Жаңалықтар

Қазақстанда деменцияға шалдыққан адамдардың нақты есебі жоқ. Кейбір деректерге қарағанда, ресми тіркеуде шамамен 10 мың адам ғана бар. Алайда диагноз қоюдың күрделі болуына байланысты бұл көрсеткіш одан әлдеқайда көп болуы мүмкін. Әлем бойынша деменциямен 57 миллионға жуық адам өмір сүреді, әрі халықтың қартаюы салдарынан олардың саны жыл сайын артып келеді. Осы деменцияның алдын алуға бола ма және қандай әдістер шын мәнінде көмектеседі – соны қарастырайық.

Деменцияны алдын алуға болатын жағдайлар

Деменция – бір ауру емес, ми жасушаларының біртіндеп жойылуына және когнитивтік функциялардың, әсіресе жадтың төмендеуіне әкелетін аурулар тобы. Бұл топқа альцгеймер ауруы, тамырлы...

Депутат Серік Ерубаев әскери қызметке жарамды жас жігіттердің жартысынан азы ғана шақырылатынын, бірақ олардың айтарлықтай бөлігі компьютерлік ойындарға қызығушылық танытатынын мәлім етті.

«Ақ жол» демпартиясының Орталық офисінде бизнес және мемлекеттік органдармен бірге пилотсыз авиациялық жүйелерді дамыту мәселесі кеше тақыланған. Оған Қорғаныс министрлігінің өкілдері мен технология жасайтын компаниялар қатысқан. Бұл туралы партия төрағасы Азат Перуашев телеграм-арнасында жазды.

«БАС құзыреттілік орталығы» ЖШС директоры Абзал Ерубаевтың айтуынша, қазір Қазақстанда 10 мыңнан астам дрон пайдаланылады. Ал тек 1000-ға жуық оператор сертификатталған оқудан өткен. Дрондарды, тіпті жеке мақсаттарда да кеңінен пайдалану авиация (төмен биіктік аймақтарында), электр желілері, өнеркәсіптік және тұрғын үй нысандары...

Апта басынан бері S&P 500 индексіне арналған фьючерс 0,70%-ға өсіп, 6870 пунктке дейін жетті. Бұл -жақсы нәтиже. Әсіресе, дүйсенбі, 1 желтоқсан, күнгі ірі түзетуден кейін. Сол күні бенчмарк 0,80%-ға төмендеп, 6790 пунктке түскен еді. Аптаның басым бөлігінде сол шығынды қайта қайтарып отырды.

Негізгі төмендеу себебі -Жапония Банкінің қатаң сигналдары. Реттеуші басшысы Кадзуо Уэда дүйсенбіде желтоқсанда мөлшерлемені көтеру мүмкін екенін меңзеді. Бұл ықтималдық 75,0%-ға дейін өсті. 10 жылдық жапон мемлекеттік облигацияларының кірістілігі 2007 жылдың шілдесінен бергі максимум -1,95%-ға дейін көтерілді.

Бұрын мұндай өзгеріс акция нарығына ауыр соққы болар еді. Жапония ұзақ уақыт бойы арзан қаржы көзі болды. Жапон орталық банкінің мөлшерлемес...

Алматы облысындағы «Нарынқол» шекара заставасының аумағындағы қызметтік үй өртке оранған.

Ақпаратты Ұлттық қауіпсіздік комитетінің Шекара қызметі таратқан.

«2025 жылы 6 желтоқсанда Алматы облысындағы «Нарынқол» шекара заставасының аумағындағы қызметтік үйде өрт шықты. Өрт ТЖД күштерімен сөндірілді. Төтенше жағдайдың салдарынан әскери қызметші мен оның баласы қаза тапты. Аталған факті бойынша сотқа дейінгі тергеп-тексеру басталды», – делінген хабарламада.

Шекара қызметі қаза болғандардың туыстары мен жақындарына қайғыға ортақтасып көңіл білдірді. Оларға барлық қажетті көмек көрсетіліп жатыр.

Еске сала кетейік, жақында Түркістан облысы Жетісай ауданы Алғабас ауылында өрттен 13 адам мерт болған еді. Олардың 10-ы – бала...

Жетісу облысы Қаратал ауданының прокуратурасы жол қозғалысы қауіпсіздігін арттыру мақсатында ашық сот процесін өткізіп, өңірдегі жолдардың жай-күйіне бақылауды күшейтті.

Шараның басты мақсаты – жол ережесін бұзудың салдарын нақты көрсету және инфрақұрылымдағы кемшіліктерді жою.

«Соттың үкімімен кінәлі азамат екі тұлғаның өліміне әкелген ЖКО жасағаны үшін 5 жылға бас бостандығынан, 7 жылға көлік жүргізу құқығынан айырылды. Қатысушыларға жол қауіпсіздігі талаптары мен оның салдары түсіндірілді», – делінген хабарламада.

Сонымен қатар прокуратура жолдардың жағдайын тексеріп, жол-көлік оқиғаларының алдын алу жөніндегі уәкілетті органдардың жұмысын бағалады. Тексеру қорытындысы бойынша бірнеше өрескел құқықбұзушылық анықталып, жауапты тұлғалар тәртіптік жазаға тартылды. Қауіпт...

Халықаралық бокс даңқ залына енген боксшы алғысын білдірді. Головкиннің боксқа келгеніне 35 жыл болған. ⠀

«Бокспен айналыса бастағаныма 35 жыл болды. Қиындықтарға толы ұзақ жолды жүріп өттім. Осы жылдар ішінде талай еңбектеніп, көп шешім қабылдап, қазіргі деңгейіме жету үшін маңызды қадам жасадым. Енді менің есімім әлемдік бокс тарихының бір бөлігіне айналды. Бұл – мен үшін үлкен мәртебе. Осы жолда қолдау көрсеткен баршаңызға алғыс айтамын», – деді ол.

Еске сала кетейік, бұған дейін Геннадий Головкин (GGG) есімі 2026 жылы Халықаралық бокс Даңқ залына (International Boxing Hall of Fame) енгізілетін спортшылар тізіміне ресми түрде кірді. Сонымен қатар...

Қазақстан президенті Қасым-Жомарт Тоқаев Қырғызстан президенті Садыр Жапаровпен телефон арқылы сөйлесті. Мемлекет басшылары 21-22 тамызда өткен Тоқаевтың Қырғызстанға ресми сапары барысында қол жеткізілген уағдаластықтарды жүзеге асыру барысын талқылады. Бұл туралы Ақорданың баспасөз қызметі ақпарат таратты.

Ақорда мәліметінше, Президенттер екіжақты ықпалдастық қарқынды түрде дамып келе жатқанын атап өтті.

Әңгімелесу барысында Қасым-Жомарт Тоқаев Садыр Жапаровты туған күнімен құттықтап, бауырлас қырғыз халқының игілігі жолында атқарып жатқан мемлекеттік қызметіне табыс тіледі. Мемлекет басшысы Қырғызстан Президентінің екі елдің достық, тату көршілік және өзара қолдау рухындағы сан қырлы ынтымақтастығын кеңейтуге қосқан елеулі үлесін жоғары бағалайтынын жеткізді.

Айта кетейік, бұған дейін Қасым-Жомарт Тоқаев президент Александр...

Төтенше жағдайлар министрлігіне қарасты Сейсмологиялық зерттеулер институты жер сілкінісі кезінде қауіпсіздікті сақтау үшін орындалуы тиіс 10 қарапайым қадамды жариялады.

Маман­дардың айтуынша, бірінші кезекте үрейге бой алдырмау қажет. Лифт пен баспалдақты пайдалануға болмайды. Терезеден, ауыр жиһаздардан аулақ тұрып, жоғарғы қабаттарда іргелі қабырғалардың жанында паналау керек.

Төменгі қабаттардағыларға мүмкін болса, ғимараттан тез шығу ұсынылады. Ал көпқабатты үйлердің тұрғындарына жер дүмпу тоқтаған соң сыртқа шығу қажет.

Институт ұсынған қадамдар:

Бас прокуратура интернет-алаяқтықтың жаңа әдісі пайда болғанын хабарлады. Алаяқтар «Авторизациядағы қате», «домофонды ауыстыру» немесе «есептегіштерді тексеру» деген сылтаумен азаматтардың өздерін қайта қоңырау шалуға мәжбүрлейді.

Құқықтық статистика және арнайы есепке алу жөніндегі комитетінің Қылмыстық қатерлерді болжау орталығының дерегінше, алаяқтар жеткізу қызметтері, банктер және басқарушы компаниялар атынан жаппай хаттар мен SMS-хабарламалар жібереді.

Хабарламалардың желеуі қарапайым: «авторизациядағы қате», «домофонды ауыстыру», «санақ құралдарын тексеру». Олардың басты мақсаты – азаматты көрсетілген нөмірге қайта қоңырау шалуға мәжбүрлеу.

Осыдан кейін алаяқтар адамды әңгімеге тартып, құпия деректерге немесе қаржылық ақпаратқа қол жеткізеді.

Бас прокуратура азаматтарға мынадай қауіпсіздік шараларын ұсынады:

Қазақстанның денсаулық сақтау министрлігі суицидтің алдын алудың екі жылдық жол картасын әзірлеп жатыр.

Тың құжат жайлы Үкімет басшысы Олжас Бектенов сенаторларға берген жауабында баян еткен. Сенаторлар оған қойған сауалында әскери қызметшілер арасындағы суицид жағдайларының алдын алу жөніндегі ведомствоаралық бағдарламаны әзірлеу және бекіту мәселесін қарастыруды өтінген еді.

«Қазіргі уақытта Қазақстан Республикасы халқы арасында 2026–2028 жылдарға арналған суицидтің алдын алу жөніндегі жол картасы денсаулық сақтау министрлігімен әзірленіп, тиісті мемлекеттік органдармен келісу рәсімінен өтіп жатыр. Жол картасында Қазақстан халқы, соның ішінде әскери қызметшілер арасындағы суицидтік мінез-құлық деңгейін төмендетуге бағытталған жүйелі және ғылыми негізделген профилактикалық шараларды енгізу көзделген...

Қазақстан армиясына әскердегі кез келген азаматтың әлеумет-мәдени жағдайына терең талдау жасайтын, заманға сай психодиагностикалық әдістемелер енгізілгелі жатыр.

Бұл жаңашылдық премьер-министр Олжас Бектеновтің депутаттарға берген жауабында жазылған. Сенаторлар әскери психологтарды даярлау, аттестациялау және сертификаттау стандартын бекіту жөніндегі қосалқы актіні қабылдауды Бектеновке ұсынған еді. Үкімет басшысы бұл жұмыс білім беру стандартының талаптарына сәйкес белгіленген тәртіппен жүргізілетінін атап өтеді. Әйтсе де жаңашылдықтар барын атап өтеді.

«Елдің әлеуметтік-мәдени жағдайына бейімделген заманауи психодиагностикалық әдістемелер енгізіліп жатыр. Ол әдістемеге депрессиялық күйді анықтау әдістемесі PHQ-9, генерализденген мазасыздық бұзылысының GAD-7 әдістемесі, субъективті әл-ауқат деңгейінің шкаласы енеді», – делінген жауапта.

Сонымен бірге...

Қасым-Жомарт Тоқаев президент Александр Стуббқа Финляндияның Тәуелсіздік күніне орай құттықтау жеделхатын жолдады.

Бұл жайлы Ақорда ақпарат таратты.

«Президент хатта Суоми ұдайы экономикалық өрлеу, әлеуметтік әділдік және экологиялық орнықтылықты тиімді ұштастырып келе жатқан ел екенін атап өткен. Сондай-ақ Финляндия президентінің таяуда Астанаға жасаған сапары екіжақты қарым-қатынасқа тың серпін беріп, елдеріміз арасындағы ынтымақтастықты нығайтуда нақты нәтижелерге жетуге мүмкіндік бергеніне тоқталған», – делінген Ақорда хабарламасында.

Қасым-Жомарт Тоқаев Александр Стуббтың жауапты мемлекеттік қызметіне толағай табыс, ал достас фин халқына бақ-береке тіледі.

Еске сала кетейік, биыл қазанда Финляндия президенті Александр Стуббтың Қазақстанға ресми сапармен келген. Сапар...

Айлығы аз азаматтарға Отбасы банктің 50/50 бағдарламасымен үй алу қиын. Себебі баспана қымбаттаған уақытта оның құнының жартысын жинау оңай емес. Осыны ескере келе Отбасы банк орта таптағы азаматтарға баспана алудың тың тетіктерін ұсына ала ма? Kursiv.Media тілшісі бұл сұрақты Отбасы банк басшысы Ләззат Ибрагимоваға қойып көрді.

Мәжіліс кулуарында сұраққа жауап берген Ләззат Ибрагимова тұрғын үй заңнамасы бойынша, Германияның моделімен жұмыс жалғасатынын айтады.

«50/50 бағдарламасы – классикалық ипотека емес. Бізде жинақтау жүйесі бар. 50 пайыз – заңға сәйкес міндетті талап», – дейді Ләззат Ибрагимова.

Басшысының сөзін іліп әкеткен орынбасары Жансұлтан Матай «50 пайыз жинақтау қиын екенін...

Белгілі әнші Ерке Есмахан әлеуметтік желіде тараған сындарға жауап беріп, қазақ әйелдерінің «қиындықпен өмір сүруі керек» деген таптаурын түсінік әлі де қоғамға терең сіңіп қалғанын айтты.

Әншінің сөзінше, эстетика мен әдемі өмір сүруді «өтірік», «постановка» деп қабылдайтындар көп.

«Қазақ әйелдері идеально өмір сүрмеу керек, кішкене қиналыңқырап жүру керек» деген программаның әбден миға сіңіп кеткеніне көзім жетті. Өкінішті!» – дейді ол.

Әнші әр адамның өмірін әдемі, үйлесімді етуге мүмкіндігі бар екенін айтады. Ол әйелдерге өз армандарын биік қоюдан қорықпауға, шектеулі ойлау жүйесінен арылуға кеңес берді. Сондай-ақ әлемдік танымалдылыққа ие болған жұлдыздарды мысалға келтірді.

Соның бір...

Самарқанда өткен CITES Конвенциясы тараптарының 20-шы конференциясында Қазақстандағы киік мүйізіне нөлдік экспорттық квотаны алып тастау туралы шешім қабылданды. Бұл Қазақстанға халықаралық нарықта киік мүйізін саудалануына жол ашады

Экология және табиғи ресурстар министрлігінің мәліметінше, киіктің мүйізіне нөлдік экспорттық квотаны алып тастау бойынша ұлттық ұстанымды ілгерілету үшін Экология және табиғи ресурстар министрі Ерлан Нысанбаевтың басшылығымен Қазақстанның кеңейтілген делегациясы құрылған.

Оның құрамына CITES әкімшілік және ғылыми органы – Орман шаруашылығы және жануарлар дүниесі комитеті, ҚР ҒЖБМ ҒК «Зоология институты» ШЖҚ РМК, сондай-ақ «Охотзоопром «ӨБ» РМҚК, Қазақстан биоалуантүрлілікті сақтау ассоциациясы (АСБК) Ұлттық цифрлық таңбалау және қадағалау жүйесі мәселелері бойынша сараптамалық қолдауды...

Тараз бен Шымкент қалаларында жер сілкінісі сезілді. 6 желтоқсан түнгі 02:04-те Өзбекстанның Наманган облысында магнитудасы 4,5 болатын жер сілкінісі тіркелді. Бұл туралы сейсмологиялық қызметтер хабарлады.

Зілзаланың ошағы 17 км тереңдікте орналасқан. Эпицентр координаттары: 40.89°N, 70.75°E. Оқиға орнында жердің шайқалу күші 5 баллға дейін жеткен.

Сейсмикалық толқындар көрші өңірлерге де таралып, келесі аймақтарда сезілді:

Эпицентр Ташкенттен 135 км оңтүстік-шығыста орналасқан.

Қазақстан аумағында да әлсіз дүмпулер байқалды. Тараз бен Шымкент қалаларының тұрғындары түнгі уақытта жердің жеңіл тербелгенін сезгенін хабарлаған. Қазіргі таңда қирау...

Америка астанасын Вашингтонда 2026 жылғы футболдан әлем чемпионатының жеребе тарту рәсімі өтті. Нәтижесінде Өзбекстан құрамасы өз тарихында алғаш рет қатысқалы отырған ӘЧ турнирінде қиын қарсыластармен бір топқа түсті.

Жеребе қорытындысы бойынша Өзбекстан К тобына орналастырылды. Бұл топтағы қарсыластары:

Португалия – әлемнің ең мықты құрамаларының бірі, Еуропа чемпиондары және футбол аңызы Криштиану Роналду ойнайтын құрама. Сондай-ақ, Колумбия – Латын Америкасының қарымды командасымен кездеседі. Ал үшінші команда құрлықаралық іріктеу матчтардан кейін анықталады. Бұл топтағы орын үшін таластатын құрамалар арасында Жаңа Каледония, Ямайка және Конго бар.

2026 жылғы әлем чемпионаты бірінші рет 48 команданың қатысуымен өтеді және үш елде – АҚШ...

Алматылық «Қайрат» бельгиялық «Андерлехтті» екі матчта ада еш қиындықсыз жеңіп, УЕФА Чемпиондар лигасының 1/4 финалына өтті.

Бельгиядағы алғашқы ойын «Қайраттың» 7:4 есебімен жеңген еді. Ал Алматыда өткен бүгінгі ойында 7 гол, 2 пенальти болды.

Алматылықтар Балуан Шолақ атындағы спорт сарайында Бельгиядан келген қарсыластарын 5:3 есебімен сенімді түрде жеңді. «Қайрат» капитаны Біржан Оразов дубль жасады. Өзге голды Джахангир Рашит, Джоау Пауло және Атирсон Сильва соқты.

Ал бельгиялықтардан Эду, Грелло және Дильенмен «Қайрат» қақпасына гол соқты.

Дәулет Тұрлыханов Instagram парақшасында Қазақстан күрес Федерациясы Президентінің өкілеттігін тоқтатқанын хабарлады.

«Құрметті достар, әріптестер! Бүгін мен Қазақстан күрес федерациясының Президенті қызметін аяқтау туралы шешім қабылдадым. Бұл сәтті мен терең алғыс сезімімен және ішкі тыныштықпен қабылдаймын», – деп жазды ол.

Ол өзі Федерация басшысы болған кездегі жетістіктер туралы айта кетті:

Дәулет Тұрлыханов қазақстандық күрестің табысы үшін өзін аямаған бүкіл команданың еңбегі екенін атап өтті.

Қазақстан күрес федерациясыны...

Netflix-тің американдық қызметі аты аңызға айналған Warner Bros. киностудиясын сатып алу туралы келісім жариялады, деп хабарлайды CNN.

Netflix теледидар мен киностудияны, сондай-ақ HBO Max ағындық қызметі сияқты активтерді 82,7 миллиард долларға сатып алуға келіскен.

Компания «Бэтмен», «Гарри Поттер» және «Тақтар таласы» сынды саладағы ең құнды зияткерлік меншік объектілерін бақылауға алады.

«Warner Bros. бір ғасырдан астам уақыт бойы ойын-сауық индустриясына бағыт беріп келеді. Біздегі бизнес үлгісінің арқасында кең аудиторияны олар құрып, , ізбасарларымызға көбірек мүмкіндіктер бере аламыз, бүкіл ойын-сауық индустриясын нығайта аламыз және акционерлер үшін үлкен құндылық жасай аламыз» – деді Netflix-тің директоры Грег Питерс.

Қазақстанның басым бөлігінде түнде және таңертең тұман болады. Солтүстік пен шығыс және батыста көктайғақ пен боран күтілуде. «Қазгидромет» 6 желтоқсанға ауа райы болжамын жариялады.

Қазақстан президенті Қасым-Жомарт Тоқаевтың Біріккен Ұлттар Ұйымы Бас Ассамблеясының орнықты даму мақсаттарына орай Халықаралық еріктілер жылын жариялауға арналған сессиясына үндеу жолдады.

Президенті қазіргі қиын кезеңде еріктілер адам өмірін сақтау, қиындыққа душар болған жандарға жәрдемдесу, қоғамдағы сенім мен ынтымақты нығайту жолында үлкен миссия атқарып жүргенін атап өтті. Ол елдегі еріктілер қозғалысында айта кетті. Соның ішінде «Таза Қазақстан» жалпыұлттық акциясы қоршаған ортаны қалпына келтіруге, экологиялық жауапкершілік мәдениетін дәріптеуге үлес қосқысы келетін мыңдаған азаматты біріктіргенін атап өтті.

«Осы орайда Алматы қаласын Біріккен Ұлттар Ұйымының қолдауымен халықаралық ынтымақтастық хабына айналдыру ниетін құптаймыз. Орталық Азия мен Ауғанстанға арналған Орнықты даму мақсаттары...

«Отбасы банк» АҚ басқарма төрағасы Ләззат Ибрагимова өсіп келе жатқан сұраныс аясында ипотеканың қолжетімділігіне қатысты жағдайға түсініктеме берді. Спикердің айтуынша, тұрғын үй бағдарламаларына деген қызығушылық әлі де жоғары. Бұл туралы ол журналистерге Мәжіліс аясында айтты.

Ибрагимова банк тұрғын үйді несиелендіру бағдарламаларына өтініш берушілердің үлкен ағынын тіркейтінін атап өтті. Мысал ретінде 1 қарашада жарияланған «Наурыз» ипотекасын келтірді.

Оның мәліметінше, конкурс аясында 8 мың орынға 32,5 мың өтініш түскен.

«Іс жүзінде конкурс – бір орынға төрт адам», – деп атап өтті банк басшысы.

Бағдарламаға қатысу бастапқы жарнаның 20% болған жағдайда мүмкін болады. Ибрагимова старт үшін ең төменг...

Ақмола облысындағы Екатеринбург-Алматы тас жолында болған жаппай апат салдарынан екі адам жарақат алды, деп хабарлады облыс полиция департаментінің баспасөз қызметі.

Ведомствоның мәліметінше, оқиға 5 желтоқсанда сағат 14:21 шамасында автомобиль жолының 1300-ші шақырымында болған.

«Оқиға орнына келген тәртіп сақшылары Астана қаласы бағытында келе жатқан DAF маркалы жүк көлігінің жүргізушісі тайғақ жолда көлікті басқара алмай жол шарбақтарына соғылғанын анықтады. Артынан келе жатқан Chevrolet Cobalt және Toyota Highlander көліктері де көктайғақтан көлікті басқара алмай жүк көлігіне соғылған», — деп хабарлады полиция.

Апат салдарынан екі жолаушы ауруханаға жеткізілді.

Сондай-ақ, жол оқиғасын көрген Kia K5 жүргізушісі баяулауға тырысып, алайда көлікт...