Жаңалықтар

Алматыдағы Көктөбенің және маңындағы тау бөктерінде құнарлы топырақтар заңсыз сатылып жатыр. Әсіресе, топырақтың беткі қабатын сырып алатындар көбейген. Астанадағы құрылыс компаниялары да жер қойнауын рұқсатсыз пайдалануға көшкен. Мұндай мәліметті Мәжіліс депутаты Бақытжан Базарбек келтірді.

Мәжілістің комитет отырысында депутаттар «Топырақты қорғау туралы» заң жобасымен танысты. Жиында депутат Бақытжан Базарбек елде топырақты заңсыз сату фактілері көбейіп бара жатқанын мысалға алды. Әсіресе, Алматыдағы тау бөктеріндегі топырақты сатуды бизнес көзіне айналдырып алғандар барын айтады.  

«Өкінішке орай, топырақтың беткі қабатын заңсыз сырып алады. Бұл проблема бізде шешілмеген. Мысалы, Алматы қаласын алсаңыздар Көктөбенің және барлық тау бөктеріндегі топырақтың беткі қабатын кәдімгідей...

2025 жылы қасиетті Рамазан айы 1 наурыздан басталады. Қазақстан мұсылмандары діни басқармасының (ҚМДБ) Шариғат және пәтуа бөлімі биылғы діни күндер кестесін бекітіп, жариялаған еді. Соған сәйкес, ораза наурыздың алғашқы күніне түсіп тұр. Дегенмен хижри айлардың басталатын уақыты астрономиялық зерттеу орталықтарының мәліметтеріне сүйеніп жасалатындықтан, кесте жаңа ай көрінгеніне байланысты бір күн шегеріліп не алға жылжуы мүмкін. Kursiv.Media тілшісі мұсылмандар үшін қасиетті айды қалай өткізу керегі жайлы маңызды мәліметтерді тізіп шықты.

Рамазан айы һәм ораза қашан басталады?

Мұсылмандарға тақуалық нұры құйылатын бірден-бір ай — Рамазан. Бұл айда береке мол. Өйткені ораза ұстаған адам рухани тазарып, Құран мен дұғаға көбірек ден...

OpenAI басшылығы нейрожелілердің саясатын өзгертпекші. Енді компания ChatGPT-ді барынша нейтралды етпек. Бұл туралы TechCrunch жазады.

Жаңа өзгеріс бойынша, ChatGPT «тақырып қаншалықты күрделі және қарама-қайшылыққа толы болғанына қарамастан интеллектуалдық еркіндікті ұстануы керек».

Бұған дейін ChatGPT кейбір сұрақтарға жауап бергенінде саяси, қауіпсіздік қағидаларына байланысты цензура байқалатын еді.

Енді жаңа нұсқада ChatGPT-де редакторлық позиция болмайды. Ол кейбір пайдаланушылар белгілі бір ойды қорлайтын немесе моральға қайшы деп санаса да, фактілерді жасырып, маңызды контекстті назардан тыс қалдырмауы және өтірік айтпауы тиіс. Тіпті даулы тақырыптар бойынша әртүрлі көзқарастарды ұсынып, бір жақтың ұстанымын жақтамауы қажет.

Жақында OpenAI компаниясы ChatGPT-5 моделін шығаратынын хабарлады. Ол барлық қолданушылар үшін...

Арал теңізін толық қалпына келтіру мүмкін емес. Бірақ Солтүстік Арал көліндегі су көлемін 2030 жылға қарай 27 млрд текше метрге жеткізу жоспарланып отыр. Бұл туралы Орталық коммуникациялар қызметінде өткен брифингте Су ресурстары және ирригация министрлігінің ресми өкілі Мөлдір Әбдуәлиева айтты.

Министрлік өкілінің айтуынша, бүгінгі күні Солтүстік Аралдағы судың жалпы көлемі 22 млрд текше метрді құрайды. Ал екі жыл бұрын, яғни 2022 жылдың басында бұл көрсеткіш 18,9 млрд текше метр көлемінде болған.  

«2025 жылдың соңына дейін теңіздегі су көлемі 23,4 млрд текше метрге дейін жетеді деп күтілуде. Ал 2030 жылдың соңына қарай Солтүстік Аралдағы...

Алматы әкімдігі метро құрылысына қажет қаржыны Қытайдан іздеп жатыр. Алматы әкімі Ерболат Досаев Қытайға жұмыс сапары аясында Қытайдың Экспорт-импорт банкі (China Exim Bank) президенті Ван Чуньинмен кездескен.

Қос тарап метроны қаржыландыру мәселесін талқылаған.

Алматы әкімі екіжақты ынтымақтастықтың маңыздылығын атап өтіп, метро желісін қаржыландыру шарттарын талқылауға дайын екенін білдірген.

Алматы қаласындағы метро құрылысына Қытай компаниясы қатысады. Мәжіліс депутаты Сергей Пономарев «Барлық» базарына дейін құрылыс қарқын алатынын хабарлаған. Жоба 2029 жылы аяқталуға тиіс. Биыл метро салуға 28 млрд теңге бөлінген.

Қала әкімі Ерболат Досаев метро салу үшін шетелдік банктерден 1 млрд долларға дейін қарыз алатынын мәлімдеді.

Қазақстанның Каспий құбыр консорциумы (КҚК) желісімен мұнай айдау көрсеткіші шамамен 30%-ға қысқаруы мүмкін. «Транснефть» таратқан мәлімдемеде осылай делінген.

Ресейлік акционер өкілінің мәлімдемесінде «Кропоткинская» мұнай айдау станциясына жасалған шабуыл зардаптарын жоюға екі айға жуық уақыт кететіні айтылған.

«КҚК мамандарының пікірінше, осы соққының зардаптарын жоюға 1,5 айдан 2 айға дейін уақыт кетеді. Соған байланысты Қазақстаннан мұнай айдау көрсеткіші шамамен 30 пайызға қысқаруы мүмкін», – деп мәлімдеді «Транснефть».

2024 жылы «Кропоткинская» станциясы арқылы 63 млн тоннадан аса мұнай айдалса, шикізаттың шамамен 90%-ы Қазақстан аумағынан ағып барған.

«Транснефть» мәліметінен жеті бірдей әскери дрон шабуылынан нысанның нақтай қай жері зақымданғаны мәлім болды.

Алматыда ғалымдар, спортшылар мен қоғам белсенділері Жетісу облысындағы Көксу өзенінің бойында салынатын су электр стансаларының ықтималды қаупіне арналған баспасөз мәслихатын өткізді. Айтуларынша, СЭС жобасын ала алмай отырғандықтан, құрылыстың нақты зардабын анықтау қиынға соғып отыр.

Мән-жайы

Белсенді топ Кербұлақ ауданындағы Көксу өзенінде жалпы қуаты 150 МВт болатын жеті су электр станциясының каскадын салу жоспарланып отырғанын атап өтті. Қазіргі уақытта қуаты 42 МВт болатын Рудненский ГЭС-1 және ГЭС-2 құрылысы басталып кетті. Қуаттылығы 7 МВт Жоғарғы-Талапты су электр станциясының құрылысы аяқталуға жақын.

Ғалымдардың қаупі

Ғалымдар құрылыс Орхус конвенциясының 4 және 6-баптары мен ҚР Экологиялық кодексінің 13, 14, 17-баптарын бұзып...

Владимир Путин және Владимир Зеленский кездесуі мүмкін. Кремль Путиннің Зеленскиймен келіссөз жүргізуге дайын екенін хабарлады. Алайда оның «заңдылығына байланысты құқықтық аспектілерді» ескеру қажет.

Песков не деді?

Коммерсантътың жазуына қарағанда, бұл туралы Ресей президентінің баспасөз хатшысы Дмитрий Песков мәлімдеген. Ол Путиннің бұрын жасаған мәлімдемелеріне назар аударды.

«Путиннің өзі бірнеше рет қажеттілік туындаса, Зеленскиймен келіссөз жүргізуге дайын екенін айтты. Алайда келісімдердің құқықтық бекітілуі үлкен талқылауды қажет етеді. Өйткені Зеленскийдің заңдылығы күмән тудырады», – деді Кремль өкілі журналистерге.

Айта кететін жайт, бұған дейін Владимир Путин Украина президентінің «заңсыз» мәртебесіне байланысты оның бейбітшілік келісіміне қол қою құқығы жо...

Каспий құбыр консорциумы (КҚК) Теңіз – Новороссийск бағытымен мұнай тасымалдап жатқанын хабарлады.

«Қазіргі таңда жүк жолдаушылардан мұнай қабылдау техникалық мүмкіндігінше нақтыланып жасалған жоспарға сай жұмыс істеп жатыр», – деп таратты КҚК баспасөз қызметі.

Консорциум мәліметінше, кәсіпорын басшылығы «Кропоткинская» мұнай айдау станциясы аумағын аралап шықты. Тексеру барысында шабуылдан нақты қанша зардап келгенін, станцияны қалпына келтіруге қанша уақыт кететінін анықтау тапсырылды.

КҚК бас директоры Николай Горбань шұғыл жөндеу жұмыстары бойынша жиналыс өткізді. Бұған қоса, қауіпсіздікті күшейту тапсырылды.

Естеріңізге сала кетейік, 17 ақпанда КҚК мұнай тасымалдау жүйесі нысаны – «Кропоткинская» мұнай айдау станциясы жеті бірдей әскери дрон...

Қазақстан мұсылмандары діни басқармасының (ҚМДБ) президиумы 2025 жылғы пітір садақа мөлшерін 655 теңге деп бекітті. Бұл сома екі келі ұнның орташа бағасына негізделген.

2025 жылы Ораза қашан басталады?

Бұған дейін, ҚМДБ 2025 жылға діни мерекелер кестесін жариялаған еді.

Пітір садақа дегеніміз не?

Пітір садақа – Рамазан айында әрбір мұсылманның беруі тиіс міндетті садақа. Бұл садақа жан басына есептеледі және отбасының әр мүшесі үшін берілуі тиіс.

Күннің күрт жылынып кетуінен Алматы тауларында көшкін жүру қаупі бар. Төтенше жағдайлар министрлігінің мамандары қауіптің алдын алу үшін арнайы шаралар жүргізді.

«Температураның күрт өзгеруі, жылымық және жел салдарынан Алматы тауларында қар көшкіні қаупі туындады. Осыған орай ТЖМ мамандары қар көшкінінің алдын алу жұмыстарын жүргізді», – деп хабарлайды министрліктің баспасөз қызметі.

Атап айтқанда, құтқарушылар мен «Қазселденқорғау» қызметкерлері бірлесіп, адам көп жүретін аймақ – “Шымбұлақ» тау шаңғы курортында 3200 метр биіктікте профилактикалық қар түсіру жұмысын жүргізген. Жүргізілген жұмыстар барысында 3500 текше метр қар түсірілген.

Алматы тауларындағы қауіпке байланысты құтқарушылар қала тұрғындарына ескерту жасады. ТЖМ қар...

Air Astana buyback бағдарламасының бірінші кезеңі аясында 4,6 млн акциясын кері сатып алды. Әуе компаниясы акцияларын 8,2 млн долларға сатып алған.

Buyback бағдарламасының бірінші кезеңі 2024 жылдың сәуір айында басталған болатын.

Компанияның баспасөз қызметінің хабарлауынша, акцияларын қызметкерлерді ынталандыру бағдарламаларын қолдау мақсатында сатып алған.

« 2025 жылғы 17 ақпаннан қызметкерлерге акциялар беру басталды», – деп хабарлады компания.

Алайда компания инсайдерлеріне 2024 жылғы қаржылық есеп жарияланғанға дейін акциялармен қандай да бір мәміле жасауға тыйым салынған. Жылдық есеп 2025 жылғы 14 наурызда жарияланады деп жоспарланып отыр.

2024 жылғы 30 сәуірде Air Astana қызметкерлерді марапаттау бағдарламасы аясында...

Tatler Kazakhstan басылымының бас редакторының міндетін атқарушы болып Анара Кукиева тағайындалды.

Tatler Kazakhstan командасына басылым іске қосылған сәтте қосылып, өзін дарынды және жігерлі маман ретінде көрсетті. Әлеуметтік редактор қызметінде жоғары қоғам хроникасын жүргізуге, эксклюзивті сұхбаттар ұйымдастыруға, сондай-ақ сән, мәдениет және бизнес әлемінің жетекші тұлғаларымен байланыс орнатуға жетекшілік етті.

«Tatler-ді басқару – мен үшін үлкен сынақ. Әріптестерімнің маған сенім білдіргеніне ризамын. Біз ерекше, жарқын әрі әсем дүние жасай алатынымызға сенемін», – деді Анара Кукиева.

Медиа саласындағы тәжірибесі

Анара Кукиевa Алматыда медициналық білім алып, стоматолог мамандығын меңгерген. Алайда, 2011 жылдан бастап медиа саласында табысты...

Qazaq Oil, Helios және Sinooil жанармай құю станцияларында бензин бағасы көтерілді. АИ-92 маркалы бензин 2 теңгеге, ал АИ-95 – 4 теңгеге қымбаттады. Бұл жанармай нарығын ырықтандыру туралы Энергетика министрлігінің мәлімдемесінен кейінгі алғашы өсім.

16 ақпан кешінен бастап Алматы, Алматы облысы және Астанада жанармай құю станциялары бағаны көтере бастады.

Мәселен Helios жанармай құю станциясында АИ-92 бензині 207 теңгеден сатылса, дизель отынының бағасы 275 теңгені құрайды. Сонымен қатар Sinooil жанармай құю станциясында да баға 2 теңгеге көтерілді.

Сарапшылар бағаның өсуін жанармай нарығының еркін айналымға шығуымен байланыстырып отыр. Энергетика министрі Алмасадам Сәтқалиев бұған дейін бағаның 5 теңгеге көтерілуі мүмкін екенін...

Сауд Арабия астанасында АҚШ пен Ресей арасындағы келіссөздер басталды. Делегациялар Украинадағы соғысты тоқтату және АҚШ-Ресей қарым-қатынасын қалпына келтіру мәселелерін талқылайды. Бұл Мәскеу мен Вашингтон арасындағы соңғы жылдардағы, соның ішінде Украинадағы әскери операция басталғалы бері өткен алғашқы ауқымды келіссөз болмақ. Kursiv.Media Эр-Риядтағы онлайн-трансляциясын назарда ұстайды.

 12. 29. РФ СІМ елдің делегациясы Эр-Риядта АҚШ өкілдерімен келіссөздерге келгенін хабарлады. Кездесу Альбастин кешеніндегі Дирия корольдік сарайларының бірінде өтеді.

АҚШ тарапынан келіссөздерге мемлекеттік хатшы Марк Рубио, Трамптың ұлттық қауіпсіздік жөніндегі кеңесшісі Майк Уолц және арнайы өкіл Стивен Уиткофф қатысуда. Ресей делегациясын Сыртқы істер министрі Сергей Лавров, Путиннің көмекшісі Юрий Ушаков және Тікелей инвестициялар қорының директоры Кирилл Дмитриев бастап...

«Қазақмыс» компаниясына тиесілі Жомарт кенішінде тау массасы құлап, 7 кенші қаза тапты. Бұл апат компания кенішіндегі алғашқы қайғылы оқиға емес.  «Қазақмыс» компаниясына қарасты кәсіпорындарда соңғы жылдары қайғылы оқиғалар көп тіркелген. KursivMedia редакциясы «Қазақмыста» болған апаттар мен жазатайым оқиғалар туралы жазып шықты.

Жыл басынан бергі екінші апат

Жыл бастала сала «Қазақмыста» қайғылы оқиға тіркелді. Нақтырақ айтқанда, 21 қаңтар күні Жезқазғандағы «Анненск» шахтасында жазатайым оқиға болып, 1985 жылы туған 5-разрядты ұнтақтаушы қаза тапты.

Араға 28 күн салып, «Жомарт» кенішінде төтенше жағдай болды. Апаттан жеті бірдей кенші қаза тапты. Тоқаев үкіметке апат себебін тексеріп, кеншілердің отбасына көмек...

Қазақстанның бірінші ракеткасы Елена Рыбакина Дубайда өтіп жатқан WTA 1000 санатындағы турнирдегі алғашқы матчында жеңіске жетті.

Бұл ойында қарсыласы Жапониялық Моюка Утидзима болды. Утидзима бұл кездесуге дейін турнирде үш матч өткізіп, іріктеу кезеңінде Нидерланд өкілі Аранча Рус (93-орын) пен ресейлік Анастасия Захарованы (135-орын) жеңіп, негізгі кезеңнің бірінші айналымында Латвияның үздік теннисшісі Елена Остапенконға қарсы ойында (26-орын) сенсациялық жеңіске жетті.

Дубай турнирінің жүлде қоры

2024 жылғы Дубайдағы WTA 1000 турнирінің жалпы жүлде қоры – 3 664 963 доллар. Чемпион атанған теннисші 597 000 доллар мен 1000 рейтингтік ұпайға ие болады.

Еске сала кетейік, бұған дейін Рыбакинаға қорлық көрсеткен...

Кеше бірқатар лауазымды тұлғалар жаңа қызметке тағайындалды. Президенттің баспасөз хатшысы Берік Уәли Абай облысының әкімі болды.

Оның орнына Руслан Желдібай барды. Нұрымбет Сақтағанов Шығыс Қазақстан облысын тізгініне алды. Бұл орынтақта отырған Ермек Көшербаев мұның алдында Премьер-Министрдің орынбасары болды. Ал Тамара Дүйсенова – Президент көмекшісі. Қазақстандық саясаттанушылар Kursiv.Mediaға ауыс-түйіс түйіс туралы пікір білдірді.

Берік Уәли кімге арқа сүйейді?

Саясаттанушы Андрей Чеботаревтың пікірінше, Президент Тоқаев әлі де сенімінен шыққан тұлғаларға бәс тігіп отыр. Бұлардың ішінде Берік Уәлидің болуының сыры да бар.

«Берік Уәлиге қатысты айтарым, оны сыннан өткізіп, төселтіп жатыр. Яғни кәсіби тұрғыдан өсу...

Елдегі тағы екі жол ақылы болады. Нақтырақ айтсақ, 22 ақпаннан бастап Ресейге баратын екі жол учаскесінде автобустар мен жүк көліктері үшін төлем алынбақ.

«ҚазАвтоЖол» мәліметінше, «Қостанай – РФ шекарасы (Троицке) және «Ақтөбе – РФ шекарасы (Орынборға) автожолдарының учаскелері ақылы болады.

«Қостанай – РФ шекарасы (Троицке)» автожолының 539-376 шақырым аралығындағы учаскесі (М-36). Жүргізушілерге «РФ шекарасы (Екатеринбургке) – Алматы» республикалық маңызы бар автомобиль жолы және «Қостанай – Рудный – Айет – РФ шекарасы» аудандық маңызы бар автомобиль жолдары арқылы баламалы жол ұсынылады«,– делінген хабарламада.

Ақылы учаскенің ұзындығы 163 шақырымды құрайды. ІІ және ІІІ техникалық санаттан тұрады.

«Банк ЦентрКредит» АҚ (БЦК) Қаржы нарығын реттеу және дамыту агенттігіне облигацияларын тіркеді. Қаржы ұйымы құнды қағаздарын шығарып, қор нарығынан 50 млн доллар тартпақшы.

БЦК жариялаған құжатқа сүйенсек, жалпы 5 000 акция шығармақ. Бір бағалы қағаздың номиналды құны 10 мың доллар деп бағаланып отыр.

Облигация бойынша міндеттемелер бір жылға жетпейтін уақытта, яғни, 270 күн ішінде өтеледі деп жазылған. Бірақ құнды қағаздар қай уақыттан бастап Қазақстан қор биржасында саудаланатыны әзірге белгісіз. Және қаржыны қандай мақсатта пайдаланатыны да хабарланбады.

Банк ЦентрКредит – қазақстандағы ең ірі екінші деңгейлі банктердің бірі. 2024 жылдың 11 айының қорытындысы бойынша, коммерциялық банктер 2,23 трлн теңге таза пайда...

Ақтау порты акваториясында теңіз түбін тереңдетуге республикалық бюджеттен 42,1 млрд теңге бөлінбек. Оның 20,6 млрд теңгесі биыл жұмсалады. Бұл туралы премьер-министр Олжас Бектеновтің депутаттық сауалға берген жауабында жазылған.

«Ақтау халықаралық теңіз сауда порты» ұлттық компаниясы» акционерлік қоғамы жобалау-сметалық құжаттаманы әзірледі және 2024 жылғы желтоқсанда мемлекеттік сараптаманың оң қорытындысын алды. Аталған қорытындыға сәйкес жұмыстардың жалпы құны 42,1 млрд теңгені құрайды, оның 1-кезегіне (2025 ж.) – 20,6 млрд теңге», – делінген жауапта.

Жауапта бұл мәселе Үкіметтің бақылауында екені жазылған.

Депутаттар сауалы

Сенат депутатары Сүйіндік Алдашев пен Бекбол Орныбасаров Ақтау портының түбін кеңейту...

«Рэкетир 3» фильмі кинотеатрларға шыққан алғашқы аптада-ақ 657 955 766 теңге жинап, қазақстандық прокатта көш бастады.

«Рэкетир 3» – 657 955 766 теңге

Ақан Сатаевтың дебюттік фильмі жалғасын тапты. Үшінші бөлімде ұзақ жылдар түрмеде жазасын өтеген Саян бостандыққа шығады. Бірақ өткен өмірі маза бермейді. Бостандыққа шыққанда Жанның ұлы – Абылай күтіп алады. Абылай әкесінің өлімі үшін кек алғысы келеді.

«Капитан Америка: Жаңа әлем» – 332 691 021 теңге

АҚШ-тың жаңа президенті Таддеус Росс Капитан Америка Сэм Уилсонды елдің ресми қорғаушысы етіп тағайындауға шешім қабылдайды. Бірақ араларында келіспеушіліктер болады. Президентке қастандық жасалып, Сэм президент пен елд...

«Қазақмыс» компаниясына тиесілі Ұлытау облысындағы «Жомарт» кенішінде қайтыс болған жеті кеншінің аты-жөні жарияланды.

Қаза болған кеншілер тізімі:

Апат туралы

Айта кетейік, Ұлытау облысы Жаңаарқа ауданында орналасқан «Жомарт» кенішінде 17 ақпан күн...

Атом энергетикасына сұраныс күрт артып, Батыстағы энергетикалық топтар реакторларына қажетті уран тапшылығын көре бастады. Бұл туралы Financial Times жазды.

Қытай мен Ресей уранға таласта Батыс елдерін ығыстырып шығарды

Тұрмыстағы электр құрылғыларынан бастап мәліметтерді зерделеу орталықтарына дейін қуат сұрайды. Соған байланысты әлемде ядролық энергетикаға сұраныс қарқынды өсіп келеді.

Ядролық реакторларға қажетті металды әлем нарығына жеткізетін ең ірі өндіруші – Қазақстан. Қазақ уранының Ресей мен Қытайға көбірек сатылуы Батыста дефицит туғызды, деп жазды FT.

«Ресейлік және қытайлық ойыншылар Орталық Азия және Африкадағы ресурстардан оңайлықпен айрылғысы келмей, өте агрессивті бәсекеге толы жағдай қалыптастырды», – дейді Strategic...