Жаңалықтар

Лифтіде баланы пышақтаған жасөспірім Астанадағы психикалық орталықта 3-қабаттан құлап зардап шеккені расталмады. Бұл туралы Денсаулық сақтау министрі Ақмарал Әлназарова баспасөз мәслихатында айтты.

Жиында журналистер министрден жасөспірімнің анасының шағымынан кейінгі орталыққа жүргізілген тексеріс нәтижесі қандай болғанын, орталық өзіне жүктелген міндетті қаншалықты атқарып отырғанын сұрады.

Әлназарова орталыққа тексеріс жүргізілмегенін, тек сараптама тағайындалып, оның қорытындысы жасөспірім орталықта ем қабылдаған кезде оған дұрыс қарамағаны, ол құлап, зардап шеккені туралы факті расталмағанын жеткізді.

Сондай-ақ ол жасөспірімге ауыр диагноз қойылғанын атап өтіп, оны анасы қабылдағысы келмегенін айтты.

Министр арнайы орталықтарға жүргізілген сараптама стационарлық ем, көмекті ұйымдастыру мен қамқоршылардың жауапкершілігін күшейту бойынша жүйелі мәселелер барын көрсеткенін атап...

Денсаулық сақтау министрлігі барлық медициналық ұйымда қаржыландырудың ашықтығы мен түпкілікті бақылаудың шынайылығын қадағалау үшін бірыңғай медициналық көмек төлем жүйесін енгізуді жоспарлап отыр. Биыл 1 маусымға дейін медициналық қызметтер толықтай бақылауға алынбақ. Бұл туралы ведомство басшысы Ақмарал Әлназарова айтты.

Министрдің айтуынша, елде «Бірыңғай медициналық көмек төлем жүйесін» (БМТЖ) енгізу бойынша ауқымды жоба басталған. Ол медициналық қызметтерді толық бақылауды қамтамасыз етуі тиіс. Әлназарова жүйе биыл наурыз айында Ақмола облысында пилоттық режимде іске қосылғанын айтады.

«1 сәуірден бастап жобаға Қостанай, Ақтөбе және Қарағанды облыстары қосылады. Ал 2025 жылдың 1 маусымына дейін Қазақстанның барлық өңірлері жүйемен қамтылады. Бұл медициналық қызметтерді бақылау...

Қытай электромобильдерін шығарушы BYD гигантты 2025 жылы шетелге 800 мыңнан аса автокөлік шығаруды көздейді. Сауданы ұлғайту үшін автоимперия өнімді сол елдің өзінде құрастырған жөн деп шешті.

Баж салығынан құтылу амалы

Электромобильді шетелдің өзінде құрастыру арқылы қытай компаниясы баж салығын айналып өткісі келеді деп жазды Reuters. Автогигант төрағасы қаржы нәтижелеріне қатысты конференцияда осылай деп мәлімдеген.

BYD Қазақстанда электромобиль ғана емес, электробус құрастыруды да көздеп отыр. Ол үшін қытайлар Алматы қаласы әкімдігімен, сонымен бірге Astana Motors компаниясымен келісімге отырған.

Ван Чуаньфудың айтуынша, әлем елдерінің үкіметтері қытай автомобильдеріне баж салығын көтеруді көздеп отыр. Сол себепті BYD өнімдерінің өтімділігін сақтау...

Қазақстандықтарды қаржылық сауаттылыққа үйретуге алаяқтар да кірісті. Олар Қазақстан қор биржасының (KASE) атынан азаматтарды тіркеуге шақырып, танымал спикерлердің сөз сөйлейтінін уәде етеді. Сонымен қатар әр қатысушыға он акция сыйға берілетіні айтылған, бірақ қандай компаниялардың акциялары екені нақтыланбаған.

Алаяқтар Instagram-да KASE-дің жалған парақшасын ашып, соңғы екі күнде бірнеше жазба жариялаған. Бұл туралы Stopfake.kz хабарлады.

«Биржа ешқашан жеке немесе заңды тұлғаларға KASE немесе оның қызметкерлерінің тікелей қатысуымен биржалық нарықтарда байыту қызметтерін ұсынбайды. KASE инвесторларды кіретін сайттардың мекенжайының дұрыстығын мұқият тексеруге және күмәнді парақшаларда жеке ақпарат, банк карталарының деректері, сауда платформаларына кіруге арналған логиндер мен құпиясөздерді енгізбеуге шақырады...

Сауд Арабиясында мұсылмандарға арналған халал виски пайда болды. Бұл жаңалық аз ғана уақыт ішінде трендке айналды.

Аздап ұрттауға болады

Халал виски адамдарды мас қылмайды екен. Масаң күй сыйлап, стресс шығаруға көмектеседі. Сауд Арабиясының шенеуніктерінің пікірінше, бұл виски шариғатқа сай келеді. Мұсылмандардың оны мейрам кездері аздап ұрттауына болады. Бұл – адамдар халал виски ішіп, рахаттанғанымен, масаймайды деген сөз.

Мұны кейбір сарапшылар Исламның екі шамшырағы – Мекке мен Мәдина қаласы орналасқан Сауд Арабиясының вестернизацияға ұшырай бастауына жорып отыр.

Қазақстандықтар неден қорқады?

Қазақстандықтар мұндай халал вискидің елімізге келгенін қаламайтыны байқалады. Әлеуметтік желілер арқылы «енді халал самогон, халал сало» шығатын...

Алматыда көлік құралдарына салынатын салықтан түсетін түсімдердің өсуі байқалады, алайда әлі 60 мыңнан астам тұрғынның көлік салығы бойынша берешегі бар. Бұл туралы өңірлік коммуникациялар қызметіндегі брифингте Алматы қаласы бойынша Мемлекеттік кірістер департаментінің өндірістік емес төлемдер басқармасының басшысы Қанағат Күлембаев мәлім етті.

2025 жылы көлік салығы 456 328 салық төлеушіге есептелген. Оларға 764 мың көлік құралы тиесілі. Салық мөлшерінің жалпы сомасы 21,9 млрд теңгені құраған. Бұл өткен жылмен салыстырғанда 2,3 млрд теңгеге артық.

Қанағат Күлембаев салық төлеудегі оң динамикаға қарамастан, көлік салығы бойынша берешек сақталып отырғанын жеткізді. Бүгінгі таңда 60 835 азаматтың 3,9 млрд теңге қарызы бар, оның 3,6 млрд...

Мәжіліс депутаты Азат Перуашев Қазақстанда өз криптобанкін құруды ұсынды. Оның пікірінше, мұндай жобаға Ұлттық банк пен цифрлық қаржы құралдарын сәтті енгізіп жатқан екінші деңгейлі банктер қатыса алады.

Депутат соңғы жылдары криптовалюта жаһандық қаржы жүйесінің ажырамас бөлігіне айналғанын және қазақстандықтардың оған деген қызығушылығы артып келе жатқанын атап өтті. Олар цифрлық валютаны инвестиция құралы ретінде қарастырады.

«Алайда елімізде мұндай активтерді заңды пайдалануға арналған құқықтық инфрақұрылым жоқ. Керісінше, криптовалюта айналымына тыйым салынған, бұл өз кезегінде мемлекет тарапынан криптонарықты реттеудің болмауына, цифрлық капиталдың заңсыз айналымы мен көлеңкелі экономикаға пайдаланылуына алып келуде. Кей деректерге сүйенсек, Қазақстандағы криптовалюта операцияларының 90 пайызы құқықты...

«ҚазМұнайГаз” ұлттық компаниясы» АҚ 2024 жылғы өндіріс есебін жариялады. Қазақстан қор биржасында (KASE) жарияланған мәліметте ҚМГ былтыр 1,09 трлн теңге (2 млрд 332 млн доллар) таза табыс тапқаны айтылған. Табыс бір жылда 300 млн долларға көбейген.

Ұлттық компанияның 2024 жылғы түсімі – 8 трлн 330 млрд теңге (17 млрд 750 млн доллар). Бұл 2023 жылғы көрсеткіштен шамамамен 0,5 млрд долларға аз.

ҚМГ-ның 2024 жылғы 31 желтоқсандағы жалпы қарызы 3,97 трлн теңге болып, бір жылда 210 млрд теңгеге өскен. Ал компанияның дәл осы уақыттағы таза қарызы – 1,16 трлн теңге.

«ҚазМұнайГаз» республиканың мұнай және газ саласындағы жетекші компаниясы. Ол мұнай-газ шикізатын...

2026 жылы АҚШ, Канада және Мексикада өтетін футболдан әлем чемпионатына іріктеу аясында Өзбекстан құрамасы Иранға қарсы маңызды ұпай еншіледі. 25 наурыз күні өткен кездесуде көршілес елдің футболшылары Тегерандағы ойында екі рет алға шыққанымен, ойын 2:2 есебімен тең аяқталды.

Бұл нәтиже Иран құрамасына Азиядағы «А» тобы бойынша алғашқы болып Әлем чемпионатының финалдық кезеңіне жолдама алуға мүмкіндік берді. Алайда, дәл осы жолдаманы Өзбекстан құрамасы да ала жаздаған. Егер олар жеңіске жеткенде, Иранды кейінге ысырып, тарихи жетістікке бірінші жетер еді.

8 турдан кейін Өзбекстан құрамасы 17 ұпаймен «А» тобында екінші орында тұр. Команданы бұрынғы футболшы Тимур Кападзе жаттықтырып жатыр. Бірінші орында...

Әйгілі актер әрі ережесіз жекпе-жек шебері Еркебұлан Тоқтар  алты айға ММА-дан шеттетілді. OCTAGON лигасы осындай шешім шығарды.

Vesti.kz  ақпаратына қарағанда, бұған оның қоғамдық тәртіп пен келісімшарт ережесін бұзғаны түрткі болып отыр.

Оқиға қалай болды?

Бұдан бірнеше күн бұрын Алматыда Еркебұлан Тоқтар мен оның өзбекстандық қарсыласы Одилхон Камоловпен көшеде төбескен еді. Қырғи-қабақ спортшылар сөзге келіп қалып, Тоқтар Одилханның бетінен шапалақпен бір тартып қалған еді. Төбелес басталған кезде күзетшілер араға түсіп, әзер ажыратып алған-ды.

Бұл қос жауынгердің ел назарын бұру үшін жоспарлаған әрекеті екені белгілі болды. Бұған қарамастан OCTAGON лигасы екеуін де алты айға шеттетуді ұйғарып отыр.

2024 жылы қазақстандық фильмдер кинопрокаттан 22 млрд теңгеден аса қаржы жинаған. «Бұл сома 2023 жылмен салыстырғанда 30%-ға артық», – дейді Top Pro Cinema  орталығының бас директоры Александр Аксютиц. Биыл да миллиард жинап үлгерген фильмдер бар. Олардың артында қандай кинокомпаниялар тұр және қанша салық төлейді? Kursiv.Media анықтап көрді.

«Өнер қырандары»

Әуелі осы жылы миллиард жинап үлгерген «Молда» фильмінен бастайық. Бұрынғы бандиттік өмірінен қашып, жан тыныштығын мешіттен тапқан жігіттің оқиғасы жайлы фильмді «Өнер қырандары» түсірген. Басты рөлде – Мадияр Серікбаев. «Өнер қырандары» шығармашылық ұжымының және дәл сондай атпен белгілі жауапкершілігі шектеулі серіктестіктің иесі де өзі.

«Өнер қырандары» ЖШС...

Қазақстанда мектепке мұғалім болып жұмысқа орналасу үшін директорға немесе басқарма қызметкеріне «заңсыз сыйақы» беру керек болады. Ал жұмысынан шығып қалмас үшін жалақысының бір бөлігін беруге мәжбүр. Осындай деректер келтірген депутат Темір Қырықбаев білім саласындағы жемқорлық фактілерін тексеруді талап етті.

Жемқорлықпен айланысқан директорлар…

Мәжілісмен 2023 жылдың басынан бері білім беру саласында 303 қылмыстық іс тіркелгенін, жалпы шығын 17,5 млрд теңгені құрағанын атап өтті. Көп қаржы жымқыру фактісі, әсіресе, Жетісу, Түркістан, Қызылорда, Алматы облысында және Алматы қаласында анықталған. Депутат осы аймақтарда қаржылық бақылау әлсіз деп санайды.

 «Деректі терең талдайтын болсақ, 249 адам жауапкершілікке тартылған. Оларды...

2025 жылғы қаңтар-ақпан айларында республикалық бюджет табысы 3,6 трлн теңге болды. Алайда Үкімет екі айда 4,3 трлн теңге жинауды көздеген. Салық көп жиналғанына қарамастан, жоспар бар болғаны 83,7%-ға орындалды.

Қаржы министрлігінің есебінде осындай мәлімет жарияланды.

Салық артығымен жиналды

Мұндай жағдай салықтың аз жиналуынан емес, Ұлттық қордан трансферт аз жасалуына байланысты болып отыр.

Өйткені биыл қаңтар-ақпан айларында билік жоспарды 3,1%-ға асыра орындап, көздеген 2,23 трлн теңгенің орнына 2,3 трлн теңге жинаған.

Корпоративті табыс салығы бойынша жоспар 4,1%-ға артық орындалса, көптен бері биліктің бас ауруына айналған қосылған құн салығы (ҚҚС) 3,1%-ға аз жиналған. 

Салықтан тыс түсімдер, соның ішінде мемлекет...

Кореялық танымал «Игра в кальмара» (Squid Game) сериалының екінші маусымы Netflix платформасында жарық көрген сәттен бастап рекордтық қаралым жинап, әлем көрермендерінің назарын өзіне аударды. Алайда бұл жолы сериал тек драмасы мен шиеленісімен емес, ондағы балалық шақтан таныс ойындарымен қазақстандық көрермендердің қызу талқысына түсті. Тіпті кей ойындар қазақтың ұлттық ойындарына қатты ұқсайтыны айтылып, әлеуметтік желілерде кеңінен тарады.

«Бисогчики» – «Асық ату»

Сериалдың төртінші сериясында кейіпкерлер командаларға бөлініп, бес түрлі балалық ойыннан тұратын жарысқа қатысады. Соның бірі – «Бисогчики» (ұшатын тас). Бұл ойында ойыншылар алыстағы тасты немесе белгіні дәлдеп, басқа таспен ұрып құлатуы керек.

Қазақстандық көрермендер бұл ойынды бірден «Асы...

25 наурыз күні АҚШ-тың заң шығару органы – Конгрестің ондаған мүшесі ел президенті Дональд Трампқа хат жазып, құрамына Азаттық радиосы кіретін АҚШ Ғаламдық медиа агенттігін (USAGM) жабуды көздейтін жарлығын жоюға үндеді. Бұл туралы Азаттық радиосы хабарлады.

Өкілдер палатасы мүшелерінің айтуынша, жарлық USAGM-ге қарайтын Азаттық радиосы секілді ұйымдарға залал келтіріп, АҚШ қарсыластары – Ресей, Қытай, Иран және Солтүстік Корея елдеріне көмек болмақ.

Конгрестің 40-тан астам мүшесі қол қойған хатта USAGM-нің жабылуы АҚШ-тың әлемдегі беделі мен ықпалына соққы болатыны айтылған.

«Тікесін айтқанда, Гаванадан Каракасқа дейін және Минскіден Тегеранға дейін миллиондаған адам жабық әрі шектеулі ортада қалып қояды. Олар...

Қазақстанда сотталғандар саны көбейіп барады. Түрмелер мен тергеу изоляторларында орын тапшылығы бар. Сондықтан алдағы уақытта рақымшылық туралы заң қабылдануы мүмкін. Мұндай пікіріді Мәжіліс депутаты  Абзал Құспан айтты.

Мәжілісменнің айтуынша, депутаттар бұған дейін сотталғандарға рақымшылық жасау туралы ІІМ-ге сауал жолдаған.

«Ішкі істер министрлігі депутаттармен келісетіні жайлы және оларға жеңілдік, яғни рақымшылық жасауға байланысты өздерінің позицияларын білдірді. Жақын арада шешімін табады деп ойлаймын. Әйел адамдар ғана емес, басқа да әлеуметтік аз қорғалған азаматтарды да қамтиды деп ойлаймын» – деп мәлімдеді депутат мәжіліс кулуарында. 

Абзал Құспан алдағы уақытта рақымшылық туралы заң қабылдануы мүмкін екенін айтады. Өйткені түзеу мекемелерінде сотталғандар саны жыл сайын көбейіп...

2025 жылы Қазақстан әуе кеңістігі кем дегенде үш мәрте бұзылды. Қорғаныс министрлігі «арандатпауды» ескертсе, әскери шолушы көк аспанды қорғауға бюджеттің бүкіл қаражаты жетпейді деп есептейді.

Биыл республиканың батыс өңіріне үш мәрте белгісіз ұшу аппараты құлап түсті. Мамандар олардың бәрін Ресей дрондарына ұқсатса, ресми билік әлі күнге дейін тұшымды жауап берген жоқ.

«Арандатудың қажеті жоқ»

Республикада әуе қорғанысы қауіпсіздігіне қатысты сұрақ көп. Дегенмен қорғаныс министрлігінің өкілі бүгін де журналистердің жұмбақ дрондарға қатысты сауалына ашық жауап бермеді.

«Құзыретті органдар тергеу жүргізіп жатыр. Одан Қорғаныс министрлігі де тыс қалған жоқ. Әуе қорғанысымыз әрдайым біздің қарауымызда», – дейд...

Мәдениет және ақпарат министрі Аида Балаева «Қазақфильм» киностудиясы төңірегінде айтылып жүрген әңгімелерге қатысты пікір білдірді.

Ол «Қазақфильм» жерінің сатылуы жөніндегі ақпарат негізсіз қауесет екенін айтады.

«Қазақфильмге» тиесілі жерлер киностудия иелігінде қала береді. Жер сатылған жоқ және тек кинематография мүддесі үшін пайдаланылуда» деді ол.

Балаева сондай-ақ киностудияны Астанаға көшіреді деген әңгіме де қауесет екенін, елордаға «Қазақанимация» бірлестігін көшіру мүмкіндігі қарастырылып жатқанын атап өтті.

«Қазақанимация» өндірістік база емес, анимациялық контент жасауға тапсырыстарды бөлетін құрылым. Сондықтан оның Астанаға көшуі саланың жұмысына еш кедергі келтірмейді. Өкінішке қарай, кейінгі бес жылда елімізде сапалы анимациялық фильмдер...

Түрік сериалдары адамды рухани тұрғыдан аздырады. Адамның санасын улап, өміріне, мінез-құлқына жағымсыз әсер етеді.

Қазақстандық психологтар осындай тұжырым жасап, дабыл қағып отыр. Өйткені телехикаялар жүйкеге жүк түсіріп қана қоймай, мидың қалыптасуына да әсер етеді екен.

«Кімге күйеуге тисем, сол өле береді«

Психолог Лимана Құттыбекқызының пікірінше, телеарналардағы сериалдардың ықпалы мықты. Сараптама жасап, адам санасына қалай ықпал етуін анықтау қажет.

«Кейбір сериалдарда адам жанын ауыртатын, санасына жүк түсіретін сөздер бар. Жарнамасы жасалған кезде ол сөздер қайталанып жатады. Адамның миына құрт секілді, вирус тәрізді отырып алады да, кәдімгідей қауіпті жағдайға әкеліп соғуы мүмкін. Мәселен, түріктің «Бауырлар»  телехикаясыны...

Қытайлық Xiaomi BMW компаниясының қызметкерлерін белсенді түрде жұмысқа тартып жатыр. Қытайдан тыс елдерде автокөлік бренді әлі ұсынылмағанымен, жуырда ғана автомобиль нарығына шыққан IT-алпауыт экспортқа көлік шығару туралы ойлана бастаса керек.

Шетелдегі сатылым 2027 жылы басталады

Брендті Қытайдан тыс елдерде сатылымға шығару 2027 жылға жоспарланған.Алайда дайындық қазірдің өзінде жүріп жатыр: Xiaomi өздерінің Еуропадағы зерттеу орталығына мамандар жинауды бастады және BMW қызметкерлерін белсенді түрде өзіне шақыруда. Reuters агенттігінің мәліметінше, кейбірі бұл ұсынысты қабылдап үлгерген.

Xiaomi-дің Еуропадағы зерттеу орталығын BMW-ден шыққан Рудольф Диттри басқарады. Оған BMW және осы концернге қарасты Rolls-Royce компаниясында жұмыс істеген Душан Сарак қосылады. Сонымен қатар, қытайлы...

26 наурыз бүкіл әлемде эпилепсия сырқатына қоғамның назарын аударуға бағытталған «Күлгін күн» (Purple Day) ретінде атап өтіледі. Бұл күні ауру туралы және одан зардап шегетін адамдарға алғашқы көмек туралы ақпарат таратылды.

Эпилепсия деген не

Денсаулық сақтау министрлігі эпилепсияны үлкен ми қыртысындағы шамадан тыс нейрондық разрядтардан туындайтын моторлық, сезімтал, вегетативті, ойлау немесе психикалық функциялардың бұзылуының қайталанатын, негізінен қоздырылмайтын ұстамалармен сипатталатын созылмалы ми ауруы ретінде сипаттайды.

Қарапайым тілмен айтқанда, эпилепсия ми жүйесінде бұзылыстан туатын ұстама немесе дененің құрысу ауруы.

Аурудың себептері

Эпилепсияның төмендегідей себептері бар:

Астана қаласы қылмыстық істер жөніндегі ауданаралық сотында бұрынғы мәдениет және спорт вице-министрі Ерлан Қожағапановқа қатысты сот процесі жалғасып жатыр.

26 наурызда өткен сот отырысында қорғау тарапы Сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл агенттігі төрағасы орынбасарының мәлімдемесіне шүйлікті деп хабарлайды KursivMedia.

Бұған дейін агенттік төрағасының орынбасары Дархан Құрақбаев Сенат кулуарында Ерлан Қожағапановтың 12 жылға сотталуы мүмкін екенін айтқан.

«Бізде кiнәсiздiк презумпциясы деген жоқ. Оның орнына сотталушы өзінің кінәлі емес екенін өзі дәлелдеуге міндетті деген принцип пайда болды. (…) Бұл – сотқа жасалып жатқан қысым. 12 жылға сотталуым мүмкін екен. Ал маған тағылған айып бойынша 7 жылға дейінгі мерзімге...

2025 жылы қазақстандықтар наурыздың 21-25 аралығында, яғни бес күн қатарынан демалып, мерекені ерекше қуанышпен қарсы алды. Еліміздің барлық өңірінде мерекелік концерттер, ұлттық дәстүрді дәріптеген шаралар ұйымдастырылды.

Өткен жылдан бастап Наурызды онкүндік форматта тойлау дәстүрге айналды – «Наурызнама» деп аталған он күндік мереке 14 наурызда басталып, әр күні ерекше атаумен өткізілді. Мәселен, онкүндік Көрісу күнінен (Амал мерекесі) басталып, одан кейін Шаңырақ күні, Қайырымдылық күні, Жаңару күні, Ұлттық тағамдар күні, Ұлттық киім күні, Спорт күні, негізгі мереке Ұлыстың ұлы күні (21-22 наурыз), соңынан Тазару күні сынды тақырыптармен жалғасты.

Өңірлердегі мерекелік шаралар

Астана қаласында «Наурызнама» онкүндігі 14 наурызда бастау алып...

Ораза айт — мұсылмандар үшін маңызды мереке. Отыз күн бойы ауыз бекітіп, парызын өтеген соң тойланады. Бұл күн таңда жамағатпен айт намазын оқудан басталып, әрмен қарай жақындармен арқа-жарқа болып дастархан басында жиналумен жалғасады. Негізі айт үш күн тойланады. Бірақ ресми мереке күні ретінде бекітілмегендіктен, жұмыс күні саналады. Айтқа байланысты демалыс Құрбан айттың алғашқы күнінде беріледі. Ораза айтты мұсылман қауымы қалай өткізуі керек, қандай амалдар жасаған жөн — осы туралы айтайық.

Ораза айттың шығу тарихы

Ид әл-Фитр және Ораза айт — араб тілінен аударғанда «ауыз ашар мейрамы» дегенді білдіреді. Бұл мереке мұсылмандар ораза ұстап, тәні мен жанын тазартып, айналасындағыларға...