Жаңалықтар

АҚШ-та қараша айындағы бөлшек сауда деректері сарапшылардың болжамынан асып түсті. Бұл көрсеткіш инфляцияның тұрақтылығын білдіреді әрі пайыздық мөлшерлеменің төмендеу қарқынына әсер етуі мүмкін. Сонымен қатар Dow өнеркәсіптік индексі 1970 жылдан бері алғаш рет тоғыз күн қатарынан төмендеді. 17 желтоқсандағы әлемдік БАҚ шолуынан оқи отырыңыз.

Dow индексі тоғыз күн қатарынан құлдырады

CNBC хабарлауынша, Dow өнеркәсіптік индексі 1970 жылдан бері алғаш рет тоғыз күндік құлдырау кезеңін бастан өткерді. Сейсенбі күні индекс 0,61%-ға төмендеді, ал оған дейінгі сегіз сауда күні де теріс нәтиже көрсетті.

Dow индексінің мұндай сәтсіздігі тарихи максимум 45 000 тармаққа жеткеннен кейінгі күні басталды. Алайда бұл уақытта АҚШ-ты...

Еуропалық комиссия Тик-Ток желісіне қатысты ресми тергеу басталғанын хабарлады. Әлеуметтік желі Румыниядағы сайлау кезінде Цифрлық қызмет туралы заң бұзуы мүмкін деп күдіктенеді. Қазір Еурокомиссия оны анықтау үшін қажетті деректер жинастырып жатыр.

24 қарашада Румынияда президент сайлауы өтті. Бірінші турда күтпеген жерден тәуелсіз қатысушы Джорджеску жеңіске жетті, бірақ оған дейін көпшілікке аса қатты танымал емес еді. Комиссия мүшелерінің пікірінше, Джорджеску контентінің жарнамасы Тик-Ток боттар немесе жалған аккаунттар арқылы тарап кетуі мүмкін. Елдің арнайы қызметі Тик-Ток платформасынан сайлауға  Ресейдің қатысы бар екені жайлы дәлелдер ұсынған соң Конституциялық сот сайлау нәтижесін жоққа шығарды.

Қазір Еурокомиссияны әлеуметтік желідегі ұсыныстар алгортимі мен саяси жарнама...

17 желтоқсанда Ұлытау облысы Сәтбаев қаласындағы «Қазақмыс»  корпорациясының 200-ден астам қызметкері жалақыны көтеруді талап етіп, ереуілге шықты. Олардың талаптарынан кейін, компания 2025 жылдың қаңтарынан бастап жалақыны 8,5% индекстеуге уәде берді.

Мәселеге бірінші болып назар аударған Қазтаг басылымының ақпаратына сүйенсек, 17 желтоқсанда Ұлытау облысындағы «Оңтүстік Қазақстан» кенішінің №65 шахтасының қызметкерлері ереуілге шыққан. Олар алдымен жалақыны 30%, біраз уақыттан кейін 100% көтеруді сұрады. 

Ереуілден кейін корпорация 2025 жылдың қаңтарынан бастап жалақыны елдегі ресми инфляция деңгейіне индекстеуге келісті. Компания есебіне сәйкес, келер жылы қызметкерлер айына орта есеппен 822 мың теңге табыс табады. 

«Жалақыны 8,5% арттырған кезде (2025 жылға арналған...

Honda мен Nissan бірігіп холдинг құруды жоспарлап отыр. Бұл туралы Reuters агенттігі хабарлады.

Honda мен Nissan Жапонияның ең ірі автокөлік өндірушілерінің арасында екінші және үшінші орындарды алады. Өткен жылы олар бірге 7,4 млн автокөлік сатты. Алайда Қытайдың электромобильдер нарығындағы қарқынды даму мен ішкі сұраныстың төмендеуі оларға айтарлықтай қиындықтар туғызып отыр.

Екі компанияның бірлесіп жұмыс істеуі биыл көктемде басталған. Тамыз айында олар электромобильдерге арналған батареялар мен технологияларды бірлесіп жасауға келіскен. Алайда, Nissan-ның қаржылық жағдайы қиындап отыр. Қазіргі фискалдық жылдың алғашқы жартысында компанияның таза пайдасы 90%-дан астамға төмендеді, ал операциялық пайда бойынша болжам 70%-ға қысқарды.

Nissan өзінің электромобиль өндірісінде артта қалып...

Саломе Зурабишвили 29 желтоқсанға дейін Грузия президенті қызметінен кету туралы парламент талабына бағынудан бас тартты. Бұл туралы ол грузиндік Temps арнасына берген сұхбатында айтты.

Ол 29 желтоқсанда президенттік мерзім аяқталғаннан кейін мандатын тапсырудан бас тартты. Бұған қоса, Еуропалық одақ елдерін Грузия оппозициясы ұйымдастырып жатқан наразылықтарды қолдауға шақырды. Зурабишвили «Грузин арманы» партиясымен байланыстың бәрін үзгенін атап өтті.

14 желтоқсанда Грузияда алғаш рет жаңа жүйе бойынша президенттік сайлау өтті. Мемлекет басшысын ел азаматтары емес, 300 өкілден тұратын сайлау алқасы таңдады. Сайлаушылар қатарына парламент, автономиялық республикалар және жергілікті кеңесші органдардың депутаттары кірген.

Сайлауға жалғыз кандидат болып, «Грузин арманы» партиясынан Михаил Кавелашвили түсіп...

2024 жылғы қаңтар–қазанда Қазақстанның сыртқы сауда айналымы 116 млрд долларды құрады. Осылайша бір жыл бұрынғы көрсеткішпен салыстырғанда номиналды мәнде 1,5%-ға көбейді.

ҰСБ-ның мәліметінше, қаңтар-қазан айларында экспорт – 68,5 млрд долларды (номиналды мәнде 5,1% көп), ал импорт – 48,4 млрд долларды құрады (номиналды мәнде 3,3% аз).  Осылайша сыртқы сауда айналымында биылғы жылдың ең жоғары өсімі тіркеліп, 101,5%-ға жетті.

Экспорт тұрақты түрде өсу динамикасын сақтап келеді, импорт, керісінше, теріс мәннен шыға алмауда. Импорт бойынша алып қарайтын болсақ, былтырғы жылдың осындай кезеңімен салыстырар болсақ, 2024 жылы оң динамика жоқ.

Елімізде импорт көлемінің азаюы – экономикалық әртараптандыру саясаты мен өндірісті жергілікті деңгейде дамыту...

Алматы қаласы Жаңа жылды қарсы алуға тыңғылықты дайындалуда. Осыған байланысты «Алматының 8 кереметі: отбасылық мереке — таңғажайып Жаңа жыл» тақырыбында мерекелік бағдарлама іске қосылады.

Қала ерекше сәнденбек. Тұрғындар ертегі кейіпкерлерінің мүсіндерін тамашалайды. Оған қоса сәулетті пішіндер көздің жауын алмақ. Көшелер мен даңғылдарда сәуле шашып тұратын бұйымдар ілінеді. Жиырмадан астам ғимарат ерекше безендіріледі. Астана алаңында Аяз атаға арналған алып киіз үй тігіледі.

Абай алаңында биіктігі 20 метрден асатын шырша орнатылады. Басқа көрнекі жерлерге еуропалық үлгідегі шыршалар қойылады. Бас шыршаның шамдарын жағуға арналған шара 20 желтоқсан күні сағат 19:00-де ұйымдастырылады. Соның құрметіне Тurar, Dakelot, Adill, Мәди Рымбаев, Диная, Astro тобы, Malika Yes, Балжан...

Қазақстанда қараша айы бойынша жылдық инфляция қарқыны баяулады. Елдегі айлық инфляция 0,9% деп белгіленді.

10 облыста инфляция күшейді. Ұлттық банк жылдық инфляцияның ең жоғарғы өсімі елордада деп есептейді.

Азық-түлік тауарлары қарашада 5,4%-ға өсті. Жетісуда азық-түлік қымбаттаған (7,4%). Түркістанда айырмашылық аса байқалған жоқ.

Ал басқа тауарлар бойынша 8% инфляция өсімі тіркелді. Бұл бағытта Түркістанда азық-түлік емес тауарлар бағасы шарықтаған.

«Қарашада ақылы көрсетілетін қызмет бағасы (жылдық инфляция) 13,3%-ға дейін баяулады (қазанда – 14,3%). Сонымен қатар жалпы республикалық деңгейден баға Астана қаласында (16,2%) біршама жоғары, Түркістан облысында (9,4%) айтарлықтай төмен өсті», – деп мәлімдеді ҰБ.

Астанада мектеп тәмамдаған Медина Майсар  Ғылым және жоғары білім министрлігіне қарсы сотқа арыз түсірген еді. Медина тестілеуден 119 балл жинаса да, ЖОО-ға түсе алмағанына наразы болған. Бірақ сот органы оның шағымын қанағаттандырмады.

Түлектің адвокаты Халида Әжіғұлова министрліктің төтенше жағдай кезінде басқа өңірлерге басымдық беруге құқығы жоқ деп санайды. Көктемде Қазақстанда облыстарда су тасқыны орын алды. Сол кезде Саясат Нұрбек су басқан аймақтағы түлектерге 20% квота бөлінетінін хабарлады. Бұл хабарға кейбір түлектердің көңілі толмады.

Әжіғұлова осыған байланысты нақты құжат жоқ екенін алға тартып, министрлік заң алдында жауап беруі керек деп мәлімдеген.

Дегенмен бұған дейін Мединаның өзі Алматыда грант иегер...

«Қазақстан халқына» қоры үш жылда 103 жобаға 230 млрд теңге қаражат бөлген. Президент Қасым-Жомарт Тоқаевтың қабылдауында болған қор төрағасы Болат Жәмішев Ernst&Young компаниясы сыртқы аудит жүргізгенін хабарлады. Компания 2023 жылы атқарылған жұмыс есебін саралаған.

Қайырымдылық қоры ауыр жағдайға науқастарға септесу мақсатында қаражат жұмсайды. 461 адамның ем-домына 14,5 млрд төленді. Оның 342-сі – балалар.

Ісік ауруына шалдыққан 1200-ден астам науқасқа құны 14,5 млрд теңге болатын дәрі-дәрмек сатып алынды. Қор балаларды қабылдайтын 22 нейрохирургиялық орталыққа және бес онкологиялық орталықты сапалы қондырғымен қамтуға көмектесті. Бұған дейін мүгедектіктен сақтау бағытында 13 ерте араласу орталығы, аутизм дертіне шалдыққан балаларды емдейтін алты орталық ашылған. 150 кісіге жаңа...

2025 жылдың 1 қаңтарынан бастап жабайы аңдарды көрмеге шығаруға тыйым салынады. Бұл – аңдарды пайдаланып өнер көрсететін жылжымайтын цирктер ел аумағында жұмыс істемейді деген сөз.

Бұл туралы Экология және табиғи ресурстар министрі Ерлан Нысанбаев Үкімет отырысында мәлімдеді.

«Жануарларға жауапты қарау туралы заңнамада жабайы аңдарды көрмеге қоюға, жылжымалы зоопарктер мен океанариумдерге және басқа да нәрселерге тыйым салатын норма бар. Бұл норма 2025 жылдың 1 қаңтарынан бастап күшіне енеді. Сондықтан 1 қаңтардан бастап жылжымалы цирктер мен зоопарктердің қызметі аяқталады деп ойлаймын», – деді министр.

Жазда жануарларды қорғау ұйымдарының өкілдері қазақстандық бизнесмендерге аңдарды пайдаланып, пайда тауып жүргендермен...

20 желтоқсаннан бастап 2025 жылдың қаңтар айындағы ҰБТ-ға өтініш қабылдау басталады. Бұл жөнінде Ұлттық тестілеу орталығы хабарлады.

Түлектер 30 қаңтарға дейін орталық сайты немесе мобильді қосымша арқылы өтініш жібере алады.

Жоғары оқу орнының ақылы бөліміне түсу үшін 11-сынып оқушылары сынақтан өтеді. Бұған дейін шекті балл жинай алмағандар да бағын сынайды.

«ЖОО-ға ақылы негізде шығармашылық дайындықты талап ететін білім беру бағдарламалары тобы бойынша білім алушы және басқа білім беру бағдарламалары тобына ауықысы келетіндер, ақылы негізде басқа білім беру бағдарламалары тобы бойынша білім алушы және «Педагогикалық ғылымдар» білім беру саласы бойынша білім беру бағдарламалары тобына ауысуға ниет білдіргендер тестілеуге...

Экология және табиғи ресурстар министрі Ерлан Нысанбаев ірі қалалардың ауасы 3-5 жылдан кейін жақсаратынын мәлімдеді.

«Нақты айта алмаймын. Жақсы 3-5 жыл дейін. Жағдай өзгереді. Бұған сенімдімін», – деді министр.

Оның пікірінше, ауаны ластайтын түтіннің шығуына көп фактор бар. Сондықтан түйткілді дереу шешу мүмкін емес.

«Бұл жерде «дәл қазір» деген сөз қолай келмейді. Неліктен? Өйткені түтін пайда болатын көп фактор бар. Өз басым бұған тек қана өнеркәсіп нысандарын кінәлауға қарсымын. Бүгінде көлік саны артып жатыр. Жекеменшік секторда жер үйлер бар. Әрине, қазір шара жасауды бастап кеттік», – деді Ерлан Нысанбаев.

Сол...

Экология министрі Ерлан Нысанбаев Үкімет отырысынан кейінгі брифингте Каспийді былғаған мұнай өндіруші компанияларға миллиардтаған айыппұл салынғанын мәлімдеді. Мәселен, «Каспий-мұнай» акционерлік қоғамы 12 миллиард теңге айыппұл төлеген.

«Экологтардың есебінше, 2026 жылдарға қарай Каспийдің суы 18 метрге дейін тартылуы мүмкін. Соңғы жылдары 4 мыңға жуық итбалық қырылған. Оның себептері әлі анықталған жоқ. Министрлік Каспийді сақтау шараларын жасап жатыр? Қашағанды экологтар бақылап отыр. Мұнай компанияларын тек қана экологтар бақылай ма, әлде оған министрлік те ат салыса ма? Каспийді ластағаны үшін министрлік қандай компанияға айыппұл салды?», – деген сауал қойды журналистердің бірі министрге.

 «Каспийдің тартылуы мен кен игерушілер мәселес...

Ұлттық экономика министрі Нұрлан Байбазаров 2025 жылғы доллар бағамына қатысты пікірін білдірді. Министр оған әсер ететін ең басты фактор – экспорт көлемі мен ішкі нарықта сатылатын валюта мөлшері деп тұжырымдайды.

«Ең маңыздысы – осы көрсеткіштер. Ұлттық банкпен бірлесіп, ішкі нарықта сатылатын валюта көлемін арттыру мәселесін тақыладық. Ішкі нарықта валютаның артуына сырттан тартылатын инвестиция көлемі ықпал етеді. Негізгі капиталға инвестиция валютада тартылады. Ұлттық холдингтер мен даму институттары да қарызды валютада алады, оның бәрі біздің валюта нарығымыз арқылы өтеді», – деді министр.

Осылайша Үкімет келер жылы Ұлттық банктің теңге бағамын тұрақтандыруына көмектеспек. Өйткені нарықтағы валюта бағамы сұраныс...

Каспий теңізі жағалауында 2000 итбалық қырылған. Бірақ содан бері біраз уақыт өтсе де, Экология және табиғи ресурстар минрстрлігі су жануарларының нақты неден қырылып жатқанын анықтай алмаған.

«Экология департаменті сол жердегі судың, топырақтың, ауаның анализдерін алды. Бірақ талдау барысында ешқандай зиянды өзгеріс байқалмады. Бұл мәселені ветеринарлық мекемелер де тексеріп, талдау жүргізді. Оның нәтижесі келесі жылдың қаңтарында белгілі болады. Біздің көрсеткіштерімізде жануарларға қандай да бір қиянат келтіретін құрам анықталмады», – деді Эколгия және табиғи ресурстар министрі Ерлан Нысанбаев.

Министр су жануарларынан ешқандай жұқпалы аурулардың да анықталмағанын атап өтті. Десе де, ведомство басшысы итбалықтардың өліміне...

Азия инфрақұрылымдық инвестициялар банкі (АИИБ)  мен Дүниежүзілік Банк Орта дәліз – Транскаспий халықаралық көлік маршрутының Жезқазған-Қарағанды аумағын салуға 1,3 млрд доллар инвестициялайды. Бұл туралы Азия инфрақұрылымдық инвестициялар банкінің баспасөз қызметі хабарлады.

АИИБ «Қазақстан: Көлік тұрақтылығы мен байланысын арттыру» жобасы үшін 650 млн доллар көлемінде қаржыландыруды бекітіп отыр. Жобаның жалпы бюджеті – 1,53 млрд доллары. Оған Қарағанды-Жезқазған автожолының 498 шақырымдық аумағы кіреді.

Жобаның мақсаты – өңірлік байланыстарды жақсарту, климаттық тұрақтылықты нығайту. Бұл жол Азияны Еуропамен байланыстыратын Орталық Азияның негізгі сауда маршруттарының бірі болмақ. Қазіргі тас жол үшінші санатқа жатады. Оны шұғыл контитентті климатқа төзімді, қауіпсіз, екі жақты қозғалысы бар бірінш...

14–16 желтоқсан аралығында Словенияның Терме Чатеж қаласында 14-18 жас аралығындағы жастар арасында рапид және блиц бойынша шахматтан әлем чемпионаты өтті.

Қазақстандық шахматшылар бұл жарыста керемет нәтиже көрсетіп, 10 медаль жеңіп алды. Оның ішінде 2 алтын жүлдені Елназ Қалиахмет пен Даниял Сапенов алып келді.

Қазақстан шахмат федерациясының президенті Тимур Турлов өз сөзінде:

«Бұл жыл шахмат жанкүйерлері үшін сәтті өтті. Біз рекордтық медаль санын жеңіп алдық, оның басым бөлігін жас шахматшыларымыз иеленді. Әлем чемпионаты біздің спортшыларымыз үшін тағы бір мақтаныш кезеңіне айналды. Барша шахматшыларды, олардың жаттықтырушыларын және ата-аналарын керемет жетістіктерімен құттықтаймын», – деді Турлов.

Чемпионатқа әлемн...

Болат Өтемұратовқа тиесілі ForteBank 2024 жылдың 9 айында 112,6 теңге таза пайда тапқан. Бұл 2023 жылдың қаңтар-қыркүйек айларымен салыстырғанда 30%-ға артық.

Қазақстан қор биржасынада орналастырылған аралық шоғырландырылған қаржы есебіне сәйкес, банктің таза пайдасының өсуіне пайыздық кірісінің артуы ықпал еткен. Бұл көрсеткіш биыл 9 айда 189,2 млрд теңгеге дейін жеткен.

ForteBank-тің активтері жыл басынан бері 25%-ға өсіп, 4,1 триллион теңгені құраған. Ал міндеттемелері 3,6 триллион теңгені құрады. Банктің меншікті капиталы 16%-ға ұлғайып, 498,1 млрд теңгені құрады.

Қаржы ұйымы 1999 жылы құрылған. 2015 жылға дейін «Альянс Банк» деп аталған. Қараша айының басындағы жағдай бойынша банк активтері мен несие портфелінің көлемі бойынша...

Бүгін Үкімет отырысында Ұлттық банк төрағасы Тимур Сүлейменов баяндама жасап, ақша-кредит саясатына қатысты пікір білдірді.

«Қаржы және энергетика нарықтарындағы құбылмалылық жағдайында Ұлттық Банк инфляцияның 5%-дық орта мерзімді таргетке баяулау траекториясын қадағалайды. Ол үшін ақша-кредит саясатын қосымша қатаңдату қажеттілігін мұқият бақылайды», – деді ол.

Банк төрағасының сөзінше, қараша айының қорытындысы бойынша, жылдық инфляция 8,4% болды. Оған Ресейдегі инфляцияның жеделдеуі және әлемдік азық-түлік нарығындағы бағаның өсуі әсер еткен. Бұл жағдай теңге бағамына да әсер етпей қоймайды. Қарашада ұлттық валютаның айырбас бағамы бір доллар үшін 512,52 теңгеге дейін, яғни 5%-ке әлсіреді.

«Теңгенің бұдан кейінг...

Биыл 11 ай ішінде мемлекеттік бюджетке 19 трлн теңге түсті. Алайда қазына кірісі 2 трлн теңгеге азайып, Үкіметтің межелі жоспары орындалмады. Үкімет мүшелері премьер-министр Олжас Бектеновке қаржы түсімі мен бюджет шығындары бойынша есеп беріп, 11 айды қорытындылады.

Қаржы вице-министрі Ержан Біржановтың мәлімдеуінше, кіріс жоспары 90 %-ға орындалған. Республикалық бюджетке 14,5 трлн теңге түсуі керек болған, алайда бұл жоспар 82%-ға орындалып жалпы сомасы 11,8 трлн теңге түскен. Жоспардың орындалмауының негізгі себебі салықтар бойынша түсімдердің(жоспар – 14,3 трлн теңге, нақты – 10,8 трлн теңге, орындалмаған – 3,5 трлн теңге) жоспарлағаннан аз болуы. 

Жоспардың орындалмау себебі неде?

Вице-министр бюджет кірістері бойынша жоспар...

Енді Алматыдағы «Медеу» биік таулы мұз айдынын онлайн бақылау мүмкіндігі бар. Мұз айдынының ресми сайтында онлайн-камера арқылы адамдар көптігін және ауа райын алдын ала көруге болады.

Мұз айдыны дирекциясының мәліметінше, бұл мүмкіндік қонақтарға уақытын тиімді жоспарлап, мұз айдынына бару үшін қолайлы уақытты таңдауға көмектеседі.

«Бұл жаңашылдық мұз айдынына баруды тиімді жоспарлауға және қолайсыздықтарды болдырмауға мүмкіндік береді. Сондай-ақ жаппай сырғанау билеттерін ресми сайт арқылы алдын ала сатып алуға болатынын еске саламыз. Бұл кассалардағы кезектерден құтылып, қонақтардың уақытын үнемдеуге көмектеседі», – деп мәлімдеді мұз айдыны дирекциясы.

Айта кетейік, биылғы жаппай сырғанау маусымының ресми ашылуы...

Энергетика министрі Алмасадам Сәтқалиев Үкімет отырысында Қазақстанда мұнай өндіру қарқыны былтырғы жылғы көрсеткішпен салыстырғанда 2%-ға бәсеңдегенін мәлімдеді. Бұған кен орындарындағы жөндеу жұмыстары, жөндеу-профилактикалық жұмыстар және басқа да факторлар әсер еткен. 2024 жылдың қорытындысы бойынша, Қазақстан 87,8 млн тонна мұнай өндіруі тиіс.

Сәтқалиевтің айтуынша, Қазақстан 2024 жылдың мұнай өндіру жоспарын қайта қарауы ықтимал. Осы кезеңде мұнай және конденсат өндіру көлемі 80,5 млн тонна болып отыр. Бұл – өткен жылғы көрсеткіштің 98%-ы. Ол кезде 82,2 млн тонна шикізат өндірілген-ді.

Министрдің баяндамасына қарағанда, биыл Теңізде – 25,9 млн тонна, Қашағанда – 15,8 млн тонна, Қарашығанақта 11,1 млн тонна мұнай шығарылған. Былтырғы көрсеткішпен салыстырғанда...

Биліктен уақытша шеттетілген Оңтүстік Кореяның презиенді Юн Сок Ёл көтеріліс жасады және билікті асыра пайдаланды деген айып тағылып, жауап алу үшін тергеуге шақырылды. Егер президент келмесе, оны тұтқындауға санкция берілуі мүмкін.

Yonhap ақпарат агенттігіне сүйенсек, Оңтүстік Корея президенті қызметінен уақытша шеттетілген Юн Сок Ёл жауап алу үшін прокуратураға шақырылған. Ол елде әскери режим жариялағаны үшін билікті асыра пайдаланды деп айыпталып отыр.

Агенттік бұл прокуратура Юн Сок Ёлге жіберген екінші шақырту екенін жазған. Ол алғашқысын елемеген. Импичмент жарияланған президент екінші шақыртуды да елемейтін болса, оны қамауға алуға санкция берілу мәселесі қарастырылады.

Прокуратурадан бөлек, Жоғары мемлекеттік қызметкерлер арасындағы сыбайлас жемқорлықты тергеу басқармасы және Оңтүстік Корея Қорғаныс министрлігінің Тергеу...