Жаңалықтар

Қайрат Шайхиев – Қазақстанның ірі БАҚ-тарында 17 жылдан астам уақыт табысты еңбек етіп келе жатқан білікті медиаменеджер әрі редактор. Оның редакциялық процестерді ұйымдастыруда, цифрлық стратегияларды дамытып, тиімділігі жоғары командаларды құруда тәжірибесі мол.

Ол әр жылдары Тұңғыш Президент Қорының жанындағы Әлемдік экономика және саясат институтында Әлемдік экономика орталығының сарапшысы, КТК телеарнасы интернет бөлімінің басшысы, 8 жылдан астам уақыт Zakon.kz сайтының жетекшісі, Inbusiness.kz сайтының директоры қызметтерін атқарған.

Қайрат Шайхиевтің жетекшілігімен Zakon.kz сайты жылдың үздік жаңалықтар порталы ретінде «Үркер» ұлттық сыйлығын екі мәрте иеленді. Ал жобалардың қаралымы бірнеше есе артты. Ол іске қосқан Sportarena.kz жобасы алғашқы тоқсаннан кейін-ақ Қазақстанның үздік үш спорт сайтыны...

Әнипа Назарбаеваның қытайдан котрабандалық жолмен тауар жеткізген Group of the Companies TDA компаниясы мемлекетке қомақты сома қарыз. Мемлекеттік кірістер комитетінің (МКК) мәліметінше, бұл компания 90,3 млрд теңге салық қарызын өтеуге тиіс. Қарыз көлемі бойынша компания Қазақстандағы ең ірі борышкерлердің арасында төртінші орында тұр.

МКК дерегіне сәйкес, 1 қазандағы жағдай бойынша Group of the Companies TDA компаниясының негізгі қарызы 52,9 млрд теңгені құрайды, қалған бөлігі – өсімпұл.

Назарбаевтардың атамекені саналатын Шамалған ауылында тіркелген компания әртүрлі тауарлардың көтерме саудасымен айналысқан.

Оның тең иелері – Қазақстанның бұрынғы президенті Нұрсұлтан Назарбаевтың туған қарындасы Әнипа Назарбаева және компания басшысы саналатын Әли Қылышбаев.

Мәжіліс депутаттары ЛГБТ насихатына тыйым салу туралы нормаларды заңға енгізбекші. Қазір бұл мәселемен арнайы жұмыс тобы айналысып жатыр.

«Біз бірнеше заңға кіріп жатырмыз, бұл бала құқығын қорғау, мәдениет саласы, кинематография, онлайн платформа және онлайн жарнамалау, масс медиа сияқты сияқты заңдарға кірдік. Бұл жерде бұрын да заңда ол нормалар қарастырылған. Мысалы, порнографияны, зорлық-зомбылықты, құқық бұзушылыққа итермелейтін қорлауды насихаттайтын әдебиет арқылы, масс медиа арқылы көпшілік шараларды пайдаланып насихаттауға тыйым салатын нормалар бар болған. Енді соның ішіне дәстүрлі емес жыныстық қатынас өкілдерінің насихатын қостық», – деп түсіндірді депутат Еділ Жаңбыршин.

Оның түсіндіруінше, порнографияны, зорлық зомбылықты, қорлауды, адам психикасына...

Энергетика саласындағы жаңа экологиялық және техникалық талаптар ондаған шағын мұнай өңдеу зауытының жұмысына қауіп төндіріп отыр. «PetroCouncil» мұнай-газ кеңесінің жазуынша, шағын МӨЗ-дердің үштен бірі қызметін тоқтатуы ықтимал.

Өйткені Үкімет қолда бар өндірістік әлеуетті күшейту үшін елдегі шағын мұнай өңдеу зауыттарына талапты қатаңдатпақ.

Үкімет қандай талап қойып отыр?

Энергетика министрлігі «Ашқы НҚА» порталында арнайы заң жобасын жариялаған. Жоба бойынша 2029 жылдан бастап шағын мұнай өңдеу зауыттары өндірістің кемінде 45%-ын жоғары сұранысқа ие мұнай өнімдерімен қамтамасыз етуі тиіс. Яғни олар:

Бұл талап...

Астана соты құрақшы-блогер Әсел Батырбекова (Аселина Батыр) мен кондитер Нұршат Ақбергенова арасындағы дау бойынша шешім шығарды.

Бұған дейін Ақбергенова торттың қалған құны ретінде 500 мың теңге өндіруді сұрап сотқа талап арыз жолдаған. Аа ар-намыс, қадір-қасиетке және іскерлік беделге нұқсан келтіретін жалған мәліметтерді таратқаны үшін моральдық зиян ретінде 3 000 000 теңге көлемінде өтемақы өндіруді сұраған.

Азаматтық істі қараған судья Гүлзада Рашқалиеваның шешіміне сәйкес, Әсел Батырбекова кондитерге торттың қалған құны ретінде 200 мың теңге, моральдық зиян ретінде 100 мың теңге төлейді. Тапсырыс берген кезде блогер 100 мың теңге төлеген.

Сондай-ақ блогер әлеуметтік желідегі парақшасында кондитер Ақбергенованы «алаяқ» деп атаған мәлімдемесін...

Қазақстанда 3 млн тонна картоп жиналды. Бұл көлем ішкі нарықты толық қамтамасыз етіп қана қоймай, экспортқа да жетеді. Бұл туралы Ауыл шаруашылығы вице-министрі Азат Сұлтанов мәлімдеді.

Вице-министр елде картоп тапшылығы болмайды деп сендірді. Сұлтановтың сөзінше, медициналық нормалар бойынша халықты толық қамтамасыз ету үшін 2 млн тонна картоп қажет. Ал Қазақстанда одан 1 млн тоннаға артық өнім жиналған.

«Білесіздер, былтыр біздің картопқа жоғары сұраныс болғаны бағаға әсер етті. Сондықтан биыл ұйымдасқан шаруашылықтар өткен жылмен салыстырғанда көбірек көлемде егіс жұмыстарын жүргізді», – деді ол.

Импорттан да бас тартпаймыз…

Азат Сұлтановтың айтуынша, өнім көлемі мол болғанымен, импорттан толықтай...

Маңғыстау облысы Жаңаөзен қаласындағы «МұнайСпецСнаб Компани» компаниясының ондаған жұмысшысы ереуілге шықты. Жұмысшылардың бейнеүндеуі youtube-те жарияланды.

28 қазанда түнде компания ғимараты алдына жиналған бір топ адам президент Қасым-Жомарт Тоқаевқа, Маңғыстау облысының әкімі Нұрдәулет Қилыбайға, Жаңаөзен қаласының әкімі Жансейіт Қайнарбаевқа, Маңғыстау облысының прокуроры Серікқали Күшәлиевке, «ҚазМұнайГаз» АҚ басқарма төрағасы Асхат Хасеновке, сонымен бірге қоғамдық ұйымдар мен БАҚ өкілдеріне ашық үндеу жолдады.

«Біз, «МұнайСпецСнаб Компани» ЖШС жұмысшылары, еңбек құқықтарымыздың бұзылып отырғанына, әлеуметтік әділетсіз болып жатқанына алаңдаймыз. Талаптарымыздың орындалмауына байланысты 28 қазанда түнгі ауысымнан бастап жұмыс тоқтатылды», – деп мәлімдеді жұмысшылардың бірі.

Мекемеде істейтін бір топ адам жұмысшылар...

2025 жылғы 1 қазандағы жағдай бойынша қазақстандықтардың зейнетақы жинағы көлемі 25,73 трлн теңгеден асып, бір жыл ішінде 4,56 трлн теңгеге немесе 21,5%-ға өсті. Зейнетақы активтерінің өсуіне міндетті жарналарға түсімдердің артуы және инвестициялық кірістің оң нәтижесі себеп.

Зейнетақы жинағының құрылымы қандай

Негізгі үлесті міндетті зейнетақы жарналары (МЗЖ) құрайды. 2025 жылдың 1 қазанында олардың көлемі 24,40 трлн теңгеге жетіп, жылдық өсім 19,8%-ды көрсетті.
Міндетті кәсіптік зейнетақы жарналары (МКЗЖ) 726,94 млрд теңге болды, бұл өткен жылмен салыстырғанда 15,6%-ға көп.

Ең жоғары өсім ерікті зейнетақы жарналары (ЕЗЖ) есебінен байқалды. Азаматтардың өз бастамасымен салатын ЕЗЖ көлемі бір жылда 32,8%-ға өсіп...

Мәжілістің жалпы отырысында депутат Асхат Аймағамбетов тарихи-мәдени мұра объектілерін қорғау мәселелері бойынша заң жобасын таныстырды. Оның айтуынша, қазіргі уақытта еліміз тарихи нысандарды ғана емес, олармен бірге ерекше құнды жәдігерлерді де жоғалтып жатыр.

«Құнды заттар шетелге кетіп, «қара нарықта» сатылып жатыр. Көп жағдайда оларды металл іздегіштер мен арнайы құрылғылар арқылы тауып алады. Сондықтан заң жобасында металл іздегіштер мен осындай құрылғыларды лицензиясыз пайдалануға тікелей тыйым салу ұсынылған. Бұл – тарихи мұрамызды тонаудан, қорғауға бағытталған нақты қадам деп ойлаймыз», – деді депутат.

Аймағамбетов заң жобасы бойынша әлі де талқылауды қажет ететін бірнеше маңызды мәселе бар екенін атап...

Заңға ЛГБТ өкілдеріне өзінің жыныстық ерекшелігі жайлы тыйым салатын, үгіт-насихат жасауына рұқсат бермейтін өзгерістер енгізілуі мүмкін. Бұл туралы кулуарда депутат Ринат Зайыт айтты.

«Сәл іздейтін болсаңыз, түрлі телеграм-арналар бар. Балаларға насихаттайтын жексұрындар бар, хат жіберетін адамдар бар. Ең бірінші осы үгіт-насихатты тыю керек», – деді ол кулуарда журналистердің сұрағына.

Зайыттың сөзінше, ЛГБТ өкілдерінің әлеуметтік желілерде тікелей эфирге шығуына, сахнаға шығуына да тыйым салуы мүмкін. Тіпті тойларда түрлі шоу көрсететін ЛГБТ өкілдерінің үстінен шағым түссе қаралуы керек деген пікірін айтты.

«Бізде мысалы мынаны жасауға болмайды деген діни үгіт-насихатқа тыйым бар ғой...

Мәжілісте тарихи-мәдени мұра объектілерін қорғау мәселелері бойынша заң жобасы бірінші оқылымда қаралып жатыр. Құжатты қорғау үшін ортаға Мәжіліс депутаты Асхат Аймағамбетов шықты.

Заң жобасы нені көздейді

Аймағамбетовтің сөзінше, ұсынылған заң жобасы – Президенттің Ұлттық құрылтайда берген тапсырмасының нақты орындалуы. Бұл – депутаттар мен ғалымдардың бірлесіп жасаған ортақ еңбегі. Саладағы негізгі проблемалар мен оларды шешуге бағытталған нормаларға тоқталған депутат бірінші мәселе – лицензиялау жүйесінің тиімсіздігі екенін айтты. Сөзінше, бүгінде археология саласында лицензиялар мерзімсіз және ескерткіштің барлық түрімен жұмыс істеуге бірдей беріледі. Мысалы, ұйым бір рет лицензия алса, одан кейін оның мамандары бар ма, біліктілігі жеткілікті ме – ешкім оны тексермейд...

Қазақстанда аутизм спектрі бұзылысы (АСБ) диагнозы қойылған бала саны көбейіп барады. Денсаулық сақтау министрлігінің мәліметіне сәйкес, 2025 жылдың қыркүйегіндегі жағдай бойынша республикада дамуында ерекшелік бар 14,5 мың кәмелетке толмаған бала тіркелген. Бұл 2024 жылдың желтоқсанымен салыстырғанда 17,8%-ға көп. Ranking.kz сарапшылары жасаған талдау дамуында ерекшелік бар бала саны 2019 жылдан бері 5,1 есеге артқанын көрсеткен.

Аутизм бұзылысы бар әр бесінші бала 5 жасқа толмаған, бұл шамамен 2,8 мың адам. Дамуында ерекшелік бар кәмелетке толмағандардың төрттен үш бөлігі – 6 мен 14 жас аралығындағы балалар (10,9 мың адам). 15-17 жас аралығындағы жасөспірім саны – 807 адам.

«Бала...

Қазіргі кезде бірнеше банк қайтадан ипотека рәсімдеуді бастады. Krisha.kz сайтының жазуынша, олардың арасында Halyk Bank, БЦК, Altyn Bank, Freedom Bank бар.

Қандай банктер ипотека беріп жатыр

Halyk Bank-тің бастапқы нарыққа арналған серіктестік ипотекалар жұмыс істеп тұр, сондай-ақ банк екінші нарыққа да өтінім қабылдауды қайта бастады. Мөлшерлемесі ипотека мерзіміне байланысты 20–22,5%-ды құрайды.

Банк ЦентрКредит өткен аптадан бастап ипотеканы қайта ұсынған. Жаңартылған мөлшерлемелер 20–25% аралығында тұр.

Freedom Bank стандартты және каскадтық ипотека бойынша жүйені жаңартып жатыр. Жақын күндері сайт пен қосымшада жаңа мөлшерлеме жазылады. Қазіргі таңда «7-20-25» мемлекеттік бағдарламасы мен BI Group-пен серіктестік ипотека ғана дейн жұмыс істейді.

Енді Haval H6 GT купе-кроссовері Алматыдағы зауытта құрастырылады. Бұған дейін елімізде бұл модельдің Қытайда шығарылған нұсқасы сатылған еді. Қазақстанда құрастырылатындықтан, аталған модельдің бағасы да басқасына қарағанда төмен болуы мүмкін. Бұл туралы «Қытай автокөліктері» порталы хабарлады.

Еске сала кетейік, Haval H6 GT купе-кроссовері Қазақстан нарығында 2024 жылы пайда болды. Ал 2025 жылдың ақпанында компания сыртқы келбеті жаңартылған нұсқасының сатылымы басталғанын хабарлаған еді.

Haval H6 GT Қазақстанда құрастырылады

«Қытай автокөліктері» порталының мәліметінше, Kazstandard деректер базасын тексеру кезінде Haval H6 GT моделінің Astana Motors Manufacturing Kazakhstan (AMMKZ) зауытындағы құрастыру нұсқасы сертификаттаудан өткені белгілі болды. Модель көлік құралының түрін...

2025 жылдың алғашқы жартыжылдығында тікелей шетелдік инвестициялар ағыны 10,1 млрд долларға жетті. Бұл өткен жылдың сәйкес кезеңімен салыстырғанда 1,1%-ға жоғары.

Былтыр елге тартылған тікелей шетелдік инвестиция көлемі 17,2 млрд доларды құрады. Қазақстанда 45 жаңа жоба іске қосылып, 6 200 жаңа жұмыс орны ашылған. Инвестициялар негізінен келесі салаларға бағытталды:

Негізгі инвесторлар қатарында Ресей ($4,1 млрд), Нидерланды ($3,8 млрд), Оңтүстік Корея ($1,2 млрд), Бельгия ($1,2 млрд) және Қытай ($1,2 млрд) бар.

PayPal компаниясы OpenAI-мен әріптестік туралы келісімге қол қойды. Бұл дегеніміз 2026 жылдан бастап ChatGPT платформасында PayPal цифрлық әмияны арқылы төлем жасауға болады деп хабарлайды CNBC.

Яғни, енді PayPal қолданушылары ChatGPT арқылы тауар сатып ала алады, ал сатушылар өз өнімдерін платформада орналастырып, сата алады.

Осы жаңалықтан кейін PayPal акциялары 13%-ға қымбаттады. Сарапшылардың айтуынша, интеграция PayPal-ды ChatGPT негізіндегі электронды коммерцияны дамытуға қатысып жатқан алғашқы ірі компаниялардың біріне айналдырады.

«Біздің жүздеген миллион тұрақты қолданушымыз бар. Енді олар ChatGPT ішінде «PayPal арқылы төлеу» батырмасын басып, қауіпсіз әрі ыңғайлы төлем жасай алады», – деді PayPal компаниясының бас директоры Алекс Крисс.

Бұған...

29 қазанда Қазақстанда жаңа кәсіби мерекені атап өтеді. Бұл күн ресми түрде кәсіпкерлер күні деп бекітілген.

Қазір елде 2,4 млн-ға жуық кәсіпкерлік тіркелген, олар 4 млн-нан астам адамды жұмыспен қамтып отыр. Шағын және орта бизнестің ел экономикасына қосқан үлесі айтарлықтай өсім көрсетіп, 38,9% болды.

Жыл басынан бері 312 млрд теңге несие сомасына 2 300-ден астам жоба субсидияланды, онда субсидиялар көлемі 125,8 млрд теңгені құрады. Кәсіпкерлік негіздеріне 11 мыңнан астам адам оқытылды, бизнес жүргізу мәселелері бойынша 109 мыңға жуық кеңес берілді.

750 млрд теңгені құрайтын 12,6% мөлшерлемемен «Өрлеу» жеңілдікті кредиттеу бағдарламасы іске қосылды, оның ішінде 300 млрд «Даму» Қорының қаражаты...

Қасым-Жомарт Тоқаев Түркия президентіне құттықтау жеделхатын жолдады, деп хабарлады Ақорда.

Президент Режеп Тайип Ердоғанды және бауырлас түрік халқын Түркияның ұлттық мейрамы – Республика күнімен құттықтады.

«Президент биыл Түркияға жасаған ресми сапары аясында Режеп Тайип Ердоғанмен мазмұнды келіссөздер жүргізгенін атап өтіп, Анкарада қол жеткізілген уағдаластықтар мен маңызды бастамалар екі ел арасындағы стратегиялық серіктестікті одан әрі нығайтуға зор серпін беретініне сенім білдірді», – делінген ақпаратта.

Тоқаев Ердоғанның жауапты қызметіне табыс, ал бауырлас Түркия халқына құт-береке тіледі.

Айта кетейік, Республика күні (Cumhuriyet Bayramı) – Түркияның ұлттық мерекесі. Бұл күн 1923 жылдан бастап тойланады.

28 қазанда Apple компаниясының нарықтағы капиталы алғаш рет 4 трлн доллардан асты. iPhone саудасы қызып тұрған шақта компания үшінші ірі технологиялық компанияға айналды. Бұл туралы Reuters хабарлады.

9 қыркүйекте жаңа өнімдерін ұсынғалы бері Apple акциялары 13%-ға көтерілді. Компания түсімінің жартысынан астамы Айфон өнімдерін сатудан келеді. Жыл басында оның акцияларының құны біршама төмендеген. Оған Қытайда бәсекенің күшеюі себеп болған. Оның үстіне, АҚШ президенті Дональд Трамп енгізген баж салықтары да көп қиындық туғызған.

iPhone 17 мен iPhone Air шыққан уақытта Бейжіңдегі клиенттер Apple-ге қайта оралды. Мамандар АҚШ пен Қытайда жаңа айфон саудасы күткен нәтижеден асып түскенін айтып отыр.

Осылайша, Apple нарықтағы...

АҚШ президенті Дональд Трамп келесі аптада Орталық Азиядағы бес елдің басшыларымен кездеседі. Бұл туралы Reuters дереккөз мәліметіне сүйене отырып хабарлады.

Агенттік мәліметінше, кездесу 6 қарашаға жоспарланған. Оған АҚШ, Қазақстан, Қырғызстан, Тәжікстан, Түркіменстан және Өзбекстан президенттері қатысады.

АҚШ мемлекеттік хатшысының орынбасары Кристофер Ландау өзбек шенеуніктерімен кездесіп, Трамп пен Өзбекстан президенті Шавкат Мирзиёев келесі аптада Вашингтонда кездеседі деп мәлімдеген.

Қазақстан президенті Қасым-Жомарт Тоқаев 6 қараша күні Вашингтонда өтетін Орталық Азия – АҚШ форматындағы саммитке қатысуға шақырғаны үшін Трампқа шынайы ризашылығын білдіріп, хат жолдады. Бұл туралы 26 қазанда Ақорда хабарлады.

Ал осы аптада Трамп Азия елдерін аралып жүр. Бейсенбі күні ол...

Биыл 8 қазанда Forbes Kazakhstan 2025 жылғы «Қазақстанның ең ықпалды 50 бизнесмені» рейтингін жариялады. Ықпалды кәсіпкерлердің тізіміне кәсіпкер Ерлан Сүлейменов қосылды. Ол – ОЛИМП клиникалық-диагностикалық зертханаларының негізін қалаушы бизнесмен. Кардиолог болғысы келген дәрігер қалай Forbes тізіміндегі кәсіпкерге айналды? COVID пандемиясы Сүлейменов бизнесінің одан әрі табысты болуына қаншалықты әсер етті? Kursiv.Media материалында ұсынамыз.

Ерлан Сүлейменов – «Олимп» клиникалық-диагностикалық зертханалар желісінің құрылтайшысы және бас директоры. Сондай-ақ медициналық жабдықтар мен химиялық реагенттер сатумен айналысатын «Meditec» ЖШС, «Мырза-хан» мен «Аймақтық диагностикалық орталық» ЖШС-ның (Алматыдағы диагностикалық орталық) иесі.

Forbes Kazakhstan нұсқасы бойынша 2025 жылғы мамырдағы Қазақстанның ең бай 75 бизнесмені рейтингісінде  75-орында тұр. Дәулеті 90 млн доллар деп бағаланған...

2025 жылдың 9  айында Қазақстанның жолдарында біршама қорқынышты статистика тіркелді: 26 127 жол-көлік оқиғасы орын алды. Бұл өткен жылдың дәл осы кезеңімен салыстырғанда 35,4%-ға артық дегенді білдіреді. Бұған қоса, осы апаттарда зардап шеккендер саны 37 408 адамға жетіп, 40,1%-ға көбейген. Көрсеткіш еліміздегі жол қозғалысы мен көлік қауіпсіздігіне қатысты күрделі жағдайды көрсетеді. Қалай дегенде де, бұл мәселеге назар аударып, жол апаттарының алдын алу үшін тиісті шараларды қолға алу қажеттігін түсіну маңызды.

Жол-көлік оқиғалары: өсу тренді

Қазақстандағы жол-көлік оқиғаларының өсуі, сөзсіз, алаңдатарлық жағдай. 2025 жылдың 9 айында тіркелген 26,127 апат бір жыл бұрынғыдан айтарлықтай көп. Әсіресе, 2019 жылдан бер...

Төтенше жағдайлар министрлігінің «Қазавиақұтқару» ұшағы Ақтөбе-Астана бағыты бойынша санитарлық рейс жасап, Ақтөбедегі жол апатынан зардап шеккен азаматты Астанаға жеткізді, деп хабарлайды Kursiv.Media.

ТЖМ ақпаратына сүйенсек, Самара-Шымкент жолында болған жол апатында жарақат алған 50 жастағы ер адам елордаға жеткізілген. Науқастың жағдайы ауыр болғандықтан, оны шұғыл түрде Астанаға тасымалдау қажет болған.

«Ұшақ медициналық құрал-жабдықтармен толық қамтамасыз етіліп, бортта дәрігерлер үздіксіз бақылау жүргізді. ТЖМ экипажы мен медициналық бригада науқастың қауіпсіз және жылдам жеткізілуін қамтамасыз етті. Ер адам елордалық мамандардың бақылауымен емін жалғастырады», – делінген хабарламада.

Естеріңізге сала кетейік, 23 қазан күні таңертең «Самара-Шымкент» автожолыны...

Астанада 28 қазанда сауда орталығында бұзақылық жасаған ер адамды сот 15 тәулікке әкімшілік қамауға алу жазасын тағайындады, деп хабарлайды Kursiv.Media.

Елордалық әкімшілік құқық бұзушылық жөніндегі мамандандырылған ауданаралық соттың мәліметінше, оқиға 2025 жылдың 21 қазанында болған. М. есімді азамат «маған пәтер бер!» деген плакат ұстап алыа, сауда орталығында іш киіммен жүрген. Оның әрекеттері ҚР Әкімшілік құқық бұзушылық туралы Кодексінің 434-бабының 1-бөлігі «Ұсақ бұзақылық» бойынша сараланды.

«Сотта М. кінәсін мойындап, өкініп, Астанада пәтер ұтып алу үшін назар аударғысы келетінін түсіндірді. Бұған дейін әкімшілік жауапкершілікке тартылмаған», – делінген соттың баспасөз қызметінің хабарламасында.

Істің мән-жайын ескере отырып, сот...