Жаңалықтар

Енді Қытай билігі үш жасқа дейінгі әрбір балаға жыл сайын 3600 юань (502 доллар) бөліп отырады. Өйткені Бейжің кейінгі жылдары халық саны күрт төмендеп кеткеніне алаңдап отыр. Бұл туралы Bloomberg агенттігі хабарлайды.

Қытай үкіметінің жаңа саясаты елдегі туу көрсеткішін көтеруді көздейді. Қаражат бала тәрбиелеу шығынынан аяқ тартатын жас ата-аналарға көмек ретінде бөлінеді.

Агенттіктің мәліметінше, Қытайда кейінгі үш жылда халық саны қысқарып келеді. 2024 жылы 9,54 млн бала дүниеге келген. Бұл 2016 жылғы көрсеткіштің жартысы ғана. Сол жылы бұл елде 18,8 млн бала тіркелген. Бейжің тоғыз жыл бұрын бір отбасыға бір бала саясатынан бас тартқан еді.

Соған қарамастан, әлемнің ір...

Солтүстік Қазақстан облысында үш аудан әкімі жауапкершілікке тартылды. Баспасөз қызметінің хабарлауынша, 2025 жылдың бірінші тоқсанында соттардың жеке ұйғарымдарын қарау нәтижесінде оларға тәртіптік жаза қолданылды.

Облыстың мамандандырылған ауданаралық әкімшілік соты жер даулары және мемлекеттік сатып алу нәтижелерін даулау бойынша әкімшілік істерді қарау кезінде анықталған ӘРПК нормаларын бұзу фактілерін анықтаған.

Жеке ұйғарымдар заңды күшіне енді.

Бірінші жағдайда жол бойындағы дәмхана құрылысының жобасын бекітуден бас тартуды заңсыз деп тану туралы талап арыз бойынша жеке ұйғарым шығаруға аудан әкімінің жазбаша арызын қарамауы себеп болған.

Аудан әкімі құрылыс бөлімінің әрекетіне келіп түскен шағымды қараудың орнына сол әрекетіне шағым жасалып жатқан органның қарауына жіберген.

Аудан...

Алматы қалалық Төтенше жағдайлар департаментінің хабарлауынша, құтқарушылар тауда жоғалып кеткен 20 жастағы жігітті екінші күн іздестіріп жатыр. Іздеу жұмыстары ауа райының қолайсыздығына байланысты қиындай түскен.

27 шілде күні таңертең Алан есімді жас жігіт тауға жалғыз өзі кеткен. Сол күні сағат 23:02-де Медеу ауданында іздестіру-құтқару жұмыстары басталды.

Бұл уақытта тауда жаңбыр мен бұршақ жауып, 4000 метр биіктікте қар түскені хабарланды.

Іздеу жұмыстары 4147 метрлік Биік Жастар шыңының маңында басталған. Оған «Медеу» құтқару бекетінен республикалық жедел-құтқару жасағы және «Тұйық-Су» бақылау-реттеу бекетінен құтқарушылар жұмылдырылған.

Жастар, Титова және Т1 шыңдарының төңірегі түгел тексерілгенімен, әзірге ешбір ізі табылған жоқ. Мыңжылқы шатқалында ТЖД қызметі мен...

Оңтүстіккореялық Samsung Electronics АҚШ-тың Tesla компаниясымен микрочип жеткізу жөнінде келісім жасады. Келісім құны – 16,5 млрд доллар.

Samsung компаниясының хабарлауынша, келісімшарт 2033 жылдың соңына дейін жарамды.

Tesla басшысы Илон Масктің айтуынша, жаңа буындағы AI6 чиптері АҚШ-тың Техас штатындағы жаңа зауыттан жеткізіледі. Ол бұл келісімді «стратегиялық маңызы зор» деп атап өтті. Болашақта келісім сомасы 16,5 млрд доллардан асып кетуі мүмкін.

Осы жаңалықтан кейін, Samsung акциялары 6,8%-ға өсті. Bloomberg Intelligence сарапшыларының бағалауынша, бұл келісім компанияның чип өндіретін бөлімінің жылдық табысын 10%-ға арттыруы мүмкін.

Бұған дейін Илон Маск Samsung Tesla компаниясын жаңа буын AI6 чиптерін шығаруға көмектесетінін мәлімдеген.

Шымкент қаласының қылмыстық істер жөніндегі мамандандырылған ауданаралық сотында прокурор Берденовке қатысты оқиғаның қалай болғанын баяндап берді.

Оқиға қалай болған?

Прокурор Ерлан Сәдібековтің айтуынша, айыпталушы 2025 жылғы 21 сәуір күні түсте өзі басқарып отырған «Тұрғын үй Шымкент» ЖШС-да мердігерлермен жиналыс өткізген. Оған Шымкент қаласы әкімдігінен құрылыс нысандарына мониторинг жүргізетін бөлім басшысы да қатысқан. Бөлім басшысының ұялы телефонына қоңырау шалған қала әкімінің орынбасары Руслан Берденовтің Жиембайдың «Тұрғын үй Шымкент» компаниясы директоры лауазымынан өз еркімен арыз жазып кетсін деген сөзін естіген. Содан оның «адам өлтіру яғни адам құқығына қарсы қасақана қазаға ұшырату қылмыстық ойы пайда болған».

Прокурордың айтуынша, Ернар Жиембай...

Қазақстан құрамасының жартылай қорғаушысы Бахтиёр Зайнутдинов Мәскеудің «Динамо» клубына ауысты. Бұл туралы клубтың өзі хабарлады.

«Бахтиёр Зайнутдинов — «Динамо»  ойыншысы. 27 жастағы футболшымен келісім-шарт 2029 жылдың жазына дейін жасалды. Қазақстан құрамасы тарихындағы ең үздік бомбардир біздің клубта 19-нөмірмен ойнайды. Баха, қош келдің», – деп жазды клуб.

Зайнутдиновтің түріктің «Бешікташынан» кетіп, «Динамоға» ауысқалы жатқаны өткен аптада мәлім болған. Сол кезде футболшы 24 шілдеде Мәскеуге барып, медициналық тексеруден өтетіні айтылған. Мәліметтерге қарағанда, 27 жастағы футболшы 2,5 млн еуро + бонус жүйесі бойынша ауысады.

Бахтиёр 2023 жылдан бері «Бешікташта» ойнап келді. Түрік командасында 49 матч өткізіп...

Asar-Ume қайырымдылық қорының президенті Асхат Нұрмашев қор жұмысына жетекшілігі үшін 1 млн теңге жалақы алады. Ол TalkLike YouTube арнасына берген сұхбаты барысында мұндай жалақы мөлшерін қалай бекіткенін түсіндіріп берді.

Асхат Нұрмашевтың айтуынша, бүгінде «Асар Уме» қорында 15 адам жұмыс істейді. Соның ішінде ең жоғары жалақы – 1 млн теңгені өзі алады. Мұндай жалақы оған 2024 жылдан бері төленеді. Ал 2023 жылы 500 мың теңге алып келген. Асхат Нұрмашев мұндай жалақы экономикалық ахуал мен Алматыдағы өздері сияқты жүктемемен жұмыс істейтін ұқсас ұйымдардағы орташа жалақыға негізделіп алынғанын айтады.

«Бізге директор табу оңай емес. Өйткені хабарландару бойынша келген...

Бірыңғай жинақтаушы зейнетақы қоры (БЖЗҚ) зейнеткердің шамамен 160 млрд теңгесін «Бәйтерек» пен «Самұрық-Қазына» облигацияларына құйды. Қордың инвестициялық есебінде осындай мәлімет бар.

2025 жылғы маусым айында «Бәйтеректің» құнды қағаздарына 69,9 млрд теңге салынған. Оның жылдың түсімі – 17,5%.

БЖЗҚ «Самұрық-Қазына» облигацияларына одан да көп қаражат құйған – 90 млрд теңге. Қаражат түсімі 3,5% болатын құнды қағаздарға жұмсалған.

Бұған қоса, зейнетақы қоры биыл маусым айында  ҚР Қаржы министрлігінің мемлекеттік құнды қағаздарын алған. Оларға 142,5 млрд зейнеткер ақшасы жұмсалған. Оның жылдық түсімі – 16,37%.

Сонымен бірге, маусым айында зейнетақы қоры Құрама Штаттар қазынасының облигацияларына 61,4 млрд теңге жұмсаған. Оның жылдың түсім...

Баспана иелері кей жағдайда пәтерінің немесе үйінің нақты қанша тұратынын және оны қандай бағада сатуға болатынын білмей жатады. Бағаны тым төмен қою немесе  өз құнынан әлдеқайда жоғары бағалау сату тәуекелін азайтады. Өз пәтеріңізді немесе үйіңізді өз бетіңізше қалай дұрыс бағалауға болады? Сатып алушы үшін қандай артықшылықтар мен кемшіліктер шешуші рөл атқарады? Сарапшылар ұсынған пайдалы кеңестерді назарларңызға ұсынамыз.

Риэлтор жалдау

Кейбір үй иелері бұл мәселені риэлтор жалдау арқылы шеше салғанды жөн көреді. Иә, риэлтор нарықты жақсы біледі, үйдің орналасуын, құрылыстың түрі мен сапасын, инфрақұрылымды және мақсатты клиенттерді ескере отырып, бағалауды жылдам жүргізе алады. Нарықты түсінбейтін адам үшін бұл процесс ұза...

2025 жылдың 6 айында республикалық бюджетке 10,4 трлн теңге кіріс түсті. Бұл есепті кезеңге жоспарланған 11,3 трлн теңгенің 92,5%-ын ғана құрады. Дегенмен өткен жылдың осындай кезеңімен салыстырғанда 1,6 трлн теңгеге көп. Бұл туралы Қаржы министрлігінің есебінде жазылған.

Түскен кіріс ішінде салық пен басқа да кірістер 10,3 трлн теңге болды. Ал егер Ұлттық қордан және жергілікті бюджеттен түсетін трансферттерді есептемесек, нақты кіріс 6,9 трлн теңгені құраған.

Салық бойынша жоспар 99,1%-ға орындалғанымен, кейбір салық түрлерінен (мысалы, корпоративтік табыс салығы мен акциздер) түскен түсім жоспардан төмен болды. Салықтық емес түсімдер (айыппұл, мүлік жалға беру, т.б.) жақсы орындалып, жоспардан 91 млрд теңгеге...

2025 жылдың бірінші жартысында 128,1 млрд теңге өңірлердің жергілікті бюджеттеріне айыппұл, өсімпұл, санкция және өндірілген ақы ретінде түсті. Оның басым бөлігі – полиция мен сот орындаушылары салған әкімшілік айыппұлдар. Бұл туралы EconomyKZ.org жазды. 

Басылым айыппұл көп жиналатын өңірлер рейтингін дайындады. Бұл ретте әр өңір халқының жан басына шаққанда айыппұлдағы үлесі ескерілген. Осылайша, Маңғыстау облысы айыппұл ең көп салатын аймақ екені анықталды. Мұнда айыппұл көлемі әр өңір тұрғынына шаққанда 43,66 мың теңгеден келеді. Бұл одан кейінгі орынға жайғасқан Алматы қаласынан (10,8 мың) төрт есе, ал Қостанай облысынан (2,29 мың) шамамен 20 есе көп.

Айыппұл көп салынатын бес өңір мен қала:

Ішкі істер министрлігі адам саудасына қатысы бар қылмыстық топтардың қызметін тоқтатты.

Астана қаласы және Солтүстік Қазақстан облысының ұйымдасқан қылмысқа қарсы күрес қызметі мен прокуратура бірлескен жедел іс-шара өткізді. Нәтижесінде ел аумағында адам саудасына байланысты қылмыстарға қатысы бар екі қылмыстық топтың әрекетін тоқтатты.

Олар интернет-ресурстарды пайдаланып, жыныстық қанауға қатысты заңсыз қызмет түрлерін жарнамалап, жүргізіп отырған. Олардың әрекеті ұйымдасқан сипатқа ие болып, миллиардтаған пайда табуға әкелген.

Алдын ала деректер бойынша қылмыстық топтың күнделікті табысы 1,5 млн теңгеге дейін жеткен. Ал 2024 жылдың басынан бері қаржы айналымы 1,7 млрд теңгеден асады.

«Бұл қылмыстық желінің ауқымын және ұйымдасқан деңгейін...

Дүйсенбі, 28 шілдеде, Таиланд астанасы – Бангкок қаласындағы атыстан кем дегенде алты адам қаза тапты. Бұл туралы Reuters агенттігі хабарлайды.

Мәліметтерге қарағанда, атыс жергілікті Бангкоктағы базарлардың бірінде болған. Белгісіз бір ер азамат оқ атқан. Соның салдарынан саудагерлер мен күзетшілер зардап шеккен.

Таиланд полициясы өкілінің Reuters агенттігіне хабарлауынша, оқ атқан адам өз-өзіне қол жұмсаған. Оған дейін күдікті Ор То Ко базарының төрт күзетшісін атып өлтірген. Атыс барысында ауыл шаруашылығы өнімдерін сатып отырған бір әйел мерт болған.

Бұл оқиға Таиланд пен Камбоджа арасында атыс жүріп жатқан уақытта болып отыр. Алайда базардағы атыстың көрші екі ел арасындағы жанжалға қатысы бар-жоғы әзірге белгісіз.

Шавкат Рахмоновтың әйелі жол апатынан кейін жеткізілген Шу қалалық ауруханасынан өз еркімен шықты. Бұл туралы Жамбыл облыстық денсаулық сақтау департаменті хабарлады.

Департамент мәліметінше, зардап шеккендер арнайы жазбаша қолхат жазып, Алматы қаласына аттанған. Медициналық мекемеге ешқандай шағымдары жоқ екені де сол құжатта көрсетілген.

Еске салайық, 28 шілде таңертең Жамбыл облысында орын алған жол апатында Шавкат Рахмоновтың әйелі мен ұлы зардап шеккені туралы ақпарат тараған болатын.

Теңгенің долларға қатысты күрт құнсыздануы – кездейсоқ құбылыс емес. Бұл экономикалық дамумен қатар жүріп жатқан құрылымдық өзгерістер мен саясаттың тікелей нәтижесі. Экономист Ернар Серіктің айтуынша, теңге бағамының әлсіреуі – бір ғана шешім емес, бірнеше себептің ұзақ уақыт қордаланып, нарыққа әсер ете бастағанының көрінісі.

Импорттық құрал-жабдыққа сұраныс артты

Басты себептердің бірі – отандық кәсіпорындардың шетелден құрал-жабдық сатып алуға жұмсайтын қаражатының күрт өсуі. Бұл үрдіс – өндірісті жаңғыртуға, технологиялық артта қалушылықты еңсеруге бағытталған.

2025 жылғы маусымда машина мен жабдықтарға бағытталған инвестициялар көлемі 652 млрд теңгеге жетіп, мамырмен салыстырғанда 47%-ға, ал өткен жылдың маусымымен салыстырғанда 35%-ға артқан.

Шілде айында...

Атақты DreamWorks студиясы «Шрек» франшизасындағы ең күлкілі әрі көп сөйлейтін кейіпкер Есек туралы жеке мультфильм түсіріп жатқанын ресми түрде растады. Бұл жолы да Есек рөлін бұрынғыдай әйгілі актер Эдди Мерфи дыбыстайды.

Жаңа мультфильмде оқиға Шрекпен болған оқиғалардан кейінгі кезеңді қамтиды. Бұл жолы көрермендер Есектің отбасылық өмірін — айдаһар әйелімен махаббаты, балалары және жаңа бастамаларын тамашалайды.

Айта кетейік, 2022 жылы DreamWorks студиясы «Етік киген мысық» туралы спин-офф фильмін шығарған болатын. Антонио Бандерас дыбыстаған кейіпкердің фильмі үлкен жетістікке жетіп, әлемдік прокатта 485,2 млн доллар табыс жинаған еді.

Бұған дейін Dream Works «Шрек 5» мультфильмі 2026 жылдың желтоқсан айында шығатынын...

QazaqGaz Aimaq ЖИ қолдану арқылы газ есептегіш құрылғыларының көрсеткіштерін автоматты түрде жіберуге арналған мобильді қосымшаны енгізе бастады. Бұл туралы Энергетика министрлігі хабарлады.

Цифрлық қызмет қазіргі таңда Қызылорда, Қостанай және Түркістан облыстарында сынақтан өтіп жатыр. Қосымшаны 7 мыңнан астам тұтынушы жүктеп үлгерген, алғаш болып игілікті Түркістан облысының пайдаланушылары пайдаланған.

«Қосымшаның жұмыс істеу қағидасы қарапайым: тұтынушы есептегіштің фотосуретін түсіреді, ал жасанды интеллект негізіндегі жүйе мәліметтерді автоматты түрде таниды және өңдейді. Бұл бақылаушының келу қажеттілігін жояды, шоттардың жасалуын жеделдетеді және қателерді барынша азайтады», – делінген хабарламада.

QazaqGaz Aimaq компаниясының мәліметінше, сервис операторларға түсетін жүктемені азайтып, есеп айырысуды...

Әнші, музыкант IL’HAN (Ильхан Ихсан) бұл туралы «Айқап» подкастында айтты. Оның айтуынша, альбомдардың мерзімінен бұрын таралуы – уақыт белдеуіне және платформалар арасындағы айырмашылықтарға байланысты.

«Бүкіл әлем бойынша релиз бір уақытта ашылады. Бірақ Қытайдың стриминг платформаларында уақыт айырмасына байланысты әндер 5-6 сағат бұрын қолжетімді болады екен. Кей азаматтар құрылғысын Қытайға тіркеп алады да, сол жақтан бірінші тыңдап, Telegram каналдарына жүктейді», — дейді IL’HAN.

Ол альбомының релизге аз қалғанда Telegram-да 1500 теңгеге сатылғанын айтып қынжылды:

«Әр әнді жеке альбом сияқты «Ильхан 1», «Ильхан 2» деп жариялапты. Арнайы Telegram каналда «1500 теңге төлесең, тыңдай...

Конституциялық сот ядролық сынақ салдарынан зардап шеккен халықты әлеуметтік қолдау туралы норманы қайта тексеруден бас тартты.

Бұған азаматтың «Семей ядролық сынақ полигонындағы ядролық сынақтардың салдарынан зардап шеккен азаматтарды әлеуметтік қорғау туралы» заңның 13-бабының Конституцияға сәйкестігін қарау туралы өтініш себеп болған.

Бұл бапта радиациялық қауiптi аймақтарда тұратын азаматтардың қосымша еңбекақы алуға және жыл сайын ақысы төленетiн қосымша демалыс алуға құқығы бар.

«Өтініш берушінің ядролық сынақтардың салдарынан зардап шеккен азамат ретінде заңда белгіленген ресми мәртебесі жоқ. Алайда ол іс жүзінде жоғары радиациялық қауіп төнген аймақта өмір сүріп, еңбек еткендіктен, дауланып отырған нормада көзделген әлеуметтік қолдау шараларына құқығы...

Шымкентте қала әкімінің орынбасары Руслан Берденовке қатысты сот басталды. Істі қылмыстық істер жөніндегі мамандандырылған ауданаралық соты қарап жатыр. Берденовке 5 рет оқ атып, ауыр жарақаттаған айыпталушы 31 жастағы Ернар Жиембай істі алқабилердің қатысуымен қараудан бас тартты. Ол іске төрағалық етіп жатқан Абинұр Қарабаевқа сенім білдіретінін жеткізді.

Істе жәбірленуші деп танылған Берденов денсаулығына байланысты сотқа келе алмады. Оның өкілі соттан істі қайта тергеуге жіберуді сұрады. Айтуынша, оқиға қоғамдық орында бұзақылық ниетпен болған. Сондықтан айып 99-баптың 1-бөлігімен емес 99-баптың 2-бөлігі 9-тармағымен тағылуы керек. Бұған прокуратура мен жәбірленуші және оның қорғаушылары қарсы болып, қанағаттандырмауды сұрады.

Судья Абинұр Қарабаев 6 тамыз күні өтетін...

Ипотека – бұл маңызды қаржылық шешім, оған мұқият дайындық қажет. Krisha.kz сарапшылары банк мақұлдауын алып, несиені қиындықсыз өтеу үшін алдын ала қандай мәселелерге мән беру керектігін түсіндірді.

Бастапқы жарнаны жинаңыз 

Қазір бастапқы жарнасыз ипотека рәсімдеу мүмкін емес. Сондықтан банкке несие рәсімдеуге бармас бұрын, тұрғын үй құнының кемінде 20%-ын жинап қою қажет. Бастапқы жарнаға ақша жинау ипотекаға дейінгі жақсы дайындық. Мұны бюджетіңізді жоспарлау дағдысын қалыптастыратын жаттығу десе де болады.

Бастапқы жарнаны неғұрлым көп жинасаңыз, несие шарттары да соғұрлым тиімді болады және кредиттік жүктемені азайтуға мүмкіндік береді.

Несиелерді жабыңыз 

Ипотека сияқты ір...

Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрлігі жеке көмекшінің қызметтерін көрсететін санаттарды кеңейтуді көздейтін бұйрық жобасын қоғамдық талқыға ұсынды.

Оған сай, 2026 жылдан бастап зейнет жасына жеткен қазақстандықтар өзінің бірінші топтағы мүгедектігі бар жұбайына жеке көмекші атанып, жәрдемақы ала алады. Бұрын жұбайына жеке көмекшілік зейнетке шыққаннан кейін тоқтатылатын.

Бұйрық жобасына сай, жеке көмекші ретінде тағайындалатын адам сол елдімекенде тұруы керек деген талап енгізіледі.

Бұған дейін, мүгедек бала асырап отырған ата-анаға зейнетақы қалай тағайындалатыны туралы жазғанбыз.

Германияның Дуйсбург қаласында өткен 2025 жылғы Жазғы Универсиада өз мәресіне жетті. Салтанатты жабылу рәсімімен аяқталған халықаралық додада Қазақстан студенттер құрамасы бейресми медаль есебінде 37-орынды иеленді.

Қазақстандық спортшылар жарыс барысында бар болғаны үш спорт түрінен бір алтын және он қола медаль еншіледі. Универсиадаға Қазақстаннан 75 студент аттанып, олар 12 түрлі спорт түрінен бақ сынады.

Соңғы төрт күн ішінде Қазақстан құрамасы жалпы есепте 23-орыннан 37-орынға дейін сырғыды. Жарыстың соңғы күні академиялық ескек есу спортынан ерлер құрамасы (Тимур Фомичёв, Ярослав Мельников, Владислав Галкин және Иван Чернухин) финалға жетіп, 1500 метр қашықтықта алтыншы болып келді – 6:32.41.

Бейресми медаль есебінде сенсациялық түрде көш бастаған...

Қазақстанда ауыл шаруашылығын субсидиялау жүйесіне жаңа талаптар енгізілді. Енді мемлекеттік қолдау алған фермерлер мен агрокәсіпорындар сол қаражаттың қаншалықты тиімді жұмсалғанын дәлелдеуі керек.

Бұл өзгерістер Жоғары аудиторлық палатаның (ЖАП) ұсынымы негізінде заңнамалық деңгейде бекітілді. Палата 2023 жылдың соңында ауыл шаруашылығын субсидиялауға бөлінген бюджет қаржысының тиімділігіне аудит жүргізіп, бірқатар ұсыныс берген.

Соның нәтижесінде 2025 жылғы 12 маусымда «Аквашаруашылық, агроөнеркәсіптік кешен, электр энергетикасы және орталық мемлекеттік органдардың функцияларын қайта бөлу мәселелері» жөніндегі заңға тиісті түзетулер енгізілді.

Жаңа талап бойынша агросубсидия алушылар енді нақты нәтиже көрсетуі тиіс. Мысалы, өндіріс көлемінің артуы, жаңа жұмыс орындарының ашылуы немесе еңбек өнімділігінің өсуі секілді көрсеткіштер арқылы мемлекет...