Жаңалықтар

Биыл кене энцефалитін жұқтыру жағдайлары жиілеп кеткен. Жыл басынан бері 9 мыңға жуық адамды кене шаққан. Бұл туралы Денсаулық сақтау министрлігінің баспасөз қызметі хабарлады.

«Осы жылдың басынан бастап Қазақстанда кене энцефалитінің 17 жағдайы тіркелді, бұл өткен жылдың сәйкес кезеңімен салыстырғанда 11 жағдайға артық», – делінген баспасөз хабарламасында.

Қай өңірде кене көп?

Министрліктің мәліметінше, кене энцефалитін жұқтыру жағдайлары Солтүстік Қазақстан облысында көп тіркелген. Нақты айтқанда, 6 жағдай тіркелген. Ал Ақмола облысында 4 адам зардап шексе, Шығыс Қазақстан облысында – 3, Алматы облысында – 2, Павлодар облысы мен Алматы қаласында бір адамны...

Көшедегі валюта бағамдары көрсетілген таблоларды алып тастау «менталдық дедолларизация» стратегиясының бір бөлігі. Бұл туралы бүгін Ұлттық банк төрағасы Тимур Сүлейменов түсіндірді.

Оның түсіндіруінше, бастаманың негізгі мақсаты – қазақстандықтардың санасын доллар бағамына деген артық тәуелділіктен арылу.

«Біз доллар бағамын әр бұрыштан бақылап отыруды міндет деп санаған кезеңнен өттік. Қазір бұл қажет емес. Сондықтан осындай қаулы қабылдадық», – деді Сүлейменов.

Тимур Сүлейменовтың сөзінше, доллар бағамы жазылған таблоларды осы жылы күзде немесе жаздың соңына қарай алып тастай бастауы мүмкін.

Айта кетейік, биыл Ұлттық банк айырбастау пункт иелеріне бағам жазылған тақтаны көшеге ілуге тыйым салған заң жобасын...

Қай банктер криптокарта ашуға болады / Фото:shutterstock бильд-редактор Ахтам Зиперов

Қазақстанда бес банктен криптовалютаға байланған жаңа төлем құралы – криптокарта ашуға болады. Бұл – Ұлттық Банктің бастамасымен жүзеге асып жатқан пилоттық жоба. Қазір жобаға Halyk Bank, ForteBank, Freedom Bank, Bank RBK және Altyn Bank қатысып жатыр. Бұл туралы Ұлттық банк төрағасы Тимур Сүлейменов брифинг кезінде мәлімдеді.

Криптокарта деген не?

Криптокарта – бұл кәдімгі банк картасы, бірақ ол клиенттің криптобиржадағы әмиянына (wallet) байланған. Мысалы, егер сіздің Binance немесе АХҚО-да тіркелген криптобиржада ашылған әмияныңыз болса, сол арқылы Қазақстанның кез келген нүктесінде тауар немесе қызмет ақысын төлей аласыз.

Әзербайжандық танымал әнші әрі миллиардердің ұлы Эмин Агаларов Маңғыстау облысындағы Каспий теңізі жағалауында жаңа құрылыс жобасын іске асыруды көздеп отыр. Жуырда әнші Бозжыра шатқалына барып, табиғаттың сұлулығына тәнті болғанын жазды. Агаларов бұл жерді жаңа туристік жобасына лайықты орын ретінде қарастырып жатқанын мәлімдеді.

«Бұл – тарих, энергия және нағыз кинематография. Шабыттанып жатырмыз. Жұмыс істеп жатырмыз. Жақында көрсетеміз», – деп жазды.

Эминнің жоспарына сәйкес, Маңғыстау облысында Каспий теңізі маңында демалыс аймағы, тұрғын үйлер мен инфрақұрылым қарастырылған ірі курорттық кешен салынбақ. Алайда оның Бозжыраға қызығушылық танытуы қазақстандықтардың наразылығын тудырды.

Жергілікті тұрғындар мен табиғат жанашырлары Бозжыраның табиғи...

Астана сотында Жамбыл облысында шегіртке тарағаны туралы жазған қоғам белсендісіне айыппұл салынды. Сот қаулысына сәйкес сарапшы Кирилл Павлов осылайша 20 АЕК (78  640 теңге) көлемінде айыппұл төлейтін болды.

Іс елорданың әкімшілік құқық бұзушылықтар жөніндегі мамандандырылған ауданаралық сотында қаралды.

Істің мән-жайы

Астана сотының хабарлауынша, Кирилл Павлов «К» арнасында Жамбыл облысындағы шегіртке зиянкестерінің, оның ішінде итальяндық прустың таралу ауқымы туралы жалған ақпарат жариялаған.

Бұл факт Ауыл шаруашылығы министрлігіне қарасты «Республикалық фитосанитариялық диагностика және болжамдар әдістемелік орталығы» Жамбыл филиалының өтініші бойынша Астана қаласы Нұра ауданының полиция басқармасында тіркелген.

«Бұл басылымда итальяндық прустың таралуы туралы дұрыс емес ақпарат бар...

Тимур Сүлейменов «Самұрық-Қазына» ұлттық әл-ауқат қорын тарату дұрыс шешім емес деп тұжырымдайды. Бұған дейін Мәжіліс депутатттары әл-ауқат қоры бюджетке масыл болып отыр деп мәлімдеп, оны таратып жіберуді ұсынған.

Базалық мөлшерлемеге арналған брифинг барысында журналистер Сүлейменовтен қорға қатысты пікірін сұрады.

«Бұл менің тікелей құзыретіме кірмейді, бірақ…»

ҰБ төрағасының айтуынша, бұл мәселе оның тікелей құзыретіне жатпайды. Дегенмен, ол қоғамда жиі талқыланып жүрген бұл тақырыпқа қатысты көзқарасын ашық жеткізді. Оның айтуынша, «Самұрық-Қазына» 15 жылдан астам бұрын құрылған. Оның басты мақсаты – мемлекеттік компанияларды бірыңғай басқару жүйесіне біріктіру болған.

«Мен аудитор емеспін, бірақ ашық деректерге сүйенсек...

2025 жылдың шілде айында жаңартылған BMW M3 спорттық седанының сатылымы басталады деп күтілуде. Motor1 порталының хабарлауынша, көліктің бағасы 80 мың долларға (40,8 млн теңге) дейін жетеді.

2020 жылы BMW M3 шамамен 71 мың доллар (36 млн теңгеден астам) тұрған. Алайда жыл сайын оның бағасы шамамен 1 700 долларға (885 588 теңгеге) өсіп отырған.

Жаңартылған BMW M3 үш түрлі жинақтамада қолжетімді болады деп күтілуде. Жаңа нұсқаның бағасы 80 мыңнан 89 мың долларға дейін (40,8 млн-нан 45,4 млн теңгеге дейін) өзгереді.

Базалық модель тек алты сатылы механикалық беріліс қорабымен жабдықталған және үш педальмен ұсынылатын жалғыз жинақтама болып табылады.

Competition жинақтамасында автоматты...

Мәдениет және ақпарат министрлігі Ulysmedia.kz сайтының иесі Самал Ибраеваға жасалған шабуылға қатысты пікір білдірді. Ведомство оған «арандатушылық және киберқылмыс» деген баға берді.

«Мәдениет және ақпарат министрлігі ULYS MEDIA порталының бас редакторы Самал Ибраеваға қатысты жасалған арандатушылықты қатаң айыптайды және бұл әрекетті жол беруге болмайтын өрескел киберқылмыс деп санайды», – деп жазылған министрлік хабарламасында.

Министрлік өз құзыреті шеңберінде барлық қажетті шараларды қабылдауға уәде берді.

«Цифрлық қылмыс жасалды»

Бүгін Ulysmedia сайтының иесі Самал Ибраева өзіне қатысты кибершабуыл жасалғанын жазды. Оның сөзінше, белгісіз біреулер оның аты-жөнін, суретін, телефон нөмірін порнографиялық сипаттағы Kyzdar.net...

Президент Қасым-Жомарт Тоқаев Ұлттық қауіпсіздік комитетінің жедел-техникалық бөлімшелерінің жұмысымен танысып, комитеттің басшылық құрамымен кеңес өткізді. Бұл туралы Ақорда хабарлады.

Жиын барысында Президентке еліміздегі киберқауіпсіздікті қамтамасыз ету, жасанды интеллект технологияларын қолдану, сондай-ақ үкіметтік және қызметтік байланысты дамыту бағытындағы жобалар таныстырылды.

Тоқаев баяндамаларды тыңдай келе, ақпараттық қауіпсіздікке төнетін қатерлерге қарсы тұру, маңызды инфрақұрылым нысандарының тұрақты жұмысын қамтамасыз ету — ұлттық қауіпсіздіктің басты басымдықтарының бірі екенін атап өтті.

Кеңес қорытындысы бойынша Қасым-Жомарт Тоқаев осы бағыттағы жұмысты жетілдіру үшін бірқатар нақты тапсырма берді.

Конституцияға өзгеріс енгізілгелі не өзгерді? Референдум бізге не берді? Бұл сұрақтарға өзінің телеграм арнасында Қазақстанның Мемлекеттік кеңесшісі Ерлан Қарин жауап берген.

«Үш жыл бұрын жалпыхалықтық референдум өтіп, онда азаматтарымыздың көпшілігі жаңартылған Конституцияны қолдап, нәтижесінде оның үштен бір бөлігі іс жүзінде өзгертілді. Конституциялық реформа Президент Қасым-Жомарт Тоқаевтың елді жан-жақты жаңғырту жөніндегі стратегиялық бағытын жүзеге асырудың берік институционалдық негізін қалады», – дейді Қарин.

Партия тіркеу тәртібі жеңілдеді

Қарин өзгеріс нәтижесінде Мәжіліс пен мәслихаттардың депутаттарын сайлаудың аралас жүйесі белгіленгенін, әйелдер мен жастарға 30 пайыздық квота белгілене бастағанын, ең бастысы партияларды тіркеу тәртіб...

Банктер міндеттемелері бойынша ең төменгі резервтік талаптарды (ЕТРТ) арттыру туралы өзгерістер осы жылы күзде енгізілуі мүмкін. Бұл туралы Ұлттық банк төрағасы Тимур Сүлейменов мәлімдеді.

«Соңғы екі үш ай банк қауымдастығымен қызу пікірталас жүргіздік. Жалпы банк қауымдастығы барынша салмақты көзқарас танытты. Бізге бұл құралды барынша дәл орнатуға көмектескен техникалық, әдістемелік нақтылаулар көп болды. Қазір енгізуге дайын деп есептеймін. Бірақ осы жылдың қыркүйегінен бастап ЕТРТ кезең-кезеңімен қосылады деп жоспарлап отырмыз. Алдымен қыркүйек, қаңтар, сосын сәуір. Толыққанды үш кезеңде енгізіледі», – деді Сүлейменов

Сүлейменовтің сөзінше, банктердің барлығына бірдей жаңа талаптар ұнай қойған жоқ. Бірақ «қаржы нарғының мүддес...

2025 жылдың 5 маусымында Қазақстан Ұлттық Банкі базалық мөлшерлемені тағы да 16,5% мөлшерінде қалдырды. Ұлттық банк Төрағасы Тимур Сүлейменовтің айтуынша, бұл шешім қазіргі инфляциялық жағдай мен оның қысқа мерзімді тұрақсыздығына байланысты қабылданған.

Инфляция неге төмендемей тұр?

Мамыр айының қорытындысы бойынша жылдық инфляция 11,3%-ға жеткен. Бұл — күткен деңгейден жоғары. Бағаның бұлайша өсуіне бірнеше себеп бар:

Сонымен қатар Сүлейменов халықтың инфляциялық күтулері де нашарлап отығанына назар аударды. Сәуірде бұл көрсеткіш 12,2% болса, мамырда...

Талғарда қайтыс болған жасөспірім Шерзат Полаттың қазасынан кейін 9 адам сотқа тартылды. Ішінде кәмелетке толмаған 11-сынып оқушысы да бар. Қылмыстық іс бойынша үкім 2025 жылдың 5 маусымында шығады.

KursivMedia сотталушыларға тағылған айып пен олардың қалай әрекет еткеніне, куәлердің берген жауабына шолу жасады.

Істің мән-жайы

Талғарда 16 жастағы Шерзат Полат 2024 жылдың 3 қазанынан 4 қазанына қараған түні қайтыс болды. Оқиға орнында түсірілген видео әлеуметтік желіде тарап, бұл істі ішкі істер министрі өз назарына алған.

Марқұмның отбасының қауіпсіздігін қамтамасыз ету үшін полиция тәулік бойы кезекшілік ұйымдастырған.

Оқиға «Қамажай» дүкені маңына болған. Қайғылы жағдайдан кейін дүкеннің алдына Шерзатты...

Соңғы уақытта жігіттерді көшеден ұстап алып, әскерге алып кету тәжірибесі жиілеп кетті. Әсіресе, Алматы мен Астана қалаларында мұндай жағдайлар жиі кездеседі. Мұның себебін Сенат кулуарында Қорғаныс министрінің бірінші орынбасары Сұлтан Қамалетдиновтен сұрадық.

«Қазір жігіттерді көшеден ұстап алып, әскерге әкетіп жатыр. Жастарды қоғамдық орындардан, компьютерлік клубтардан ұстап алып кетіп жатыр. Жігіттердің қолын бұрап, ұстап жатқандар қарапайым киінген, жанында полиция қызметкері бар. Жалпы, бұл қаншалықты заңды? Бұл әрекет қазіргі заманауи қоғам нормаларына сай келмейді ғой», – деп сауал қойды БАҚ өкілі.

Сұлтан Қамалетдинов әскерде борышын өтеу әрбір жігіттің міндеті екенін айтты. Ал көшеден ұстап әкету тәжірибес...

Бүгін, 5 маусым күні, «Астана аренада» жастар арасында 2027 жылғы Еуропа чемпионатының іріктеу кезеңінде Қазақстан – Андорра матчы өтеді. Кездесудің басталуы – 19:30 жоспарланған.

Жанкүйерлер бұл ойынды Qazsport телеарнасынан тікелей эфирде көре алады. Ал стадионға барып, жастарға қолдау көрсетем деушілерге билеттерді Ticketon.kz сайтынан ала алады.

Матч жайлы толық ақпарат:

Бұл матчта ерекше назар аударарлық ойыншылардың бірі 16 жастағы «Қайрат» шабуылшысы Дастан Сәтбаев. Қазақстан футбол федерациясының мәліметінше, Дастан алдымен Андорраға қарсы ойында жастар құрамасына көмектеседі. Содан кейін жас...

Қазақстан қор биржасының (KASE) басқарма мүшелері 2024 жылы жалпы 526,9 млн теңге көлемінде сыйақы алған. Бұл туралы қор биржасының жылдық аудиторлық есебіне сілтеме жасай отырып, Жеке инвесторлар қауымдастығының телеграм арнасы хабарлайды.

Бұл алдыңғы жылғы көрсеткішпен салыстырғанда 35,9%-ға артық 2023 жылы олар 387,5 млн теңге алған еді.

KASE ресми сайтындағы мәліметке сәйкес, басқарма құрамында 5 адам бар. Осылайша, әрбір мүшеге жылына шамамен 105 млн теңгеден келген.

Қор биржасының негізі акционері – Қазақстан Ұлттық банкі. Бас банк KASE-нің 46,9% акциясын иеленеді. «Райффайзенбанк» АҚ-ға биржаның 13,1% акциясы тиесілі. Одан бөлек, ірілі-ұсақты бірнеше акционері бар.

Күйеуінің әке-шешесі мен әпкелерін улап өлтірген аустралиялық әйел сотта полицияға өтірік ақпарат бергенін мойындады.

Le Figaro ақпаратына қарағанда, Эрин Паттинсон 2023 жылы бұрынғы күйеуінің ата-анасы мен әпкесін улап өлтірген деп айыпталып отыр. Сонымен қатар үйіне қонақ болып келген төртінші адамды да өлтіруге оқталыпты.

«Өтірік айттым, бірақ кінәсізбін»

Күдікті үйіне келген күйеуінің жақындарын дастарқан басына отырғызып, алдына улы саңырауқұлақ қосылған ас қойған.

Қатігез әйел 5 маусым күні сот отырысында полицияға кейбір мәселелер бойынша өтірік айтқанын мойындады. Бірақ өзін кінәсізбін деп ақталып отыр. Бірақ айғақтар оның әдейі улап өлтіргенін көрсетеді.

2023 жылы ол марқұмдарға «Биф Веллингтон» деп аталатын сиыр...

Талдықорған қаласының әкімдігі ағаш бұтағы сынып, баланың үстіне түскеннен кейін, Арбат бойында орналасқан ағаштарды кесуді қолға алды. Бұл туралы қала әкімдігі хабарлады.

«Талдықорған қаласының тұрғын үй-коммуналдық шаруашылық бөлімі» Instagram әлеуметтік желісі арқылы жарияланыммен танысып, қызмет көрсетуші мердігер «Қазақстандық саңыраулар қоғамы» жыл бойына санитарлық кесу және қауіпті ағаштарды кесу жұмыстарын кестеге сәйкес жүргізіп жатқанын хабарлайды. Бұл ретте Арбат бойындағы жасыл желектерді санитарлық қырқу жұмыстары басталып кетті», – делінген әкімдік хабарламасында.

Еске сала кетсек, 4 маусым күні Талдықорғанның Арбатында қайғылы оқиға болды. Үлкен ағаш астынан өтіп бара жатқан баланың үстіне бұтақ құлап, басына зақым келд...

Ұлттық банктің Ақша-несие саясаты комитеті базалық мөлшерлемеге қатысты кезекті шешім шығарып, 16,5% деңгейінде өзгеріссіз қалдырды. Шешім қабылданғанда нақты деректер, жаңартылған болжамдарды талдау мен инфляция тәуекелдерінің балансын бағалау көрсеткіштері ескерілген.

«Базалық және маусымдық әсерлерден тазартылған инфляция көрсеткіштері бір жылға есептегенде тиісінше 10,1%-ды және 11,4%-ды құрады. Осының барлығы тұтынушылық сұраныстың қайта артуынан, өндіріс шығындарының өсуінен, сондай-ақ фискалдық ынталандырудың жалғасуынан бағаға қысым сақталып отырғанын көрсетеді», – делінген хабарламада.

Ұлттық банк қалыптасқан жоғары инфляция ұзақ уақыт бойы ұстамды қатаң ақша-кредит шарттарын сақтауды талап ететініне назар аударған.

«Тәуекелдер балансы проинфляциялық жаққа ауысқан. Бұл базалық мөлшерлемен...

Батыс Қазақстан облысында құлаған ұшқышсыз аппараттар Ресейге тиесілі. Бұл туралы Сенат кулуарында Қорғаныс министрінің бірінші орынбасары Сұлтан Қамалетдинов айтты.

«Батыс Қазақстан облысының территориясынан табылған ұшқышсыз апараттардың 90%-ы шекара маңында орналасқан Ресейдің 926-шы ұшыру сынақ полигонына тиесілі. Бұл солардың полигоны және оның әуе кеңістігі саналады», – деді Қорғаныс министрлігінің өкілі.

Қазақстан аумағына дрондар қашан құлай бастады?

Қазақстанға Ресей дроны алғаш рет 2025 жылдың ақпан айында құлады. Дронды БҚО-ның Бөкейорда ауданы, Ұялы ауылының тұрғындары тауып алған. Сол кезде бұл құрылғының Ресейдің «Орлан-10» дронына және, Францияның «Crecerelle» дронына ұқсатқан болатын.

Екінші дрон наурызды...

Айтқали Әлібеков 1945 жылы Жеңіс қарсаңында Эльба өзенінде алғаш рет америкалықтармен бетпе-бет келген кеңес жауынгері болып шықты.

Тарих ғылымының докторы Михаил Мягковтың мәліметінше, бұл – Екінші дүниежүзілік соғыс кезіндегі айтулы оқиға. Бірақ туралы ТМД елдерінен бұрын, америкалықтар жақсы біледі.

Аттылы барлаушы

«Бұл дерек көздерінде бар. Америкалықтардың өздерінің естеліктерінде де көрсетілген. Бұл жайлы АҚШ-та талай материал жарияланды. Олар кезінде орыс тіліне де аударылған», – дейді тарихшы.

Михаил Мягковтың айтуынша, америкалық лейтенант Альберт Котцебу кездестірген совет жауынгерінің ұлты – қазақ. Басқолбасшылық Айтқали Әлібековті барлауға жіберген. Ол өзінің атымен Эльба өзенін кесіп өтіп, Котцебу...

2024 жылы Қытрайдан Қазақстан аумағы арқылы тасымалданған транзит жүк көлемі 15,4 млн тоннаға жетіп, тарихи рекорд орнатты. Бұл өткен жылмен салыстырғанда 22%-ға көп. Бұл туралы ҚР Қаржы министрлігінің Мемлекеттік кірістер комитетінің дерегіне сүйене отырып DATA HUB арнасы жазады.

Транзит көлемі үш жыл қатарынан көбейген

Қазақстан арқылы өтетін транзит жүк тасымалы соңғы үш жыл бойы қарқынды өсіп келеді. 2022 жылы өсім 37%-ды, 2023 жылы – 33%, ал 2024 жылы 22%-ды құрады. Жалпы, бұл бағытта оң динамика байқалады. Соңғы 12 жылда жүк көлемінің төмендеуі тек екі рет – 2015 және 2016 жылдары ғана тіркелген.

Қытай...

Қазақстанда толыққанды аумақтық қорғаныс жүйесі құрылады. Сенат «ҚР аумақтық қорғанысы туралы» заңды мақұлдады. Бұл заң мобилизация кезеңінде елді қорғауға бағытталған басқарудың нақты тік құрылымын және қосымша құқықтық негізді қалыптастырады.

«Заң аумақтық қорғаныстың тиімді жүйесін қалыптастыруға, жұмылдыру дайындығын арттыруға және төтенше жағдайларда халықтың қауіпсіздігін қамтамасыз етуге бағытталған. Негізгі заң аумақтық қорғаныстың мақсаттары мен міндеттерін, принциптері мен іс-шараларын айқындай отырып, мемлекеттің қорғаныс жүйесінде бөлек сала ретінде қарастырады. Заң жұмылдыру және әскери жағдай кезеңінде халықты және объектілерді қорғауға, аумақтық қорғаныс күштерін құруға, жұмыс тәртібін қамтамасыз етуге, жергілікті тұрғындарды қауіпсіздікті қамтамасыз ету іс-шараларына тартуға бағытталған», – деді сенатор Ғалиасқар...

Numbeo порталы әлемдегі 123 елдің деректерін жинап, коммуналдық төлемі ең арзан және қымбат елдердің рейтингісін жариялады. Әлемдік тізімде Қазақстан коммуналдық төлемі ең арзан мемлекеттердің қатарына кірген.

Әлемдік рейтингке сәйкес, Қазақстан 94-орында тұр. 85 шаршы метр пәтерге төленетін коммуналдық қызметтер құны айына 56,64 доллардан айналған. Бұл көрсеткіш рейтингтің көшбасшысы Австриямен салыстырғанда шамамен 6,6 есе арзан.

Ресей 53-орынға орналасқан. Орташа есеппен ресейліктер айына 122,29 доллар төлейді екен. Бұл Қазақстаннан 2,2 есе жоғары, бірақ Батыс Еуропа елдерінің орташа көрсеткішінен шамамен 30% арзан.

Беларусь 97-орында, айына 53,31 доллар. Бұл тіпті Қазақстаннан да аз және рейтинг көшбасшыларынан 7 есе арзан.