Жаңалықтар

Көлеңкелі экономика дегеніміз не?

Экономиканың бір бөлігі үнемі ресми статистикаға түспей, назардан тыс қалып жатады. Бұл – көлеңкелі немесе бақыланбайтын экономика деп аталады. Қарапайым тілмен айтсақ, бұл – салық органдарына тіркелмей жұмыс істейтін қызмет көрсету, сауда, өндіріс сияқты заңды экономикалық қызмет түрлері. Мұндай қызмет түрлері ресми есепке алынбайды, сондықтан да олардың нақты көлемін анықтау қиын. Мысалы, такси қызметі, үйде тігілген киім сату, заңсыз жұмысшылар, тіркелмеген кәсіпкерлердің табысы – бәрі осы санатқа жатады.

Көлеңкелі экономиканың болуы әр ел үшін қалыпты жағдай. Бірақ оның үлесі тым жоғары болса, мемлекеттің салықтық түсімі азайып, әлеуметтік бағдарламалар қаржыландыруда қиындық туындайды. Сонымен қатар, көлеңкел...

Қарағанды облысының әкімдігі өңірдегі туристік маршруттар желісін кеңейту, Балқаш курорттық аймағы мен Қарқаралы ауданын дамыту жоспары туралы хабарлады.

Балқаштағы жұмыстар

Әкімдік Балқашта жағалауды абаттандыру, қала жағажайын жаңғырту және қонақтарды орналастыруға арналған жаңа нысандар құру бойынша жобалар іске асырылып жатқанын айтады. Қалаішілік су құбыры желілерін ауқымды қайта жаңарту жүріп жатыр.

Бұдан басқа, Тораңғалық және Шұбартүбек туристік ауылдарын орталықтандырылған сумен қамтамасыз ету үшін ұзындығы 28 шақырымнан асатын Балқаш – Торанғалық магистральды суағары салынуда.

Әкімдік ақпаратына сай, соңғы жылдары Балқашта қонақүй кешендері салынып жатыр. 2025 жылдың басынан бастап екі демалыс аймағы мен бір қонақүй пайдалануға берілген, жыл соңына дейін тағы...

АҚШ президенті Дональд Трамп 1 тамыздан бастап Мексика мен Еуропалық Одақтан келетін импортқа 30% тариф енгізетінін ескертті, деп жазады Reuters.

Сауда соғысының ушығуына байланысты Трамп жаңа тарифтерді Еуропалық комиссия төрайымы Урсула фон дер Ляйен мен Мексика президенті Клаудия Шейнбаумға жолдаған жеке хаттарында жариялаған. Бұл хаттар сенбі күні Truth Social желісінде жарияланған.

Үш еуропалық шенеунік Reuters агенттігіне Трамптың бұл қадамы келіссөз жүргізудегі тактика екенін айтқан.

ЕО төрайымы Урсула фон дер Ляйен 30% тариф трансатлантикалық жеткізу тізбегін бұзып, екі жақтағы кәсіпорындарға, тұтынушыларға және науқастарға зиян келтіретінін айтты.

Ол сондай-ақ ЕО сауда келісіміне қол жеткізуге талпынатынын, бірақ қажет болған жағдайда ЕО мүддесін...

Кейбір азаматтар деструктивті үгіт-насихаттың ықпалына түсіп, терроризм мен діни экстремизм идеологиясына бейім болды. Бұл туралы ҰҚК басшысы Ермек Сағымбаев ҚазАқпарт агенттігіне берген сұхбатында айтты.

Оның сөзінше, әдетте бұндай идеология шетелдік ықпал саналады, көбі интернет арқылы жүзеге асады.

«Ұлттық қауіпсіздік комитеті үшін терроризммен күрес және елде террористік немесе басқа да күш қолдану актілеріне жол бермеу – басым бағыттың бірі. Мысалы, биыл Ақтөбе, Атырау облысы мен Шымкент қаласында терроризмді насихаттағаны, террористік қызметке адам тартқаны және атыс қаруын заңсыз сақтағаны үшін бірқатар азаматтар сот үкімімен кінәлі деп танылып, түрлі мерзімге бас бостандығынан айырылды», – деді ол комитеттің аталған бағыттағы...

ҰҚК төрағасы Ермек Сағымбаев сыбайлас жемқорлыққа қарсы бағытты ҰҚК-ге қосу жемқорлықпен күресті мүлдем жаңа деңгейге көтереді деп санайды.

Оның айтуынша, комитеттің аналитикалық, жедел және техникалық мүмкіндіктерін антикоррупциялық құралдармен біріктіру комитетке ауқымды әрі жүйелі заңбұзушылықтарды анықтауға көбірек жағдай жасайды. Қылмыстың түпкі себептерін де жоюға жол ашады.

«Қазір біз Жарлықтан туындайтын қадамдық іс-шаралар алгоритмін жасап жатырмыз, соның ішінде тиісті нормативтік-құқықтық база әзірленіп жатыр.  Үкіметпен және Мемлекеттік қызмет істері агенттігімен бірлесіп, бұрынғы ведомствоның функцияларын және өкілеттіктерін беру мәселелері қарастырылған. Бұның бәрі күрделі және көпсатылы процесс. Дегенмен жаңа қызметтің жұмысы бір сәтке де тоқтаған жоқ», – деді ол ҚазАқпарт агенттігіне...

ТЖМ Республикалық жедел-құтқару жасағының жедел тобы тауда жағдайы нашарлаған балаға шұғыл жетіп, төменге түсірді.

Оқиғаның мән-жайы

Түнде теңіз деңгейінен 3000 м биіктіктегі Букреев шыңына шыққан туристер тобының ішінде үш бала болғаны, солардың бірі өзін жайсыз сезініп, жедел эвакуация қажет екені туралы ақпарат түскен.

Іздестіру-құтқару жұмыстарын жүргізу үшін ҚР ТЖМ Республикалық жедел-құтқару жасағының жедел тобы шұғыл түрде жолға шыққан. Құтқарушылар қиын әрі қолжетімсіз Бутаков шатқалы арқылы өтіп, алдын ала берілген координаттар бойынша жоғары көтерілген.

Туристер маршрут бойынан табылған. Бала ұйықтап жатқан, жағдайы қанағаттанарлық деп бағаланған. Құтқарушылар оны топтағы ересек адамның ілесуімен төмен түсірген.

Бұған дейін, тауға кеткен 18 жастағы жігіт...

2025–2026 оқу жылына жоғары оқу орындарына құжат қабылдау басталды. 13-20 шілде аралығында талапкерлерден білім беру гранттары конкурсына, сондай-ақ ақылы негізде оқуға өтініштер қабылданады.

Құжаттарды eGov.kz порталы арқылы онлайн немесе университеттер жанындағы қабылдау орталықтары арқылы тапсыруға болады.

ҰБТ шекті баллдары

Ғылым және жоғары білім министрлігі білім беру гранттары конкурсына қатысу және ақылы негізде оқуға түсу үшін ҰБТ нәтижелері бойынша төмендегідей шекті баллдар белгілеген:

2025 жылғы негізгі Ұлттық бірыңғай тестілеу аяқталды. Ғылым және жоғары білім министрлігінің мәліметінше, тестілеуді 210 мыңнан астам талапкер тапсырған. Оның ішінде 76,5%-ға жуығы қазақ тілінде, 23,5%-ы орыс тілінде, 149 адам ағылшын тілінде тестілеуден өткен.

Тестілеу қорытындысы бойынша 161 мыңға жуық талапкер шекті балл жинаған, бұл қатысушылардың жалпы санының 76%-ын құрайды. Бес пән бойынша ҰБТ-ның орташа балы 69 балды құрады. Ең жоғары 140 балды Түркістан облысының түлегі Әбілхан Жәнібек жинады. 598 адам 130 балдан жоғары нәтижеге қол жеткізген.

Ерекше білім беру қажеттіліктері бар 681 талапкер тестілеуге қатысқан.

Апелляцияға 92 мыңнан астам өтініш қабылданып, олардың ішінде 104 бірегей тест тапсырмасына қатысты өтініштер...

Премьер-министрдің орынбасары Ермек Көшербаев Жетісу облысындағы басты туристік бағыттардың бірі саналатын Алакөл көлі жағалауы инфрақұрылымының қазіргі жағдайымен танысты. Бұл туралы Үкіметтің баспасқз қызметі хабарлады.

Облыс құрылғаннан бері Алакөл ауданына 4,8 млн турист келген, соның 1,8 млн-ны өткен жылдың үлесінде.

Сапар барысында Вице-премьер коммуналдық жағажайда болған, мұнда өзге де аймақтардағы сияқты кешенді тұрғыда шешуді қажет ететін көптеген жүйелі мәселелер бар екені анықталған. Бастапқы шарттар бар болғанымен, ашық және қолжетімді аумақтағы көптеген демалыс орындарында санитарлық жағдай, инженерлік және инфрақұрылымдық жағынан бірқатар түйткілдер сақталып қалып отыр.

«Коммуналдық жағажайда демалуға келетін адамдар да жекеменшік демалыс аймақтарындағыдай базалық жайлылықпен, қауіпсіздікпен...

Қазгидрометтің мәліметі бойынша 13 шілде күні елдің басым бөлігінде жаңбырлы ауа райы болады, кей жерде найзағай ойнап, бұршақ жаууы мүмкін.

Астана – +21…+23°C, бұлтты, жаңбыр, найзағай күтіліп отыр.

Алматы – +30…+32°C, бұлтты, жауын-шашынсыз.

Шымкент – +36…+38°C, бұлтты, жауын-шашынсыз.

Облыстар бойынша

Абай облысы – +20…+25°C, оңтүстігінде +30°C, жаңбыр, найзағай, қатты жаңбыр, бұршақ, дауыл болуы мүмкін.

Алматы облысы – +29…+34°C, таулы аймақтарда +18…+23°C, жауын-шашынсыз.

Ақмола облысы – +20…+25°C, оңтүстігінде +28°C, жаңбыр, найзағай ойнап, бұршақ жауады.

Ақтөбе облысы – +30…+35°C, оңтүстігінде +38°C, жауын-шашынсыз.

Атырау облысы – +34…+39°C, жаңбыр, найзағай, дауыл (солтүстік пен батыста), оңтүстікте аздаған жаңбыр.

Шығыс Қазақстан облысы – +21…+26°C, оңтүстігінде +30°C, жаңбыр, найзағай, кей жерлерде бұршақ жауып...

«Archibaaalt» деген лақап атпен танымал блогер Артур Асқарұлы тойын тікелей эфирде көрсетпекші. Екі жастың мерекесі 13 шілдеде Алматыда өтеді.

«Біз жазылушыларымыздың бірін тойға шақырғымыз келді. Бірақ ешкімді ренжітпес үшін барлығыңызға арнап тікелей эфир ұйымдастырамыз», – деп жазды ол парақшасында.

Тойды көру үшін Twitch қосымшасын жүктеу керек. Ешқандай ақы қажет емес, барлығын стримде тегін тамашалауға болады. Артудың сөзінше, эфирді жүргізіп отыратын жүргізушілер де жалдаған, әзірге олардың кім екені белгісіз.

Артур Асқарұлы – белгілі жүргізуші Гүлмира Дайрабайдың үлкен ұлы. Ол былтыр қалыңдығымен мұсылманша некесін қиған еді.

Жаңа тренд басталды ма?

Тойын...

Air India ұшағының апатқа ұшырауына техникалық мәселе себеп болған. Үндістан үкіметі жариялаған алдын ала есепке сүйенсек, бір мезгілде отын беру тетіктері (тумблерлер) қатар іске қосылып, ұшақтар шатасып қалған деп жазады ВВС.

«Үндістан билігі Air India әуе компаниясына тиесілі Boeing 787 Dreamliner ұшағының апатына қатысты алдын ала тергеу қорытындыларын жариялады. Бұл ұшақ Ахмедабад қаласынан Лондонға ұшып шыққан еді, бірақ ұшып шыққаннан көп уақыт өтпей апатқа ұшырады. Есепте ұшақтың бірден тартылыс күшін жоғалтып, төмендей бастағаны айтылған. Ұшқыштар қозғалтқыштарға отын беретін тумблерлердің өшіп қалғаны туралы хабарлаған. BBC тілшісі Тео Леггеттің хабарлауынша, тергеу жұмыстары экипаждың әрекеттеріне бағытталған», – деп жазады...

Алматы қаласында сатып алуға ұсынылмайтын тұрғын үй кешендерінің тізімі жаңартылды. Жаңа пәтер алуды жоспарлап жүрсеңіз, міндетті түрде қарап шығу керек.

Алматы қаласының Қала құрылысы бақылау басқармасының мәліметінше, 28 тұрғын үй кешені «қара тізімге» енгізілген. Олар:

Алатау ауданы:

Алмалы ауданы:

Бостандық ауданы:

Алматыда көгалдандыру және абаттандыру бойынша бірыңғай орталық құрылады. Қала әкімі Дархан Сатыбалды осындай тапсырма берді деп хабарлайды әкімдіктің баспасөз қызметінен.

«Бұл құрылым тек көгалдандыру мен абаттандыруға, қалада жайлы орта құруға жауапты болуға тиіс. Олар өздері жергілікті жерлерге шығып, жағдайды жақсартуға болатын аумақтарды анықтауы қажет», — деді Дархан Сатыбалды.

Әкімдік мәліметінше, қалада 16 мыңнан астам қураған және апатты жағдайдағы ағаш анықталған, олардың 5 мыңнан астамы кесілді.

Қыркүйек–қазанда 53 мыңнан астам ағаш отырғызу жоспарланып отыр. Оның ішінде 9 300 үлкен ағаш болады. Сонымен қатар, 22 мыңнан астам ағашты өтем ретінде отырғызу, сондай-ақ 356 мың бұтадан тұратын...

Автокөлік сатып алу – бұл тек алғашқыдағы шығын ғана. Ең бастысы – автокөлікті күтіп ұстауға кететін ұзақ мерзімді шығындарды ескеру керек. Ол техникалық қызмет көрсету, жөндеу, қосалқы бөлшектерді ауыстыру және сақтандыру шығындары. Кейбір көлік брендтері өзгелерге қарағанда әлдеқайда көп қаржы талап етеді. Бұған қымбат бөлшектер, күрделі құрылым немесе арнайы мамандардың аздығы себеп.

Бұл ретте Kursiv.Media тілшісі YourMechanic, Consumer Reports, RepairPal және басқа да сараптамалық ұйымдардың мәліметтері бойынша қызмет көрсетуі ең қымбат автокөлік маркаларын шолып шықты.

Премиум санатындағы неміс көлігі

Қызмет көрсету құны ең қымбат көлік – BMW болып шықты. 1916 жылдан бері Германияда премиум санатындағы жеңіл автокөліктер шығаратын...

Алматы облысының полиция департаменті Іле-Алатау тасжолында жолда жүрген полицейлерге қатысты қызметтік тексеріс жүргізеді. Бұл жайлы Kursiv Media-ға берген жауабында айтты.

«Әлеуметтік желілерде айтылған барлық мәліметтер қызметтік тексеріс аясында тексеріледі. Сонымен қатар, ІІМ-де 1402 бірыңғай сенім телефоны жұмыс істейді. Сол арқылы полиция қызметкерлерінің заңсыз әрекеттері туралы хабарлауға болады,» – деп хабарлады департамент.

Полиция департаменті ішкі істер министрлігінде 1402 сенім телефоны бар. Онда полицияның заңсыз әрекеттері туралы хабарлауға болады. Сонымен бірге, «102» мобильді қосымшасы мен Egov Mobile ішіндегі «Заң және тәртіп» бөлімдері арқылы да шағым жібере алады.

Еске салайық, Валерия есімді саяхатшы Ыстықкөлге бара жатқанда алматылы...

OLIMPBET компаниясының мәліметінше, Орал қаласы әкімдігінің бір қызметкері тапқан қаражатын букмекерлік ойындарға тіккен. Ол 2021 жылдан 2025 жылға дейін құмар ойындар үшін шотына 34 млн теңгеден астам ақша салды

2024 жылы 9 қыркүйекте мемлекеттік қызметкерлерге құмар ойын ойнауға тыйым салынған жаңа заң күшіне енді. Бірақ бұл қызметкер бәс тігуді жалғастырған. Ол осы күннен кейін тағы 1,7 млн теңге салған. Оның 971 мың теңгесін ұтылып қалған.

Орал қаласының прокуратурасы мемлекеттік қызметкерлер арасында аталған заңның сақталуын тексерді. Тексеру кезінде тек әкімдікте ғана емес, Мемлекеттік кірістер басқармасы мен БҚО Полиция департаментінде де заң бұзушылықтар анықталды. Кейбір қызметкерлер букмекерлік кеңселер арқылы құмар ойындарға қатысып...

Жапониялық Ясуси Такахаси сүйіктісіне ерекше ұсыныс жасау үшін 7163 шақырымнан астам жол жүріп, таңғажайып саяхат жасады. Ол тұрмысқа шығу жайлы ұсынысын GPS-сурет арқылы жеткізді.

Алты ай бойы Ясуси Жапонияны аралап, өз маршрутын GPS көмегімен белгілеп отырды. Нәтижесінде картада «Маған тұрмысқа шықшы» деген жазу мен жүрек пен жүзік бейнесі пайда болды.

Ол бұл жолды негізінен жаяу жүріп өтті, бірақ кейде көлік, паром және велосипедті де пайдаланған. Үйіне оралған соң, маршрут деректерін Google Maps-қа жүктеп, нәтижесін көрсетті.

Бұл ерекше бастама әлемдегі ең үлкен GPS-сурет ретінде мойындалып, Гиннес рекордтар кітабына енді.

Ясуси Такахаси тәрізді жалғыз саяхаттауды соло-саяхат дейді. Оның артықшылығы мен кемшілігі жайлы...

Қазақстанға алғаш келген саяхатшы алматылық полицейлер алдап соқпақшы болып, пара сұрады деп айыптады. Оның сөзінше, құзырлы орган өкілдері оның құжаттары дұрыс болғанына қарамастан, көлігін бірнеше рет тоқтатқан.

Валерия есімді бойжеткен видеоны өзінің инстаграм парақшасына жариялады. Достарымен бірге Ыстықкөлге бару үшін Қазақстан аумағын кесіп өткен. Бірақ саяхатқа шығар алдында олар барынша ұқыпты дайындалған.

«Біз сақтандыру сатып алдық, көліктің шамдарын ауыстырдық. Бірақ бізді ақшаға алдап соғуға тырысады деп күтпедік», – дейді ол.

Полицейлері Валерияның достарын алкоголь ішкен-ішпегеніне тексеріп, бірінің қанынан «0,17 промилле ішімдік» тапқан. Бірақ ол мүлде ішпеген еді дейді саяхатшы бойжеткен. Осыдан кейін...

«Jibek Joly» арнасындағы «Бүгін.Live» бағдарламасына кванттық физикамен айналысатын әлемдегі жалғыз офтальмолог, ғалым Мұхит Құлмағанбет сұхбат берді. Ол өзінің жұмысы және бағытының ерекшелігі туралы айтты.

-Офтальмологияның өзінде де көп бағыт бар. Біз жақында зерттеулер жасадық. Жаңа офтальмологиялық бағыттың бастамасы деп білеміз. Өйткені бұрын-соңды кванттық ғылым офтальмология бағытында пайдаланбаған. Сондықтан кванттық механика не оптиканың адамзатқа көмектесетін пайдасы өте зор. Болашақта офтальмологияның негізі бағыты осы кванттық офтальмология болуы мүмкін. Мұның ерекшелігі кванттық механика жалпылама физикаға қарағанда фермиондарды немесе кіші заттарды зерттейді. Оның ішінде электрондар, фотондар. Біз мұны көз аурулары диагностикасына пайдаланып жатырмыз. Кванттық офтальмология енді дамып келе жатыр. Медицинаға...

Неміс автоконцерні Volkswagen Қытайдың Нанкин қаласындағы зауытын жабады. Ал кәсіпорын орналасқан жер Нанкин әкімдігіне қайтарылады. Volkswagen өкілі Reuters агенттігіне зауыттың жылдың екінші жартысында толық жабылатынын растады.

Аталған кәсіпорын 2008 жылы ашылған және Volkswagen мен Қытайдың SAIC компаниясының бірлескен жобасы болған. Жылына 360 мың көлік шығаруға қауқарлы еді. Бірақ соңғы уақытта зауыт тек Passat пен Skoda Superb модельдерін шығарып, толық қуатында жұмыс істемеген.

Қытай Volkswagen үшін аса маңызды нарық, себебі компания өнімдерінің шамамен 30%-ы осы елге тиесілі. Бірақ кәсіпорын жабуына ресми себеп – логистикалық қиындықтар. Зауыт қала орталығына жақын орналасқан, оны қайта құру тым қымбатқа түседі. Сондықтан өндіріс көршілес Ичжэнь...

12 шілде, сенбі күні Қазақстанның бір бөлігінде ыстық, ал бір бөлігінде жауын-шашын болады. Кей қалаларда жаңбыр жауып, найзағай ойнайды, ал оңтүстік пен батыс аймақтарда ыстық сақталады деп хабарлайды Қазгидрометтен.

Астанада күн бұлтты, кей кездері жаңбыр, найзағай болады. Солтүстік-батыс желі 9–14 м/с, күндіз екпіні 15 м/с. Түнде +12–14°, күндіз +22–24°.

Алматыда күн бұлтты, жауын-шашын жоқ. Солтүстік-шығыс желі 3–8 м/с. Түнде +13–15°, күндіз +29–31°.

Шымкент – күн бұлтты, жауын-шашынсыз. Солтүстік-шығыс желі 8–13 м/с. Түнде +18–20°, күндіз +35–37°.

Ақтөбе – аз бұлтты, жауын-шашынсыз. Солтүстік жел 7–12 м/с. Түнде +19–21°, күндіз +33–35°.

Ақтау – аз бұлтты, жауын-шашынсыз. Солтүстік-шығыс жел оңтүстік-шығысқа ауысады, 5–10 м/с. Түнде...

Соңғы жылдары Қазақстан азаматтарының шетелге, әсіресе, Ұлыбританияға маусымдық жұмысқа шығуы жаңа әлеуметтік-экономикалық құбылысқа айналып отыр. Бұл үрдіс тек еңбек көші-қонын ғана емес, сонымен қатар қаржылық ағымдарды да айтарлықтай өзгертті.

2025 жылдың мамыр айына арналған деректерге сүйенсек, Ұлыбританиядан Қазақстанға келіп түскен ақша аударымдары көлемі 3,58 млрд теңгеге жетіп, жалпы халықаралық аударымдардың 18,8%-ын құрады. Ұлыбританиядан бір айда аударым саны 10 мыңға жеткен. Бұл — елдер арасындағы ақша аударымдары бойынша екінші орында тұрған мемлекет.

Бұрын Ұлыбританиядан келген ақша көлемі анағұрлым төмен болған. Алайда, 2021 жылдан бастап жағдай түбегейлі өзгерді. Оған негізгі себеп — Британ үкіметінің маусымдық жұмысшылар бағдарламасын кеңейтуі.

Егер...

Америкалық әйгілі поп-тобы Backstreet Boys Астана мен Алматы қалаларында өтетін концерттері алдында қазақстандық тыңдармандарына дресс-код бойынша ұсыныс жасады. Ұйымдастырушылар шоу атмосферасын толық сезіну үшін көрермендерді ақ түсті киім киюге шақырып отыр.

Астана әкімдігінің ресми сайтында жарияланған мәліметке сәйкес, бұл – топтың бүкіләлемдік турындағы ерекше стиль элементі. Ақ түсті киім – Backstreet Boys концертіне тән визуалды стильдің бір бөлігі ретінде таңдалған.

«Ұйымдастырушылар қазақстандық көрермендерді әлемдік трендке қосылуға және сүйікті хиттермен бірге жарқын 2000-жылдар атмосферасына енуге шақырады», – делінген хабарламада.

Backstreet Boys 2025 жылы Қазақстанда екі концерт өткізеді. 19 қыркүйекте топ Алматыдағы Орталық стадионда, ал...