Жаңалықтар

Қазақстан банк секторының ел экономикасына берген кредиті соңғы айда 1% өскен. Мамырдың басында банк секторының берген несиесі 30,8 трлн теңгеге тең болса, 1 маусымда ол 31,1 трлн теңгеге жеткен. Ұлттық банк статистикасынан халықтың тұтынушылық несиесі 5 айда 12,3% өскенін байқауға болады.

Банк секторына екінші деңгейлі банктер мен «Қазақстан Даму Банкі» АҚ жатқызылады. Соның 13,2 трлн теңгесі бизнеске берілген несие болса, 18 трлн теңгеге жуығы халықтың алған кредиті.

Осы 18 трлн теңгенің 11,3 трлн теңгесі – халық мойнындағы тұтынушылық несие. Бұл кредит көлемі 1 айдың ішінде 1,7% пайыз өскен. Жыл басынан бергі 5 айда 10 трлн теңгеден...

ЕАЭО аясында қолданылатын бірыңғай санитарлық нормаларға ет өнімдеріне қатысты жаңа талап енгізілді.

«25 маусымда Еуразиялық экономикалық комиссия алқасы жануарлардан алынатын тағам өнімдеріне антигельминтикалық ветеринариялық препараттардың рұқсат етілген шекті деңгейін енгізуді көздейтін Бірыңғай санитарлық талаптарға өзгерістер енгізді», – деп хабарлады ЕЭК баспасөз қызметі.

Препараттардың рұқсат етілген шекті деңгейін белгілеу қажет екені олардың Еуразиялық экономикалық одақ мемлекеттерінде мал өсіру кезінде қолданылатындығымен түсіндіріледі. Бұл ретте ЕАЭО актілерінде азық-түлік өнімдеріндегі олардың нақты рұқсат етілген деңгейі көрсетілмеген.

ЕЭК бұл шешім еттен жасалатын қауіпсіз азық-түлік өнімдерін өндіруді қамтамасыз ететінін хабарлады.

Бұған дейін Еуразиялық экономикалық комиссия кеңесі кедендік-тариф мәселелерін және...

2025 жылға қарай Семей ядролық полигонынан зардап шеккен азаматтар қайтадан әлеуметтік және медициналық көмекті алуы мүмкін. Алайда ол организміндегі радиациялық дозасына қарай беріледі. Бұл жайында Премьер-министрдің орынбасары Тамара Дүйсенова мәлім етті.

Мәжілістің жалпы отырысында депутат Нұртай Сабильянов Семей полигоны салдарынан зардап шеккен азаматтардың мәселесін көтерді. Депутат Премьер-министрдің орынбасары Тамара Дүйсеновадан әлеуметтік қорғау шаралары нақты қашан оң шешім табатыны туралы сұрады.    

«Жақында Парламенттің бірлескен отырысында Конституциялық соттың төрағасы Эльвира Азимова Семей ядролық полигонынан зардап шеккен азаматтарды әлеуметтік қорғау шараларын қабылдау қажет екенін атап өтті. Ұсыныс енгізді. Бұл туралы депутаттық сауал да жолдағанбыз. Үкімет депутаттық сауал...

Жыл басынан бері жұмыс іздеу сайттарына 17 жасқа дейінгі 80 мыңға жуық жасөспірім түйіндеме жолдаған. Оның ішінде Алматы тұрғындары ең белсенді. Мегаполисте еліміздегі барлық жасөспірім түйіндемелерінің 36%-ы шоғырланған. Алғашқы жұмыс орындарында жас қазақстандықтар 90 мың теңгеден 150 мың теңгеге дейін табыс тапқысы келеді.

Түйіндеме саны бойынша екінші орында Астана қаласы тұр. Мұнда жасөспірімдер жалпы үміткерлердің 20%-ын құрады. Үшінші орында 7,5%-бен Шымкент. Төртінші орында 6%-бен Қарағанды. Қазақстанның басқа қалаларында бұл көрсеткіш 5%-ға да жетпейді.

«Жұмыс іздеп жүрген жасөспірімдер белгілі бір сома жалақы алғысы келеді. Орташа алғанда 90-150 мың теңге аралығында табыс табуды көздейді. Бұл жастардың қаржылық тәуелсіздікке...

Астана сотында бұрынғы ұлттық экономика министрі Қуандық Бишімбаев пен оның туысы Бақытжан Байжановқа шыққан үкім апелляциялық сатыда қаралып жатыр. Сот алқасының қатысуымен басталған сот отырысында бірінші болып Бишімбаевтың адвокаты Ерлан Ғазымжанов сөйледі.

Адвокат бірінші инстанцияда 20 бұзушылық болғанын айтты. Ол экс-министрге шыққан үкімді өзгертуді сұрады. Сондай-ақ Бишімбаевқа «қинау» бабы бойынша шыққан үкімнің күшін жою қажет деп санайды.

«Бишімбаевтың адвокаты ретінде шыққан үкімге келіспеймін. Үкімді заңсыз деп танып, Қылмыстық кодекстің 99-бабы «адам өлтіру» бабын Қылмыстық кодекстің 106-бабына («денсаулыққа қасақана ауыр зиян келтiру кісі өліміне әкелген жағдай») ауыстыру қажет деп санаймын. Тағылған айыптың өзгеруіне байланысты жаза мерзімін азайтып...

Айлыққа бір апта қалғанда аяқ-асты ақша керек болып қалды делік. Айдың аяғында таныстарда да ақша таусылса, көпшілік микроқаржы ұйымдарына жүгінеді. Оңай бергенімен, қайтарарда пайызы көп болса да, осы қызметті пайдаланатындар аз емес. Микрокредиттің банк кредитінен айырмашылығы неде? Мұндай ұйымдардың қызметін алғанның артықшылығы мен кемшілігі қандай? Осы туралы айтамыз.

Барлығы да пайызбен қарызға ақша алу десек те, банктердегі кредит пен микрокредиттің айырмашылығы үлкен. Әдеттегі кредитті екінші деңгейлі банктер береді. Ал микрозайм, микрокредитті тиісті лицензиясы бар заңды тұлғалар рәсімдейді. Банк — ірі қаржы ұйымы. Ол жалпы алғанда «ақшамен» жұмыс істейді. Банкке сіздің қайда істейтініңіз, кредит тарихыңыз, қанша алатыныңыз, кепіл болатын адамдар...

Қазақстанның курорттық аймақтары 2024 жылдың қаңтар-наурыз айларында 766,6 мың адамға қызмет көрсеткен. Ұлттық статистика бюросының мәліметінше, 2023 жылдың сәйкес кезеңімен салыстырғанда бұл көрсеткіш 63,1 мың адамға артық.

Осы кезеңдегі ең танымал курорттық аймақ –  Алматы тау кластері болған. Үш айда оған 551,9 мың адам келген. Екінші орын Щучье-Бурабай курорттық аймағына тиесілі. Бұл аймақта 69,1 мың адам демалған.

Ал ең тамал курорттардың үштігін  Маңғыстау курорттық аймағы түйіндейді. І тоқсанда бұл аймақтағы қонақүйлерге 57,5 мың келуші тоқтаған.

Үздік бестікке сонымен қатар екі танымал курорттық аймақ – Түркістан туристік аймағы (26,1 мың адам) және Алтай курорттық аймағы (20,7 мың адам) енді.

Nvidia акциялары үш күндік құлдыраудан кейін күрт қымбаттады. Berkshire Hathaway, Уоррен Баффеттің компаниясы, BYD акцияларын дереу сатып жатыр. ФРЖ өкілі Мишель Боумен биыл мөлшерлемелер төмендетпейді деп отыр. Осы және басқа тақырыптар туралы 25 маусымдағы әлемдік БАҚ шолуынан оқыңыз.

АҚШ экономикасының даму перспективасының нашарлауынан тұтынушылардың сенімі де азайды

Bloomberg-тің хабарлауынша, маусым айында АҚШ-тағы тұтынушылар сенімінің деңгейі төмендеді. Бизнес пен тұтынушылардың көңіл күйін аңғартатын көрсеткіш − Conference Board индексі мамырдағы 101,3 деңгейінен 100,4-ке түсті.

Сауалнама кезінде елде бизнес жүргізу жағдайы, еңбек нарығы мен табысқа қатысты бағалаулардың нашарлағаны анықталды. Тұтынушылардың 12,5%-ы ғана алдағы алты айда бизнес жүргізу жағдайы жақсарады деп...

Қырғызстан президенті Садыр Жапаров немере қарындасы Ләззат Нұрғожоеваға жігіті сән-салтанатпен тұрмысқа шығуға ұсыныс білдіргеннен кейін, халықтан кешірім сұрады. Ол қарындасы бен күйеу жігіт қырғыз халқының сынынан қорытынды шығарады деп үміттенеді. Бұл туралы «Кабар» агенттігі хабарлайды.

Маусымның 24-і күні кешке президенттің немере қарындасы, 23 жастағы Ләззат Нұрғожоеваға болашақ күйеуі тұрмысқа шығуға ұсыныс жасаған. Ол Instagram парақшасында мерекелік сәттің фото-видеоларын жариялады.

Жергілікті БАҚ күйеу жігіт ұсынысын Бішкек маңындағы Оруу-Сай шатқалында жасағанын жазады. Қос ғашық бұл шатқалға Қырғызстанның Төтенше жағдайлар министрлігіне тиесілі тікұшақпен жеткен. Журналистер тікұшақты жалға алуға болатынын атап өтеді.

Алайда президент қарындасына осындай сән-салтанатпен ұсыныс жасалғаны қырғыздардың сынына...

2024 жылдың басынан бері ҰҚК есірткінің заңсыз айналымына қарсы 96 операция жүргізген. Нәтижесінде 40-тан аса есірткі жеткізу арнасы жойылған. Соның ішінде 24-і – халықаралық, 17-сі аймақтық есірткі жеткізу арнасы. Сондай-ақ 16 жасырын есірткі зертханасы жойылды.

«1987 жылы 26 маусымда Біріккен Ұлттар Ұйымы халықаралық нашақорлыққа және есірткінің заңсыз айналымына қарсы күрес күні деп жариялады. Ұлттық қауіпсіздік комитеті басқа мемлекеттік органдармен қатар осы қатерлерге қарсы іс-қимылға белсенді қатысады. 2024 жылдың басынан бері ҰҚК есірткінің заңсыз айналымына қарсы іс-қимыл бойынша 96 операция, оның ішінде 23-і шет мемлекеттердің құзыретті органдарымен жүргізді», – делінген ҰҚК хабарламасында.

1,3 тоннадан...

Батыс Қазақстан облысындағы электр желілерін қалпына келтіруге Үкімет резервінен 1,1 млрд теңге бөлінді. Бұл туралы Премьер-министрдің баспасөз қызметі хабарлайды.

Қаражат табиғи сипаттағы төтенше жағдай салдарын жою шеңберінде өңірлік бюджетке аударылады. БҚО әкімдігі Энергетика министрлігіне 1 желтоқсанға дейін қаражаттың мақсатты пайдаланылғаны жөнінде есеп беруге тиіс.

» ҚР Үкіметінің қаулысымен Батыс Қазақстан облысындағы алапат су тасқынынан кейін әуедегі электр желілерін қалпына келтіру үшін төтенше резервінен 1,1 млрд теңгеден астам қаражат бөлінді», – деп жазылған хабарламада.

Қалпына келтіру жұмыстары:

Microsoft корпорациясына Еуроодақтың монополияға қарсы заңын бұзды деген айып тағылды. Оған себеп – Teams платформасы.

The Wall Street Journal басылымының жазуынша, ЕО айыбы Teams платформасын Microsoft 365 бағдарламалар жиынтығымен біріктіруге қатысты. Сонымен қатар компанияның баға саясаты да Eурокомиссия көңілінен шықпай отыр.

Microsoft корпорациясының ұстанып отырған баға саясаты пайдаланушылардың басқа қызметтерді таңдауын қиындатады деп тұжырымдайды.

Microsoft Teams корпоративтік платформасы чат, жиналыс, жазба және тіркемелерді біріктіреді. Платформа коронавирус пандемиясы кезінде қашықтан оқыту мен жұмыс форматына көшкенде танымал болды.

Teams Slack платформасына бәсекелес ретінде әзірленген. ЕО Slack платформасынан шағым түскен соң, Teams платформасы бойынша Microsoft-қа қатысты ресми тергеуді бастады.

Halyk Bank  басқарма төрағасы Үміт Шаяхметова мен Forbes тізіміндегі қазақстандық кәсіпкер Данияр Әбілғазин Persephoni I яхтасында болған болуы мүмкін.

Жергілікті биліктің хабарлауынша,  туристер отшашуынан Грекияның Гидра аралында өрт тұтанған. Кемедегі жолаушылардың тізімін OCCRP журналистері қолға түсірді. Шаяхметова мен Әбілғазиннің өкілдері «Курсивке» бұл ақпарат бойынша түсініктеме берген жоқ.

Журналистердің жазуынша, ұшақта Үміт Шаяхметованың күйеуі мен қызы, Данияр Әбілғазиннің әйелі және тағы бірнеше адам болған. Оқиға болған күні ертеңіне Данияр Әбілғазиннің ұшағы Афинадан Алматыға ұшып кетті.

Өткен демалыс күндері грек ақпарат құралдары бір топ қазақстандық турист Гидра аралының жағалауында яхтадан отшашуды атқылаған кезде абайсызда орманды өртегенін хабарлады. Оның ауданы 300 мың шаршы...

Epetition.kz сайтында жарияланған алғашқы петиция бойынша қойылған талапты жұмыс тобы мақұлдады. Мемлекеттік, әскери қызметшілерге, құқық қорғау және арнайы органдардың қызметкерлеріне құмар ойындарға қатысуға тыйым салу және бәс тігу мәселесі қаралды. Бұл жөнінде Туризм және спорт министрлігі хабарлады.

Петицияны талқылауға жұмыс тобының мүшелері, қоғам белсенділері, ойын бизнесі, лотерея қызметі саласындағы мүдделі мемлекеттік органдар мен қоғамдық бірлестіктердің өкілдері, петиция авторы – «Әділдік жолы» РҚБ басшысы Дидар Смағұлов қатысты.

Отырыс соңында шешім жобасын қатысушылардың басым бөлігі қолдап мақұлдады.

«Айта кету керек, бұл – Мемлекет басшысының тапсырмасы бойынша іске қосылған онлайн-петициялар институты аясындағы алғашқы мақұлданған петиция», – деп хабарлады...

2024 жылдың басынан Солтүстік Арал теңізіне 1,1 млрд текше метр су келді. Су ресурстары және ирригация министрлігінің ресми өкілі Мөлдір Әбдуалиеваның айтуынша, Солтүстік Аралдағы су көлемі 21,4 млрд текше метрге жетті.

Орта Азия елдері – Қазақстан, Қырғызстан, Тәжікстан, Түрікменстан және Өзбекстан трансшекаралық өзендер мәселесін жиі талқылайды.

Мемлекетаралық су шаруашылығы комиссиясының 86-шы отырысында тараптар суару маусымында Солтүстік Аралға секундына кемінде 30 текше метр су құямыз деп келісті. Оған қоса 997 млн текше метр су жіберуге уағдаласты.

Қазіргі кезде теңізге секундына 50 текше метр су келіп жатыр. Бір жыл бұрын ағын секундына 6 текше метр болатын.

Осыған дейін Солтүстік Аралды оңтүстіктен бөліп тұрған...

Қазақстандық қор биржасы (KASE) Мәскеу биржасынан (MOEX) 13,1% өз акцияларын сатып алуды сұраған. Бұған АҚШ-тың Мәскеу биржасына санкция салуы себеп болған. Бұл туралы ресейлік Frank Media басылымы жазды.

«Мәскеу биржасы қазақстандық қор биржасындағы үлесін сатуға келісуі мүмкін. Бұрын KASE акцияларына иелік ету стратегиялық мақсатқа ие болды. Енді қазақстандық биржа үшін технологияларды америкалық Nasdaq ұсына алады. KASE үлесі корей биржасында қызықтырады», – деп жазады басылым.

KASE баспасөз қызметі «Курсивке» берген жауабында жағдайды зерттеп жатқанын атап өтіп, ақпаратты растамады, бірақ жоққа да шығармады. Қандай да бір деректер пайда болған жағдайда хабарлауға уәде берді.

1 маусымдағы жағдай...

Қазақстан Ұлттық банкі алаяқтық дерегі жиілеп кеткенін ескертіп, тұрғындарды сақ болуға шақырды.

Бірінші кезеңде өзін Ұлттық банктің немесе басқа да мемлекеттік және құқық қорғау органдарының қызметкері ретінде таныстырып, жалған құжат жібереді. Сөйтіп банктік аударымдарға арналған деректеме ұсынып, азаматтардан барынша ақша өндіріп алуға тырысады.

Алаяқтар қаражатты иемденіп алған соң, алаяқтық схеманың келесі кезеңіне көшеді. Бұл жолы өздерін заңгер ретінде таныстырып, аңғал азаматтармен қайта байланыс орнатады. Өзі секілді зардап шеккен басқа да адамдардың атынан ұжымдық талап-арызбен әрекет ететін сыңай танытып, алаяқтар иемденіп кеткен қаражатты қайтаруға заңгерлік көмек ұсынады. Осылайша, қаскөйлер ақшаларды қайтару үшін «заңгерлік қызметке» ақы төлеуді сұрайды.

Ақшалай транзакция орындалған...

Amazon түрлі сұрақтарға жауап беретін, ақпарат көздеріне сілтейтін, сондай-ақ суреттер жасап, «ақылды үйді» басқара алатын жасанды интеллект (ЖИ) чат-ботын әзірлеп бітуге жақын. Бұл чат-ботты Alexa атты дауыстық көмекшінің жаңартылған нұсқасымен бірге күзде таныстыруы мүмкін деп жазады Business Insider.

Толығырақ

Business Insider басылымы жобамен таныс дереккөздерге және қолда бар қызметтік құжатқа сілтеме жасап, қыркүйек айында Amazon компаниясы пайдаланушыларға жаңа чат-бот (оның компания ішіндегі жасырын атауы − Metis) ұсынуы мүмкін деп хабарлады.

Жаңа сервисті, өзге ЖИ көмекшілерін қолданғандай, веб-браузерден ашып қолдануға болады. Metis Amazon-ның Olympus атты ішкі ЖИ моделі негізінде жұмыс істейді, Olympus дегеніміз – жалпыға қолжетімді Titan моделін...

Елдің бірыңғай уақыт белдеуіне көшуіне байланысты жұмыс берушілер қызметкерлердің жұмыс кестесін қайта қарауы мүмкін. Бұл туралы Үкімет кулуарында Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрі Светлана Жақыпова айтты. 

Министрдің айтуынша, өзгерісті ескере отырып, жұмыс күнінің басталуын бір сағатқа алға жылжытуға болады.

«Осы мәселеге қатысты көптеген хат алып, жауап береміз. Жұмыс беруші мен қызметкер арасында келісімшарт бар, жұмыс кестесін екі тарап бірге жасайды. Сондықтан қараңғыда жұмыс істемеу үшін жұмыс берушімен келісіп, жұмыс кестесін қайта қарауға болады. Шын мәнінде, бұл күрделі мәселе емес», — деді Жақыпова.

Ведомство басшысы министрліктің жеке және бюджеттік ұйымдар үшін жұмыс кестелері бойынша ұсыныстар...

Еуразиялық даму банкі (ЕАДБ) Қазақстан экономикасының биылғы жәй-күйіне тұшымды шолу жасаған зерттеуін жариялады. Онда елдің экономикалық өсімі 5 пайыз деңгейінде болжанады. Банк сарапшыларының айтуынша, Үкіметтің инвестиция тарту бойынша атқарып жатқан шаралары экономикалық дамудағы анықтаушы фактор болмақ. Ал инфляция 2026 жылдың соңына қарай біршама баяулап, мақсатты дәлізге жақындай түседі деп күтіледі.

2024 жылдың бірінші тоқсанының қорытындысы бойынша жалпы ішкі өнім (ЖІӨ) 3,7 пайызға өсті. Өсімге құрылыс секторы (2,6 пайыздық тармақ) айтарлықтай үлес қосқан. Сарапшылар құрылыс жұмыстарының артуы Астана қаласы мен Жетісу облысында байқалғанын айтады. Қызмет көрсету секторы экономика драйвері санатында қалған. Бірақ оның ЖІӨ-ге қосқан үлесі 1,6 пайыздық тармаққа дейін...

Үкімет кулуарында Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрі Светлана Жақыпова сарапшылар Бірыңғай жинақтаушы зейнетақы қорынан (БЖЗҚ) қаражатты мерзімінен бұрын алуға тыйым салуды ұсынғанын айтты. Өз кезегінде министрлік бұл ұсынысты қолдап отыр.

«Атап айтқанда, «Қазақстан халқына» Басқарма төрағасы Болат Жәмішев пен [Ұлттық банктің бұрынғы басшысы] Григорий Марченко БЖЗҚ-дан ақша алу тәжірибесін тоқтату туралы ұсыныстар жолдады. Өйткені осы арқылы біз өз активтерімізді азайтамыз. Бүгінгі таңда бізде 60 жастан кейін зейнет жасында жеткілікті төлемсіз қалады. Біз бұл ұсынысты қарастырып жатырмыз және сарапшылардың ұсынысын қолдаймыз», – деді Жақыпова.

Ақпан айының ортасында Өнеркәсіп және құрылыс министрлігінің тұрғын үй жағдайын жақсарту...

Апелляциялық сот алқасы Tengri Bank экс-басшысы Ержан Шайкенов пен оның орынбасарларына қатысты бірінші инстанцияның үкімін өзгеріссіз қалдырды.

Алматы қалалық сотының баспасөз қызметінің ақпаратына сүйенсек, апелляциялық сот Tengri Bank-тің бұрынғы төрағасы Ержан Шайкеновпен қоса, өзге айыпталушыларға қатысты үкімді өзгеріссіз қалдырған.

«Апелляциялық сатыда қаралды. Бірінші сатыдағы сот үкімін өзгеріссіз қалдырды», – деп атап өтті сотта.

Айта кетейік, 2023 жылы Шайкенов банктен 23,5 миллиард теңге ұрлағаны үшін кінәлі деп танылып, 10 жылға бас бостандығынан айырылды. Іс бойынша қамауға алынған өзге айыпталушылар, оның ішінде Шайкеновтің орынбасарлары сегіз жылға бас бостандығынан айырылған.

Сондай-ақ сот алты сотталушыны кінәлі деп тапты...

Қытай азаматы Сан Гуансинге тиесілі «Тарбағатай Мұнай» компаниясы Шығыс Қазақстан облысының Зайсан ауданындағы Сарыбұлақ кен орнында мұнай қабылдау пунктінің құрылысын аяқтауды жоспарлап отыр.

Компания таратқан ақпаратқа сүйенсек, Қарабұлақ ауылынан солтүстік-батысқа қарай 8 шақырым жерде орналасқан жаңа шикізат қабылдау пунктінде алынатын мұнайдың жылдық көлемі 36,5 мың текше метрді құрайды.

Жобаның тек 15%-ы іске асқан

Жобаланған кешен мұнайды қабылдауға, сусыздандыруға, сақтауға және төгуге арналған қондырғыларды қамтитын күрделі құрылым. Мұнай автоцистерналардан сорғылармен көлемі 100 текше метр буферлік цистернаға алынады, онда отын 70С дейін қызады. Содан кейін мұнай қысыммен жұмыс істейтін көлемі 6,3 текше метр үш бағытты сепараторда бөлініп, әрқайсысы резервуар паркіне түсед...

2024-2025 оқу жылына колледжге құжат тапсыру 25 маусымда басталып, 1 шілдеге дейін жалғасады. 1 шілдеден бастап колледждерге қабылдау egov.kz портал арқылы жалғасады.

Колледжге түсу үшін 9-сынып түлектері 25 маусымнан 18 тамызға дейін, ал 11–сынып түлектері 25 маусымнан 20 тамызға дейін өтініш бере алады:

Бакалавр мамандықтарына қабылдау аттестаттың орташа балы негізінде жүргізіледі. Рейтингті міндетті және бейіндік пәндерді бағалаудың орташа конкурстық балы бойынша автоматтандырылған ақпараттық жүйе жүргізеді. 

Педагогикалық, медициналық және шығармашылық мамандықтар бойынша оқуға түсетін түлектер арнайы немесе шығармашылық емтихандар тапсырады. Оқуға...