Жаңалықтар

2025 жылдың 1 қыркүйегінен бастап, мектептерде тамақтанудың жаңа стандарты енгізіледі. Бұл туралы Астанада өткен Денсаулық сақтау, Оқу-ағарту министрлігі, Қазақ тағамтану академиясы өкілдерінің қатысуымен өткен жиында айтылды.

Балаларға арналған ас мәзірін әзірлемес бұрын Денсаулық сақтау министрлігі Оқу-ағарту министрлігінің және бейінді отандық және халықаралық сарапшылармен кеңескен. Ведомство өкілдері бірлесіп, ғылыми тәсілдер мен халықаралық ұсынымдардың негізінде балалардың денсаулығы үшін пайдалы, тамақтанудың жаңа стандартын әзірлеген.

«Жаңа стандарттар 2025 жылдың 1 қыркүйегінен бастап елдің барлық білім беру ұйымдарында күшіне енеді», – делінген баспасөз хабарламасында.

Жаңа ас мәзірінің ерекшелігі неде?

Тамақтанудың жаңа стандарттарына сәйкес, ас мәзір...

Түркістан облысында шартты түрде мерзімінен бұрын босатылған блогер Мұрат Әбділдә қайтадан түрмеге қамалды. Бұл шешім Түркістан қаласының ауданаралық сотында қабылданды.

Сот процесінің мән-жайы

Мұрат Әбділдә 2022 жылы ҚР Қылмыстық кодексінің 174-бабының 1-бөлігімен – «Әлеуметтік, ұлттық, рулық, нәсілдік, таптық немесе діни алауыздықты қоздыру» бойынша сотталған. Кейін мерзімінен бұрын шартты түрде бостандыққа шыққан еді.

Алайда Сауран аудандық полиция бөлімі блогердің тәртіп бұзғанын алға тартып, шартты түрде босатудың күшін жоюды сұраған. Полиция блогердің жазаның қалған бөлігін толық өтеуін талап етті.

Сот қаулысы

Сот ұсынымды қанағаттандырып, Мұрат Әбділдәның шартты түрде босатылуын жарамсыз деп таныды. Енді ол жазаның өтелмеген бөлігін...

Гүлнара Каримоваға тиесілі болған Швейцариядағы қаражаттың 95 млн доллары өзбек қазынасына қайтарылды. Бұл туралы елдің экономика және қаржы министрінің орынбасары Отабек Фозилкаримов хабарлаған деп жазады «Daryo»басылымы.

Фозилкаримовтың айтуынша, Швейцария мен Өзбекстан жалпы сомасы 131 млн долларды қайтару туралы келісімге қол жеткізген. Осы уақытқа дейін қайтарылған 87 млн доллар денсаулық сақтау мен білім беру салаларына жұмсалды. Енді Бельгиядан тағы 108 млн долларды қайтару үшін келіссөздер жүріп жатыр.

Бұған дейін Өзбекстан Әділет министрлігі Гүлнара Каримованың тәркіленген активтерін бөлу туралы келісімге қол қойылғанын хабарлаған. Құжатқа министр Акбар Ташқұлов пен Швейцария елшісі Константин Оболенский қол қойған. Келісімге сәйкес, Өзбекстанға шамамен 182 млн доллар...

Миллиардер Айдын Рақымбаевқа тиесілі BI Development Ltd. компаниясы Өзбекстанда еншілес фирма ашты. Property tech деп аталатын серіктестіктің негізгі қызмет бағыты – ақпараттық технологиялар саласы. Бұл туралы Қазақстан қор биржасы сайтында орналастырылған хабарламада жазылған.

Компанияның жарғылық капиталы 10 000 долларды немесе 30 млн сомды құрап, Өзбекстанның мемлекеттік қызметтер орталығында тіркелген. Серіктестік директоры болып Дамиржан Махамбетов тағайындалды.

BI Development Ltd компаниясының негізі акционері – «BI Group» Ltd жеке компаниясы. Ал BI Group компаниясының түпкі иесі – Айдын Рақымбаев. Компания 2024 жылға дейін «Residence Development Group» Ltd. деп аталған. Ол тұрғын үй салу және сатумен айналысады.

Ал Өзбекстанда құрып жатқан компаниясы бағдарламалық құралдарды...

Қазақстандық журналист Серғазы Мұхтарбек 64 жасқа қараған шағында өмірден өтті. Қаралы хабарды әріптестері әлеуметтік желідегі парақшасында жеткізді.

«Тәуелсіздік пен демократияның құндылықтары үшін арыстандай алысып, қарпысып-шарпысып жүріп, Алтынбек бәріміздің досымыз, алғадай курстың серкесі Серғазы Мұхтарбек те дүниеден озды», – деп жазды Жүсіпбек Қорғасбек.

«Қазақстанның жарқын болашағы үшін күрескен тұлға болатын. Ұлттық құндылықтарды ұлықтап, демократиялық мемлекеттің принциптерін сақтауға шақырды. Геосаяси мәселелерде қазақтың, Қазақстанның мәртебесі мен мүддесі үстем болуын талап етті. Қоғамдағы өзекті мәселелерге өткір пікір айтты. Адамдығын, мамандығына деген адалдығын жоғалтпаған азамат еді. Бүгін мәңгілік мекеніне аттаныпты. Алла алдыңыздан жарылқасын, жақсы адам», – деп жазды журналист...

2025 жылдың алғашқы тоқсанында Қытайда Porsche-нің автокөлігінің саудасы 42%-ға төмендеді. Осының өзі Қытай нарығында шетел автомобильдеріне орын қалмай бара жатқанын аңғартты.

Porsche-нің өзін қытайлар алмайды

Биыл Шанхай автосалонында шетелдің автоөндірушілері Қытай нарығында өткір мәселеге тап болды – отандық арзан әрі әдемі өнімдеріне үйренген қытайлар басқа елден келген қымбат көліктерді алмай жатыр.

Әлемнің ең ірі автогиганттарының өзі кейінгі жылдары нарықтағы орнын қытай брендтеріне босатумен келеді. Өйткені жергілікті өнімдер жоғары бәсекеге төтеп бере алатын жағдайға жетті.

Немістің Porsche автокөлігі ондаған жылдар бойы премиум-класстағы ең ықпалды әлемдік бренд саналып келді. Соның өзі Қытайдағы бәсекеге төтеп бере алмады. Reuters мәліметінше, биыл...

2025 жылғы 1 сәуірдегі жағдай бойынша қазақстандықтардың зейнетақы жинақтары 22,75 трлн теңгеге жетті. Бұл көрсеткіш бір жыл ішінде 3,86 трлн теңгеге немесе 20,5%-ға өсті. Бұл туралы Бірыңғай жинақтаушы зейнетақы қорынан хабарлайды.

Жинақ құрылымы:

2025 жылдың алғашқы үш айында зейнетақы шоттарына жалпы 762,22 млрд теңге түсті, бұл өткен жылмен...

Қасым-Жомарт Тоқаев Ассамблеяны дамыту тұжырымдамасына қатысты жаңа құжат әзірлеуді тапсырды. Бұл туралы президент Қазақстан халқы Ассамблеясының (ҚХА) ХХХІV сессиясында айтты.

Тоқаев әр жылдары елімізде түрлі диалог алаңдары мен қоғамдық органдар құрылғанын атап өтіп, бұл орайда Ассамблеяның орны ерекше екенін айтты.

«Ассамблея барша азаматты ортақ құндылықтар мен мақсаттарға жұмылдыратын жалпыхалықтық орган ретінде жұмыс істеуі керек. Басты міндет – Қазақстан халқының татулығы мен ауызбіршілігін, мемлекетіміздің тұтастығы мен киелі Тәуелсіздігімізді нығайту. Алдағы уақытта да солай болып қала бермек. Біз болашақта да осы бағытта нақты шаралар қабылдаймыз. Мен 2022 жылы Ассамблеяны дамыту тұжырымдамасын бекіттім. Оның мерзімі де аяқталып келед...

Қасым-Жомарт Тоқаев елден көшіп кетіп сырттан шабуыл жасайтын және мемлекеттік органдарды бопсалайтындарға шүйлікті. Ел ішінде де арандатумен айналысатындарға да ескерту жасады.

«Күріш пен күрмекті, конструктивті сын мен дәлелсіз мін тағуды, көңілге тимейтін пародия мен жиіркенішті қорлауды айыра білу маңызды. Заң алдында бәрі тең. Сол себепті біз еліміздегі этносаралық келісім мен бейбітшілікке нұқсан келтіретін кез келген арандатудың жолын кесіп келеміз, бұдан әрі де қатаң тосқауыл қоямыз. Өздерін сөз еркіндігінің жақтаушысы ретінде көрсеткісі келетін кейбір құқық қорғау ұйымдарының өкілдері, блогерлер мен журналистер еліміздегі әр істен саяси, жағымсыз астар іздеп, шын мәнінде, арандатумен айналысып жүргенін айтпасқа болмайды», – дед...

Президент Қасым-Жомарт Тоқаев Қазақстан халқы Ассамблеясының сессиясында сөйлеген сөзінде еліміздегі этностар арасындағы бірлік пен келісімді нығайтуда театр мен мәдениеттің рөліне ерекше тоқталды. Мемлекет басшысы Қазақстанда табысты жұмыс істеп жатқан 9 орыс драма театры мен 4 этнос театрының — ұйғыр, корей, өзбек және неміс театрларының маңызын атап өтті.

«Ассамблеяның 30 жылдығы аясында осы театрлардың барлығын Алматыда жинап, Қазақстан этностарының театр өнері фестивалін өткізсек, үлкен рухани шара болар еді. Көрермен көп жиналады деп ойлаймын», – деді Президент.

Өңірлердегі Достық үйлері кеңейеді

Тоқаев Ассамблеяның жұмысын өңірлерде күшейту қажеттігін айтып, жаңа Достық үйлерін ашу бастамасын қолдайтынын...

Кейінгі бес жылда машина жасау саласының өңдеу өнеркәсібіндегі үлесі 13%-дан 19%-ға дейін өскен. 2023 жылы өндіріс көлемі 4,6 трлн теңгеге жетіп, жаңа өнімдер түрлері шығарылып, экспорт көлемі айтарлықтай артты. Бұл туралы Қазақстан машина жасаушыларының XII форумында Премьер-министр Олжас Бектенов мәлімдеді.

Ел нарығына ауыл шаруашылығы техникаларын, автобустар, жеңіл және жүк көліктерін жасайтын жаңа компаниялар келген.

Форумда машина жасау саласының даму болашағы, жергілікті өндірісті қолдау, жасанды интеллектіні енгізу және кадрлар даярлау мәселелері кеңінен талқыланды.

Cонымен қатар, Hyundai және Қытайдың жетекші компаниялары Қазақстанда жергілікті өндірісті дамыту мен инвестиция салу жоспарын ұсынды.

2024 жылдың I тоқсаны бойынша саланың өндірістік өсім...

Президент Қасым-Жомарт Тоқаев Қазақстан халқы Ассамблеясының (ҚХА) ХХХІV сессиясында қазақ тілі мәселесін көтерді.

«Бүгінде түлектердің 80 пайызға жуығы Ұлттық бірыңғай тестілеуді мемлекеттік тілде тапсырады. Биыл алғаш рет мектепке баратын балалардың 70 пайыздан астамы қазақ тілінде оқитын болады. Әрине, елімізде азаматтар бір-бірін немесе мінберде сөйлеп тұрған адамды «мына тілде сөйле» деп мәжбүрлемеуге тиіс. Тіл мәселесін ту етіп қоғамда алауыздық туғызғысы келетін, ел ішіндегі жағдайды шиеленістіруге ұмтылатын әрбір әрекетке тосқауыл қойылып, заң жүзінде жазаланады», – деді президент.

Сонымен бірге Тоқаев шетелде отырып қазақстандықтар арасында алауыздық тудыруға тырысатын деструктивті ұйымдардың жұмысын сынға алды.

Еңбек министрлігі қазақстандықтардың жұмыстағы қауіпсіздік деңгейін арттыру үшін Еңбек кодексіне харассмент ұғымын енгізгелі жатыр. Бұл туралы «Ашық НҚА» порталында жарияланған құжатта көрсетілген.

Министрлік жариялаған құжатқа сәйкес, әлеуметтік сауалнамаға қатысқан жұмыскердің 30%-ы этикаға жат әрекетке тап болғанын көрсеткен.

«Оның нақты шағымдану және қорғану механизмі жоқ. Қазақстан мемлекеттердің қызметкерлерді зорлық-зомбылық пен қудалаудан қорғау жөніндегі міндеттемелерін көздейтін халықаралық еңбек ұйымының №190 Конвенциясын ратификацияламады, бірақ осы бағытта қозғалуға тиіс», – деп жазылған құжатта.

Ал қазіргі жағдай «кодексте жыныстық қудалаудың құқықтық анықтамасы, олардың белгілері, шағым беру процедуралары және қорғау шаралары жоқ. Бұл жұмысшыларды жұмыс орнындағы зорлық-зомбылықтан қорғау мүмкіндігін азайтады...

Каспий теңізінде жоғалып кеткен Ресей география қоғамының Астрахань облысындағы бөлімшесінің жетекшісі, профессор Петр Бухарицын аман табылды. Бұл туралы қоғамның аймақтық бөлімшесіне сілтеме жасаған ресейлік басылымдар хабарлады.

Мәліметтерге сүйенсек, Бухарицын өзін жақсы сезінеді.

«Ғалымға су берілді, жағдайы қалыпты. Тіпті медициналық көмек пен тікұшақпен эвакуациядан бас тартқан. Енді кеме арқылы Астрахань қаласына жеткізу жоспарланып отыр», – делінген хабарламада.

Алдын ала ақпарат бойынша, экспедиция кезінде Бухарицын бағытынан адасып, жолдан жаңылған. Осы уақыт ішінде ғалым табиғаттағы ылғалды — яғни шықты ішіп, қамыспен тамақтанған.

Еске сала кетейік, бұған дейін Қазақстан мен Ресей шекарасында белгілі ресейлік ғалым, доктор, профессор...

Осы жылы «Самұрық-Қазына» қоры отандық тауар өндірушілерді қолдау шараларын күшейтіп жатыр. Былтыр қазақстандық кәсіпкерлермен жасаған келісімшарт көлемі 1,1 трлн теңге болса, 2025 жылы оны 1,4 трлн теңгеге дейін арттыру жоспарлап отыр. Бұл туралы премьер-министр Олжас Бектенов пен «Самұрық-Қазына» ұлттық әл-ауқат қоры директорлар кеңесінің кездесуінде айтылды.

Қор басшылығы экономиканың басым салаларындағы жалпы сомасы шамамен 36,4 трлн теңгені құрайтын инвестициялық 46 ірі жоба туралы баяндады. Қазір «Полиэтилен өндірісі», күкірт қышқылы зауыты және «Мойынты – Қызылжар» теміржол желісі, Жаңаөзен қаласындағы газ өңдеу зауыты, сондай-ақ «Шу», «Жамбыл», «Шымкент» қосалқы стансаларында электр желісін нығайту шеңберінде құрылыс-монтаждау жұмыстары басталды.

Нұрлан Жақыповтың айтуынша, 2025 жылдың соңына...

Ақтөбе облысында Облыстық санитарлық-эпидемиологиялық бақылау департаменті басшысының міндетін уақытша атқарушы 1 млн теңге алғаны үшін сотқа тартылды. Оған қатысты сот үкімі шыққанын Сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл агенттігінің баспасөз қызметі хабарлады.

«Ақтөбе қаласының № 2 соты облыстық санитарлық-эпидемиологиялық бақылау департаменті басшысының міндетін уақытша атқарушы Б.Шағалбаевқа және оның орынбасары Н.Досжановқа қатысты үкім шығарды», – делінген баспасөз хабарламасында.

Агенттік мәліметінше, 2025 жылдың 28 қаңтарында департамент басшысының міндетін атқарушы орынбасарымен бірлесіп, дезинфекция, дезинсекция және дератизация қызметтерін жүзеге асыруға қажетті лицензия бергені үшін коммерциялық ұйым басшысынан 1 млн теңге көлемінде пара алған.

Сот шешімімен лауазымды тұлғалар пара алғаны...

Парламент депутаты Асхат Аймағамбетов бірнеше ай бойы жалақы алмаған ұстаздар мәселесіне назар аударды. Жекеменшік мектептердегі қиын жағдайды Kursiv.Media көтерген еді.

Бірнеше жыл бойы білім министрлігін басқарған Асхат Аймағамбетов сәрсенбі күні жарияланған мақаладан кейін жекеменшік мектептер мәселесіне қатысты пікір білдірді.

«Жағдайдың осылай ушығатынын күткен едік. Жекеменшік мектептердегі мұғалімдер айлар бойы жалақы ала алмай жүр. 2024 жылғы желтоқсан айының да ақшасын алмаған мектептер де бар», – деп жазды экс-министр телеграм-арнасына.

Kursiv.Media басылымына сұхбат берген ұстаздар қауымы, сонымен бірге жекеменшік мектептердің мүддесін қорғайтын қауымдастық басшысы мемлекет 2023 жылдың желтоқсаны, 2024 жылдың соңғы айы үшін қаражатты толы...

Дүниежүзілік банк Қазақстанның жалпы ішкі өнімі (ЖІӨ) өсіміне қатысты болжамын нашарлатты. Қаржы ұйымының болжамынша биыл жалпы ішкі өнімнің өсімі 4,5% болса, 2026 жылы нашарлап, тек 3,36%-ы құрауы ықтимал. Бұл туралы банктің «Ғаламдық экономиканың болашағы» баяндамасында жазылған.

Дүниежүзілік банктің қаңтар айындағы баяндамасында болжам біршама жақсы болған. Ол кезде ДБ 2025 жылы елдің жалпы ішкі өнімі 4,7%, ал 2026 жылы – 3,5% өседі деп болжаған.

Жалпы 2025 жылдың қаңтар-наурыз айларында Қазақстан экономикасы 5,8%-ға өскен. Нақты көлем индексі көлік саласында – 21%-ды, құрылыста – 16,9%-ды, өнеркәсіпте – 6,6%-ды, саудада – 6,3%-ды құрайды.

Бұл ретте Ұлттық банк Қазақстан экономикасының 2025-2026 жылдардағы өсімін...

Жапонияның экономика министрі Рёсэй Аказава тариф бойынша келіссөздер жүргізу үшін АҚШ-қа барады. Халықаралық сапары сәуірдің 30-ы мен 2-мамыр аралығында өтеді деп жазады Reuters.

Басылымның мәліметінше, АҚШ тарапымен келісімге келсе, келіссөздер Жапония уақытымен 1 мамырда өтуі мүмкін.

Осы айдың басында Аказава Вашингтонда өткен келіссөздердің алғашқы кезеңінде жапон автомобильдері мен болатқа салынған тарифтердің күшін жоюды сұрады. Бірақ Трамп әкімшілігі Жапонияға ғана арнайы режим беру мүмкін еместігін мәлімдегенін хабарлады.

АҚШ Жапониядан келетін втомобильдерге баж салығын 25%-ға, кейбір болат өнімдеріне тарифті 24% дейін көтерген еді. Бұл шаралар Жапонияның өндірістік секторына айтарлықтай кері әсерін тигізеді дейді сарапшылар.

АҚШ тарифтерді көтергеннен кейін бірқатар елдер...

Астана прокуратурасы елорда тұрғыны терроризмді насихаттады деген айыппен 7 жылға бас бостандығынан айырылғанын хабарлады.

Прокуратураның мәліметінше, ол Telegram мессенджері арқылы терроризмді қолдауға бағытталған материалдар мен идеологиялар таратып, Сириядағы лаңкестік топқа қатысуға бағытталған әрекеттер дайындаған.

Сотталушы Алматы әуежайының аумағында Түркия арқылы Сирияға ұшқалы тұрғанында ұсталған.

Айыпталушы Telegram топтық чатында діни себептерға байланысты қарулы қақтығыстар туралы оң пікір айтқаны, кәмелетке толмаған екі қызын лаңкестік топ мүшелеріне күйеуге беру үшін Сирияға баруды талқылағаны анықталған.

«Мемлекеттік айыптаушы сотқа бұлтартпас дәлелдемелерді ұсына отырып, кінәлінің телекоммуникация желілерін пайдалана отырып, терроризімді насихаттау және террористтік топтың әрекетіне қатысуға дайындалу ниетін дәлелдеді. Сот үкімімен...

Биткоин капиталы 1,86 трлн долларға жетті. Соның арқасында ол Google-дың өзін артта қалдырып, көлемі жағынан әлемдегі бесінші ірі активке айналды.

CoinDesk мәліметінше, АҚШ пен Қытай арасындағы сауда соғысы шиеленісіп тұрған уақытта технология саласына жол ашылып, биткоин 94 мың долларға дейін қымбаттады. Ол тіпті Nasdaq-тың өзін басып озды.

BTC-дің нарықтағы бағасы кезінде 2 трлн доллардан асқан күндер болған. Ол кезде биткоин 109 мың доллар тұратын. Бірақ соның өзінде BTC алғаш рет капиталы жөнінен бесінші орынға көтеріліп отыр. Өйткені биткоин шарықтап тұрған уақытта технологиялық компания акциялары да қазіргіге қарағанда әлдеқайда қымбат еді.

Нарық капиталы жөніндегі активтер бойынша алтын қорына әзірге ешкім...

2021 жылы істі болған бұрынғы мәдениет және спорт вице-министрі Сәкен Мұсайбеков Ұлттық Олимпиада комитетінің (ҰОК) вице-президенті болып тағайындалды.

2025 жылдың 23 сәуірінде Ұлттық олимпиадалық комитетінің Бас ассамблеясында атқарушы комитетінің жаңартылған құрамы бекітілді.

«Сәкен Мұсайбеков – қысқы олимпиадалық спорт түрлері жөніндегі вице-президенті, Шайбалы хоккей федерациясының бас директоры», – делінген ресми ақпаратта.

Еске сала кетейік, алаяқтық жасады деп айыпталған Сәкен Мұсайбековеке қатысты үкім 2021 жылы Алматының Түрксіб аудандық сотында шықты. Оның 15 мың доллар көлемінде пара алғаны анықталды.

Мұсайбеков Қылмыстық кодексінің 190-бабы 3-бөлігінің 1-тармағы бойынша ірі көлемде алаяқтық жасағаны үшін кінәлі деп танылып, оған...

2025 жылы 3 203 этникалық қазақ тарихи отанымен табысып, қандас мәртебесін алды. Бұл туралы Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрлігі хабарлады.

Жалпы 1991 жылдан бері республикаға 1 млн 151 мыңнан астам этникалық қазақ оралған.

Жыл басынан Қазақстанға келген қандастардың жартысы (48,1%) Қытайдан, 39,5% – Өзбекстаннан, 5,8% – Түрікменстаннан, 2,5% – Монғолиядан, 1,9% – Ресейден және 2,2% басқа елдерден.

Осы жылғы 1 сәуірдегі жағдай бойынша еңбекке қабілетті жастағы этникалық қоныс аударушылар саны 60,7%-ды, еңбекке қабілетті жастан кіші 31,1%-ды және зейнеткерлер 8,2%-ды құрайды.

Еңбекке қабілетті жастағы қандастардың ішінен білім деңгейі бойынша 17,9%-ы жоғары білімді, 27,8%-ы орта кәсіби білімді, 52,9%-ы жалпы...

Қостанай облысында микроқаржы ұйымы 100% үстемемен заңсыз қарыз беріп келген. Бұл туралы Қаржылық мониторинг агенттігінің баспасөз қызметі хабарлады.

Агенттік хабарлауынша, ұйым жетекшісі 2020 жылдан бастап тиісті лицензиясы жоқ бола тұра, азаматтарға пайызбен және мүлік кепілдігімен «OLX» пен «Instagram» мобилді қосымшалары арқылы қарыз беріп келген.

Күдікті қарыз алушымен келісімшарт жасасу кезінде несиелік мәмілені заңды етіп көрсету мақсатында беріліп жатқан қарыз сомасын әлдеқайда көп етіп көрсетіп, оған жылдық 100% көлемінде алдын ала есептелген сыйақы есептеп отырған.

Осындай заңсыз схемамен күдікті жалпы көлемі 100 млн теңгеден астам қарыз берген.

Нәтижесінде ұйымның заңсыз әрекеті салдарынан қарапайым азаматтар зардап шеккен. Оларды...