Жаңалықтар

Екі жыл бұрын басына екі оқ тиіп қайтыс болған сарбаз Қайсар Сұлтановтың ісі бойынша тергеу қайта басталды. Марқұмның анасы Сәуле Тілеубергенованың айтуынша, қылмыстық іс бұған дейін «суицид жасады» деген желеумен екі рет жабылған. Алматыда өткен баспасөз конференциясына заңгер Инга Иманбай құзырлы органдардан қылмыстық іс қозғалған бапты ауыстыруды сұрады.

Істің мән–жайы

21 жастағы Қайсар Сұлтанов 2023 жылдың 9 қазанында Астанадағы Ұлттық ұланның №6636 әскери бөлімінде қаза тапқан. Сол уақытта әскерге қабылданғанына үш ай болған. Ресми ақпарат бойынша, сарбаз өзіне қол жұмсаған. Ал анасы Қайсардың басына екі оқ тигенін айтып, ұлы кісі қолынан қаза тапқанына сенімді.

Алты...

Қазақстанда өлім-жітім деңгейі азайды. 2025 жылдың алғашқы жартысында 64,6 мың адам қайтыс болды. Өткен жылдың осы кезеңімен салыстырғанда 2,3%-ға аз. Сонымен бірге жерлеу қызметтерінің көлемі де қысқарды. Мәселен кәсіпорындар мен жеке кәсіпкерлер 2,5 млрд теңге табыс тапқан, ал былтыр көрсеткіш 2,9 млрд болған.

Energyprom.kz мәліметіне сүйенсек, ең көп қызмет Алматыда көрсетілген – 711 млн теңге. Одан кейін Қарағанды облысы – 695 млн теңге, Ақмола облысы – шамамен жарты миллиардты құрайды. Ең аз Ұлытау облысында, мұнда мыңға жетпейтін адам қайтыс болған.

«Қайтыс болудың негізгі себептері бұрынғыдай, қан айналымы жүйесінің аурулары, ісіктер, тыныс алу және ас қорыту...

Сидней қаласының бір тұрғынының туу туралы куәлігі жеті беттен тұрады. Оның есімі 2253 сөзден тұрады. Гиннестің рекордтар кітабына енген азамат туралы CNN телеарнасы жазды.

Онымен таныспақ болып, есімін сұрай қалсаңыз, кім екенін білу үшін 20 минут бойы тыңдап тұруға тура келеді. 1991 жылы алғаш рет үйленген уақытта некелесу сәтінде күйеу баланың есімін толық атауға тура келген. Аяғына дейін шыдамаған қонақтар тойханада тамақ жеуге кірісіп те кеткен.

60 жастағы Уоткинс әлемдегі ең ұзын есімнің иесі. Ол Гиннестің рекордтар кітабына да енген. Дүниеге келген уақытта қойылған есімі бар болғаны үш сөзден тұрады: Лоуренс Грегори Уоткинс. Рекордтар кітабын оқып шыққан Лоуренс есіміне...

Ұлыбритания үкіметі Ресейдің «Лукойл» компаниясына қатысты санкцияларды жұмсартып, Қазақстандағы мұнай жобаларына қатысуына уақытша рұқсат берді. Бұл шешім 2027 жылдың 14 қазанына дейін күшінде болады.

Ұлыбританияның Қаржы министрлігі Russian Oil Exempt Projects (INT/2025/5635700) деп аталатын арнайы лицензия жариялады. Бұл құжат ресейлік мұнай компанияларына қатысты енгізілген санкциялардың кейбір халықаралық жобаларға таралмайтынын нақтылайды.

Лицензия бойынша, «Лукойл», «Газпром нефть» және «Роснефть» сияқты компаниялар Қазақстан мен Әзербайжандағы маңызды мұнай-газ жобаларында жұмысын жалғастыра алады.

Санкциядан босатылған жобалар тізіміне Теңізшевройл, Қарашығанақ Петролеум Оперейтинг Б.В., Каспий Құбыр Консорциумы (КҚК) кіреді.

Ұлыбритания бұл жобалар үшінші елдердің энергетикалық қауіпсіздігі үшін маңызды деп есептейді. Мысалы, КҚК арқылы Қазақстан мұнайының шамамен...

Алматы облысы Жамбыл ауданындағы жағдайдан кейін 7 жасөспірімге қатысты тергеу жүріп жатыр. Бұл туралы Бала құқықтары жөніндегі уәкіл Динара Зәкиева жазды.

Бұған дейін Қарғалы ауылында бір топ жасөспірім мектеп оқушысын зорлап, видеоға түсірді деген ақпарат тарады. Алматы облысы полициясы тергеу жүріп жатқанын мәлімдеді.

«7 жасөспірім анықталды. Тергеу жүріп жатыр. Бала құқықтары жөніндегі жергілікті уәкіл мен психологиялық қолдау орталығы мамандары оқиға орнында жұмыс істеп жатыр», – деп жазды Зәкиева.

Полицияның хабарлауынша, оқиға жеке үйдің бірінде болған. Оқушыларының әрекетін білген директор бірден полицияға хабарласқан.

Футболдағы жемқорлық тақырыбын қозғаған Sälem Entertainment компаниясының жаңа жобасы Offside сериалы YouTube-та жарияланғаннан кейін, көп ұзамай өшіріліп тасталды.

Фильм кеше, 15 қазан күні «ПаЦанские Истории» YouTube арнасында жарық көрген еді. Алайда келесі күні, 16 қазанда, видео платформада қолжетімсіз болып қалды.

Одан бөлек, фильмнің продюсері әрі басты рөлдердің бірін сомдаған Рүстем Омаровтың Instagram парақшасы да бұғатталып қалғаны белгілі болды.

Қазіргі уақытта Sälem Entertainment командасы арналардың қауіпсіздігін қамтамасыз ету және Offsidе жобасының әрі қарай көрсетілімін жалғастыру үшін барлық шараларды жасап жатыр.

«Біз «Offside» жобасын көрермендерге қайта ұсынамыз. Қазір техникалық мәселелерді шешу және арналарды қорғау бойынша жұмыс жүргізіп...

Шымкентте Beine.Pro интернет журналының тұсауы кесілді. Жаңа медиажоба – Шымкент қаласы мен Түркістан облысының тыныс-тіршілігін фото, видео және иллюстрацияға негізделген контент түрінде ұсынатын дербес интернет журнал.

Жоба авторларының сөзінше, редакция әйел мен бала, ауыл өмірі, экология, ғылым-білім, денсаулық, өнер, урбанистика, бизнес, жасанды интеллект тақырыптарына баса назар аударады.

Beinepro.kz сайтында фоторепортаж, видеорепортаж, сторителлинг, дата жобалар жарияланады. YouTube-тағы BeinePro арнасында қаралым саны 300 мыңнан, TikTok пен Instagram-дағы видеолардың қаралымы 200 мыңнан асты.

«Beine.Pro – уақыт ағымына байланбаған контент өндіріп, жариялайтын медиа. Біз өңірдегі тыныс-тіршілікті түрлі визуал форматта жеткізгіміз келеді. Сондықтан да әуел баста фото және иллюстрация...

Қазақстанда әр жетінші ата-ана жұмысына байланысты балаларына жеткілікті уақыт бөле алмайды. Ең жоғары көрсеткіш Солтүстік Қазақстан облысында  тіркелген. Бұл туралы Оқу-ағарту министрлігі хабарлады.

Ата-аналардың жұмыстан қолы тимейді…

Ведомство  балалардың әл-ауқаты индексінің қорытындысы аясында кең ауқымды әлеуметтік зерттеу жүргізілгенін мәлімдеді. Сауалнамаға қатысқан 93 120 мың адам өз ойын жеткізген. Нәтижесінде, ата-аналардың 14%-ы жұмыстан қолы тимейтінін айтқан. СҚО-да бұл көрсеткіш 18%-ға жуық. Сондай-ақ Алматы, Қостанай және Ақмола облыстарында да көрсеткіш жоғары. Ең төменгі үлес Шығыс Қазақстан облысында – 9,1%.

Бала құқықтарын қорғау комитетінің төрағасы Насымжан Оспанованың айтуынша, үлкендердің жұмысбастылығы мен балалармен сирек сөйлесуі отбасы ішіндегі сенім мен өзара қолдауды...

Үндістанның Уттар-Прадеш өңірінде жаңа туған нәрестені күріш алқабына тірідей жерлеген. Өзен жағасындағы балшық арасынан, әбден масаға таланған шақалақты жергілікті шаруа тауып алды. Тірі қалған қызды Пари, яғни періште деп атады. Үнді фильміне бергісіз оқиға туралы CNN телеарнасы жазды.

Шошқа бағатын Шьям Бабу Үндістанның солтүстігіндегі ауыл маңынан ағып жатқан өзен жағасында, балшық арасынан шошайып шығып қалған кішкентай қолды байқаған. Бастапқыда қуыршақ шығар деп ойлаған шаруа жақындай келе оның масаға әбден таланған шақалақ екенін көрген. Жөргекке оралған сәбиді шамамен 30 см тереңдікке көме салыпты.

«Жақындап келіп, сәбидің саусақтары қозғалып жатқанын байқадым. Тағы жақындай түсіп, жүрек қағысын сездім...

Әлемге әйгілі Nestle компаниясы алдағы екі жылда 16 мың жұмыс орнын қысқартуды жоспарлап отыр. Бұл жалпы қызметкерлер санының шамамен 5,7%-ын құрайды.

Компанияның жаңа бас директоры Филипп Навратил бұл шешімді түсіндіріп:

«Әлем өзгеріп жатыр, ал Nestle тезірек бейімделуі тиіс», -деді.

Бұл мәлімдеме швейцариялық азық-түлік алпауытының тоғыз айдағы сатылым көрсеткіштері жарияланғаннан кейін жасалды. Есепке сәйкес, компания табысы 1,9%-ға төмендеп, 65,9 млрд швейцариялық франкты (шамамен 71 млрд еуро) құрады.

Қысқарту бағдарламасы аясында Nestle 12 мың кеңсе қызметкерінің орнын жоюды көздеп отыр. Бұл шара компанияға 2027 жылдың соңына дейін жыл сайын 1 млрд франк үнемдеуге мүмкіндік береді.

Nestle әлемн...

«Қазатомөнеркәсіп» басқарма төрағасы Мейіржан Юсуповтың айтуынша, әлемде жаңа атом реакторларының көбеюі салдарынан 2030 жылдан кейін уран тапшылығы туындауы мүмкін. Осыған байланысты компания жаңа кен орындарын барлауға кіріскен. Бұл туралы ол Президент Қасым-Жомарт Тоқаевқа есеп беру кезінде айтты.

Мейіржан Юсуповтың сөзінше, жасанды интеллектің дамуы мен деректер орталықтарының энергия тұтынуының артуы уранға сұранысты тұрақты түрде өсіріп отыр.

2025 жылы компания екі жаңа учаскеде барлау жұмыстарын бастады. Жалпы алғанда, барлау алты учаскеде жүріп жатыр, олардың жалпы аумағы 1 мың шаршы шақырымнан асады. «Қазатомөнеркәсіп» сонымен бірге сирек және сирек жер металдарын өндіруді, ғылыми зерттеулер жүргізуді және жасанды интеллект технологияларын енгізуді жоспарлап отыр.

Биыл қыркүйекте...

Жаңа Алатау қаласы мен Алматыны аэротакси байланыстырады. Оны кәсіпкер Юрий Цхай өзіне тиесілі Alatau Advance Air Group компаниясы арқылы жүзеге асырады. Бұл туралы Сеулде өткен халықаралық форумда айтты.

Компания Алатау, Алматы және Алматы облысы аумағында аэротакси мен дрондарға арналған вертипорттар (шағын әуежайлар) желісін салуды жоспарлап отыр. Және осы өңірлер аясында жаңа байланыс бағыттарын ашады. Жобаның коммерциялық іске қосылуы 2028 жылдың соңына жоспарланған.

Сондай-ақ форумда көлік вице-министрі Талғат Ластаев «Алатау Сити – төмен биіктіктегі экономиканың хабы» жобасын таныстырды.

Төмен биіктіктегі экономика деген шамамен 3 мың метрге дейінгі әуе кеңістігін пайдалану арқылы дамитын жаңа сала. Ол дрондар арқылы жүк...

Қазақстандағы соттар «КоЖаН» қытай компаниясын Атырау облысындағы жерлерді ластағаны үшін 9,5 млрд теңге айыппұл төлеуге міндеттеген. Алайда қаражат бюджетке әлі түспеді. Бұл туралы жергілікті «Ақ Жайық» газеті жазды.

Басылым мәліметінше, 2024 жылы экология басқармасы Жылыой ауданындағы «Морское» мұнай кен орнын игеретін компания бұрғыларынан мұнай жерге төңілгенін анықтаған. Тексеру барысында құжат бойынша ол жерге бұрғы түспеуі керек екені мәлім болған.

Компания үстінен осыған қатысты іс қозғалып, сот оны кінәлі деп тапты. Апелляциялық сот та шешімді өзгертпеді.

Алайда, газет мәліметінше, іске Бас прокуратура араласқан. Құзырлы мекеме істі қарау барысынан олқылық тауып, Жоғарғы сотқа арызданған.

«27 маусымда, сот...

Сенат депутаты Жақып Асанов мемлекеттік тілдегі заңдардың тілі өте күрделі, түсініксіз екенін, Әлеуметтік Кодекс қайтадан қазақ тілінде жазылатынын тілшілерге берген жауабында айтты.

Парламент жиынынан кейін тілшілер Жақып Асановқа «Неге заңдар қазақ тілінде жазылмайды?» деген сауал тастады. Депутат өз сөзінде мемлекеттік тілдегі заң мәтіндерінің сапасына сын айтты.

«Иә, проблема бар. Бұл – үлкен мәселе. Біз Нәрікбаев университетімен бірлесіп зерттеу жүргіздік. Ең маңыздысы – заңның қай тілде жазылатыны және кейін қалай аударылатыны. Бізде мәселе тек тілде емес, заңдардың өз тілі тым күрделі. Әсіресе, экономикалық және фискалдық ұғымдар түсініксіз жазылады», – деді сенатор.

Асановтың айтуынша, бұл мәселе өткен...

«Қайрат» футбол клубының жас қақпашысы Шерхан Қалмырза қажылыққа жолдама сыйға алды.

Белгілі болғандай, Алматы қаласындағы бір тойда Шерхан мен анасы қонақ ретінде қатысқан. Сол кеште жас спортшыға қасиетті Меккеге Умра қажылығына арналған сертификат табысталды.

Айта кетейік, бұған дейін Шерхан Қалмырзаға кәсіпкер Ұлықбек Шарипов заманауи Exeed маркалы автокөлік сыйға тартқан болатын. Сонымен қатар, Ғылым және жоғары білім министрлігі дарынды қақпашыға білім грантын табыс еткен еді.

Қаржы мониторингі агенттігі БЖЗҚ қаражатын жалған стоматологиялық клиникалар арқылы жымқыру схемасын ұйымдастырды деген күдікке ілінген үш адамның бірін ұстады. Ер адам Ресей шекарасында қолға түскен. Бұл туралы агенттік төрағасының орынбасары Жеңіс Елемесов мәлімдеді.

Әңгіме өз кінәсін мойындамаған Аслан Дүйсенов жайлы. Ол өзіне тиесілі стоматология жұмыс істеп тұрғанын айтып, әлеуметтік желіде видео жариялаған болатын. Журналистер кәсіпкердің өзі видеоүндеу жариялап, көпшілікке ашық мәлімдеме жасағанына қарамастан, ҚМА не себепті оған іздеу жариялағанын нақтылауға тырысты.

«Біріншіден, оның процессуалдық статусы күдікті. Оған сырттай айып тағылып, сот қамауға алу түріндегі бұлтартпау шарасын бекітті. Осыған байланысты іздеу жарияланды. Қазіргі уақытта күдікті ұсталып, сот...

Мажарстанның ірі қаржы институттарының бірі – OTP Bank Қазақстандағы банкті сатып алу бойынша келіссөз жүргізіп жатыр. Сонымен қатар банк Орталық және Шығыс Еуропадағы бірқатар әлеуетті қаржы ұйымдарын зерттейді. Бұл туралы ұйым «Курсив» басылымының ресми сұрауына берген жауабында хабарлады.

Банк өкілдерінің айтуынша, қазіргі уақытта OTP Bank банк сатып алу мүмкіндіктерін белсенді түрде зерттеп жатыр.

Алайда қаржы ұйымы нақты қанша банкті сатып алуды жоспарлап отырғанын немесе Қазақстанда қай банкті сатып алуы мүмкін екенін нақтыламады. Банк бұл мәселе бойынша пікір білдіруден бас тартқан.

OTP Bank өз стратегиясының негізгі бағыты ретінде акционерлік құндылықты арттыруды, яғни операциялық қызметтің оңтайлы ауқымына қол жеткізу және...

Парламент жиынынан кейін тілшілер сенатор Жақып Асановқа іздеуде жүрген экс-судья Қарлығаш Таткееваның қылмысы жайлы сұрақ қойды. Таткеева Астана қаласының судьясы, Жоғарғы сот төрағасының кеңесшісі болған. Сол кезеңде Жақып Асанов Жоғарғы сот төрағасы еді.

Бірақ қол астындағы қызметкерін жеке танымайтынын айтты.

«Ол жай қызметте жасаған. Ол кісіні қылмыскер деп айтуға әлі ерте, мен ол кісімен тікелей жұмыс істеген жоқпын», – деді сенатор тілшілер сұрағына.

Қос азаматтығы болды деген адам қалай Жоғарғы сотқа қызметке тұра алады деген сұраққа ондай фактіні білмегенін айтты.

«Қос азаматтық алды ма, алмады ма, қылмыс жасады ма, мен...

«СК-Фармация» компаниясына бюджет қаржысын жымқыру фактісі бойынша қылмыстық іс қозғалды. Бұл туралы Қаржы мониторингі агенттігі төрағасының орынбасары Жеңіс Елемесов Сенат брифингі барысында мәлімдеді.

«Бюджет қаражатын жымқыру дерегі бойынша қылмыстық іс тіркелді. Қазіргі уақытта тергеу жүргізілуде. Қылмыстық-процестік кодекстің 201-бабына сәйкес, басқа мәліметтерді жариялай алмаймын», – деді ол.

Еске сала кетейік, бұған дейін Мәжіліс депутаты Бақтыжан Базарбек «СК-Фармация» мемлекетке 35,8 млрд теңгеге жуық шығын келтіргенін айтқан болатын. Оның айтуынша, компания дәрі-дәрмектерді нарықтағы бағадан 365%-ға дейін қымбатқа сатып алып, сұраныссыз препараттар алған және дәрі-дәрмекті дұрыс бөлмеген. Осыған байланысты Базарбек пен депутат Мұрат Әбенов Бас прокуратураға арыз түсірген.

Ал...

Мемлекеттік аукцион сайтында мемлекет меншігіндегі түрлі нысандар, көліктер мен әртүрлі заттар сатылады. Аукционда 5 мың теңгелік қарапайым заттардан бастап миллиардтаған сомаға ірі базарлар, нысандар да саудаға шығады. Осы жолы Төтенше жағдайлар министрлігі жүздеген миллион теңгеге бұқтырылған сиыр етін сатылымға шығарды.

Төтенше жағдай министрлігінің бұқтырылған сиыр етін саудаға шығаратыны жайлы бір емес, бес лот жарияланған. Бес лоттың жалпы құны 450 млн теңгеден асады.

«Zhekei» маркалы жоғары сортты бұқтырылған сиыр етінің бір консервісі 325 грамм тартады. «Адал Ас Алматы» компаниясы шығарған өнім 2023 жылдың қыркүйегінде өндірілген. Егер бұл өнімдер 2026 жылдың қыркүйегіне дейін сатылмаса, жарамдылық мерзімі өтіп кетеді.

Қазір...

Мәжілістің экс спикері Нұрлан Нығматулиннің ұлы – Нұржан Нұрлановтың статусы әлі анықталған жоқ. Өйткені бір ай бұрын жіберілген халықаралық тергеу тапсырмасына әлі жауап келмеген. Бұл туралы Қаржы мониторингі агенттігі төрағасының орынбасары Жеңіс Елемесов айтты.

«Жауап әлі келген жоқ. Ол куәгер ретінде өтіп жатыр. Одан басқа әзірге өзгеріс жоқ», – деді Елемесов.

Агенттік жауапты Түркия елінен күтіп отыр.

2025 жылдың сәуірінде Ішкі істер министрлігі рейдерлік жасағаны үшін Нығматулиннің ұлының үстінен қылмыстық іс қозғалғанын хабарлады.

Істің қозғалуына кәсіпкер Қанат Әміркиннің арызы себеп болған. Бизнесмен шенеуніктің ұлы «Алатаудорстрой» компаниясын тартып алып, қоқан-лоққы көрсетіп, қомақты...

Қазақстан Республикасы Парламенті Сенаты Төрағасының орынбасары Жақып Асанов блогер Аселина мен кондитер Нұршат Ақбергенова арасындағы дау жөнінде пікір білдірді.

Сенатордың айтуынша, бұл жағдай сот арқылы шешуді қажет етпейтін мәселе.

«АҚШ-та мұндай дауларды арнайы институттар мен татуластыру орталықтары шешеді. Бізге де сондай татуластыру орталықтары керек. Себебі сот – ұзақ әрі қымбат процесс. Азаматтық сипаттағы осындай мәселелерді жылдам әрі ыңғайлы жолмен шешу маңызды», – деді Жақып Қажманұлы.

Еске сала кетейік, Астанада құрақшы-блогер Аселина Батыр мен кондитер Нұршат Ақбергенова арасындағы дау бойынша азаматтық іс қаралып жатыр. Талапкер моральдық шығын ретінде 3 млн теңге және торттың қалған сомасы...

Бүгін Сенатта Қылмыстық жолмен алынған кірістерді заңдастыру (жылыстату) және терроризмді қаржыландыру қауіп-қатеріне баға беретін халықаралық орталықты құру туралы келісімді ратификацияланды. Бұл дегеніміз Қазақстан Ресеймен және ТМД-дағы басқа елдермен бірге халықаралық орталық құруға келісті.

«Қаралған келісім ТМД елдер шеңберінде қылмыстық жолмен алған кірістерді заңдастыруға және терроризмді қаржыландыруға қарсы іс-қимылды жетілдіру үшін әзірленді. Осы мақсатпен арнайы халықаралық орталық құру көзделген. Бұл орталық осы бағыттағы қауіп-қатерлерді бағалауға мүмкіндік береді. Сондай-ақ қаржылық бағдарлау бөлімшелері арасында қорғалған ақпараттық жүйе арқылы алмасуға жол ашады», – деп түсіндірді келісімнің мән-жайын Сенат спикері Мәулен Әшімбаев.

Бұл не орталық?

Халықаралық орталық құру...

Өткен аптада Ұлттық банктің базалық мөлшерлемені бірден 1,5 базистік тармаққа көтеріп, 18%-ға жеткізуі ірі банктердің акцияларына да әсер етті. 10 қазаннан бері Forte, БЦК, Halyk және Kaspi.kz `(финтех компания құрамына Kaspi Bank кіреді) бағалы қағаздары Қазақстан қор биржасында (KASE) теріс динамика көрсетіп отыр.

Сарапшылардың пікірінше, бас банктің мұндай шешімі несие беру қарқынын баяулатып, әсіресе тұтынушылық және ипотекалық қарыз бағытына қысым түсіреді. Базалық мөлшерлеменің өсуі банктер үшін қарыз қаражатын (депозит мен нарықтан тартатын қарыз) қымбаттатады, ал олар өз кезегінде несие мөлшерлемесін көтереді. Осылайша, банк маржасы, яғни несие мен депозит мөлшерлемелерінің айырмасы қысқарады.

Halyk Bank (HSBK)

Елдегі е...