Жаңалықтар

Қаржы нарығын реттеу және дамыту агенттігі «Кредиттік рейтингтік агенттіктер туралы»  заң жобасын жариялады. Толық мәтінімен  «Ашық НҚА» интернет-порталында танысуға болады.

Кредиттік рейтинг агенттігін құру үшін қойылатын негізгі талаптар:

Қазақстан мұсылмандары діни басқармасы «Биткоин» криптовалютасын пайдалану шариғат талаптарына қайшы деп тапты.

Мүфтият биткоин криптовалютасы шариғатқа қайшы екеніне бірнеше дәлел келдіреді.

Біріншіден, шариғат бойынша қандай да бір ақша негізге алынуы үшін мемлекет тарапынан шығарылуы керектігі, әрі оның кепілдігі мен қорғауында болуы шарт екені айтылған.

«Биткоин ешбір ұлттық валютаның сипатына келмейді. Өйткені ол мемлекеттік органдардың кепілдігімен әрі қаржылық заңдармен қорғалмаған. Нақты активтері жоқ, орталықтандырылмаған виртуальды ақша. Кез келген сәтте оның нарығы күрт өсуі немесе түсуі мүмкін. Бұдан адамдар зиян шегеді. Сондықтан бұл валютамен шұғылдану адамның мал-дүниесін арам жолмен жеуге әрі оның құқықтарын жоюға алып барады» делінген...

2025 жылғы наурыз айында Ұлттық қордан 748 млн доллар сатылса, сәуірде 1 млрд доллар саудаланады. Бұл туралы Ұлттық банктің өткен айдың қорытындысына арналған валюта нарығына қатысты есебінде айтылды.

Қадағалаушы мекеменің мәліметінше, Ұлттық қордан сатылған валюта республикалық бюджетке трансферт бөлуге, сонымен бірге «Талдықорған-Үшарал» магистральдық газ құбырын салуға қатысты инфрақұрылымдық жобаны қаржыландыруды қамтамасыз етуге мүмкіндік берді.

Ал сәуір айында Ұлттық қордан 1 млрд доллар көлемінде бюджетке трансферт жасалады деп жоспарланған.

Ұлттық Банк наурыз айында валюталық интервенция жүргізген жоқ.

Абай облысының кәмелетке толмағандардың істері жөніндегі мамандандырылған ауданаралық соты Семей қаласында жасөспірімдердің қатысуымен болған оқиғаларға байланысты бірнеше әкімшілік және азаматтық істі қарады.

Ата-аналарға әкімшілік жаза тағайындалды

Қаланың қоғамдық резонанс тудырған оқиғаларының бірі – бір топ жасөспірімнің баланы соққыға жыққаны еді. Осы оқиға бойынша сот балалардың ата-аналарын Қазақстан Республикасы Әкімшілік құқық бұзушылық туралы кодексінің 127-бабына сәйкес, балаларды тәрбиелеу жөніндегі міндеттерін тиісінше орындамағаны үшін кінәлі деп таныды.

Сот қаулысымен:

Құқық бұзған жасөспірімдер арнайы мектеп-интернатқа жіберілді

Бұған...

Қытай әскерилерінің мәлімдеуінше, 1 сәуірде армия, флот және зымыран әскерлерінің Тайвань аралы төңірегінде бірлескен жаттығуы басталды.

Reuters мәліметінше, аралды өз аумағы деп есептейтін Қытай әскерилері Тайвань президенті Лай Цзин-Дэні «паразит» деп атады. Өткен айда президент Лай Бейжіңді «шетелдегі жау күші» деп атаған.

Тайвань қорғаныс министрлігінің мәлімдеуінше, Қытайдың «Шаньдун» авиация тобы дүйсенбі, 31 наурыз күні аралдық әрекет ету аумағына кірді. Арал билігі оған қарсы әскери ұшақтарын, кемелері мен құрлықтағы зымыран жүйелерін жолдаған.

«Қытайдың коммунистік партиясы өзінің әскери күштерін Тайвань төңірегіне, Үнді және Тынық мұхиттары аймағына көптеп шоғырландырып, халықаралық қауымдастықты алаңдатып отыр», – деп мәлімдеді қорғаныс министрлігі.

Алдағы уақытта eGov порталында жеке куәлікті онлайн рәсімдеу тетігі іске қосылады. Азаматтарды құжатты рәсімдеуге жасанды интеллект көмектеседі. Бұл туралы Үкімет сағатында Цифрлық даму және инновациялар және аэроғарыш өнеркәсібі министрі Жаслан Мәдиев айтты.

eGov порталы жаңғыртылады

Министр eGov порталының 2013 жылғы технологиялар негізінде жұмыс істеп келе жатқанын, платформа жаңғыртуды талап ететін айтты.

«eGov порталы 2013 жылғы технологиялар негізінде құрылған және өзінің мүмкіндігінің шегінде жұмыс істеп жатыр. Жаңартуларды енгізуде қиындықтар бар, жаңа функцияларды енгізуде шектеулер бар. Инфрақұрылымға түсетін жүктеме артып келеді. Сервистердің қолжетімсіз. Осы жағдайларды назарға алып, біз eGov-ты жаңа
технологиялық шешімдер негізінде жаңғыртуға кірістік...

АҚШ сарапшылар жылдар өткен сайын құнын жоғалтпайтын көліктерді атады. Мамандар 800 мыңнан астам жарнаманы өңдеп, арнайы тізім жасап шықты. 

Сараптама қалай жасалған?

iSeeCars хабарландырулар веб-сайтының сарапшылары 2024 жылдың наурызынан 2025 жылдың ақпанына дейін бес жыл тізгінделіп, сатылған көліктердің бағаларын салыстырды. Сирек және коммерциялық үлгілер статистикадан алынып тасталды. Бағалар инфляцияны ескере отырып индекстелді, көлік құралдары бағасының төмендеуі математикалық түрде есептелген. АҚШ-та орташа автокөлік құны бес жыл ішінде 45,6% төмендейді. Бірақ ерекше жағдайлар да бар.

Жыл өткен сайын құнды болып қала беретін автолар

Спорттық көліктер жылдар өтсе да құнын жоғалтпайды. Мысалы, Porsche 911 бес жыл ішінде небәрі 19,5%-ға...

2025 жылдың 1 наурызындағы жағдай бойынша Қазақстан банктерінің таза пайдасы 448,8 млрд теңгені құрады. Бұл өткен жылдың сәйкес кезеңімен салыстырғанда 15%-ға көп деп жазылған Ұлттық банк есебінде.

Осы жылы ең көп пайда тапқан банктер қатарында «БанкЦентрКредит», Bereke Bank және «Қазақстан Халық Банкі» бар. Олардың жалпы таза пайдасы 226 млрд теңгені құрайды. Бұл банктердің жалпы пайдасының жартысына тең көрсеткіш.

Осы жылы теріс нәтиже көрсеткен банктер қатарында Jusan Bank және «Еуразиялық банк» бар. Топ-10 банктің жағдайы (теңгемен есептегенде):

Атырау қаласында елдің қызу талқысына түскен оқиға бойынша сот үкімі шықты. Мемлекеттік туға арабша жазу жапсырып, сұқ саусағын көтеріп суретке түскен төрт қыздың әрекеті қоғамда үлкен наразылық тудырған еді. Қыздар қара ниқаб киіп, араб жазуы бар Қазақстан туының алдында суретке түсіп, кейін оны әлеуметтік желіге жүктеген.

Атырау қаласының әкімшілік құқық бұзушылықтар жөніндегі мамандандырылған соты олардың әрекетін «ұсақ бұзақылық» деп таныды.

Сот шешімі бойынша:

Шымкенттіктер шетелдіктерді қатты таңырқатып отыр. Ресейден келген Katya Biohacking Шымкент тұрғындарының ерекшелігін атады.

«Қонақжай әрі іскер»

«Маған Шымкенттегі адамдар қатты ұнайды. Мен Ресейден келдім. Орыстармен салыстыра келе мынадай жайттарды байқадым. Шымкент тұрғындары – қарапайым, мейірімді адал адамдар», – дейді ол.

Шымкенттіктердің шетелдіктерді таңырқатқан жайттың бірі, олардың ілкімділігі мен мінез-құлқы.

«Шымкенттіктер төтесінен сөйлейді. Бірақ ашу шақырмайды. Қонақжайлылығы өте керемет! Іскерліктері де күшті! Басқа адамдарға тәкаппарлығы мен эгоизмін өте аз көрсетеді», – деп баға беріп отыр Катя.

Туристер үшін тартымды қала

eQonaq жүйесінің мәліметіне сенсек, 2024 жылдың алғашқы...

Каспий құбыр желісі консорциумына қарасты Теңіз терминалында ірі танкерлер байланатын үш қазықтың екеуі жұмыс істемей тұр. Бұл туралы консорциумның баспасөз қызметі 31 наурызда түнде хабарлады.

Консорциум мәліметінше, уақытша тыйымды Ресей үкіметі енгізіп отыр.

«Ресей Федерациясы үкіметінің 2025 жылғы 26 наурыздағы өкімімен Көлікті бақылау жөніндегі федералдық қызмет Азов-Қара теңіз бассейніндегі су көліктері нысандары инфрақұрылымдарының қауіпсіздігін тексеріп жатыр», – деп мәлімдеді консорциум.

Тексеру Новороссийск, Темрюк, Сочи, Туапсе және басқа да теңіз порттарында жүргізіліп жатыр.

Осындай тексеруді жүргізуге 2024 жылғы 15 желтоқсанда Керчь бұғазында бір танкер апатқа ұшырап, мұнай өнімдерінің теңізге құйылуы себеп болды.

Консорциум мәліметінше...

2025 жылдың 1 сәуірінде қазақтың біртуар композиторы, күйші, дирижер әрі халық әртісі Нұрғиса Тілендиевтің туғанына 100 жыл толып отыр. Бұл — қазақ музыкасының алтын дәуірін қалыптастырған, ел рухын аспандатқан дара тұлғаның ғасырлық мерейтойы. Нұрғиса атамыздың шығармашылығы — тек ән мен күй ғана емес, тұтас бір ұлттың рухани жадын сақтап қалған өнер мұрасы.

Қазақ өнеріндегі ұлы есім

Нұрғиса Тілендиев 1925 жылы 1 сәуірде Алматы облысының Іле ауданында дүниеге келді. Оның есімі қазақ мәдениетінің тарихында алтын әріптермен жазулы. Композитордың «Әлқисса», «Махамбет», «Ата толғауы», «Аққу», «Көш керуені», «Саржайлау», «Бәйтерек» секілді күйлері халықтың жадында сақталып, дәуір үнін жеткізіп келеді. Ал «Өз елім...

Соңғы күндері Израильде премьер-министр Биньямин Нетаньяхудың айналасындағы даулы оқиғалар елдің саяси сахнасын шайқап жатыр. «Катаргейт» деп аталып кеткен іс барысында 31 наурыз күні премьер-министр Иерусалимдегі кеңсесінде ауыр қылмыстарды тергеу бөліміне куәгер ретінде шақырылды.

Катаргейт жанжалы Нетаньяхудың бұрынғы істерімен салыстырғанда әлдеқайда күрделі әрі саяси тұрғыдан қауіпті. Тергеу барысында премьер-министрдің негізгі екі кеңесшісі — Джонатан Урих пен Эли Фельдштейн тұтқындалды.

Премьер-министрдің өзі әзірге күдікті емес, тек куәгер ретінде жауап берді. Алайда оның берген жауабы Бас прокуратура тарапынан мұқият зерттелмек. Егер жаңа деректер табылса, Нетаньяхудың істегі мәртебесі өзгеруі мүмкін.

Саяси қудалау ма, әлде нақты қауіп пе?

Катаргейт тергеуі басталғалы бер...

АҚШ-та Ferrari мен Porsche күрт қымбаттады. Италиялық және неміс спорткарларының бағасы неге шарықтап кетті және бұл АҚШ-тың жаңа сауда саясатына байланысты ма?

Еуропалық брендтерге жаңа соққы

2025 жылдың 3 сәуірінен бастап АҚШ-та импорттық автокөліктерге жаңа баж салығы енгізіледі. Бұл – Дональд Трамптың сауда саясатын қолдау және америкалық өндірушілерді қорғауға бағытталған экономикалық стратегиясының бір бөлігі. Бірінші болып Ferrari мен Porsche зардап шекті: бұл брендтердің АҚШ-та өндірістік алаңдары жоқ. Сондықтан олар толықтай 25%-дық салыққа ілігеді. Нәтижесінде бағалары бірден өзгеріп шығар келді. 

Бағалар қалай өзгерді?

Ferrari өз бағаларын қайта қарап, модельдерінің орташа бағасын 10%-ға көтерді. Бірақ құнының өсуі барлы...

Гренландияның жаңа премьер-министрі Йенс-Фредерик Нильсен АҚШ президенті Дональд Трамптың Арктика аралын бақылауға алғысы келетіні жайлы бірнеше рет айтқан мәлімдемесіне жауап берді.

«Президент Трамп «АҚШ Гренландияны алады» деп мәлімдеуде. Мен нақты айтайын: АҚШ Гренландияны алмайды. Біз ешкімге тәуелді емеспіз. Өз болашағымызды өзіміз айқындаймыз», – деп жазды Нильсен Facebook парақшасында.

Сенбі күні NBC News-ке берген сұхбатында Дональд Трамп Гренландияны бақылауға алу ниетін тағы да қайталаған.

«Біз Гренландияны аламыз. Иә, 100%». Ол сондай-ақ АҚШ-тың аралды «әскери күш қолданбай-ақ басып алу мүмкіндігі жоғары» деді Трамп.

Трамп Гренландия аралы мен Панама каналын басып алу...

Өзбекстанның Әндіжан облысы Ізбасқан ауданындағы мешіттердің бірінде жарылыс болды. Бұл туралы елдің Төтенше жағдайлар министрлігі хабарлады.

Облыстық төтенше жағдайлар департаментінің мәліметінше, жарылыс мешіттегі дәретханада газ-ауа қоспасынан болған.

Жарылыс салдарынан 3 адам қаза тауып, 10 адам жарақат алған. Жараланғандардың барлығы ауруханаға жеткізілген.

«Оқиға орнына облыс әкімі, ТЖД, ІІБ, ҰҚК, денсаулық сақтау басқармасы, прокуратура, «АймақГазТауар» және аудандық төтенше жағдайлар қызметі жұмылдырылып, зардаптарды жою бойынша жұмыстар жүргізілуде«, – делінген хабарламада

Оқиғаға байланысты алғашқы тергеу және тексеру жұмыстары басталған.

Бұған дейін, Мьянмада жойқын жер сілкінісі болған. Зілзала кезінде мешітте намаз оқып жатқан 700-дей адам, монастырда емтихан тапсырып жатқан...

Мьянмада болған күшті жер сілкінісі елдегі азық-түлік тапшылығы, жаппай көші-қон және азаматтық соғыспен күрделенген жағдайды одан әрі нашарлатуы мүмкін. Бұл туралы көмек ұйымдары мен БҰҰ ескертті, деп хабарлады АР агенттігі.

Ресми мәліметтер бойынша, зілзаладан қаза тапқандар саны 1700-ден асқан. Біірақ шынайы көрсеткіш әлдеқайда жоғары болуы мүмкін деген қауіп бар.

Гуманитарлық көмек көрсету қиындап барады

Азаматтық соғыс пен әлсіз инфрақұрылым, жер сілкінісі салдарынан жолдардың, көпірлердің, ауруханалардың қатты зақымдануы, электр қуатының бұзылуы, отын тапшылығы және тұрақсыз байланыс гуманитарлық көмекті ұйымдастыруды одан әрі қиындатуда.

Ауыр техниканың жетіспеуі іздестіру-құтқару жұмыстарын баяулатып, көптеген адамдарды 40°C-тан жоғары температурада қолмен іздеуге мәжбүрлеуде.

Әскери құрылыстың қазіргі заманғы үрдісі пилотсыз ұшу аппараттарының рөлін және оны кеңінен қолдануды көрсетіп отырған шақта бұл үрдістен Қазақстан да шет қалмайды. Депуттардың сауалына берген жауабында Үкімет басшысы Олжас Бектенов осылай деп мәлім етті.

Оның сөзінше, армияны жоғары технологиялық қару-жарақпен және техникамен, оның ішінде ПҰА-мен жарақтандыруға ерекше назар аударылады.

«Қазіргі заманғы оқыту технологиясын енгізу жөніндегі шаралар шеңберінде қорғаныс министрлігі әскери жоғары оқу орындарының білім беру бағдарламаларына курсанттар мен кадеттердің ПҰА-ны ұшырып, технологиялық пайдалану негіздерін меңгертетін пәндерді енгізді»,– дейді ол.

Премьердің айтуынша, бүгінгі күні ПҰА мамандарын даярлау Әуе қорғанысы күштерінің (Ақтөбе қ.), Құрлық әскерлерінің (Алматы...

Шерзат Полаттың ісі бойынша алдын ала сот тыңдауы 10 сәуірде өтеді. Ақпаратты KursivMedia тілшісіне марқұм жасөспірімнің отбасының адвокаты Мейірман Шекеев растады.

«Алдын ала сот тыңдауы Талдықорған қаласында қылмыстық істер жөніндегі мамандандырылған ауданаралық сотта 2025 жылдың 10 сәуірінде өтеді. Біз де не себепті бұл сотта өтетінін сұрадық. Мұны күдіктілердің көбі Талдықорғандағы изоляторда отырғанына байланысты деп түсіндірді. Келесі сот отырысының қайда өтетіні әлі белгісіз», – деді Мейірман Шекеев.

Айта кетейік, 2024 жылы 4 қазанға қараған түні Алматы облысы Талғар ауданында 16 жастағы Шерзат Полат қаза тапты. Сол оқиғадан кейін 11 адам қамауға алынды. 

2025 жылдың ақпанында...

«Қазақстан қор биржасы» АҚ-ға ресми түрде жаңа басшы тағайындалды. Енді ұйымды Әділ Нұрланұлы Мұхамеджанов басқарады деп хабарлады қордың баспасөз қызметі.

KASE-нің Басқарма төрағасы қызметіне тағайындалғанға дейін Әділ Мұхамеджанов «Бағалы қағаздар орталық депозитарийі» АҚ Басқарма төрағасы болған. Оның басшылығымен Орталық депозитарийдің 2022-2024 жылдарға арналған даму стратегиясы әзірленіп, табысты іске асырылды. Осының нәтижесінде ұйымды цифрландыру және жергілікті депозитарлық хаб ретінде дамыту жүргізілді.

Жалпы кәсіби қызметін 2002 жылы Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкінің Монетарлық операциялар департаментінде бастады. Осы ұйымда түрлі лауазымды қызметтер атқарды. Ақша-кредит саясатын іске асыруға және Ұлттық қордың активтерін басқаруға жетекшілік етті. Одан кейін Әділ Нұрланұлы KASE-де Басқарма төрағасының орынбасары қызметін атқарып...

Түркияның әйгілі әншісі және композиторы Волкан Конак өзінің концерті кезінде сахнада есінен танып, кейін көз жұмды. Ол 58 жаста еді.

Мәліметке сәйкес, өнер иесі 30 наурыз күні Солтүстік Кипрдің Фамагуста қаласында өткен концерт кезінде әнші өзін жайсыз сезініп, сахнада есінен танып қалған. Осыдан кейін әншіде жүрек талмасы болған. Жедел-жәрдем бригадасы шұғыл жетіп, дәрігерлер алғашқы көмекті көрсеткен. 40 минутқа созылған жүрек-өкпе реанимациясынан кейін әнші интубацияланып, ауруханаға  жеткізіледі. Дәрігерлер оның өмірін аман алып қалуға тырысқанымен, мүмкін болмады.

Волкан Конак 1967 жылы 27 ақпанда Түркияның Мачка қаласында дүниеге келген.

Ол Түркияда өзінің қайталанбас орындау мәнерімен және музыкалық өнерге қосқан зор үлесімен танымал ед...

Қазақстандағы ақылы жолдардан 48 млрд теңге жиналған. Келесі жылы бұл соманы 200 млрд теңгеге дейін жеткізбек. Үкімет отырысында Серік Жұманғарин осылай деді.

«Біз ақылы жолдардың бағасын көтеруд талап етеміз. Осы жылы ақылы жолдар 48 млрд теңгеден басталды. Яғни Қазақстанда салынған барлық жолдардан 48 млрд теңге жиналады. Қазір 78 млрд (жинаймыз – ред.), келесі жылдың наурызына дейін бұл цифраны 200 млрд теңгеге жеткізуді көздеп отырмыз. Жолдар оған жүргізілген қызметті, халықаралық қаржы ұйымдарынан келген қарызды ақтауы керек. Жол деген сондай сала, ол бірден міндетті деп саналады, мемлекеттік қарызға жүктеледі. Біз мұндай жағдаймен мемлекеттік қарыз көлемін көбейте алмаймыз...

Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрлігі «декретке миллионмен» шығу мүмкіндігін алып тастайды. Яғни жүктілік пен босануға, сондай-ақ 1,5 жасқа дейінгі бала күтіміне байланысты төлемдерді есептеу ережелеріне өзгерістер енгізді деп жазады Тиімді Қазақстан телеграм арнасы.

Министрлік мұндай қадамға ел арасында «декретке миллионмен» деп аталып кеткен тәсіл, яғни көбірек төлем алу үшін табысын арттыру жағдайларының жиілеп кетуінен кейін барған. Жаңа ереже 8 сәуірден бастап күшіне енеді.

Қандай өзгерістер болады

1. Бала күтімі бойынша біржолғы төлем (халық арасында – декреттік төлем аталып кеткен сома). Бұрын әйелдің бірнеше жұмысы болса (мысалы, екі қызметтік жұмыс және жеке кәсіпкерлігі), әрқайсысынан...

Астанаға ресми сапармен келген Словения президенті Наташа Пирц-Мусар Қазақстан президенті Қасым-Жомарт Тоқаевпен келіссөз барысында отандық әнші Димаш Құдайбергеннің өнерін сүйіп тыңдайтынын айтты. Бұл туралы журналист Әділ Балтабаев хабарлады.

Кездесуде Пирц-Мусар Тоқаевқа өзінің Димашты ерекше жақсы көретінін ашық жеткізді. Мемлекет басшысы өз кезегінде қонағын қуантатын жаңалығымен бөлісіп, салтанатты қабылдау рәсімінде Димaш Құдайберген өнер көрсететінін айтты. Бұл жаңалыққа қатты қуанған Словения президенті Димашты қайта-қайта сұрап, өз қуанышын жасыра алмады.

Салтанатты қабылдау кезінде Наташа Пирц-Мусар Димашпен қол алысып, бұған дейін оның концертінде болғанын айтты. Ал Димаш бұл туралы естігенін айтып, мұндай құрмет оған ерекше әсер еткенін жеткізді.

Еске сала кетейік, Димаш Құдайберген...