Жаңалықтар

Бүгінгі Қазақстан экономикасы – нарықтық қатынастар мен капитал қозғалысы қызу жүріп жатқан үлкен сахна. Бұл сахнада әрбір компания өз салмағын, әлеуетін, сенімін дәлелдеуге тырысады. Ал нарықтық капитализация – сол бәсекенің бейтарап төрешісі.

2025 жылдың 20 маусымындағы Қазақстан Қор биржасындағы (KASE) деректерге сүйенсек, еліміздің ірі компанияларының нарықтық құны бойынша тізімі біршама қызықты өзгерістерді көрсетіп отыр.

Көшбасшы – «ҚазМұнайГаз«

Бірінші орында, әрине, мұнай алыптарының алыбы – «ҚазМұнайГаз«. 19,56 млрд доллар нарықтық құнымен компания ұлттық экономиканың энергетикалық жүрегі екендігін тағы бір дәлелдеді. Бұл компания – тек мұнай мен газ өндіруші емес, Қазақстанның геосаяси салмағын арттырып тұрған ірі ойыншы. ҚМГ-ның мұндай ірі капитализациясы...

Бүгін, 28 маусымда елімізде Бұқаралық ақпарат құралдары (БАҚ) қызметкерлерінің күні атап өтіледі. Қазақстанда БАҚ қызметкерлерінің кәсіби мерекесін 28 маусымда атап өтуінің тарихи негізі бар. Дәл осы күні, 1997 жылы 28 маусымда, сол кездегі президент Нұрсұлтан Назарбаев қол қойған «Бұқаралық ақпарат құралдары туралы» алғашқы Заң қабылданған болатын. Бұл заң еліміздің ақпарат саласындағы қатынастарды реттеп, журналистиканың құқықтық негізін қалыптастырды.

Ал 1998 жылдан бастап, 28 маусым Бұқаралық ақпарат құралдары қызметкерлерінің кәсіби мерекесі ретінде ресми түрде аталып өтетін болды. Содан бері бұл күн – қоғамдағы маңызды миссияны арқалап жүрген ақпарат саласы мамандарына арналады.

Қазіргі таңда Қазақстанда 4 800-ден астам бұқаралық ақпарат құралы ресми тіркелген...

Ресей президенті Владимир Путин Мәскеудің Украинамен арадағы келіссөздің үшінші раундына дайын екенін мәлімдеді. Бұл туралы RBC хабарлады.

«Жалпы біз оған дайынбыз. Өтетін орны мен уақытын белгілеу керек», – деп мәлімдеген Путин.

Оның айтуынша, келіссөздердің үшінші раундында Ресей мен Украинаның жанжалды реттеу жөніндегі меморандум жобасы талқылануы тиіс.

Бұған дейінгі екі кездесу Ыстанбұл қаласында өткен. Екіншісіне Украина президенті Владимир Зеленский барған, бірақ Ресей делегациясымен келіссөзге кірмеген.

Бұған дейін Кремль үшінші кездесу уақыты тұтқын алмастыру аяқталған соң мәлім болатынын хабарлаған. Тараптар тұтқын алмасып болды.

Путин келіссөзге қатысса, АҚШ президенті Дональд Трамп та Ыстанбұлға келеді. Түркия президент...

2001 жылғы 5 мың теңгелік банкнотаны америкалық eBay маркетплейсінен 2 мың долларға сатып алуға болады.

Қазақстанның айналымнан шығып қалған ескі ақшалары eBay-де сатылып жатқанын Анель Дәулетғалиеваның «Қара аққу» деп аталатын Telegram-арнасы байқаған.

Америкалық маркетплейстен бірнеше ескі теңгені кезіктіруге болады. Бірақ солардың ішінде ең бағалысы – 5 мың теңгелік банкнота. Оны 1999,99 долларға сатып алуға болады.

«2001 жылы шыққан, сирек кездесетін банкнота. Ғалым әрі ойшыл Әбу Насыр Әл-Фарабидің құрметіне шығарылған», – деп жазылған тауар сипаттамасында.

eBay-де саудаланып жүрген тағы бірнеше банкнота бағасы мынадай:

Amazon компаниясының негізін қалаушы миллиардер Джефф Безос пен журналист Лорен Санчестің Венециядағы үйлену тойына танымал жұлдыздар мен саясаткерлер жиналды. Медиа салтанатты кешті «ғасыр тойы» деп сипаттады.

61 жастағы кәсіпкер Безос пен 55 жастағы журналист Санчес жұма күні некелеседі. Миллиардер үш күнге созылатын үйлену тойына шамамен 56 млн доллар жұмсады. Әлемнің әр түкпірінен Венеция әуежайына 90 чартерлі ұшақ қонды. Олар әлем жұлдыздары мен саясаткерлерді үйлену тойы өтетін қалаға жеткізді.

Reuters мәліметінше, тойдың құрметті қонақтары арасында Билл Гейтс, Орландо Блум, Том Брэди, Опра Уинфри, Крис Дженнер, Ким мен Хлои Кардашьян бар. АҚШ президентінің қызы Иванка Трамп, Джаред Кушнер және Доменико...

Маңғыстау облысы Маңғыстау ауданы Қызан ауылының тұрғыны Шалғын Өтеғұловтың 60 жылдық мерейтойы ерекше тосынсыймен атап өтілді. Оның 10 қызы әкесіне жаңа пәтер сыйлап, көпшіліктің ықыласына бөленді, деп хабарлады Stan.kz басылымы.

Мерейтойды ерекше өткізу үшін отбасы бір жыл бойы дайындық жүргізген. Әрбір қыз өз қалтасынан қаржы жинап, ортақ мақсатқа қолдау көрсеткен. Ақтаудан пәтер іздеуге егіздер Әмина мен Әлина белсенділік танытқан. Бұл туралы үлкен қыз Жақсыгүл Шалғынқызы айтып берген.

– 2021 жылы әкемізге LADA Niva сыйлағанымыз әлеуметтік желілерде кеңінен таралған болатын. Бірақ біз ешқашан атақ-даңқты көздеген жоқпыз, басты мақсатымыз – әкемізді қуанту еді. Біз қарапайым ауылдық отбасынан...

Ақмола облысының әкімі Марат Ахметжанов алпыстан асқан жасына қарамастан турникке тартынып таңырқатты.

Танымал тележурналист Ерқанат Көпжасар әлеуметтік желіге видео жария етті. Онда Ақмола облысының әкімінің бір топ адамның арасында жүргені көрінеді.

Бір кезде ол күшін сынамақ болып турникке тартыла бастады. Жиылған жұрт қошемет көрсетіп, қызу қолдау көрсетеді.

Марат Ахметжанов алпыстан асқан жасына, үстінде спорттық емес, кәдімгі костюм екеніне қарамастан сегіз рет тартылады. Ол әлі де тартына берер еді, көпшілік «жетер» деп әрең тоқтатты.

Әкімнің жанындағы қауым оның егде жасында осындай күш-қуатқа ие екеніне таңырқап, қол соғып, риза болысты.

«Ақмола облысының алпыстан асқан әкімі Марат Ахметжанов ағамыз...

Қазақстандық мәнерлеп сырғанаушы Михаил Шайдоров 2026 жылғы қысқы Олимпиада ойындары қарсаңында грантқа ие болды. Бұл туралы Қазақстан ұлттық олимпиада комитеті (ҰОК) хабарлады.

Комитет болашағы зор спортшыларға қолдау көрсету дәстүрін жалғастырып, Шайдоровқа грант бөлді.

«Қазақстан ҰОК мәнерлеп сырғанаушы Михаил Шайдоровты 2026 жылы Италияда өтетін Олимпиада ойындарына дайындау үшін қаржылай қолдау көрсету туралы шешім қабылдады», – деп хабарлады комитет.

Мекеме мәліметінше, грант бір олимпиадалық маусымға арналған. Комитет нақты қанша қаражат бөлгенін жарияламады.

«Қолдау мәнерлеп сырғанау, садақ ату, бадминтон және байдарка мен каноеде есу командаларына бағытталды. Бағдарлама 2025 жылдан 2028 жылға дейінгі аралықты...

2025 жылғы мамыр айында екінші деңгейлі банктердегі (ЕДБ) теңгедегі депозиттің орташа сыйақы мөлшерлемесі 14%-дан 14,3%-ға дейін өсті. Бірінші несие бюросының мәліметінше, бұл – 1996 жылдың желтоқсанынан бері тіркелген ең жоғары көрсеткіш.

Ұлттық банк дәл осы айдан бастап депозиттер бойынша мәліметтерді жүйелі түрде тіркей бастаған.

Қандай депозиттердің пайыздық мөлшерлемесі жоғары?

Мамыр айында 1 -3 айға аралығында ашылған депозитер ең табысты болған. Бұл депозиттер бойынша орташа мөлшерлеме бір айда 0,5 пайыздық пунктке өсіп, 16,4%-ды құрады.

Ал заңды тұлғалар үшін депозит мөлшерлемесі өзгеріссіз қалған. Сәуірдегідей мамырда да 15,4% деңгейінде болды.

Қазақстандықтардың депозиттегі ақшасы 5 айда 1 трлн...

Жемқорлардан қайтарылған қаражатқа елімізде 100 мың оқушыға лайықталған 89 мектеп салынады. Қазірге дейін 61 мектеп пайдалануға берілген, ал 2025 жылы тағы 28 жаңа мектеп салынады. Бұл туралы Сыбайлас жемқорлыққа қарсы қызмет хабарлады.

Қайтарылған активтерден Білім инфрақұрылымын қолдау қорына 153,3 млрд теңге аударылған.

Мәселен Алматы қаласында «Maisat» бизнес-орталығы «География және су қауіпсіздігі институты» АҚ меншігіне берілді;

құны 7,9 млрд теңгеден асатын «KaisarTower» бизнес-орталығы Қазақ ұлттық қыздар педагогикалық университетінің иелігіне тапсырылды;

құны 800 млн теңгеден асатын әкімшілік ғимарат Т.Жүргенов атындағы Қазақ ұлттық өнер академиясының балансына берілді; Астанада құны 5 млрд теңгеден асатын 3 жеке үй Астана қаласы әкімдігінің мүгедектігі бар балаларға...

Президент Қасым-Жомарт Тоқаев Жоғары Еуразиялық экономикалық кеңес отырысына қатысқан. Жиын барысында Еуразиялық экономикалық одақ Моңғолиямен және Біріккен Араб Әмірліктерімен бірқатар келісімдерге қол қойған. Бұл туралы Ақорда хабарлады.

Ақорда баспасөз қызметінің хабарлауынша, жиында сауда-экономикалық ынтымақтастықты дамыту мәселелері талқыланған. Атап айтқанда, тараптар өнеркәсіп, көлік және логистика, аграрлық сектор, цифрландыру мен жасанды интеллект сынды негізгі бағыттар бойынша өзара ықпалдастықтың перспективаларын қарастырған.

Отырысқа Иран Президенті Масуд Пезешкиан (бейнеүндеу форматында), Куба Президенті Мигель Марио Диас-Канель Бермудес, Өзбекстан Президенті Шавкат Мирзиёев, Абу Дабидің Тақ мұрагері шейх Халед бен Мұхаммед бен Заид Әл Нахаян, Моңғолия Премьер-министрінің бірінші орынбасары Учрал Ням-Осорын қатысып, сөз сөйлеген. Ал жиын соңында БА...

Тамыз – неке қию үшін ең танымал ай. 2015–2024 жылдар аралығындағы деректерге сәйкес, елдегі некенің көпшілігі тамыз айында тіркеліп келеді.

Статистика бюросының мәліметінше, соңғы он жылда бұл айда орта есеппен жыл сайын 14,9 мың неке қиылған. Ең жоғары көрсеткіш 2016 жылы тіркеліп, 16,9 мың некеге жеткен.

2015 пен 2022 жылдар аралығында шілде мен қыркүйек те неке қию үшін жиі таңдалатын айлардың қатарында болды. Алайда соңғы екі жылда маусым айы қыркүйектен озып шықты. 2024 жылы маусымда 11,6 мың, ал қыркүйекте 10,8 мың неке тіркелген.

Осылайша, 2023 жылдан бастап маусым, шілде және тамыз айлары неке тіркелетін ең танымал кезеңге айналды.

Е...

Үкімет 2,5 млрд доллар борышты ескі қарызды жабу үшін алған. Бұл туралы Парламент кулуарында Қаржы министрі Мәди Такиев айтты.

Парламент кулуарында журналистер «Қазақстанның еурооблигация орналастырып, нарықтан 2,5 млрд доллар тартуы сыртқы қарызды одан әрі көбейтін жібермей ме» деп сұрады.

Министр Қазақстан тағы да бағалы қағаз шығарып, сыртқы борышты азайтып жатыр деп тұжырымдады. Бұл қаржы бұған дейінгі қарызды қайта құрылымдау үшін алынған.

«2025 жылы 2,5 млрд доллар көлемінде қарыз алынған. Біз соны қайта құрылымдадық. Бұрын оның пайызы 7,6 болса, қазір бұл ақшаны 5 пайызбен алдық. Яғни несие шарттарын жақсарттық», – деді министр.

Қазіргі кезде Қазақстанны...

Қазақстан мұнай мен мұнай өнімдері экспортына салынатын баж салығы көлемін бірден 5 долларға көтерді. Бұл туралы Рейтер хабарлады.

Енді Қазақстанда мұнай өндіріп, оны шетелге шығаратын компаниялар 2025 жылғы шілде айында мұнай мен ақшыл түсті мұнай өнімдерінің әр тоннасы үшін 70 доллар төлейді. Маусым айында бір тонна шикізат пен мұнай өнімінің экспортына 65 доллар баж салығы салынған. Кеден салығы бір айда 5 долларға өсті деген сөз.

Агенттік мәліметінше, мұнай мен оның өніміне салынатын баж салығын есептеу кезінде әлем нарығындағы баға ескеріледі. Мәселен, 2025 жылғы 20 мамыр мен 20 маусым аралығында KEBCO және Brent маркалы мұнайдың бір баррелі 70 доллар...

Үкімет мемлекеттің әлеуметтік шығындарын қысқартқалы жатыр. Бұл бағдарламаларды оңтайландыру мен шынайы мұқтаж азаматтарға ғана қолдау көрсету жолымен жүзеге аспақ.

Бағдарламалар тиімсіз жүріп, мұқтаж еместер де көмек алған

Сенат депутаты Бекболат Орынбековтың айтуынша, 2023 жылы әлеуметтік салаға 195 миллиард теңге бөлінсе, 2024 жылы бұл сома 208 миллиард теңгеге дейін ұлғайған. Алайда қаржыландыру көлемінің артуы әрқашан сапалық өзгерістермен қатар жүрмеген.

«Мысалы, 2022–2023 жылдары әлеуметтік осал топтар арасында кәсіпкерлік бастамаларды ынталандыруға берілген грант алушылардың 45%-дан астамы өз қызметін тоқтатқан. 2024 жылы «Жастар практикасы» бағдарламасына қатысқан 30 мың жастың тек 3,5 мыңы ғана тұрақты жұмысқа орналасқан. Бұл бағдарламаны...

Қазақстандағы ең көп сатылған қытай көлігі анықталып отыр. Ол Changan CS55 Plus болып отыр. Changan бренді рекорд орнатты.

Өйткені, 2025 жылы Қазақстандағы қытай автокөліктерінің ішінде сатылым бойынша көш бастаған.

Қазақстандық Автомобиль Одағының ресми дерегінше, 2025 жылдың мамыр айында Changan бренді Қазақстандағы қытайлық жеңіл автокөліктер нарығының 18% үлесін иеленді.

Changan көліктерінің сатылымы өткен жылдың осы кезеңімен салыстырғанда екі есеге өскен. Жалпы алғанда, мамырда сатылған әр бесінші қытай көлігі Changan маркасы болып отыр.

Тарихи рекорд

2025 жылдың қаңтар-мамыр айлары аралығында Changan-ның ресми дилерлері 3847 жеңіл автокөлік сатты. Өткен жылмен салыстырғанда 4,1% өсім көрсетті.

Ең көп сатылған...

Елімізде 2 мыңға жуық адам бас бостандығынан айыру мекемелерінен босатылады. Бұл Конституцияның қабылданғанына 30 жыл толуына орай жарияланған амнистия аясында жүзеге асады. ІІМ қылмыстық-атқару жүйесі комитеті төрағасының орынбасары Жәнібек Баймағанбетовтің сөзінше, қазір санау жұмыстары жүріп жатыр.

«Амнистия туралы заң кеше ғана күшіне енді. Комитеттің аймақтардағы департаменттеріне нұсқаулық жібердік. Олар санау жұмыстарын атқарып жатыр. Яғни, рақымшылық жасалатын баптарға сәйкес кімдердің түрмеден босатылатынын санап жатыр. Бір айдың ішінде қай мекемеден қанша адамның босайтыны туралы мәлімет береміз», – дейді комитеті төрағасының орынбасары.

Айта кетейік, бұған дейін президент Қасым-Жомарт Тоқаев 15 мыңнан астам адамға амнистия жарияланғанын хабарлады.

Алдағы демалыс күндерге арналған валюта бағамы анықталды. Қазақстан қор биржасының (KASE) мәліметінше, 1 АҚШ доллары 520,39 теңге тұрады. Доллар бір күнде шамамен 2 теңгеге нығайды.

Доллар қымбаттады

Жазғы демалыс уақытында Қазақстан азаматтары шетелге жиі саяхаттайды. Олар шетел валютасын сатып алады. Сол себепті жазда доллар қымбаттайды. Кеше ғана 518 теңгеден саудаланған доллар бүгін екі теңгеге нығайып, 520,39 теңге болды.

Kurs.kz сайтының мәліметінше, Алматы қаласындағы ақша айырбастау пункттерінде бір доллар 521 теңгеден сатылып, 520 теңгеден қабылданып жатыр. Астана қаласындағы валюта саудасы – 524 және 518.

Криптовалюта

Bitcoin (BTC) құны тұрақтанды. Қазір BTC шамамен 107 мың доллар тұрады. 23 маусымда, Таяу Шығыстағы жағдай қатты ушыққан уақытта, оның құны...

АҚШ президенті Дональд Трамп Иранға ядролық қарудан бас тартқаны үшін 30 млрд доллар беруі мүмкін. Оның орнына бейбіт ядролық бағдарламаны дамытуды ұсынады деп жазады CNN.

CNN-ге жауап берген дереккөздердің сөзінше, Иран мен Израиль арасындағы әскери қақтығысқа дейін бұл ұсынысты АҚШ пен араб елдері талқылаған. Иранға ұсынысты да араб елдері білдірмекші.

Миллиардтаған инвестициядан бөлек Трамп әкімшілігі Ираннан кейбір санкцияларды алып тастауды ұсынып отыр. Одан бөлек Тегеранға шетелдік банктерде бұғаттаулы жатқан 6 млрд долларды алуына рұқсат береді.

Тағы бір ұсыныс бойынша, Фордо қаласындағы америкалық соққылардан зардап шеккен ядролық нысанның орнына жаңа инфрақұрылым салуға қаржы бөлуі мүмкін. Бірақ уран байытуға...

Гарвард университеті Дональд Трамптың шектеулеріне байланысты оқу орнына түскен шетелдік студенттердің оқуын аяқтауына мүмкіндік беру үшін Торонто университетімен келісімге келген. Бұл туралы Reuters басылымы хабарлады.

Университет жағдайдың күрделеніп кеткеніне байланысты төтенше жағдайлар жоспарын әзрліген. Оған сәйкес, егер виза шектеулеріне байланысты Гарвард студенттері АҚШ-қа кіре алмаса, Канадада оқуын жалғастыра алады.

Екі университеттің оқу бағдарламалары біріктіріледі

Нақтырақ айтқанда, Гарвард университетінің Джон Ф.Кеннеди атындағы Мемлекеттік басқару мектебінің студенттеріне оқуын жалғастыру үшін балама мүмкіндік беріледі. Аталған студенттер Канададағы Торонто университетінің Мунк атындағы Ғаламдық қатынастар және мемлекеттік саясат мектебінде арнайы қонақтық оқу бағдарламасына қатыса алады.

Кеннеди және Мунк мектептерінің декандары бағдарлама...

АВТОВАЗ ресми түрде Niva Legend жол талғамайтын көлігінің жаңа нұсқасын таныстырды. Аталған модель 280 ат күшіне ие және қуатты қозғалтқышпен жабдықталған және жолсыз жерде жоғары жылдамдықпен жүруге арналған.

Алайда, бұл көлік еркін сатылымға шықпайды. Зауыт жасаған екі Niva Sport Turbo прототипі Ресейдегі ралли-рейд жарыстарына қатысу үшін жасалған. Олардың алғашқы жарысы – ұзындығы 5000 шақырым болатын «Жібек жолы» марафоны болмақ.

Бұған дейін АВТОВАЗ «Нивамен» ірі жол талғамайтын жарыстарға қатысқан, бірақ көбіне техникалық регламент бойынша сериялық көліктерге жақын болуға тиіс кластарда өнер көрсеткен. Ал жаңа нұсқа «рейд-спорт» санатына жатады, бұл санатта талаптар еркінірек, сондықтан «Нива» түбегейлі қайта жасақталған.

Техникалық сипаттамасы

Қазақстан үкіметі 2026–2028 жылдарға арналған республикалық бюджетті әзірлеуді бастады. Басты мақсат – бюджеттік тұрақтылықты күшейтіп, тапшылықты біртіндеп азайту. Бұл туралы Парламент палаталарының бірлескен отырысында Ұлттық экономика вице-министрі Азамат Әмрин мәлімдеді.

Ұлттық экономика бірінші вице-министрі Азамат Әмрин үшжылдық бюджет аясында 2026–2028 жылдарға арналған шығындар шегі бекітілгенін хабарлады.

«Бюджет кодексінің жаңа редакциясына сәйкес, біз бюджет қалыптастыруды бастадық. Қазіргі таңда тек шығыстар лимиті анықталды. Ал кіріс бөлігін есептеу үшін 2024 жылдың нақты статистикасы қажет», – деді Әмрин.

Оның айтуынша, 2024 жылдың қорытынды статистикалық деректері тамыз айының басында белгілі болады. Содан кейін ғана кірістер бөлігін есептеу жұмыстары басталады...

Үлкен дулыға санатындағы төрт ірі турнирдің бірі – Уимблдон-2025 жарысының жеребесі тартылды. Турнирге Қазақстан атынан бес теннисші қатысады. Олар: Елена Рыбакина, Юлия Путинцева, Александр Бублик, Александр Шевченко және Бейбіт Жұқаев.

2022 жылы Уимблдон турнирінің жеңімпазы атанған Елена Рыбакинаның жарыс жолы айтарлықтай ауыр. Ол Лондондағы алғашқы ойынын армян теннисшісі Элина Аванесянмен өткізеді. Рыбакина алғашқы үш ойында жеңіске жетсе, төртінші раундта поляк теннисшісі Ига Швентекпен, ал ширек финалда РГ-2025 жеңімпазы Коко Гауффпен кездесуі мүмкін.

Кейінгі уақытта рейтингі түсіп кеткен Юлия Путинцеваны алғашқы турда қиын қарсылас күтіп тұр. Ол әлемнің 13-теннисшісі Аманда Анисимовамен ойнайды.

Мамандар жақында ғана Германияның Галле қаласында ATP...

Шымкентте жыл басынан бері 21 бала өзіне-өзі қол салған. Олардың бесеуі қайтыс болып, қалғаны аман қалған. Балалардың суицидке бару себебі де, әлеуметтік жағдайы та әртүрлі. Мамандар көп жағдайда балалардың тыңдаусыз қалуы қайғылы жағдайларға алып келетінін айтады.

«Бала үшін ата-ананың өзімен жиі сырласуы маңызды», – дейді Шымкент қалалық білім басқармасы психалогиялық қолдау орталығы басшысының міндетін уақытша атқарушы Жандар Төлеген.

Бүгін Шымкентте қалалық білім басқармасы және қалалық денсаулық сақтау басқармасы балалар арасындағы суицид тақырыбында семинар өтті. Мақсат – дағдарыс жағдайындағы балаларды ерте анықтау және оларға қолдау көрсету. Онда дәрігерлер, мектеп және емдеу мекемелерінің психологтары қатысты.

«Біз мұнда өте...