Жаңалықтар

Еуропа Халықаралық әуежайлар кеңесі (ACI Europe) Қазақстандағы әуе компаниялары үшін алымдарды арттыруды ұсынды. Бұл туралы ұйымның бас директоры Оливье Янковец Green Airports аймақтық семинары аясында айтты. Оның пайымынша, тарифтерді көтеру әуе билеттерінің бағасына әсер етпейді.

Сонымен қатар спикер Еуропадағы International Airports Council Қазақстан үкіметімен әуе индустриясын реттеу бойынша жұмыс істеп жатқанын жеткізді. Осы тұста ол сала ескірген және өзгерістер мен жаңғыртуды қажет ететінін атап өтті.

«Қолданыстағы нормативтік база әуежайларды жаңғыртуды қаржыландыруға мүмкіндік бермейді. Бірінші мәселе – әуежай алымының төмендігі. Қазақстандағы әуежай алымдарын көршілес Орталық Азия республикаларымен салыстыратын болсақ, тіпті Еуропа туралы айтатын болсақ, әуежай...

Соңғы үш айда «Қайтарылған активтерді басқару компаниясы» арнайы мемлекеттік қорға 6,6 млрд теңге қайтарды. Жуырда өткен аукциондардан тағы 6,3 млрд теңге түседі деп күтілуде. 

«Қайтарылған активтерді басқару компаниясы» ЖШС-нің ақпаратына сүйенсек, компания баланысына бүгінгі күні жалпы құны 90,3 млрд теңге болатын 62 актив берілген. Оның ішінде Дариға Назарбаевамен байланысы бар Астанадағы «Думан» қонақүй кешені, Қайрат Сатыбалдының меншігінде болған «Орион» бизнес орталығы бар. Бұдан бөлек, заңды тұлғалардың жарғылық капиталындағы үлестер, өндірістік база, асхана, жанармай құю станциясы, жер телімдері, тұрғын үй нысандары, әкімшілік ғимараттар, коммерциялық кеңістіктер мен зергерлік бұйымдар да бар.

«23 шілдеден бүгінгі күнге дейін арнайы мемлекеттік қорға 6,6 миллиард...

Ресейлік АКРА рейтинг агенттігінің зерттеуіне сәйкес, қазан айында Қазақстанның қаржы стресс индексі біршама төмендеген. Бұл елдің қаржы жүйесіндегі стресс орташа деңгейде және маңызды қауіп-қатерлердің туындау ықтималдығы төмен екенін көрсетеді.

Агенттікт болжамынша, Қазақстан экономикасында 2024 жылдың соңы мен 2025 жылдың басында пайыздық мөлшерлемелердің төмендеуі мен инфляцияның баяулауына байланысты қаржы стресс индексі бұрынғыдай тұрақты деңгейде сақталады.

Бұл индекс Қазақстанның қаржы жүйесінің дағдарысқа қаншалықты жақын екенін бағалайды. Ол қаржы секторының қатысушыларының қаржы жағдайы туралы ақпарат жинақтап, қандай соққыға төтеп бере алатынын талдайды.

Сарапшылардың пікірінше, 2025 жылы Қазақстандағы валюта нарығында сын-қатер деңгейі төмендейді. Оған ұлттық валюта бағамының салыстырмалы тұрақтылығы және негізгі мөлшерлеменің төмендеу...

Қарағанды облысының әкімі Ермағамбет Бөлекпаев өңір намысын қорғайтын «Шахтер» футбол клубын басқару құқығы Арғын Нығматулинге уақытша берілгенін айтты.

Әкімнің сөзінше, осыған дейін 5 жылға футбол клубы Арғын Нығматулинге сенімгерлік басқаруға берілген. Ол – 2006-2009 жылдар аралығында Қарағанды облысының әкімі, 2016-2022 жылдар арасында мәжіліс төрағасы болған Нұрлан Нығматулиннің туған ағасы.

Бөлекпаев сенімгерлік басқару мерзімі аяқталғаннан кейін келісім күші жойылып, басқару құқығы әкімдікке қайта оралғанын айтты. Оның сөзінше, клубтың біршама берешегі болған. Әкімдік демеушілердің көмегімен қарыздарды жапқан. Алайда әкім берешекті жабуға нақты қандай бизнес өкілдері тартылғанын айтпады.

Облыс әкімі клубты дамыту үшін оны жекешелендіру мәселесін қарастырып жатқанын айтты.

Мәжіліс депутаты Дәулет Мұқаев Қазақстан премьер-министрі Олжас Бектеновке депутаттық сауал жолдап, квадроберлер мәселесін жан-жақты зерттеп, кешенді алдын алу шараларын қабылдауға шақырды.

«Квадроберлер дегеніміз кім? Қарапайым тілде айтсам, олар адам болудан бас тартып, күнделікті өмірде өздерін жануарларға теңеп, төрт аяқтап жүріп, жануар кейпіндегі бетпердемен жүреді. Итше, мысықша өмір кешіп, соларды дыбыстайды.Бұл еліміздегі балалар мен жасөспірімдерге төніп тұрған қатер. Олар тек сыртқы бейнесін өзгертумен шектелмей, адамдарға шабуыл жасап, тырнап немесе тістеп те алуы мүмкін. Мұндай оқиғалар көрші елдерде – Ресей мен Өзбекстанда тіркелген», – деді депутат Мәжілістің жалпы отырысында.

Мұқаевтың айтуынша, әлеуметтік желілерде квадробер болуды үйрететін арнайы...

АҚШ-тағы экзит-пол мәліметтеріне қарағанда, Дональд Трамп Ақ үйдің табалдырығын аттауға шақ тұр. Десе де, әлі сайлау қорытындысы шыққан жоқ.  Сайлау коллегиясы Трамптың пайдасына дауыс беріп жатыр.

Дейтұрғанмен, 2025 жылдың 20 қаңтарында өтетін инаугурацияға дейін  биліктің тізгіні Байденнің қолында қала береді. Бұдан кейін Трамп сайлау науқаны кезінде алдағы қадамдарын жария түрде айтқан болатын. Қазақстандық кейбір сарапшылар АҚШ билігіне Трамп келсе, Қазақстанның экономикалық ахуалы нашарлайды деп біледі.

Сонымен, Трамп жеңсе, доллардың құны, мұнайдың бағасы қалай өзгереді? Әлем экономикасына қандай өзгеріс әкеледі? Бұл Қазақстанға қалай ықпал етеді? Қазақстандық экономистер бұған болжам айтып көрді.

Трамп – бұл бизнес

Мәселен,  экономист Алмас Чукиннің

Алматы әуежайын дамыту, нысан аумағындағы ескі ғимараттарды жөндеу жұмыстары 3-4 жылдың ішінде аяқталады. Бұл үшін 300 млн доллар инвестиция қажет. Алматыда өтіп жатқан Green Airports семинары барысында әуежай президенті Гокер Косе осылай деп мәлімдеді.

«Егер біз тағы 300 млн доллар жұмсасақ 3-4 жылдан кейін әуежай ең жоғары талаптарға сай болады деп үміттенеміз», – деді спикер жиын барысында.

Бұл ретте ол Алматы әуежайының жаңа халықаралық терминалы мерзімінен бұрын салынып, пайдалануға берілгенін атап өтті. Сондықтан әлі де шешілмеген мәселелер қалғанын жеткізді. Оның сөзінше, қазір әуежай әкімшілігі бұл үшін қолдан келгеннің бәрін жасауда. Әсіресе, жаңбыр жауғанда су...

Депутат Еділ Жаңбыршин немересін жекеменшік бала-бақшаларға беруге қорқады. Айтуынша, балабақшалардағы балаларға қатысты зорлық-зомбылық тыйылмай тұр. Сол үшін депутат мұндай мекемелерге талапты күшейтіп, лицензиялауды ұсынып отыр.

«Балабақшалардағы зорлық-зомбылық туралы жаңалықтардан жиі көреміз. Бұл тоқтайтын емес. Депутаттар тобы мектепке дейінгі білім беру ұйымдарын лицензиялау туралы бастам көтерді. Бірақ үкіметтен бұл бастамамыз қолдау таппады. Министрліктің лицензиялауға қолдау білдірмеуінің негізгі аргументтерін атап өтсеңіз»,- деді депутат мәжіліс отырысында.

Оқу-ағарту министрі Ғани Бейсембаев балабақшаларға қатысты талаптардың күшейтіліп, лицензияда қарастырылатын талаптармен сәйкестендірілгенін айтты. Сондай-ақ жекеменшік иелерінің балаларды бала-бақшамен қамтудағы рөліне тоқталып, бүлдіршіндерге жақсы білім беріп отырған мектепке дейінгі ұйымдарды...

Кейінгі төрт жылдан бері талқыланып жүрген мәселе шешілді. Қазақстаннан АҚШ-қа тікелей әуе рейсін орындауға мүмкіндік беретін ұшақ 2025 жылы елге жеткізіледі. Бұл туралы Green Airports аймақтық форумы барысында «Қазақстанның авиациялық әкімшілігі» АҚ бас директоры Каталин Раду айтты.

«Біз келесі кезеңге дайындалу үшін АҚШ Федералдық әкімшілік қызметкерлерімен техникалық бағалауды аяқтадық. Бұл процесс толықтай Америкаға ұшатын әуе компания АҚШ Мемлекеттік департаментіне рейстер ашу бойынша өтініш берген кезде басталады», – деді Каталин Раду.

Осыдан кейін АҚШ Федералдық әкімшілігінің қызметкерлері Қазақстанға арнайы міндеттерді орындай алу мүмкіндігін тексеру үшін келеді.

«Біз толық дайынбыз. АҚШ Федералдық әкімшілігінің қызметкерлер...

Қарағанды облысының әкімі Ермағанбет Бөлекпаев Саран қаласындағы «жылу беруге дайындықты дұрыс бақыламағаны үшін» қызметтен кетпеуінің себебін түсіндірді.

Әкімнің сөзінше, Сарандағы жағдайға өз жауапкершілігін сезініп, президент жариялаған сөгіспен келіскен.

«Саран әкімі қызметтен кетті. Ол өз жауапкершілігін сезініп, шешіммен келісті. Мен де жарияланған сөгіспен келістім. Әрине біз жауаптымыз», – деді әкім Орталық коммуникациялар қызметінде өткен баспасөз мәслихатында.

Бұған қоса, ол Саран әкімінің қызметтен кетуі туралы шешім арнайы тексерістен кейін қабылданғанын, оны премьер-министрдің бекіткенін атап өтті.

Облыс әкімі Саран қаласының бұрынғы әкімі Еркін Баулықовтың жылыту маусымына дайындық үшін тікелей жауапты екенін атап өтті. Жылыту маусымы қарсаңындағы кеңестерде...

Александр Чукреев пен Николай Чукреевке тиесілі «RETAM жылжымайтын мүлік инвестициялық қоры» акционерлеріне 1,4 млрд теңге дивиденд төлемек. Инвестициялық қор Алматы мен Өскемен қаласында орналасқан сауда орталықтарын жалға берумен айналысады. Бұл туралы Қазақстан қор биржасына жолдаған хабарламада жазылған.

1,4 млрд теңге дивиденд компанияның 2024 жылдың І тоқсандағы қызмет нәтижесі үшін төленбек. Соның 1,162 млрд теңгесі – жай акциялар бойынша төленеді. Әр акцияға шаққанда 160 мың теңгеде айналады. Ал 242 млн теңгесі артықшылығы бар акциялар үшін төленеді. 1 акцияға 100 мың теңге көлемінде дивиденд есептеледі.

Компанияның 2023 жылғы аудиттелген қаржы есебіне сәйкес, 90 пайыз акциясы Чукреев Александрға тиесілі болса...

Электрмобиль өндіретін Tesla-ның акциялары Robinhood платформасында күрт өсіп, таңертеңгі саудада 8%-ға жоғарылады, деп хабарлады CNBC. 

Robinhood – АҚШ пен Ұлыбританиядағы клиенттерге биржалар жабық кезде де акциялармен сауда жасауға мүмкіндік беретін алаң. Осы уақытта жасалған бағалы қағаздарды сатып алу немесе сату мәмілелері келесі сауда сессиясы барысында орындалады.

Өткен айда Илон Маск Трамптың сайлауалды кампаниясын қаржыландыру үшін America PAC ұйымына 75 млн доллар көлемінде қаржы аударған болатын. Өз кезегінде Дональд Трамп Маскты тиімділік жөніндегі үкімет комиссиясының басшысы етіп тағайындауға уәде берді. 

Қазан айының соңында Мэдисон-сквер-гарденде өткен Трамптың митингінде Маск осы қызметке тағайындалған жағдайда федералдық бюджеттің шығынын 2 трлн долларға қысқартуға ниетті екенін мәлімдеді.

5 қарашада Уолл-стриттегі сауда сессиясы жабылғанға дейін...

Алматыда көлік жүргізу куәлігіне емтихан тапсыру қиындай түспек. «Азаматтарға арналған үкімет» мемлекеттік корпорациясы жүргізуші куәлігіне теориялық емтихан тапсыру жүйесіне өзгерістер енгізді. Бұдан былай жүргізуші куәлігіне үміткерлер емтиханға кіру үшін тұлға ретінде растайтын аутентификациядан өтеді.

Әр үміткер өзінің жеке басын СМС хабарламаның көмегімен және биометриялық жүйемен растайды. Содан кейін ғана емтихан тапсыруға жіберіледі. Мұндай жаңашылдық, түрлі алаяқтықтың алдын алу мақсатында енгізіліп отыр.

Тестілеу басталар алдында қызметті алушыға 1414 нөмірінен дербес деректерге қол жеткізуге сұрау салатын хабарлама келіп түседі. SMS қолданушының электрондық үкімет порталының жеке кабинетіне тіркелген телефон нөміріне жіберіледі.

«Хабарламада өзіңіз екеніңізді дәлелдеу үшін растау кодын басасыз...

АҚШ-тағы ірі бұқаралық ақпарат құралдары президент сайлауы аяқталған аймақтардағы дауыс нәтижелерін жариялай бастады. Алдын ала санау нәтижесінде Республикалық партияның өкілі Дональд Трамп айқын басымдықпен алда келеді.

Миллиардер Дональд Трамп 270-тен астам сайлау алқасының дауысын жинап, АҚШ президентінің сайлауында Демократиялық партия кандидаты Камала Харристен озды.

FoxNews телеарнасының ақпаратына сүйенсек, Трамп межелі 270 сайлау алқасының дауысын жинап, тіпті асып түскен. Басылым Трампта 277 сайлау дауыс, Харристе – 226 дауыс бар деп есеп шыққан. Reuters жазуынша, өкілдер палатасының спикері Майкл Джонсон Дональд Трамп АҚШ-тың заңды сайланған президенті деп мәлімдеген.

Елде дауыстарды санау әлі жалғасуда. Трамп өз жақтастарымен кездесу өткізу үшін Флоридаға...

Қырғызстан президенті Садыр Жапаров Түркия басшысы Реджеп Тайып Ердоғанға арнайы жылқы тарту етті. Бұл туралы қырғыстандық 24kg жаңалықтар қызметі хабарлады.

Еске сала кетейік, кеше 5 қарашада Түркия президенті Ердоған Қырғызстанға мемлекеттік сапары барысында Садыр Жапаровқа Түркияда өндірілген TOGG электромобилін сыйға тартқан болатын.

TOGG Түркияның Бурса аймағында шығарылады. Электрокардың құны $28 мың доллардан басталады. Негізгі жабдықтары қамтылған кроссовердің моторында 204 аттың күші бар. Қымбат нұсқаларында қосымша күш құрылғылары орнатылған.

Сонымен қатар, бүгін, 6 қараша күні Қасым-Жомарт Тоқаев Бішкек қаласына келді. Президентті Манас әуежайынан Қырғызстан Министрлер кабинетінің төрағасы – Қырғызстан Президенті Әкімшілігінің басшысы Ақылбек Жапаров қарсы алды.

Швейцария Қазақстаннан заңсыз шығарылған активтерді қайтаруға көмектеспек. Бұл туралы Бас прокуратура хабарлады.

Қазақстанның Бас прокуроры Берік Асылов Швейцарияның Бас прокуроры Штефан Блаттлер және Швейцарияның Федералдық әділет офисі Директорының орынбасары Лоренс Фонтана Юнгомен кездесіп, келіссөз жүргізген. Нәтижесінде қос тарап қылмыстық істер бойынша дәлелдемелер мен ақпарат алмасу, соның ішінде заңсыз шығарылған активтерді қайтару бағытында бірлесіп жұмыс істеуге келісті.

Қазақстанда заңсыз активтерді мемлекетке қайтару туралы заң 2023 жылы қабылданды. Бас прокуратура жанынан арнайы комитетет құрылып, ол заңсыз шығарылған активтерді қайтарумен айналысады. Ресми дерек бойынша, 2022 жылдарн бері Қазақстанға құны 3,5 млрд доллардан асатын заңсыз актив қайтарылған.

Алайда Бас прокуратура заңсыз активтерд...

2028 жылдан бастап Қазақстаннан Еуропаға қатынайтын әуе компанияларына экологиялық таза авиаотын пайдалану міндеттеледі. Бұл туралы Green Airports аймақтық семинары барысында ҚР Көлік вице-министрі Талғат Ластаев мәлім етті.

Оның сөзінше, қазіргі уақытта «ҚазМұнайГаз» Jet A-1 халықаралық санатындағы SAF экологиялық таза авиациялық отынын өндіруді бастады.

«2028 жылдан бастап Еуропалық Одақ осы экологиялық таза авиаотынды пайланатын әуе компанияларын ғана қабылдайды. Оның үлесі бастапқыда 5% болса, уақыт өте керек экологиялық авиаотынды пайлану бойынша қойылатын талап арта береді», – деді спикер.

Талғат Ластаевтың айтуынша, қазір «ҚазМұнайГаз-Аэро» («ҚазМұнайГаздың» еншілес кәсіпорны) халықаралық банктермен бірігіп осы бағытта жұмыстарды қолға алған.

Еске сала...

Goldman Sachs сайлау нәтижесіне арналған сценарийлерді әзірледі. Неміс компаниялары экономикадағы баяу өсімге қарамастан IPO арқылы инвестиция тартуға ниетті. Ал еуропалық банктердің коммерциялық жылжымайтын мүлік саласындағы активтері нашарлап барады. 5 қарашадағы әлемдік БАҚ шолуына зер салыңыз.

Goldman Sachs сайлау нәтижесіне арналған сценарийлерді әзірледі

CNBC Goldman Sachs компаниясының АҚШ-тағы президент сайлауының нәтижелері мен олардың қор нарығына ықтимал әсерлері туралы болжамдарын ұсынады. Республикалықтардың немесе демократтардың жеңісі салық және бюджет саясатының түбегейлі қайта қаралуына әкелуі мүмкін. Бұл корпорациялар мен инвесторларға әсер етеді.

Goldman мәліметінше, алдағы күндері құбылмалылық артады. Дегенмен, белгісіздіктің орнын жақын арада оптимизм басады. «Апта соңында негізгі индекстердің барлығы өседі деп күтіп...

Осыдан бірнеше күн бұрын Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрі Светлана Жақыпованың жұмыс істейтін зейнеткерлерге зейнетақы төлеуді тоқтату мәселесін көтеріп жатқаны туралы ақпарат тарады. Үкімет сағатынан кейінгі брифингте министр мұндай ұсынысты не себепті көтергенін түсіндірді.

Ведомство басшысы қазіргі уақытта жұмыс істеп, қосымша зейнетақы алып жүрген зейнеткерлердің қаражаты қысқартмайтынын айтты. Ал осыдан бірнеше күн бұрын тарап кеткен ақпараттың көпшілікке қате жеткенін, сондықтан журналистерді халықты жаңылыстырмауға шақырды.

«Ол күнгі брифингте біз зейнетке ерте және кеш шығу тәжірибесі туралы айтқан болатынбыз. Бұл тәжірибені енгізу тек ұсыныс ретінде, жастарды жұмыспен қамтудың бір шешімі ретінде қарастырылды. Яғни жасы келген...

Абай облысының Бородулиха ауданында 2023 жылы «Семей орманында» болған өртке байланысты тағы бір сот процессі аяқталды. «Ормандарды авиациялық қорғау және орман шаруашылығына қызмет көрсету базасының» директоры қызметін атқарушы болған Талғат Әлиев орманға келген шығынды толық өтеуге міндеттелді. Өрт кезінде 14 орманшы мен 1 трактор жүргізушісі қайтыс болған.

Істің мәні

2023 жылы маусым айының басында «Семей орманы» табиғи резерватында пайда болған өрт тек шілде айының ортасында сөндіріліп біткен. Сот қаулысына сүйенсек, Талғат Әлиевтің өз жұмысына салғырт қарауы салдарынан бірнеше сағатта өшірілуі мүмкін, өртті сөндіруге бір айдан артық уақыт кеткен. 2023 жылдың ақпан айында «Қазавиақорғау» басшысының қызметін атқарушы лауазымына тағайындалғаннан кейін...

Түркі мемлкетерінің экономикасы 2,1 триилон АҚШ долларынан асты. Бұл ұйымның ірі экономикасы Түркия болып отыр. Ал өзге елдердің экономикалық қуаты әлде қайда төмен екені мәлім.

ЖІӨ көрсеткіштері және экономикалық әлеует

Түркі мемлекеттерінің ұйымына кіретін мемлекеттердің жалпы ішкі өнім көрсеткіші әртүрлі. Халықаралық Валюта Қорының (ХВҚ) болжамынша 2024 жылы түркі мемлекеттерінің номиналды ЖІӨ келесідей:

Түркия – Ең ірі экономикасы бар мемлекет. 2024 жылы Түркияның ЖІӨ-сі шамамен 1,3 трлн доллардан асуы ықтимал. Бұл ел өңдеуші өнеркәсіп, ауыл шаруашылығы және қызмет көрсету салалары бойынша жақсы дамыған. Түркияның аймақтық және жаһандық сауда байланыстары Түркі мемлекеттері арасындағы экономикалық қозғалтқыш рөлін...

Жасанды интеллекті ең көп қолданатын мамандық иелері туралы Microsoft компаниясы зерттеу жасады. Үздік 5-ке киберқауіпсіздік, сату, бизнесті дамыту, маркетинг және коммуникация қызметтері кірді.

Киперқауіпсіздік қызметі

Қазіргі таңда киберқауіптердің көбеюі үнемі назар аударуды және жедел әрекет етуді қажет етеді. ЖИ көптеген деректерді талдауға, үлгілерді анықтауға және нақты уақыт режимінде жұмыс істеуге көмектеседі. Бұл техникалық қолдау және киберқауіпсіздік мамандарына қауіп-қатерді жоспарлауға және жедел әрекет етуге назар аударуға мүмкіндік береді. ЖИ сонымен қатар қауіп-қатерді бақылау және алғашқы оқиғаларды өңдеу сияқты тапсырмаларды автоматтандыруы мүмкін.

Сату мамандары

Сату мамандары үшін клиенттермен берік қарым-қатынас орнату және келісімдер жасау негізгі фактор болып табылады. Тұтынушы деректерін...

Соңғы уақытта Қазақстанда мүгедектік көрсеткішітері көтеріліп жатыр. Елде жалпы мүгедектігі бар адамдардың 84%-ы ересектер болса, 16%-ы 18 жасқа дейінгі балалар екен. Денсаулық министрлігінің мәліметінше, соңғы үш жылда мүгедектігі бар балалардың саны артқан. Бұл жайлы Үкімет сағатында Денсаулық сақтау министрі Ақмарал Әлназарова айтты.

«Бұл көрсеткіш елдегі балалардың жалпы санының шамамен 1,6%-ын құрайды. ДДҰ мәліметтері бойынша мүгедектікке шалдығу деңгейінің  2-3% әлемдік статистикасына сәйкес келеді»,- деді министр.

Министрдің айтуынша, соңғы 3 жылда мүгедектігі бар балалардың саны 11,4%-ға артқан. Премьер-министр Олжас Бектенов бұл көрсеткіштің арту себебін сұрады. Министр мүгедектігі бар балалар санының артуын елде ерте диагностика...

Қазақстанның Ауыл шаруашылығы министрлігі мен Ұлттық ауыл шаруашылығы ғылыми-білім беру орталығы апорт сортының алмаларын қайта жандандыру бағдарламасын жасады. Апорт – ерекше күтімді талап ететін алма сорты. Сапалы жемістер тек теңіз деңгейінен 850-1250 метр биіктіктегі бақтарда ғана өседі. Мұндай жерлер Алматы мен оның маңындағы облыстарда шектеулі. Басқа алма бақтары 4-6 жылда жеміс бере бастаса, апортқа 8-9 жыл қажет. Соған қарамастан, бұл қазақ алмасының сұрыптары жоғары сапасымен жергілікті тұрғындар арасында танымал, ал шетелдіктерді таң қалдырады.

2024-2028 жылдарға арналған апортты жандандыру бағдарламасын Ауыл шаруашылығы министрлігі мен Ұлттық ауыл шаруашылығы ғылыми-білім беру орталығы басқарады. Ғылыми және әдістемелік қолдау көрсетуді Қазақ жеміс-көкөніс ғылыми-зерттеу институты (ҚазЖКҒЗИ...