Жаңалықтар

Гарвард университеті Дональд Трамптың шектеулеріне байланысты оқу орнына түскен шетелдік студенттердің оқуын аяқтауына мүмкіндік беру үшін Торонто университетімен келісімге келген. Бұл туралы Reuters басылымы хабарлады.

Университет жағдайдың күрделеніп кеткеніне байланысты төтенше жағдайлар жоспарын әзрліген. Оған сәйкес, егер виза шектеулеріне байланысты Гарвард студенттері АҚШ-қа кіре алмаса, Канадада оқуын жалғастыра алады.

Екі университеттің оқу бағдарламалары біріктіріледі

Нақтырақ айтқанда, Гарвард университетінің Джон Ф.Кеннеди атындағы Мемлекеттік басқару мектебінің студенттеріне оқуын жалғастыру үшін балама мүмкіндік беріледі. Аталған студенттер Канададағы Торонто университетінің Мунк атындағы Ғаламдық қатынастар және мемлекеттік саясат мектебінде арнайы қонақтық оқу бағдарламасына қатыса алады.

Кеннеди және Мунк мектептерінің декандары бағдарлама...

АВТОВАЗ ресми түрде Niva Legend жол талғамайтын көлігінің жаңа нұсқасын таныстырды. Аталған модель 280 ат күшіне ие және қуатты қозғалтқышпен жабдықталған және жолсыз жерде жоғары жылдамдықпен жүруге арналған.

Алайда, бұл көлік еркін сатылымға шықпайды. Зауыт жасаған екі Niva Sport Turbo прототипі Ресейдегі ралли-рейд жарыстарына қатысу үшін жасалған. Олардың алғашқы жарысы – ұзындығы 5000 шақырым болатын «Жібек жолы» марафоны болмақ.

Бұған дейін АВТОВАЗ «Нивамен» ірі жол талғамайтын жарыстарға қатысқан, бірақ көбіне техникалық регламент бойынша сериялық көліктерге жақын болуға тиіс кластарда өнер көрсеткен. Ал жаңа нұсқа «рейд-спорт» санатына жатады, бұл санатта талаптар еркінірек, сондықтан «Нива» түбегейлі қайта жасақталған.

Техникалық сипаттамасы

Қазақстан үкіметі 2026–2028 жылдарға арналған республикалық бюджетті әзірлеуді бастады. Басты мақсат – бюджеттік тұрақтылықты күшейтіп, тапшылықты біртіндеп азайту. Бұл туралы Парламент палаталарының бірлескен отырысында Ұлттық экономика вице-министрі Азамат Әмрин мәлімдеді.

Ұлттық экономика бірінші вице-министрі Азамат Әмрин үшжылдық бюджет аясында 2026–2028 жылдарға арналған шығындар шегі бекітілгенін хабарлады.

«Бюджет кодексінің жаңа редакциясына сәйкес, біз бюджет қалыптастыруды бастадық. Қазіргі таңда тек шығыстар лимиті анықталды. Ал кіріс бөлігін есептеу үшін 2024 жылдың нақты статистикасы қажет», – деді Әмрин.

Оның айтуынша, 2024 жылдың қорытынды статистикалық деректері тамыз айының басында белгілі болады. Содан кейін ғана кірістер бөлігін есептеу жұмыстары басталады...

Үлкен дулыға санатындағы төрт ірі турнирдің бірі – Уимблдон-2025 жарысының жеребесі тартылды. Турнирге Қазақстан атынан бес теннисші қатысады. Олар: Елена Рыбакина, Юлия Путинцева, Александр Бублик, Александр Шевченко және Бейбіт Жұқаев.

2022 жылы Уимблдон турнирінің жеңімпазы атанған Елена Рыбакинаның жарыс жолы айтарлықтай ауыр. Ол Лондондағы алғашқы ойынын армян теннисшісі Элина Аванесянмен өткізеді. Рыбакина алғашқы үш ойында жеңіске жетсе, төртінші раундта поляк теннисшісі Ига Швентекпен, ал ширек финалда РГ-2025 жеңімпазы Коко Гауффпен кездесуі мүмкін.

Кейінгі уақытта рейтингі түсіп кеткен Юлия Путинцеваны алғашқы турда қиын қарсылас күтіп тұр. Ол әлемнің 13-теннисшісі Аманда Анисимовамен ойнайды.

Мамандар жақында ғана Германияның Галле қаласында ATP...

Шымкентте жыл басынан бері 21 бала өзіне-өзі қол салған. Олардың бесеуі қайтыс болып, қалғаны аман қалған. Балалардың суицидке бару себебі де, әлеуметтік жағдайы та әртүрлі. Мамандар көп жағдайда балалардың тыңдаусыз қалуы қайғылы жағдайларға алып келетінін айтады.

«Бала үшін ата-ананың өзімен жиі сырласуы маңызды», – дейді Шымкент қалалық білім басқармасы психалогиялық қолдау орталығы басшысының міндетін уақытша атқарушы Жандар Төлеген.

Бүгін Шымкентте қалалық білім басқармасы және қалалық денсаулық сақтау басқармасы балалар арасындағы суицид тақырыбында семинар өтті. Мақсат – дағдарыс жағдайындағы балаларды ерте анықтау және оларға қолдау көрсету. Онда дәрігерлер, мектеп және емдеу мекемелерінің психологтары қатысты.

«Біз мұнда өте...

Telegram ресми түрде Astana Hub қатысушысы атанды. Бұл туралы технопарктің ресми сайтында жазылған.

Astana Hub-тың атап өтуінше, қазір Telegram жаһандық нарықта цифрлы өнімдерін қарқынды дамытып жатыр.

«Telegram ішіндегі Mini Apps веб-қосымшалары арқылы түрлі сервистер, маркетплейстер мен ойындар құруға болады. Бұл құралдар ай сайын 500 миллионнан астам қолданушыны тартуда. 2024 жылы компания ішкі валюта – Telegram Stars-ты іске қосты. Қосымша әзірлеушілер бұл валютаны Toncoin-ге айырбастай алады. Платформа цифрлық қауіпсіздік қағидаттарына адал: тіркелу кезінде жеке деректер талап етілмейді, бастапқы коды ашық, ал шифрлау хаттамалары аудитке қолжетімді», – деп жазылған хабарламада.

Технопарк ұсынған мәліметке...

Адамның өмір жасын ұзартатын тағам түрлері анықталды. Бұл  әсіресе 40 пен 80 жас арасындағыларға таптырмас кеңес болып отыр.  

Норвегиядағы Берген университетінің ғалымдары кез келген жаста өмір жасын ұзартуға болатынын дәлелдеп отыр.

Тамақтану әдетінің маңызы

Le Figaro басылымының ақпаратына қарағанда, ол үшін тамақтану әдетін өзгерту қажет.

Жүргізілген зерттеуге сәйкес, дұрыс тағам таңдауы арқылы 40 жастағы адам 11 жылға дейін, ал 80 жастағы адам 3,5 жылға дейін өмірін ұзарта алады.

Ғалымдар қай тағамдарды көп жеу керек, қайсысын азайту керек екенін нақты көрсетіп берген.

Пайдалы тағамдар

Мәселен, 40 жасқа толған адам күн сайын 25 грамм жаңғақ пен...

Қаржы министрі Мәди Такиев қазақстандықтарды жаңа Салық кодексі бойынша алаңдамауға шақырып, құжат әрбір салық төлеушіге егжей-тегжейлі түсіндіріледі деп уәде берді.

Такиевтің айтуынша, жаңа Салық кодексінің жобасы қазіргі уақытта Мемлекет басшысының қарауында жатыр. Қол қойылған соң, Қаржы министрлігі ақпараттық жүйелерді бейімдеуге кіріспек. Бұл жұмысқа шамамен екі ай қажет.

«Кодекс қабылданған соң, біз еліміздегі екі миллионға жуық жеке кәсіпкер мен заңды тұлғаға жаңа талаптарды түсіндіреміз. Арнайы жұмыс топтары құрылып, өңірлерге шығады. Әрбір салық төлеушіге түсінікті болатындай ақпарат беріледі», — деді министр.

Министр қоғамда туындаған алаңдаушылықтарға да пікір білдірді. Айта кетейік, жаңа Салық кодексіне қатысты шағын және орта...

Қытайдың смартфон шығарушы Xiaomi компаниясы 200 мың дана YU7 электромобилін үш минутта сатып жіберді. Бұл туралы Financial Times хабарлады.

Басылым мәліметінше, аз уақыттың ішінде мыңдаған электрокар сатқан Xiaomi акцияларының құны бірден көтерілді. Енді компания Қытай нарығында BYD, Tesla секілді автогиганттармен бәсекелесе алады.

Xiaomi смартфон өндіруден бастаған, бірақ кейін басқа да электроника түрлерін шығаруға көшкен. Компания бейсенбі, 27 маусымда жол талғамайтын YU7 автокөлігін таныстырды. Жаңа электромобиль 53 500 юань (35 370 доллар) тұрады.

Сарапшылар бір тәулікте 100 мың YU7 көлігі сатылады деп болжаған. Алайда тапсырыс болжамнан әлдеқайда асып түсті. Xiaomi компаниясының мәлімдеуінше, бейсенбі күні сауда басталған алғашқы сағатта ...

ЭКСПО ғимараты жаңғыртылып, инновациялық орталыққа айналады. Бұл туралы парламент кулуарында Цифрлық даму, инновациялар және аэроғарыш өнеркәсібі министрі Жаслан Мәдиев айтты.

ЭКСПО ғимаратынан бүгінгі таңда барлық экспонаттар көшіріліп, нысан жаңғыртылып жатыр. Жаңғырту жұмыстары 1 шілдеден бастап аяқталып, ЭКСПО шары инновациялық орталыққа айналмақ.

«Біздің ЭКСПО ғимаратына қатысты өз жоспарымыз бар. ЭКСПО инновациялық кластерге, инновациялық қалашыққа айналуы керек. Ғимаратта Цифрлық министрлік, «Ұлттық ақпараттық технологиялар» АҚ, Астана Хаб бар, Астана IT университеті отырады. Бұдан бөлек ол жерде Alem.AI орналасады. 8 қабаттан тұратын ЭКСПО ғимаратта AI кинотеатр, AI балаларға арналған аймақ, AI көрме сынды түрлі халыққа қызықты әрі пайдалы кеңістіктер...

Алматыда әскерилер қызмет өкілетін асыра пайдаланды деген күдікке ілінді. Бұл туралы Kazinform хабарлады.

Бұған дейін әлеуметтік желіде қорғаныс саласына қатысы бар бірқатар жоғары лауазымды азаматтың ұсталғаны туралы ақпарат тарады. Ішкі істер министрлігі ақпаратты растады.

«Ішкі істер министрлігінің әскери-тергеу департаменті Қылмыстық кодекстің 451-бабы (билікті немесе қызмет өкілетін асыра пайдалану) бойынша Қорғаныс министрлігінің Алматы қаласындағы қорғаныс істері жөніндегі департаментінің лауазымды тұлғаларына қатысты қылмыстық істі тергеп жатыр», – делінген ақпаратта.

Қылмыстық-процестік кодекстің 201-бабына сәйкес тергеу мүддесіне байланысты өзге мәлімет жарияланбайды.

2025 жылғы мамырда қазақстандықтар рубльден жаппай бас тартып, жаңа рекорд орнатты. Ұлттық Банктің мәліметінше, осы айда айырбастау пункттері рубльді 35,7 млрд теңгеге артық сатып алған. DATA HUB  дерегіне сүйенсек, бұл – кемінде 2020 жылдан бергі ең ірі теріс сұраныс.

Осылайша, айырбастау орындарында рубльге сұраныстың теріс аймаққа ауысуы қатарынан алтыншы ай жалғасып отыр.

Рубльдің құны өссе де, сұраныс жоқ

Қызығы, рубльге сұраныс күрт азайғанына қарамастан, оның бағамы тұрақты өсіп жатыр. Мамырда ресейлік валютаның орташа айлық бағамы 6,35 теңгеге жетіп, сәуірдегі 6,18 теңгемен салыстырғанда нығайған. Дегенмен, бұл тренд қазақстандықтарды қызықтырып отырған жоқ: олар рубльді жаппай сатып жатыр.

Қазақстанда 3 млн адам – небәрі 200 мың теңге жалақы алса, ал 1 млн 800 мың азамат ең төменгі жалақы – 85 мың теңгеге күн көріп отыр. Мұндай деректі Мәжіліс депутаты Елнұр Бейсенбаев келтірді.

Депутат  2024 жылғы республикалық бюджеттің орындалуында жүйелі проблемалар мен кемшіліктердің аз болмағанын айтады.

«Президенттің қатаң ескертуіне қарамастан, былтырғы жылдың қорытындысы бойынша Ұлттық қордан бюджетті толтыру үшін 5,6 трлн. теңге алынса, биыл тағы 5,3 трлн. жаратылады. Яғни бюджеттің 25 процентін Ұлттық қор арқылы толтырудамыз. Бұл қауіпті әрі оны жақын арада тоқтату мүмкін емес үрдіске айналды»,– деді депутат  Парламент палаталарының бірлескен отырысында.

Конституциялық сот атқарылған жұмысты қорытындылады. Соған сәйкес Жоғарғы сотқа жүгінген азаматтар мемлекеттік бажды кейін төлеу мүмкіндігі берілгенін хабарлады.

Сондай-ақ мемлекеттік баж мөлшері реттелгенін мәлімдеді.

«Соттардағы мемлекеттік баж бюджетке төленетін міндетті төлем, бірақ бұл орындалатын жұмыс, көрсетілетін қызмет, ұсынылатын мүлік үшін төленбейді», – делінген құжатта.

Ал Салық кодексінің 610-бабына сәйкес (Конституциялық соттағы және соттардағы мемлекеттiк баж мөлшерлемелері) мүліктік емес және мүліктік сипаттағы даулар бойынша сот актілерін кассациялық тәртіппен қайта қарау туралы өтінішхат беру кезінде азамат тиісті соманың 50 пайызын төлейді. Ол осы баптың бірінші тармағында көрсетілген.

Конституциялық соттың 2023 жылдың  22 ақпанындағы №3 нормативтік...

Алматы мен Астанада студенттер оқу ақысының қымбаттағанына наразылық білдірді. Ғылым және жоғары білім министрі Саясат Нұрбектің айтуынша, жекеменшік оқу орнындағы өзгерістерге тікелей ықпал ету мүмкін емес.

«Қазір екі-ақ оқу орнында (бірі мемлекеттік, бірі жекеменшік) мұндай жағдай болды. Мемлекеттік университеттерде оқу ақысын бір деңгейде ұстап тұрмыз. КИМЭП-тен ақпарат сұрастырдық, баға 15%-ға қымбаттаған. Бұл – ішкі шешім. Талқылаудың арасында студенттер де, қамқоршылық кеңес мүшелері де болған. Жекеменшік университеттің шешіміне тікелей ықпал ете алмаймыз. Ал мемлекеттік оқу орындарында бағаны бірқалыпты ұстап тұрмыз», – деді Саясат Нұрбек.

ҚМДБ төрағасы, Бас мүфти Наурызбай қажы Тағанұлы мүсылман қауымын мұхаррам айының келуімен құттықтады.

Бас мүфти шариғат бойынш қажылық парызы аяқталған соң жаңа жыл басталатынын атап өтіп, зұлхижжа айынан кейін келетін мұхаррам айының кіруімен мұсылманша жаңа жыл басталатынын айтты.

«Осы ретте еліміздегі барша мұсылман қауымын жыл басы – мұхаррам айының келуімен шын жүректен құттықтаймын. Алла Тағала әрбір отбасыға бақ пен береке, ынтымақ пен ырыс нәсіп еткей. Жыл басында жоспарлаған игі істеріңіз берекелі болғай», – делінген мүфти құттықтауында.

Мұхаррам айында ораза ұстау парыз ба

Құран Кәрімнің соңғы түскен аяттарының бірімен мұсылман күнтізбесі де тәмәмдалып, тағы бір...

Банктер мемлекеттен атаулы әлеуметтік көмек алғысы келетіндердің есепшотына түскен қаржы мен шыққан шығын туралы ақпаратты мемлекеттік мекемелерге береді. Бұл мәліметтер Ұлттық банктің бірыңғай цифрлық платформасында жинақталады Бұл туралы Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрі Светлана Жақыпова Парламент палаталарының бірлескен отырысында мәлімдеді. Жаңа тәсіл атаулы әлеуметтік көмекті ( АӘК/АСП) тағайындауда табысты ғана емес, шығынды да ескеруге мүмкіндік береді.

«Бұл – Мемлекет басшысының тапсырмасы. Біз табыспен қатар шығысты да есепке алуға міндеттіміз. Бүгінде бұл әдістеме бекітілді, АӘК алатындардан банк құпиясын ашуға келісім алу тетігі де енгізілді. Екінші деңгейлі банктерден шығыс туралы ақпарат цифрлық платформаға түсетін болады», – дед...

Қазақстан Моңғолиядан жарты миллион ешкі сатып алады. Вице-премьер, сыртқы істер министрі Мұрат Нұртілеу Улан-Баторға сапары кезінде осындай келісімге отырды. Бұл туралы СІМ баспасөз қызметі хабарлады.

Министрлік мәліметінше, 500 мың бас ешкі сатып алу жобасы «агроөнеркәсіп кооперациясын құруды» көздейді.

Ұлттық статистика комитетінің мәліметінше, республикада 2,6 млн қой мен ешкі бар. Салыстырар болсақ, 1990 жылы Қазақстанда 36 млн қой-ешкі болған.

«Қазақ-моңғол қатынастары үлгілі достық сипатқа ие. Арамызда шешілмеген мәселелер жоқ», – деді Нұртілеу.

Қазақстан мен Моңғолия тауар айналымын 500 млн долларға дейін жеткізуді көздеп отыр.

Kazakh Tourism мен Astana Concert Қазақстандағы event туризмді дамыту жолында ынтымақтастық туралы меморандумға қол қойды. Тараптар ауқымды іс-шаралар арқылы туристерді тартуды жоспарлап отыр.

Kazakh Tourism Дженнифер Лопестің Қазақстандағы концерттеріне шетелден 18 мыңнан астам турист келеді деп күтіліп отырғанын атап өткен.

«Фестиваль, концерт және халықаралық шоу-бағдарлама тәрізді ірі мәдени іс-шаралар халықаралық аудиторияны тартатын маңызды алаңға айналады. Екі компанияның синергиясы елдің туристік әлеуетіне деген тұрақты қызығушылықтың болуына септігін тигізеді», делінген ақпараттық хабарламада.

«Kazakh Tourism» ҰК» АҚ басқарма төрағасының міндетін атқарушы Даниел Сержанұлы Kazakh Tourism жанынан туроператорлардың қатысуымен арнайы штаб құрылатынын жеткізді. Ол Қазақстанда және шет елдерде...

Қазақстанда жалақы көтеріледі. 2026 жылдан бастап ең төменгі айлық алатындардың ақшасы көбеймек. Мөлшері анықталып жатыр.

Бұл туралы Еңбек және әлеуметтік қорғау министрі Светлана Жақыпова мәлімдеді.  Оның сөзіне қарағанда, қазір бірнеше институт бірігіп, бұл мәселені зерделеп жатыр.

«Олар еңбек өндірісі және медиандық айлық бойынша нақты көрсеткіштерді қамтамасыз етеді. Аймақтардағы және салалардағы жалақы ескеріледі. Барлық есептер жаңа ең аз айлық көрсеткішін анықтауға негіз болады», – деді министр.

Әзірге бұл жалақының қаншаға көтерілетіні анық емес. Зерттеушілер жұмысын аяқтаған соң белгілі болмақ.

«2025 жылдың соңына қарай есептеу жұмыстары аяқталады. Келесі жылы 1 қаңтардан бастап е...

2024 жылы жылы мемлекет меншігіндегі 14 нысан 589 млрд теңгеге сатылған. Оның ішінде 517 млрд теңге «Қазақтелеком» АҚ-ның Tele2 мобильді операторы үлесін катарлық инвесторға сату есебінен түскен. Бұл туралы Жоғары аудиторлық палатаның төрағасы Әлихан Смайылов Қазақстан Республикасы Парламенті палаталарының бірлескен отырысында депутат сауалына жауабында айтты.

«Осы соманың 158 млрд теңгесі республикалық бюджетке дивидендтер түрінде аударылды. Бұдан бөлек, аталған мәміле бойынша 76 млрд теңге корпоративтік табыс салығы ретінде төленді. Бұл – сатылған активтің қайта бағалануы нәтижесінде түскен салық. Қалған қаражат шартқа сәйкес биыл және 2028 жылға дейін түседі», — деді Жоғары аудиторлық палата төрағасы.

Жоғары...

Қос палата отырысында депутат Ерлан Саиров Мемлекеттік борышты өтеу шығыны 6,1 трлн теңгеге жетіп, Ұлттық қордың қаражаты бюджет жыртығын жамауға жұмсалып жатқанын айтты.

Депутат Үкіметтің 2 жыл қатарынан Ұлттық даму жоспарында мәлімделген маңызды міндеттерді іс жүзінде орындай алмай жатқанын, министрліктерге елдің экономикалық ахуалын реттеу үшін парламентің арнайы құралдар бергенін мәлімдеді. Алайда бұл жұмыстар нәтиже бермеген. Мемлекеттің сыртқы қарызы артып, бюджет Ұлттық қордың қаражатына тәуелді болып қалған.

Саиров елдің экономикалық ахуалына қатысты мынадай фактілерді алға тартты:

Ішкі істер министрлігі «Заң мен тәртіп» деп аталатын жаңа цифрлық сервисті іске қосқанын хабарлады. Ол арқылы бөлімшеге бармай-ақ полицияға арыздануға болады.

Egov Mobile қосымшасында «Заң мен Тәртіп» деген жеке батырма пайда болды. Оны басқан сәтте полицияға шағым жолдау терезесі ашылады.

Терезе көмегімен кез келген құқық бұзушылық, тұрмыстық зорлық-зомбылық, жол-көлік оқиғасы, балаға қатысты оқыс оқиға немесе қоғамдық тәртіптің бұзылуы сияқты жайттар туралы бір ғана батырманы басып хабарлауға болады. Ешқайда қоңырау шалудың, полиция бөліміне барудың қажеті жоқ.

Сондай-ақ растайтын фото/видео жүктеуге де мүмкіндік бар.

Полиция хабарламаны жедел қабылдап, бірден әрекет етеді.

Елде қоғамдық тәртіпті сақтау бағытында жүзеге асып жатқан ілкімд...

Енді бала тәрбиесі де еңбек өтілі болып саналуы ықтимал. Парламент палаталарының бірлескен отырысында Конституциялық сот төрағасы Эльвира Әзімова осы мәселеге және өзге де заң жобаларына өзгерістер енгізуді ұсынды.

Әзімова қазіргі уақытта депутаттар бастамасымен әзірленген бірнеше заң жобасына Конституциялық Соттың құқықтық ұстанымдары мен тұжырымдарына байланысты заңнамалық ұсыныстар топтамасы енгізілгенін айтты.

Осы орайда сот төрағасы заң шығару күн тәртібі шеңберінде депутаттарға мынадай мәселелерді қарауды ұсынды:

Сот процесінде алқабилерді ауыстыру тәртібіне, баланың ұлтын анықтауға және көрсетуге, бала асырап алу институтын жетілдіруге және алименттік міндеттемелерді орындауға қатысты құқықтық ұстанымдарды ескере отырып, Қылмыстық-процестік, Неке (ерлі-зайыптылық) және отбасы туралы кодекстерге және олармен...