Балқыбекова Оңтүстік Корея спортшысы Мун Каенмен кездеседі. 60 келіге дейінгі салмақта Виктория Графеева британиялық Люси Кингс-Уитлиге қарсы шығады. 55 келіге дейін Махмұд Сабырхан Косоводан келген Башким Байокумен күш сынасады. Ал 80 келіге дейінгі салмақта Нұрбек Оралбай Қытай өкілі Тоқтарбек Таңатханға қарсы өнер көрсетеді.

Кешкі бағдарлама Астана уақытымен 22:00-де басталады. Бұл сессияда екі дүркін әлем чемпионы, тәжірибелі боксшы Назым Қызайбай Венгрия спортшысы Лилла Селецкимен жекпе-жекке шығады...

Жыл соңына дейін 52 Келешек мектебінің құрылысы аяталып, бұл білім ошақтарына эксперимент ретінде жасанды интеллект енгізіледі. Бұл туралы үкімет сағатында Оқу-ағарту министрі Ғани Бейсембаев айтты.

Келешек мектептері

«Ұлттық жоба аясында 217 келешек мектебін салу жоспаранған. Оның ішінде 2024 жылы 105, 2025 жылы 60 мектептің құрылысы аяқталды. Жыл соңына дейін 52 мектептің құрылысы аяқталады. Яғни қазан айында 8, қараша айында 16, желтоқсан айында 28 мектептің құрылысы аяқталады», – деді министр.

Бейсембаев Келешек мектептерін салуға «Самұрық-Қазына» ұлттық әл-ауқат қоры мен жергілікті әкімдіктер жауапты екенін атап өтті. Ал министрлік мектептердің құрылыс барысына мониторинг жүргізіп...

Цифрлық даму министрі Жаслан Мәдиев Amazon компаниясының Project Kuiper спутниктік интернет қызметі елімізде 2027 жылы іске қосылуы мүмкін екенін айтты.

Министрдің айтуынша, Amazon компаниясының Project Kuiper жобасы — бұл тек спутниктік интернет емес, жаһандық логистика, бұлттық технологиялар мен байланыс салаларын біріктіретін ауқымды стратегияның бір бөлігі.

Project Kuiper-дің іске қосылуы Қазақстандағы шалғай және инфрақұрылымы әлсіз аймақтарға тұрақты әрі жоғары жылдамдықты интернет жеткізуге мүмкіндік береді. Бұл елдегі бизнес, білім беру және мемлекеттік қызметтердің дамуына оң әсер етеді деп күтілуде.

Kuiper жобасының корпоративтік клиенттерге арналған антеннасына жүргізілген соңғы сынақтар интернет жылдамдығы 1 Гбит/с-тен асқанын, ал кідіріс небары 48 мс болғанын көрсетті.

Қазір Қазақстанда тек

Әлеуметтік медициналық сақтандыру қоры 2025 жылы медициналық ұйымдарға 1,6 трлн теңге төледі. Бұл жоспардың 55%-ы.

1897 ұйым қаржысын алды

Медициналық көмек көрсету үшін ӘМСҚ жеткізушілермен жалпы көлемі 2,5 трлн теңгеге жуық келісімшарттар жасасты. Бұл 2025 жылы тегін медициналық көмектің кепілдендірілген көлемі (ТМККК) және міндетті әлеуметтік медициналық сақтандыру (МӘМС) аясында іске асты.

4 қыркүйектегі жағдай бойынша, елдегі 1905 медициналық ұйымның 1897-сіне төлем жасалды. Маусым айының төлемдері 99,6% деңгейінде жабылды. Қазір шілде айын жабу жұмыстары жалғасуда.

Төлемдердің бөлінісі

739,6 млрд теңге – ТМККК қызметтері (дәрі-дәрмекті қоспағанда);

597,9 млрд теңге – МӘМС қызметтері (дәрі-дәрмекті қоспағанда).

Сонымен қатар амбулаториялық дәрі-дәрмекпен...

KOMPAS туроператоры Сауд Арабиясына ерекше Умра мен халал-круиз бағытын ұсынды. Бұл бағдарлама мұсылман туристеріне бір сапардың ішінде Мекке мен Мәдинада умра жасап, кейін Қызыл теңізде халал-круизге шығуға мүмкіндік береді.

Туроператордың халал-туризм департаментінің жетекшісі Гүлфайрус Сариеваның айтуынша, басты артықшылық – шариғат талаптарына толық сай отбасылық демалыстың қолжетімді болуы. Оның сөзінше, мұсылман отбасылары үшін халал форматтағы толыққанды демалыс әрқашан өзекті мәселе болған, енді бұл тур сол олқылықтың орнын толтырады.

Жаңа бағдарламаға түрлі санаттағы туристер қатыса алады. Мұнда умра жасап, теңізде демалуды қалайтындар да, дінді еркінірек ұстанатындар да, Сауд Арабиясының тарихы мен мәдениетіне қызығатын мұсылман емес саяхатшылар да бар. Турға Джидда қаласында...

Сирек жер металдарын өңдеу саласындағы төрт басым бағыт айқындалды. Осы бағыттар аясында кемінде жоғары технологиялы үш өндірісті іске қосу жоспарланып отыр. Үкімет отырысында ҚР Индустрия және құрылыс министрі Ерсайын Нағаспаевтың айтуынша, сол үшін Еуроодақ мемлекеттері, АҚШ, Жапония, Оңтүстік Корея және Қытаймен) стратегиялық әріптестік орнатылмақ.

Министрдің мәліметі бойынша, басымдық берілетін негізгі бағыттар:

Сонымен қатар жылына 15 тонны галлий мен марганец сульфаты (Taza Metal Technologies, Tesla сертификатталған өнімдер) мен графит (sarytogan Graphite...

Қоғамдық қауіпсіздік пен қылмыстық қатерлерді болжау орталығы мен Бас прокуратураның Құқықтық статистика және арнайы есеп комитеті әлемде Google деректер базасын бұзу фактісі анықталғанын хабарлады.

Белгілі болғандай, бұл жағдай Gmail қолданушылары деректерінің жылыстауымен байланысты болып отыр.

Бас прокуратура мәліметінше, ShinyHunters хакерлік тобы 2,5 миллиардқа дейінгі акаунтқа қатысты байланыс дерек көздеріне қол жеткізген, бірақ құпия сөздер тікелей ұрланбағаны хабарланды.

«Шабуыл әлеуметтік инженерия арқылы жүзеге асқан: алаяқтар Google қызметкерін алдап, IT-жабдыққа қол жеткізуге мәжбүрлеген және Salesforce Data Loader қосымшасын заңсыз пайдаланған», – делінген хабарламада.

Хакерлер деректерді қолдана отырып, Google атынан қоңырау шалып, жалған хабарламалар таратып, қолданушылардан Gmail...

Қар барысын Қырғызстан ұлттық символ ретінде бекітті. Ел президенті Садыр Жапаров осындай жарлық шығарды.

24 ақпаратына қарағанда, қар барысы – Қырғызстанның биік таулы аймақтарында мекендейтін сирек кездесетін жануар. Қырғыздардың түсінігінше, ол тек табиғи мұраның бір бөлігі ғана емес, сонымен бірге ұлттық бірегейліктің, күш-қуат пен еркіндіктің символы. Қырғыз халқының мәдениетінде, фольклорында және мемлекеттік рәміздерінде кеңінен көрініс тапқан.

Қар барысын ұлттық символ ретінде мойындауға, оны қорғауға және насихаттауға мемлекеттік органдар, ғылыми-білім беру мекемелері, сондай-ақ қоғамдық және халықаралық ұйымдар жұмылдырылмақ.

Қазақтар мен қырғыздар қымыз, «бешбармақ» делініп жүрген ет және басқа да ұлттық тағам түрлеріне ұдайы таласып келеді. Бұған енді «қар барысы» қосылды...

Қазақстанда «smart» жолдар салынып, бұл жолдар бойынша пилотсыз көліктер жүре бастайды. Бұл туралы Үкімет сағатында Көлік вице-министрі Мақсат Қалиақпаров айтты.

Вице-министр, әзірге елде пилотсыз көлік құралдарын пайдалану бойынша құқықтық нормалар әлі нақтыланбағанын айтты. Десе де, жасанды интеллект, робототехника, байланыс салаларын дамыту бүгінгі күні ғлыми технологиядағы ең перспективалы бағыттардің бірі саналады. Осыған орай министрлік пилотсыз құралдардың қызметін нысаналы реттеу үшін қолданыстағы заңнамалық актілерге түзетулер әзірленгенін хабарлады.

«Осы кезеңде негізгі ұғымдар мен уәкілетті органдардың құзыреттері көзделген. Түзетулер алдын ала барлық мемлекеттік органдармен келісілді. Оны осы жылдың аяғына дейін қабылдаймыз», – деді Қалиақпаров.

Пилотсыз...

2025 жылдың алты айында Еуразиялық экономикалық одақ елдері арасында Қазақстанда жалақы ең төменгі өсім байқатқан. Нақты орташа айлық небәрі 0,3%-ға ғана артқан. Салыстырар болсақ, жарты жылда Қырғызстанда айлық 11,5 пайызға, ал Беларусьте 11% өскен. Бұл туралы Еуразиялық экономикалық комиссия ақпаратынжа жазылған.

Бұл дерек қазақстандықтардың тұрмыс деңгейіндегі басты түйткілді тағы бір мәрте айқындады. Қағаз жүзінде жалақы көбейгенімен, халықтың нақты табысы өзгерген жоқ.

2025 жылдың қаңтар-маусым айларында елімізде орташа айлық еңбекақы 434 мың теңгені құрап, былтырғыға қарағанда 10,7%-ға жоғарылаған. Бірақ инфляцияның ызғары бұл өсімді «сорып алып», қазақстандықтардың сатып алу қабілеті бар болғаны 0,3%-ға ғана жақсарды.

Яғни, қалтаға түскен жалақы бір...

Тұтынушылардың құқықтарын қорғау комитеті жаңа көлік сатып алғанда автосалондардың қажетсіз қосымша құрылғылар мен қызметтерді күштеп ұсынуы заңсыз екенін мәлімдеді.

Комитеттің дерегінше, мұндай әрекеттер «Тұтынушылардың құқықтарын қорғау туралы» Заңына қайшы.

«Қалалық Сауда және тұтынушылардың құқықтарын қорғау департаменті жүргізген мониторинг барысында бірқатар автодилерлердің көлік сату кезінде клиенттерге қосымша қызметтер мен аксессуарларды міндеттеп отырғаны анықталды. Мамандар еске салды: заңның 8-1-бабына сәйкес, сатушы тұтынушының құқығын шектейтін немесе бұзатын шарттарды келісімшартқа енгізуге құқылы емес», – деп ескертеді комитеттегілер.

Комитет заңға сай, әрбір азамат тауарды еркін таңдауға құқылы екенін, сатып алушыны өзіне қажет емес көлемде немесе артық ассортиментпен тауар алуға...

Руслан Желдібай президенттің көмекшісі әрі баспасөз хатшысы болды. Жарлыққа мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаев қол қойды.

«Руслан Желдібай Қазақстан Республикасы президентінің көмекшісі – президенттің баспасөз хатшысы болып тағайындалды, ол бұрынғы атқарған лауазымынан босатылды», – делінген Ақорда жариялаған ақпаратта.

Бұған дейін Желдібай президент кеңесшісі – президенттің баспасөз хатшысы лауазымын атқарған.

Ал Қуанышбек Есекеев президент көмекшісі болып тағайындалды, ол бұрынғы атқарған лауазымынан босатылды. Ол 2024 жылдың маусымында президентінің кеңесшісі болып тағайындалған.

Сондай-ақ Марат Әшім президентінің кеңесшісі – президент протоколы қызметінің бастығы лауазымына тағайындалды.

Жаслан Мәдиев Цифрлық даму министрлігінің кейбір функциялары Ғылым және жоғары білім министрлігіне берілетінін айтты.  Сондай-ақ ведомство базасында жасанды интеллект және цифрлық даму министрлігі құрылатынын мәлімдеді.

«Мемлекет басшысының тапсырмасын орындау мақсатында ЦДИАӨМ-нің негізінде ҚР-ның Жасанды интеллект және цифрлық даму министрлігі құрылатын болады. Бұл ретте инновациялық саясат жөніндегі функциялар ҒЖБМ-ге берілетін болады. Жарлықтың жобасы әзірленді, мемлекеттік органдардың келісуінде жатыр, – деді мниистр үкімет жиынында.

Ғылым және жоғары білім министрі Саясат Нұрбек министрлікке нақты қандай функциялар берілетінін айтып берді: 

Экономиканың жоғары технологиялық салаларын дамытуға қажет қаржы Ұлттық қордан алынады. Сонымен қатар екінші деңгейлі банктерден де қаржы тартылмақ. Бұл туралы Үкімет отырысында ҚР Премьер-Министрінің орынбасары – Ұлттық экономика министрі Серік Жұманғарин мәлімдеді.

Жоғары технологиялық салаларды дамыту бағдарламасын Үкімет Ұлттық банкпен бірлесіп дайындайды. Бұл салаларға жалпы 1 млрд доллар қаржы құю жоспарланып отыр.

«Ұлттық Банкпен бірлесіп 1 млрд АҚШ долларына дейінгі бюджетпен Экономиканың жоғары технологиялық салаларына инвестициялау бағдарламасы Ұлттық қор мен екінші деңгейдегі банктердің қаражатын тартумен әзірленеді», – деді Жұманғарин

8 қыркүйекте Қасым-Жомарт Тоқаев өз Жолдауында Үкіметке жоғары технологиялық салаларды дамыту бағдарламасын жасауды

Қысқа мерзімде Алатау қаласына іскерлік белсенділік пен инновацияны дамыту үшін ерекше дамудың арнайы мәртебесі берілмек. Осыған байланысты Президент Әкімшілігіне тиісті Жарлық жобасы енгізіледі. Бұл туралы Премьер-Министрінің орынбасары – Ұлттық экономика министрі Серік Жұманғарин мәлімдеді.

Құжат аясында жеке заң қабылданғанға дейін қаланы басқару мен оның жұмыс істеу тетіктері айқындалады.

«Заңда қаржы моделі, қаланы басқарудың ерекше режимі, криптовалютаны және Smart City технологиясын қолдану мүмкіндігі, сондай-ақ халықаралық стандарттар бойынша жобалау және құрылыс салу қаралатын болады»,– деді Жұманғарин Үкімет отырысында.

Бұл шаралар Алатау қаласының әлеуметтік-экономикалық серпінді дамуына, экологиялық тұрақтылықты арттыруға және инвестиция тартуға қолайлы жағдай жасауға бағытталған.

Ал Цифрлы...

Қазақстанның Кореядағы Елшілігінде полиция атташесі қызметі құрылады. Бұл туралы Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау бірінші вице-министрі А.Ертаев пен Ішкі және Сыртқы істер министрліктерінің өкілдері арасында өткен кездесуде белгілі болды.

Кездесудің негізгі тақырыбы заңсыз көші-қонға қарсы іс-қимыл мәселелері мен қазақстандық азаматтардың Корея Республикасының аумағында заңды болуын қамтамасыз етуге арналған.

Кездесу қорытындысы бойынша Кореяға заңсыз көші-қонның алдын алу, сондай-ақ жақын арада Қазақстанның Кореядағы Елшілігінде Қазақстан азаматтарының болуын, оның ішінде заңсыз көші-қон және заңсыз еңбек қызметін анықтау фактілерін қадағалайтын полиция атташесі тағайындалатыны туралы мәселелер талқыланған.

Еңбек министрлігі бұл мәселені тұрақты бақылауға алғаны хабарланды. Анықталған барлық заңбұзушылықтар бірден тіркеліп, әрі қарай қарастыру үшін...

Президент Қасым-Жомарт Тоқаев Жолдауында бір палаталы парламентке көшу мәселесін қарастыруды ұсынды.

Жаңа бастама мемлекет үшін қанша қаржы үнемдеуі мүмкін?

Сенат пен Мәжілісті қамтитын парламентті ұстауға кететін шығын соңғы он жыл ішінде тұрақты түрде өсіп отырды. Тек 2020 жылы ғана коронавируспен күреске байланысты бюджет оңтайландырылғандықтан шығын қысқарған.

Соңғы онжылдықтағы инфляцияны ескерсек, бұл шығындар 25%-ға артып отыр. Ал бір депутатқа шаққандағы көрсеткіш мынадай: 2015 жылы бір депутатқа жылына 70 млн теңге жұмсалса, 2024 жылға қарай бұл сома 195 млн теңгеге жеткен. Салыстырмалы бағамен өсім 30% болып отыр. Осы кезеңде депутаттар саны 154-тен 148-ге азайды.

Демек қазақстандықтар референдумда бір палаталы парламентті қолдаса, біраз...