Жаңалықтар

Тимур Бөкейханұлы Әбілқасымов Қазақстан Республикасының Қаржы нарығын реттеу және дамыту агенттігі Төрағасының бірінші орынбасары болып тағайындалды. Бұл жайлы агенттік сайтында жазылған.

2024 жылдан бастап тағайындалғанға дейін Т.Б. Әбілқасымов Агенттік Төрағасының орынбасары лауазымын атқарды, онда екінші деңгейдегі банктерді қадағалап бағалауға, қадағалау технологияларын дамытуға, жасанды интеллект пен іс-қимылды қадағалауды енгізуге жетекшілік етті. Сондай-ақ Т.Б. Әбілқасымов Қазақстанның банк жүйесін жаңғыртуға және орнықтылығын арттыруға бағытталған «Банктер және банк қызметі туралы» жаңа Заңды дайындау мен әзірлеуді үйлестірді.

2012 жылы Қазақстанның Менеджмент, экономика және болжам институтын (ҚМЭБИ) «Бизнес экономикасы және мемлекеттік саясат экономикасы» мамандығы бойынша бітірді. 2015 жылы London Metropolitan University-де (Ұлыбритания) тәуекелдерді басқару саласында MBA дәрежесін алды.

...

Кейбір отбасыларға мемлекеттік қолдау көрсетілмейді. Бұл туралы AMANAT партиясы фракциясының кеңейтілген отырысында премьер-министр Олжас Бектенов айтты.

Бектенов президенттің масылдық психологиядан арылтуға қатысты тапсырмалары бойынша тиісті шаралар атқарылғанын атап өткен.

«Мемлекет басшысы атап өткендей, біз масылдық психологияға тосқауыл қоюымыз керек. Цифрландырудың арқасында біз табысы жоғары отбасыларға көрсетілетін мемлекеттік қолдау шараларын тоқтатып, бұл қаражатты қиын жағдайға тап болған адамдарға бағыттауды жоспарлап отырмыз», – деген Бектенов.

Осы орайда алдағы жылдан бастап, әлеуметтік қажеттіліктерге бөлінетін шығыстардың пайыздық арақатынасы оңтайландырылатынын ал үкімет пен әкімдер жұмысының тиімділігі, ең алдымен, азаматтардың өмір сүру сапасын жақсарту көрсеткіштері бойынша бағаланатынын атап...

Мәскеу қаласында қырғызстандық қылмыс әлемінің серкесі Қамшы Көлбаевтың жақын серіктесі әрі жеке күзетшісі Ұлан Барчакеев ұсталды. Бұл туралы Қырғызстан ІІМ баспасөз қызметі хабарлады.

1972 жылы туған Барчакеев қылмыстық ортада «Ұзын Улан» деген лақап атпен танымал. Ведомство мәліметінше, ол ұйымдасқан қылмыстық топтың белсенді мүшесі ретінде есепте тұрған. Сондай-ақ Көлбаевтың сенімді адамы болып, оның жеке қауіпсіздігіне жауап берген.

ІІМ деректеріне қарағанда, Барчакеев бірнеше қылмыстық жанжалдарға қатысқан, кәсіпкерлерден ақша бопсалап, фирмалары мен жылжымайтын мүліктерін тартып алып отырған. Бұл әрекеттер қылмыстық қорды толықтыру мақсатында жасалған.

Сонымен қатар «Ұзын Ұлан» 2019 жылы Бішкекте шетелдік кәсіпкерге қарақшылық шабуыл жасағаны үшін айыпталып отыр. Сол кезде жәбірленушін...

Израиль әскері Газа қаласының шамамен 40 пайызын бақылауға алған. Бұл туралы Израиль Қорғаныс армиясының (ЦАХАЛ) ресми өкілі Эфи Дефрин мәлімдеді.

«Біз осы аптада қосымша күшті тартуды бастадық, бұл біздің әскери мүмкіндіктерімізді айтарлықтай күшейтті», – деді Дефрин.

Әскери өкілдің мәліметінше, операция аясында ЦАХАЛ бөлімшелері Газа қаласының әртүрлі аумақтарында, соның ішінде Зәйтун ықшам ауданында және Шейх-Радванның шеткері бөлігінде ұрыс жүргізіп жатыр.

Қазір Израильде резервтегі әскерилерді мобилизациялау жүріп жатыр. Бұл жоспарды 8 тамызда Израиль премьер-министрі Биньямин Нетаньяхудың кеңсесі растаған. Дегенмен ол шешім Израиль ішінде де, шетелде де сынға ұшырады.

Бұған дейін Израиль армиясының жоғары лауазымды өкілі Газаны...

Ел экономикасын оңтайландыру нәтижесінде 8 трлн теңгенің шығыны бюджеттен алынып тасталған. Бұл туралы AMANAT партиясы фракциясының кеңейтілген отырысында премьер-министр Олжас Бектенов айтқан.

Үкімет мәліметінше, 2025 жылдың бюджеті қалыптастырылған кезде бюджеттік бағдарламалар әкімшілерінің маңызды емес деп танылған шығындары алынып тасталған. Бағдарлама әкімшілері жалпы 34 трлн теңгеге өтінім берген. Бірақ оның тек 25 трлн 700 млрд теңгесін ғана қанағаттандырған.

Премьер-министр үкіметте шығындарды оңтайландыру жұмысы тұрақты негізде жүргізілетінін атап өтіп, тиімсіз шығынжар қысқартылып отыратынын мәлімдеді.

«Әрине, мемлекеттік органдардың ағымдағы шығындары үнемі қайта қаралып отырады. Біз экономикалық тиімсіз шығындарды қысқартамыз», – деді Бектенов.

Еске сала кетсек...

Қостанай облысында «Семиозерный орман шаруашылығы мекемесі» мен «Басаман орман шаруашылығы мекемесі» аукцион жариялады.

Саудаға ағаш материалдары емес, ормандағы ағаштарды кесу құқығы шығарылды. Яғни, сатып алушылар орманнан ағашты өздері кесіп, тасымалдап, өңдеумен айналысады.

Аукционда 38 лот ұсынылған, олардың жалпы құны 85 млн теңгеден асады. Бастапқы баға – әр шаршы метр үшін 2700 теңге көлемінде белгіленген. Лоттар Кондратьев, Аманқарағай, Новонежин және Калинин орманшылықтарында орналасқан. Бұл аймақтар 2022 жылы Әулиекөл ауданында болған ірі орман өрті кезінде қатты зардап шеккен еді.

Орман шаруашылығы өкілдерінің мәліметінше, бұған дейін 200-ден астам лот рәсімделген, ал қазіргі ұсынылғандары – соңғылары.

Еске салайық, 2022 жылдың 2 қыркүйегінде...

Франция президенті Эммануэль Макрон Парижде өткен кездесуінен кейін Украинаға қауіпсіздік кепілдіктерін беруге 26 мемлекет келісімін бергенін хабарлады. Бұл кепілдіктердің қатарында соғыс тоқтаған жағдайда Украинаға әскер жіберу мәселесі де бар.

Саммитке қатысқан Украина президенті Владимир Зеленскийдің айтуынша, қауіпсіздік кепілдіктері мықты украин армиясын құруды, Украинаға қару өндіру мен сатып алуды, сондай-ақ шетелдік әскерлерді орналастыруды қамтиды.

Кездесу барысында қатысушылар АҚШ президенті Дональд Трамппен де сөйлесті. Әңгіме кезінде Трамп Еуропаның әлі де Ресей мұнайын сатып алып жатқанын сынға алды.

Зеленский мен Макронның сөзінше, АҚШ та Киевке қауіпсіздік кепілдіктерін беруге қатысады. Дегенмен нақты тетіктер мен егжей-тегжейлі жоспар туралы әзірге айтылмады.

Ал бір күн бұрын...

Қазақстандық боксшы Сағындық Тоғамбай Ұлыбританияның Ливерпуль қаласында өтіп жатқан бокстан әлем чемпионатында алғашқы жекпе-жегін сәтті аяқтады.

90 келіге дейінгі салмақта өнер көрсетіп жүрген спортшымыз алғашқы айналымда ағылшын боксшысы Исаак Окомен жұдырықтасты. Қарсыласы бірінші раундта басым болғанымен, жекпе-жектің соңына қарай Тоғамбай жағдайды өз пайдасына бұрып, 3:2 есебімен жеңіске жетті.

Енді Сағындық келесі кезеңде Ирландия өкілі Джек Марлеймен күш сынасады.

Бүгін, 5 қыркүйек күні Қазақстан атынан екі спортшы қыз шығады. Басталуы сағат 15:00 де. 57 келі салмақта Карина Ибрагимова грекиялық боксшы Панагета Кузилумен шықса, 65 келіде Аида Әбікеева мажарстандық Лука Хаморимен жұдырықтасады.

Қазақстан экономикасының жүрегі – банк секторы. 2025 жылдың қаңтар-шілде айларының қорытындылары бұл жүйенің тұрақтылықпен қатар, ішкі қайшылықтарға да толы екенін айқын көрсетті. Қаржы нарығы сырттай салқынқанды көрінгенімен, оның ішкі динамикасы нағыз тірі организмге ұқсайды: бір жерінде қан айналымы күшейсе, екінші тұсында қысым өседі.

Жалпы көрініс: активтер мен міндеттемелер

2025 жылғы тамыз айының басында Қазақстандағы екінші деңгейлі банктердің жиынтық активтері 65,1 трлн теңгеге жетті. Бұл – жыл басынан бері 3,5 трлн теңге өсім. Активтердің осылайша артуы елдің қаржы жүйесінің әлі де экономиканың басты тірегі екенін дәлелдейді.

Міндеттемелер де қатар өсіп отыр: банктердің жиынтық міндеттемелері 55,6 трлн теңгені құрап...

Қазақстан құрамасы 0:1 есебімен Уэлське есе жіберді. Есеп 25-минутта Киффер Мурдың голымен анықталды.

Ойынның 25-минутында Уэльс құрамасы айып добын орындау құқығына ие болды. Қазақстан қақпашысы Темірлан Анарбеков соққыны қайтарғанымен, доп тікелей Киффер Мурдың аяғына келіп түсті. Валлииялық шабуылшы бірінші болып допты қақпаға бағыттап, есеп ашты – 0:1.

Бұл матч 2026 жылғы әлем чемпионатына (FIFA World Cup 2026) іріктеу кезеңі шеңберінде өтті. Қазақстан мен Уэльс UEFA Group J тобында өнер көрсетуде, онда Бельгия, Солтүстік Македония және Лихтенштейн де бар

Еске сала кетейік, 8 қыркүйекте Қазақстан жастар құрамасы 2027 жылғы Еуропа чемпионатының іріктеу кезеңінде Англия U21 құрамасымен кездеседі. Матч Ақтөбе қаласындағы Қобыланды...

5 қыркүйекте Қазақстан аумағында атмосфералық фронттардың әсерінен ауа райы құбылмалы болады. Көптеген өңірлерде найзағайлы жаңбыр, ал батыс пен солтүстік-батыста нөсер жауын, бұршақ пен екпінді жел деген болжам бар. Ал оңтүстік, оңтүстік-шығыс, орталық және шығыс аймақтарда антициклон ықпалынан жауын-шашынсыз ашық күн райы күтіледі. Ел бойынша жел күшейіп, солтүстік өңірлерде түнде және таңертең тұман түсуі ықтимал деп хабарлайды Қазгидрометтен.

Шығыс, солтүстік-шығыс және орталықта түнгі уақытта ауа температурасы +2…+10 градусқа дейін төмендеп, жердің бетінде 2 градусқа дейін үсік жүруі мүмкін. Күндіз батыста +15…+27, солтүстікте +25…+30, орталықта +25…+35, шығыста +12…+25 градус жылы болады. Оңтүстікте +33…+38, оңтүстік-шығыста +28…+33, таулы жерлерде +17…+23 градус жылы күтіледі.

Өңірлер...

Марқұм Шерзат Полаттың отбасы туралы арандатушылық мәлімдемелер жасаған қазақстандық блогер Бауыржан Абдрахман өтемақы төлеуге міндеттелді. Бұл жайлы отбасының қорғаушысы Мейірман Шекеев мәлімдеді.

«Қаржаубайға жала жауып 20 тәулікке қамалған «Доктор»бостандыққа шыққаннан соң, тағы бір сот шешімін орындауға міндеттелді. Бұл сот шешімінің кереметтілігі, Шерзаттың отбасын тоқтаусыз қаралаған Доктор жариялы түрде Қаржаубайдан кешірім сұрауға міндеттелді. Ал 400 000 теңге моральдық шығын және 500 000 теңге өкілдік қызмет ретінде төлеуге міндеттелгені оның қасында жәй түкке тұрмайтын жеңістердің бірі ғой», – деп жазды ол әлеуметтік желісіндегі парақшасында.

Осы жылы тамыз айының ортасында TikTok-та Doktor деген лақап атпен танымал бұл...

Осы жылы тамызда 12 азамат террористік және экстремистік қылмыстар жасағаны үшін сотталды. Бұл туралы ҰҚК хабарлады.

«Олардың 11-і терроризм идеясын насихаттап, зорлық-зомбылықты ақтап және діни араздыққа шақырған, ал тағы 1-і лаңкестік ұйымға қосылу үшін шетелге шығуға дайындалған», – деп жазылған хабарламада.

Олардың барлығы сот шешімімен кінәлі деп танылып, әртүрлі мерзімге бас бостандығынан айырылды.

Осыған дейін БАҚ-та елдегі бірқатар лауазымды тұлғалар ұсталғаны туралы ақпарат тарады. Бірақ ҰҚК оны жоққа шығарды.

Полиция мәліметінше Ақтөбе қаласында 31 жастағы рэп-орындаушы есірткіге мас күйінде көлік жүргізгені үшін ұсталды. Бұл туралы облыстық полиция департаменті хабарлады.

Ведомство мәліметінше, құқық қорғаушылар тоқтатқан сәтте күдікті көлік тізгінде отырған. Жеке тінту кезінде одан ұнтақ тәрізді зат салынған зип-пакет табылып, сараптама оның синтетикалық есірткі екенін дәлелдеген.

«Қазіргі уақытта қылмыстық іс қозғалды. Сондай-ақ ол 15 тәулікке әкімшілік қамауға алынып, жеті жылға көлік жүргізу құқығынан айырылды», – делінген полицияның ресми хабарламасында.

Осыған дейін Тоқаев Тоқаевтың төрағалығымен Қауіпсіздік Кеңесінің наркотизмге қарсы іс-қимыл мәселелері жөніндегі отырысы өтіп, есірткі саудасына келгенде қатаң және мүлде төзбеушілік ұстанымда болуға тиіс екені айтылған...

2025 жылғы 4-5 қыркүйекте «Астана» халықаралық қаржы орталығында Astana International Forum қолдауымен Astana Finance Days «Болашақтың негізін қалайтын капитал» VIII қаржылық форумы өтіп жатыр.

Биылғы іс-шараға жалпы көлемі шамамен 1,5 трлн АҚШ долларын құрайтын активтерді басқаратын компаниялардың өкілдері қатысып жатыр. Бұл форумның Қазақстан мен барша Еуразия өңіріндегі қаржы институттары, бизнес-қауымдастық, мемлекеттік органдар мен сарапшылар үшін кездесулер, келісімдер мен диалог құрудың ең ірі алаңы ретіндегі маңызын көрсетеді.

АХҚО Басқарушысы Ренат Бектұров былай деп атап өтті: «Жыл сайынғы Astana Finance Days форумы заманауи трендтер мен сын-қатерлерді талқылауға, сондай-ақ оларды еңсеру жолдарын іздеуге арналған Еуразия аумағындағы бірегей алаң ретінде өз мәртебесін дәлелдеді. Бұл...

Аты аңызға айналған италиялық дизайнер Джорджио Армани 91 жасында дүниеден өтті. Танымал модельер өмірден озғанда жақындары жанында болған.

«Терең қайғымен негізін қалаушымыз әрі шабыт берушіміз Джорджио Арманидің өмірден озғанын хабарлаймыз. Қызметкерлері мен серіктестері әрдайым ерекше құрметпен атаған ол соңғы күніне дейін тынымсыз еңбек етіп, компаниясына, топтамаларына және түрлі жобаларына бар жан-тәнін арнады», – деп мәлімдеді Armani Group ұжымы

Армани 1934 жылы Пьяченца қаласында туған. Әуелде медицина саласын оқығанымен, көп ұзамай сән индустриясына бет бұрып, мансабын La Rinascente дүкенінде бастаған.

1975 жылы Серджио Галеоттимен бірге Giorgio Armani брендін құрды. Еркін пішінді костюмдері арқылы әйгілі болған...

Бірнеше қылмыстық іс бойынша айыпталып жатқан талғарлық Хасан Қасымбаевтың қорғау тарапы Алматыда баспасөз конференциясын өткізіп, істе ашық заңбұзушылықтар тіркелгенін, Қасымбаев қоғамдық резонансқа бола қудаланып жатқанын мәлімдеді.

«Біржақты картина»

Адвокат Гүлмира Бабажанова аталған қылмыстық істе қоғамға біржақты картина көрсетіліп жатқанын айтады.

«Баса назар аударғым келетіні, бірінші сот отырысында процесс ашық болған. БАҚ өкілдері сот залында отырды. Алайда кейін журналистерді залға кіргізбей, бөлек залға ауыстырды. Ол жерде ештеңе естілмейді, процестен толыққанды хабар тарату мүмкін емес. Енді бізде сұрақ туындайды: неліктен БАҚ өкілдерінің қатысуы шектеледі, неліктен оларды процесті тікелей бақылау мүмкіндігінен айырады. Біз бұл – басты сот...

Алматыда «Дос-Мұқасан» атты аңызға айналған қазақстандық топтың негізі қаланған ҚазҰТУ жатақханасы қайта ашылды. Жаңартылған ғимаратқа ансамбльдің аты берілді.

Алматы әкімдігінің мәліметінше, жаңадан ашылған жатақхана студенттерге арналған заманауи үйге айналып, университеттің мәдени мұрасымен байланысын сақтап қалды. Ашылу рәсіміне университет басшылығы мен ансамбль мүшелері – Досым Сүлейұлы, Мұрат Құсайынов, Ұлықпан Сыдықов және Мейірбек Молдабеков қатысты.

Бірнеше ай бұрын жатақхана сот шешімімен университетке қайтарылған еді. Жекешелендіру мәмілелері заңсыз деп танылып, ғимарат қайтадан Satbayev University қарамағына өтті.

«Осылайша, «Дос-Мұқасан» атымен байланысты тарихи нысан өз басты міндетін қайта тапты – студенттерге қызмет ету», – деп жазылған әкімдік хабарламасында.

Осыған дейін...

2025 жылдың тамыз айында Қазақстаннан Германияға «Достық» құбыры арқылы 190 мың тонна мұнай жеткізілді. Бұл көрсеткіш шілдемен салыстырғанда 18,7%-ға көп, деп хабарлады «ҚазТрансОйл» ұлттық компаниясы.

Компания мәліметінше, тамызда 190 мың тонна қазақстандық мұнай Ресейдің «Транснефть» магистральдық құбыр жүйесіне «Адамова застава» пунктінде тапсырылып, әрі қарай Германияға жөнелтілген.

Жалпы қаңтар–тамыз аралығында экспорт көлемі 1,277 млн тоннаға жеткен. Бірақ қыркүйек айына қатысты нақты жоспар компания тарапынан әзірге жарияланбады.

Бұған дейін «ҚазМұнайГаз» да Германияға мұнай экспортын арттырғанын хабарлаған еді.

2025 жылы компания Германияға 1,5 млн тонна мұнай жөнелтуді жоспарлағанын хабарлаған. Дәл осындай көлем 2024 жылы да экспортталған. Кейін компания жоспарын қайта...

«Қазақстан электролиз зауыты» АҚ 2024 жылғы 59 млрд теңге таза пайдасынан жалғыз акционеріне 9,8 млрд теңге дивиденд төлемек. Акционердің шешімі Қазақстан қор биржасы сайтында жарияланған.

Қазақстанда алюминий шығаратын жалғыз зауыт былтыр табысын үш есе арттырып, 16,9 млмр теңгеден 59 млмр теңгеге жеткізген. Соның 9,8 млрд теңгесі дивиденд ретінде төленсе, қалған 50 млрд теңге пайда компанияның өзінде қалмақ.

Электролиз зауыты 2005 жылғы 17 наурызда тіркелген. Сол жылы «Павлодар электролиз зауытымен» бірігу арқылы өндірістік қуатын нығайтты. Бүгінде кәсіпорын Қазақстандағы алғашқы алюминий өндіруші ретінде стратегиялық маңызы бар өнеркәсіп орындарының қатарына кіреді.

Зауыт шығаратын алюминий Ресей, Қытай, Түркия және Еуропа елдеріне экспортталады.Жылына...

Ұлттық қауіпсіздік комитеті бірқатар лауазымды қызметкерінің қамауға алынғаны туралы БАҚ-та тараған ақпаратты жоққа шығарды.

«Orda» телеграм-арнасында ҰҚК-нің бірқатар жоғары лауазымды қызметкерлерінің қамауға алынғаны туралы ақпарат жарияланды.

Ұлттық қауіпсіздік комитеті бұл мәліметтердің шындыққа жанаспайтынын мәлімдейді. Қасақана жалған ақпарат тарату қылмыстық жауапкершілікке әкеп соғатынын ескертеміз», – делінген ақпаратта.

Бұған дейін Сыртқы істер министрлігі ведомство басшысына қатысты тараған ақпаратты жоққа шығарды.

«Сыртқы істер министрінің ұсталғаны туралы жаңалық шындыққа жанаспайды. Біз мұны журналистік этика мен еліміздің қолданыстағы заңнамасын бұзу деп санаймыз», – деп мәлімдеді министрліктің ресми өкілі Айбек Смадияров.

Мәдениет және ақпарат...

Оңтүстік Кореяда Hyundai концернінің өнеркәсіптік кәсіпорындарында ауқымды ереуіл басталды. Кәсіподақтың мәлімдеуінше, бұл шараны қолдауға 42 мың адамның 86 %-ы дауыс берген.

Ереуіл Асан, Чонджу және Ульсан қалаларындағы зауыттарды қамтыды. Бұл зауыттарда Hyundai Kona, Tucson, Santa Fe, Palisade, Sonata және Grandeur, сондай-ақ Genesis модельдері: G70, G80, G90, GV60, GV70 және GV80 шығарылады.

Әзірге жұмысшылар ескерту ретінде наразылық білдіріп жатыр. Сол себепті сәрсенбі және бейсенбі күндері ереуіл екі сағаттан аспады. Ал жұма күні ереуіл ұзақтығы төрт сағатқа дейін созылады.

Dow Jones Newswire агенттігінің хабарлауынша, ереуілге шыққан жұмысшылардың басты талаптарының бірі жалақыны 141 300 вонға (шамамен 55 мың теңге) көтеру. Сондай-ақ былтырғы...

2025 жылдың тамыз айында Қазақстанның қызмет көрсету саласы өсімін жалғастырғанымен, қарқыны баяулаған. Freedom Holding Corp. және S&P Global деректеріне сәйкес, PMI іскери белсенділік индексі шілдедегі 54,0-ден 52,0-ге төмендеді. Бұл көрсеткіш сектордағы оң динамиканың сақталғанын, алайда сәуірден бергі ең баяу деңгейде екенін білдіреді.

Жаңа бизнес пен сұраныс

Қызмет көрсетуші компаниялар жаңа тапсырыстар артып жатқаныны айтқан. Сауалнама деректеріне қарағанда, өсім он ай қатарынан жалғасып келеді. Дегенмен, тамыз айындағы өсім қарқыны соңғы төрт айдағы ең төмен көрсеткіш болды. Компаниялар сұраныстың артуын жаңа жобалардың іске қосылуымен, клиенттер санының өсуімен және қызмет сапасын жақсартумен байланыстырды.

Жұмыспен қату деңгейі қандай

Дәулет Тұрлыхановтың ұлы Нұрасыл Болаттың жазасы жеңілдету туралы өтініші қанағаттандырылмады. Алайда ол бұл шешімге шағым түсіре алады.

Алматы облысы Алатау қаласының соты баспасөз қызметінің ақпаратынша,  ол мерзімінің өтелмеген бөлігін жеңілдетуді сұраған.

2024 жылдың қазан айында Болат пробациялық бақылау шарттарын бірнеше рет бұзғаны үшін 1 жыл, 5 ай 10 күнге бас бостандығынан айырылған. Ол ескертулерге қарамастан тыйым салынған уақытта қоғамдық орындарға, ресторан мен түнгі клубқа барғаны мәлім.

Болат пен жәбірленушілердің бірі жазаны жеңілдетуді сұраса, ал прокурор мен басқа жәбірленуші қайтадан бостандығын шектеуді ұсынған.

«2025 жылғы 4 қыркүйекте Алматы облысы Алатау қаласының соты сотталған Болат Н.Д.-ның жазаны...