Жаңалықтар

64 жастағы Жаннат Айтбаева – кибершабуыл құрбаны. Ұлттық қауіпсіздік комитетінің, Ұлттық банктің қызметкері атын жамылған алаяқтар зейнеткердің 100 мың долларға жуық ақшасын жымқырған.

Хакерлер қармағына ілігу

Бұл 2024 жылғы күзде Алматы қаласында болған оқиға. 1 қазанда таңертең сағат 10 шамасында Жаннатқа белгісіз бір нөмірден телефон шалып, қалалық су арнасынан хабарласып тұрғанын, су есебін тексеру үшін 1414 нөмірінен түскен SMS-ті оқып беруін сұрайды. Арам ойы жоқ зейнеткер алаяқ сөзіне сеніп қалған. Хакерлер осы сәтте кезекті «қармаққа ілген».

«Алаяқтар осы кодтың көмегімен egov-қа кіріп, жеке мәліметтерінің бәрін біліп алған. Содан кейін ҰҚК, Ұлттық банк секілді мемлекеттік...

Наурыз — жыл басы мейрамы. Бұл мерекені 3 мың жылдан бері Балқан түбегі, Қара теңіз, Кавказ, Орта Азия мен Таяу Шығыс елдерінде 300 миллионға жуық адам тойлап келеді. 2009 жылы 30 қыркүйекте ЮНЕСКО Наурыз мейрамын «адамзаттың материалдық емес мәдени мұралары» тізіміне енгізген.

Наурызды Қазақстаннан бөлек, Өзбекстан, Қырғызстан, Тәжікстан, Түркіменстан, Әзербайжан, Иран, Ауғанстан, Пәкістан, Албания, Босния және Герцеговина атап өтеді. 

Бүгінгі шолуымызда Наурызды ерекше тойлайтын, колоритті Өзбекстан мен Иранғатоқталып, мереке күндерін басқа мәдени ортада өткізгісі келетін оқырмандарымызға жинақы саяхат жоспарын ұсынамыз.

Өзбекстан

Қалай жетеміз?

Өзбекстан астанасы — Ташкентке Шымкент, Алматы мен Астанадан Air Astana, FlyАrystan рейстер...

Қазақстанда тұрғын үй бағасы соңғы уақытта тұрақты түрде өсіп келеді. Ұлттық статистика бюросының мәліметінше, ақпанда жаңа баспана жылдық мәнде 4,8%-ға, ал қайталама нарықтағы пәтерлер 5,4%-ға қымбаттаған. Сонымен қатар жалдамалы пәтерлердің бағасы 12%-ға өсті.

Жаңа тұрғын үй қай қалаларда қымбаттады?

Жыл басынан бері Павлодар мен Көкшетау қаласындаға жаңа үйлердің бағасы күрт қымбаттаған. Мәселен, Павлодарда 16,3% көтерілсе, Көкшетаудағы жаңа үйлер 15%-ға қымбаттаған.

Қайталама пәтер нарығында баға көшін Атырау (18,7%), Қонаев (14,4%) бастап тұр. Ал Талдықорған (31,1%), Астана (29,3%), Семей (22%) қалаларында жалға алатын үйдердің құны күрт өскен.

Қай қалада баспана қымбат?

Республика бойынша Алматы қаласында үй...

Көрісу күні – қазақ халқының ежелден келе жатқан достық пен бірлікті, ағайын арасындағы сыйластықты дәріптейтін мейрам. Бұл күн әр жылы 14 наурызда атап өтіледі. Әсіресе, Батыс Қазақстан, Атырау, Ақтөбе, Маңғыстау өңірлерінде кеңінен тойланады. Кейінгі жылдары бұл дәстүр еліміздің басқа да аймақтарында белсенді түрде жаңғырып келеді.

Көрісу күнінің мағынасы мен ерекшелігі

Көрісу күні – қыс аяқталып, табиғаттың жаңаруымен қатар, адамдардың да бір-бірімен қауышып, жаңа күнді бірге қарсы алуына арналған мейрам. Бұл күні жұрт жасы үлкендерге арнайы барып, қол алысып, амандасып, ізгі тілектерін білдіреді.

Ежелгі дәстүр бойынша, қыс бойы алыстап, көріспей кеткен ағайын-жұрт көктем шыға бір-біріне сәлем бере барып, амандық-саулы...

Ресейден келген сахалар мен буряттар Қазақстанды өз үйіндей сезінеді. Арасында қазақстандық қыздарға үйленіп алғандары да бар.

Kursive.Media Youtub арнасы «Сахалар мен буряттар Қазақстанға не үшін келіп жатыр?» деген тақырыппен бейнематериал жариялады. Онда ресейлік релоканттардың Қазақстанды не үшін таңдағаны айтылады.

Аюр Нагуслаев не дейді?

Мәселен, ұлты бурят Аюр Нагуслаевты қазақстандық достары шақырыпты.

«Қазақстанға келдім. Келгеніме еш өкінбеймін. Ешқандай қиындық туған жоқ. Ешқандай барьер болмады. Өзімнің кіші отаныма келген сияқтымын. Өйткені менталитет ұқсас. Буряттар мен қазақтардың ешқандай айырмасы жоқ», – дейді Аюр Нагуслаев.

Оның айтуынша, Бурятия мен Қазақстандағы тойшылдық, ас мәзірлері де, отбасылық институты...

Депутат Ринат Зайытов ресейлік саясаткер Владимир Жириновскийге Алматыда ескерткіш қойылса, үлкен дау туатынын айтты. Айтуынша, бұл адамға ескерткіш онату заң жүзінде мүмкін емес.

«Заң білетін адам ретінде айтайын, бұл мүмкін емес. Біз мұндай тақырыптарды көтеруден немесе айтудан аулақ болуымыз керек. Егер «міне, осындай жерде қойылады» деген әңгіме шықса, оның ар жағы үлкен шу болады. Үлкен дау туады. Заң жүзінде оған ескерткіш қою мүмкін емес. Өйткені Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес, кез-келген ескерткіш Қазақстанға еңбегі сіңген адамға ғана қойылады», – деді Зайытов.

Депутат Қазақстан тарапына кез-келген жағдайда «жоқ» деп айтуды үйренуі керек деп санайды. Әйтпесе, «айналайын...

Грузияның бұрынғы президенті Михаил Саакашвили мемлекеттік қаржыны жымқыру ісі бойынша 9 жылға бас бостандығынан айырылды. Бұл туралы «Эхо Кавказа» хабарлады.

Тбилиси қалалық соты оны 2009-2012 жылдары президенттік қызметте болған кезінде бюджет қаражатын жеке қажеттіліктеріне жұмсады деп таныды. Айыптауға сәйкес, Саакашвили мемлекеттік қаржыға қымбат костюм мен пальтолар сатып алып, қол сағаттар алған, ұлын шетелде оқытқан, косметикалық процедуралар жасаған, сондай-ақ элиталық көліктер мен жеке ұшақтарды жалға алған.

Экс-президент бұл айыптауларды жоққа шығарып, істің саяси астары бар екенін бірнеше рет мәлімдеген.

Айта кетейік, қазір Саакашвили 6 жылдық түрме жазасын өтеп жатыр. Бұған дейін ол екі басқа іс бойынша сотталған:

2023 жылдың қазанында Қарағандыдағы «Костенко» шахтасында апат болып, 46 кенші қаза тапты, отызға тарта адам жарақат алды. Апат кезінде жарақат алғандардың бірі – Уатай Бралин. Ер адам шахтада 40 жыл жұмыс істеген, биыл күзде зейнетке шығады. Апаттан кейін оған екінші топтағы мүгедектігі бар деген статус берілген. Ер адам KursivMedia тілшісіне шахтадағы апат, сот процесі және мүгедектігі бар деген статусты қалай алғаны туралы айтып берді.

«Костенко» шахтасындағы апат кезінде Уатай Бралиннің омыртқасы мен алты қабырғасы сынған. Есту қабілеті нашарлап, сөйлеуінде кемшілік, тұтығу пайда болған.

«Тыныс ала алмай қалдым, жерде жаттым. Омыртқам сынған. Алты қабырғам сынды. Ми...

Қаңтар-ақпан айларында Қазақстанның жалпы ішкі өнім өсімі 5,4%-ды құраған. Бұл туралы Үкіметттегі экономиканы дамыту жөнінде кеңес барысында айтылды.

Ұлттық экономика министрі Серік Жұманғаринның баяндамасына сәйкес, тауар өндірісі мен қызмет көрсету секторында өсу серпіні жақсарған. Ал өнеркәсіп өндірісінің көлемі 5,7%-ға артты.

«Өңдеу өнеркәсібі бойынша бұл көрсеткіш 8,9%-ды құрады. Негізгі салалар ішінде машина жасау (18,2%), азық-түлік өндірісі (13,1%), құрылыс материалдары өндірісі (21,6%) және металл бұйымдары өндірісі (20,1%), сондай-ақ химия өнеркәсібі (9%) жоғары көрсеткіштер көрсетті. Тау-кен өнеркәсібінде өсім 4,1%-ды құрады», – делінген хабарламада.

Құрылыс саласында орындалған жұмыстардың көлемі 408,1 млрд теңгеге жетіп, нақты көлем индекс...

Мәжіліс тұрғын үй-коммуналдық шаруашылық мәселелеріне қатысты заң жобасын мақұлдады. Оған сәйкес, коммуналдық тарифтер АЕК-пен есептелетін болады.

Заң жобасы пәтерлер иелері кооперативтерінің қызметін басқару субъектісі ретінде реттеуге, кондоминиум объектісінің ортақ мүлкін басқару және күтіп-ұстау функцияларын біріктіруге мүмкіндік береді.

Сонымен бірге заң жобасы күшіне енсе, тұрғын үй коммуналдық тарифтер айлық есептік көрсеткіш бойынша есептелетін болады. Заңға бастамашы болған депутат Екатерина Смышляева төлем айтарлықтай өсе қоймайды деп сендірді.

«Тарифтерді айлық есептік көрсеткішке байлау арқылы біз бағалардың күрт өсуіне жол бермейміз. АЕК өздеріңіз білесіздер біртіндеп өседі. Өзгерістер күшіне енсе, тариф те өте баяу өсетін болады. Шамамен...

Күнделікті тұрмыста жарық, су, жылу, газ, интернет сияқты коммуналдық қызметтерге ай сайын едәуір қаражат жұмсалатыны белгілі. Дегенмен қарапайым әрі тиімді әдістерді қолданып, осы шығындарды азайтуға болады. Төменде электр қуаты, су, жылу мен газ, интернет төлемдерін үнемдеу жолдары және мемлекеттен берілетін жеңілдіктер мен аймақтық ерекшеліктерді қарастырып көрдік.

Электр энергиясын үнемдеу

Электр энергиясын үнемдеу – коммуналдық төлемдерді азайтудың ең тиімді жолдарының бірі. Үйдегі тұрмыстық техника мен жарықтандыруға кететін электр қуатын тиімді пайдалану арқылы айтарлықтай үнемдеуге болады. Мысалы, сарапшылар түрлі тәсілдерді қолданып, айлық электр төлемін 25-30%-ға дейін төмендетуге болатынын айтады . Электр энергиясын үнемдеуге арналған негізгі кеңестер:

Энергия үнемдейтін шамдарды пайдалану...

Chevron мен Exxon Mobil сынды компаниялар жаңа кен орындарын барлауға қатысуы мүмкін. Энергетика министрі Алмасадам Сәтқалиев Хьюстон (АҚШ) қаласында өткен CERAWeek 2025 конференциясы барысында бірқатар инвестормен келіссөз жүргізген.

Бұл жиында министр Chevron Corporation төрағасы және бас атқарушы директоры Майкл Уирт, сондай-ақ Exxon Mobil Corporation аға вице-президенті Джон Уиланмен кездескен.

Кездесу барысында осы мұнай-газ компанияларының Қазақстандағы жаңа геологиялық барлау жобаларына қатысу перспективалары қарастырылды. Жалпы Алмасадам Сәтқалиев бастаған қазақстандық делегация Chevron, ExxonMobil, Shell, Eni және Honeywell басшылығымен бірқатар келіссөз жүргізді.

Министр Теңіздегі болашақ кеңейту жобасының жүзеге асырылуы мен Қашағандағы мұнай өндіру көлемін ұлғайту жоспарына назар аударған.

Осы кездесулерде Қазақстандағы...

Англияның ең титулды футбол клубы Манчестер Юнайтедтің тең иесі Джим Рэтклифф клуб әлемдегі ең үлкен стадиондардың бірінің жобасын жасағанын хабарлады. Құрылысты жобалаумен атақты британиялық сәулетші Норман Фостердің компаниясы айналысады.

ВВС мәліметінше, жобаның құны – 2 миллиард фунт стерлингті құрайды. Клуб басшылығы «Манчестер Юнайтедтің» қаржылық жағдайы қиын екенін де жасырмайды.

«Қазіргі стадионымыз бізге соңғы 115 жыл бойы керемет қызмет етті, бірақ ол әлемдік спорт ареналарының ең үздік нұсқаларынан қалып қойды. Жаңа стадион салу арқылы біз тарихи үйімізден бірнеше қадам жерде «Олд Траффордтың» мәнін сақтай аламыз», – деді Джим Рэтклифф «Манчестер Юнайтед» басшылығының жоспарларын жариялап.

Жоба...

20 мың адамнан тұратын Бухгалтерлер мен аудиторлар палатасы қосылған құн салығының көтерілуіне байланысты Қасым-Жомарт Тоқаевқа үндеу жасады. Олар елімізде қосылған құн салығын бойынша есеп жүргізе алатын бухгалтерлер жетіспегендіктен, жаңа өзгерістерді жүзеге асыру мүмкін емес деп есептейді.

Ұлысмедианың жазуынша, Альянс құрылтайшылары Альмира Шарафутдинова мен Гүлнар Бекенова президентке арнайы видеоүндеу жасаған.

«Қазақстанда 2 млн-ға жуық жеке кәсіпкерлер мен заңды тұлғалар, сондай-ақ 300 мыңға жуық бухгалтер бар. Яғни жеті кәсіпкерге бір бухгалтерден келеді. Бұл – норма, себебі көптеген кәсіпкер ҚҚС төлемейді, жеңілдетілген режиммен жұмыс істейді, бухгалтерлік есеп жүргізбейді. Шегін төмендеткен кезде көпшілігі ҚҚС төлейді, нәтижесінде Қазақстанда кемінде...

Перизат Қайрат басқарған Biz birgemiz Qazaqstan 2030 қоры жабылды. Бұл туралы Астана қаласының мамандандырылған ауданаралық экономикалық сотының баспасөз қызметі хабарлады.

«Бірлестікті құру кезінде анықталған бұзушылықтарды ескере отырып, сот «Biz birgemiz Qazaqstan 2030» қоғамдық бірлестігін мәжбүрлі түрде тарату туралы шешім қабылдады», – делінген баспасөз хабарламасында.

Қорды жою туралы талаппен Астана қаласының мамандандырылған ауданаралық экономикалық сотына Әділет департаменті жүгінген.

Айта кетейік, 2025 жылғы 14 ақпанда Астана қаласының мамандандырылған ауданаралық экономикалық сотына қордың мемлекеттік тіркеуін жарамсыз деп тану және мәжбүрлеп тарату туралы талап арыз берілген болатын. Сотқа түскен талап құжаттарында BizBirgemizQazaqstan 2030 АҚ-ны...

АҚШ президенті Дональд Трамп досы Илон Масктың Tesla көрме залдары мен қуаттау станцияларын шабуылдаушыларды «ішкі терроршылар» деп атады.

Компанияның бас директоры Илон Маск Ақ үй әкімшілігінің федералдық үкіметті қысқартушы сойылына айналғандай. Соған байланысты кейінгі бірнеше аптада Құрама Штаттардағы жаппай қысқартуға қарсы топ Tesla-ның сауда нысандарын шабуылдаумен әлек.

«Ұлы америкалық компанияға шабуылдаған терроршылар»

12 наурыз, сейсенбі күні, Ақ үй маңында, қызыл түсті Tesla Model S электрокарының қасында тұрып сөйлеген президент компания нысандарына шабуылдаушыларды ішкі терроршылар деп есептейтінін айтты. Бұл туралы Bloomberg хабарлайды.

«Мен оларды тоқтатам. Дәл солай істеймін. Тоқтатам», – деп мәлімдеді Құрама Штаттар...

Қазақстанның бірінші ракеткасы Елена Рыбакина (WTA рейтингі – 7) Индиан-Уэллс (АҚШ) турнирінің 1/8 финалында жарысты аяқтады.

Бұл кезеңде Рыбакинаның қарсыласы 17 жастағы ресейлік Мирра Андреева (11-орын) болды. Кездесу Андрееваның айқын басымдылығымен өтті. Бірінші сетте ресейлік теннисші сенімді ойнап, 6:1 есебімен жеңіске жетсе, екінші партия да Андрееваның пайдасына аяқталды – 6:2. Матчтың жалпы ұзақтығы 1 сағат 6 минутты құрады.

Осылайша, Мирра Андреева турнирдің ширек финалына шығып, енді украиналық Элина Свитолинамен (23-орын) кездеседі.

Айта кетейік, екі апта бұрын Дубай турнирінің жартылай финалында да Рыбакина Андреевамен кездесіп, үш сетте жеңілген еді.

Биыл Индиан-Уэллс турнирінің жүлде қоры 8 963 700 долларды құрайды. Жеңімпаз...

Қарағанды қаласы Әлихан Бөкейхан ауданы сотында «Костенко» шахтасында қаза тапқан кеншілердің ісі бойынша сот процесі өтіп жатыр. Сотталушылар қатарында 10 адам бар, 74 адам жәбірленуші деп танылған деп хабарлайды KursivMedia тілшісі сот залынан.

Қылмыстық істі судья Бахтияр Ақанов қарайды. Сотталушыларға қылмыстық кодекстің 277-бабы 3-бөлігі (тау-кен жұмыстарын жүргізу кезінде қауіпсіздік ережелерін бұзу екі не одан да көп адамның өліміне әкеп соққан жағдай) бойынша айып тағылған. Сотталушылар өздерін фотоға түсіруге рұқсат бермеді.

Сот отырысы 13 наурыз сағат 09:00-ге шегерілді. Бұған сотталушылардың бірінің адвокатының сот отырысына келмегені себеп болды.

«Бұл жерде соттың кінәсі жоқ. Қорғаушы бүгін сот өтетінін...

АҚШ пен Украина Сауд Арабиясының Жидда қаласында өткен келіссөздер барысында 30 күнге уақытша атысты тоқтату туралы келісімге келді. Алайда Киев бұл шартты Ресей де орындаған кезде ғана келісетінін мәлімдеді.

Келіссөздер қорытындысы бойынша тараптар бірлескен мәлімдеме жасап, Украина АҚШ-тың 30 күндік уақытша атысты тоқтату туралы ұсынысын қабылдауға дайын екенін, бірақ бұл талап Ресей тарапынан да бір мезгілде орындалуы тиіс екенін мәлімдеді.

АҚШ Ресей басшылығына бұл талаптың екі жақты орындалуы бейбітшілікке жетудің негізгі факторы екенін жеткізуге уәде берді. Сонымен қатар Вашингтон Украинаға қауіпсіздік саласындағы көмекті қайта жандандырып, барлау мәліметтерімен алмасуды жалғастыратынын айтты.

АҚШ мемлекеттік хатшысы Марко Рубио келіссөздерден кейін:

Осы жылы наурыздан бастап Депозиттерге кепілдік беру қоры (ДКБҚ) депозит бойынша шекті мөлшерлеме белгілеуді тоқтатты. Яғни банктер депозит сыйақысын өздері белгілейтін болады. Қазір елдегі қаржы ұйымдарындағы депозит мөлшері қандай? Қай банкте ақша жинаған тиімді? Kursiv.Media шолуын ұсынамыз.

Банктердегі депозиттік мөлшерлемелер әртүрлі факторларға байланысты өзгеріп отырады. Оған депозит мерзімі, банктің саясаты немесе нарықтағы жағдай да әсер етуі мүмкін.

Kaspi Bank

Kaspi Bank – тұтынушыларына екі түрлі депозит ұсынады:

12 наурыз күні таңғы сағат 06:15 те Түркістан облысында жер сілкінісі тіркелді. Бұл туралы Төтенше жағдайлар министрлігі хабарлады.

Сейсмологтардың мәліметінше, зілзаланың эпицентрі Түркістан облысының Келес ауданындағы Достық ауылынан 14 шақырым жерде орналасқан. Жер асты дүмпулері 3 балл деңгейінде сезілді.

Келес ауданының Абай ауылында және Сарыағаш қаласында жер сілкінісінің дәл осындай қарқындылығы байқалған.

Төтенше жағдайлар министрлігі табиғи апат салдарынан ғимараттар мен инфрақұрылымға зиян келмегенін және зардап шеккендер жоқ екенін мәлімдеді.

Айта кетейік, бұған дейін 2 балдық жер сілкінісі Жетісу облысында тіркелген еді.

2010 жылы 12 наурызға қараған түні қазіргі Жетісу облысының (ол кезде Алматы облысы) Ақсу ауданындағы Қызылағаш су қоймасының бөгеті бұзылды. Салдарынан Қызылағаш ауылының Талдықорған мен Алакөл арасындағы аумағы зардап шекті. Ресми ақпарат бойынша, қайғылы оқиғадан 45 адам қаза тапты.

«Қызылағаш оқиғасына» биыл 15 жыл. KursivMedia тілшісі қайғылы оқиғаға шолу жасап, сол кезде мерзімді басылымдарда жарияланған ақпаратты жинақтады.

Қайғылы жағдай болған тұста елді Нұрсұлтан Назарбаев, Үкіметті Кәрім Мәсімов, Алматы облысын Серік Үмбетов басқарып тұрған.

«Алматы ақшамының» 16 наурыздағы санында «оқиға орнына Үкімет басшысы Кәрім Мәсімов те келіп кетті» деп жазылған. Сондай-ақ төтенше жағдайлар министрі Владимир Божконың төрағалығымен төтенше жағдайды...

Ең арзан Toyota қанша тұрады? / Фото: ашық дереккөз

2025 жылдың наурыз айының басында Toyota компаниясы Қытай нарығына ең қолжетімді электромобилін – bZ3X кроссоверін ұсынды. Модельдің базалық әрі бастапқы нұсқасы 109 800 юань (ұлттық валютаға шаққанда 7 млн 300 мың теңге) тұрады. Бұл Toyota модельдік қатарының ішіндегі ең арзан автолардың бірі саналады.

Темір тұлпар туралы

bZ3X электромобилін Toyota мен оның қытайлық серіктесі Guangzhou Automobile Group (GAC) бірлесіп жасаған. Көліктің өлшемдері: ұзындығы 4600 мм, ені 1875 мм, биіктігі 1645 мм, ал дөңгелек базасы 2765 мм. Бұл өлшемдер оны RAV4 моделіне ұқсас етеді. Алайда аталған модель RAV4-тен кішілеу. 

Қазақстанда электр қуаты тарифтері тағы қымбаттағалы жатыр. Себебі KEGOC компаниясы тарифтерін өзгертуді көздеп отыр.

«Тұтынушыға айтарлықтай әсері жоқ»

Бүгін, 11 наурызда, KEGOC компаниясы тарифтерді реттеу жөнінде қоғамдық тыңдау өткізді. Компания сайтында жарияланған мәліметте «тарифтерді өзгерту жобасы талқыланғаны» айтылған.

KEGOC тарифтерді өзгертудің бірнеше себебін атаған:

Компания тарифті өзгертудің басты себебі деп Энергетика министрлігінің 2025 жылғы 1 ақпаннан бастап электр қуаты тарифтерінің шекті мөлшерін көтеруін атаған. Атап айтқанда, электр қуатының құны 1 кВт/сағ құны 13,1 теңгеден 24,68 теңгеге дейін көтерілді. «Соған байланысты шығын көбейіп, KEGOC...