Жаңалықтар

Түркия әуежайларында қауіптің орта деңгейдегі қызғылт сары түсін жариялады. Қазір әуежайларда жаппай тексеру жұмыстары басталған.

Hürriyet басылымының ақпаратына сүйенсек, тексеру жұмыстары, әсіресе, Ыстанбұлдағы жаңа халықаралық әуежай мен Сабиха Гекчен әуежайында күшейтілген. Басылым тексеру жұмыстарының басталуына Анкара маңындағы әскери нысанға жасалған шабуыл себеп болғанын жазады.

Әуежайларға кіру-шығу жолдарында әрбір транспортта тінту жұмыстары жүреді. Жолаушылардың жеке заттары тексеріліп, жеке бас мәліметтері қарала бастаған.

Сабиха Гекчен атындағы әуежайдың таратқан хабарламасына сәйкес, жолаушыларға рейстердің уақытында ұшып, оған кешігу факторы болмас үшін әуежайға ұшудан үш сағат бұрын келу ұсынылған.

Ыстанбұлдағы куәгерлердің айтуынша, кеше кешкі уақытта қалада әскери адамдардың жүргенін көрген. Теракт болғаны туралы хабардан кейін...

Алматыда 16 жастағы оқушы мопедпен жол апатына түсіп қаза тапты. Бұл туралы полиция департаменті хабарлады.

Оқиға бүгін, 24 қазан күні таңғы сағат 08:10-да «Алғабас» ықшамауданындағы Доспанов көшесінде болған.

Полицияның мәліметінше, 15 жастағы жасөспірім мопедпен солтүстік бағытта келе жатып, жолда «Шевроле» көлігімен соқтығысқан. Соқтығысу нәтижесінде мопед аударылып, жол жиегіне құлаған. Одан кейін соқтығыс салдарынан жол жиегіне құлаған мопедтің 16 жастағы жолаушысын экскаватор қағып кетті.

Өкінішке қарай, жасөспірім алған жарақатынан оқиға орнында көз жұмды. Адам өліміне себеп болған жол-көлік оқиғасы бойынша сотқа дейінгі тергеу басталды.

Еске сала кетейік, бұған дейін Қазақстанда мопедтер қозғалысын қадағалау күшейтілетіні туралы жазған едік.

3 қазан...

Өткен аптада әлеуметтік желілерде «Қазақстан темір жолы» Ұлттық компаниясының бұрынғы қызметкері Сәлмен Әмриннің Президент Қасым-Жомарт Тоқаевқа жолдаған бейнеүндеуі тарады. Онда Әмрин Президенттен араша сұрап, ҚТЖ жемқорлық салдарынан миллиардтаған теңге шығынға батып отыр деп айыптады. Алайда компания бұрынғы қызметкерінің сөзін жоққа шығарды.

Бұрынғы қызметкер ҚТЖ шығындарын қысқартуға қатысты ұмтылыста қарсылыққа тап болдым деп тұжырымдайды. Әмриннің сөзінше, бірнеше әріптесімен бірігіп, жемқорлықты әшкерелеу үшін прокуратураға арызданған. Алайда тергеу күдікті тұлғалардың өзіне тапсырылып, мәселені шешудің орнына Әмрин әріптестерімен компаниядан кетуге мәжбүр болыпты. Содан кейін өздеріне қарсы қылмыстық іс қозғалған.

«Прокуратураға шағым жасағанымызға қарамастан, тергеу «күдіктілердің» өздеріне тапсырылды. Нәтижесінде бізд...

Татарстан астанасы – Қазан қаласының Назарбаев көшесінде қазақ ақыны Абай Құнанбаевтың ескерткіші ашылды. Бұл жайлы қаланың сыртқы абаттандыру комитеті хабарлады.

Комитеттің хабарлауынша, бұл мүсінді Қазақстан тарапы сыйға тартқан.

«Қазақстанның Абай ауданы, Семей қаласы әкімдігінің сыйлығы Назарбаев көшесіндегі саябаққа қойылды. Қола мүсін авторы семейлік Нұрбол Қалиев«, – делінген хабарламада.

Ескерткіштің биіктігі тұғырымен санағанда 3,5 метрді құрайды. Ақынның бюсті қойылған сквер серуендеуге ыңғайлы болу үшін жарықтандырылып, жаңадан жол салынған. Сонымен бірге жаңа орындықтар қойылып, аумақ толық абаттандырылған.

Бұл Қазақстан жасаған бірінші сыйлық емес. Комитеттің хабарлауынша, осы саябақта 2018 жылы тағы бір ескерткіш қойылған...

Қаржы нарығын реттеу және дамыту агенттігі банк клиенттерін тексеруге қойылатын талаптарды күшейтпек. Бұл ақшаны жылыстату және терроризмді қаржыландырумен күресу үшін қажет. Тиісті қаулы жобасы «Ашық НҚА» порталында жарияланды.

Енді банктер өз клиенті және компаниялардың бенефициары туралы ақпаратты ресми құжаттарды, ашық көздерді және кез келген басқа құралдарды пайдалана отырып тексеруі керек.

Бенефициарлық меншік иесі – компанияны, мүлікті немесе қаржылық активтерді, тіпті олар басқа тұлға немесе ұйымның атына ресми түрде тіркелген болса да, нақты иеленетін, бақылайтын немесе одан пайда көретін жеке тұлға. Көбінесе ұйым бенефициары салықтан, жауапкершіліктен, бақылаудан «қашу» үшін жасырын қалуға тырысады. Әсіресе, оффшорлық құрылымдар немесе сенімгерлік басқаруға берген компания...

Қазақстандықтар енді тұрғын үй сертификаттарын Egov порталынан ала алады. Бұл туралы Ұлттық ақпараттық технологиялар басқармасы хабарлады.

Сертификат ҚР Ұлттық банкі бекіткен ипотекалық бағдарлама немесе мемлекеттік тұрғын үй құрылысы бағдарламасы бойынша үй сатып алынған жағдайда беріледі. Tұрғын үй сертификаттарын алушылар санаттарының мөлшері мен тізбесін жергілікті атқарушы органдар айқындайды.

Tұрғын үй сертификаты мынадай жағдайларда әлеуметтік көмек ретінде ұсынылады:

 – өтініш берушіде және онымен тұрақты тұратын отбасы мүшелерінде (жұбайы мен кәмелетке толмаған балаларының) соңғы 6 айдағы орташа табысы еңбек және/немесе кәсіпкерлік қызметтен белгіленген шектен аспаса;

 – орташа табыс зейнетақы аударымдарын, жеке табыс салығын және басқа да міндетті аударымдарды есепке алмайды;

 – 23 жасқа...

Анкара маңындағы әскери объектіге жасалған шабуылдан кейін, Түркия күрдтердің Сирия мен Ирактағы нысандарына зымырандармен соққы жасады.

Түркия Қорғаныс министрлігінің мәліметінше, әуе шабуылдары нәтижесінде 30 астам террористік нысан жойылды. Сирия мен Ирактағы Күрд жұмысшылар партиясына қарсы операция Анкара маңындағы шабуылдан кейін басталды.

DW басылымының ақпаратына сүйенсек, әуе шабуылдары террористерге тиесілі 32 нысан жасалған. Түркия қорғаныс министрлігі нақты қандай нысандарға соққы бергенін нақтылаған жоқ. Мәлімдемеде бейбіт тұрғындарға зиян келтірмеу үшін «барлық сақтық шаралары» қабылданғаны жазылған. Әуе операциясы әлі де жалғасатын болады.

23 қазан күні кешке Анкара маңындағы Turkish Aerospace Industries (TAI, TUSAS) қорғаныс өнеркәсібі нысандарына террористік топ шабуыл жасап, жарылыс болған...

Қазақстан қазан айында Германияға мұнай экспортын 11%-ға қысқартқан. Есесіне Баку-Тбилиси-Джейхан (БТД) бағытындағы жеткізілімдерді 12%-ға арттырды.

Reuter агенттігінің хабарлауынша, Қазақстан мұнай құбыры операторы – «ҚазТрансОйл» (ҚТО) қазан айында «Дружба» құбыры арқылы Германияға мұнай экспортын тәулігіне қыркүйек айындағы 145 000 тоннадан 133 000 тоннаға дейін (11%-ға) қысқартады. 2023 жылдың қаңтар-қыркүйек айларында ҚТО Германияға 1,081 млн тонна мұнай жеткізді. Бұл өткен жылдың сәйкес кезеңіндегі 590 мың тоннадан 83%-ға артық.

ҚТО мәліметінше, Қазақстанның «Баку-Тбилиси-Джейхан» мұнай құбырымен (БТД) мұнай тасымалдау қазан айында 12%-ға артып, қыркүйек айындағы 138 000 тоннадан 160 000 тоннаға дейін өспек. 2024 жылдың алғашқы тоғыз айында БТД бағытындағы экспорт...

Қазақстанда қатты қоқыс қалдықтарын өңдеу жұмыстары жолға қойылмаған. Елде қоқысты іріктеу көлемі 25%-ды ғана құрайды. Шындығында көрсеткіштер бұдан да төмен болуы мүмкін. Бұл жайлы премьер министр Олжас Бектеновке жолдаған сауалында сенатор Ернұр Әйткенов айтты.

Депутат елде қатты қалдықтарды басқару жүйесі дұрыс жұмыс істемейтінін атап өтті.

«Шет елдерде қалдықтарды басқару жүйесі барлық кезеңдерді қамтиды. Қоқыс жинаудан бастап, тасымалдау, өңдеу және оны кәдеге жарату процестері түгел қамтылған. Ал Қазақстанда бұл процесс тек қана қалдықтарды шығарумен және полигондарда көмумен шектеледі. Қалдықтарды өңдеу және кәдеге жарату деңгейі 24% ғана құрайды», – деді депутат.

Әйткенов президент Қасым-Жомарт...

2024 жылғы қыркүйекте қазақстандықтар рубльден арыла бастады. Ал доллар мен еуроға сұраныс керісінше өсті. Бұл туралы Ұлттық банктің ҚР ақша айырбастау орындарының қолма-қол шетел валютасын сатуы/сатып алуы бойынша статистикасында жазылған.

Айта кететіні, наурыз айынан бастап ақша айырбастау орындары Ресей рублін сатуға қарағанда, көбірек сатып ала бастады. Тамызда таза сатудың 5,5 млрд теңгеге дейін өсуі байқалды. Ал қыркүйекте қазақстандықтар ақша айырбастау орындарында 239 млн теңгеге «қызыл ақша» айырбастаған болатын.

Долларға сұраныс тамыз айында 53%-ға, бір жыл бұрынғымен салыстырғанда 37%-ға өсіп, 169,5 млрд теңгеге жетті. Биыл ең қомақты сатылым – 190 млрд теңге қаңтарда тіркелді.

Еуроға сұраныс 140%-ға, 2,9 млрд...

Құрылысы басталғанына 13 жыл болған Astana LRT 2025 жылдың соңында пайдалануға берілмек. Бұл туралы «City Transportation Systems» ЖШС басқарма төрағасы Асылбек Дүйсебаев мәлімдеді. Ал Қаржы министрлігі KursivMedia сауалына берген жауабында нысан құрылысына Ұлттық қордан 2023 жылы – 52,4 млрд теңге, ал 2024 жылы 28,4 млрд теңге жұмсалғанын хабарлады. Яғни Astana LRT жобасына Ұлттық қордан 80,8 млрд теңге алынған. Қазір қаржы толық игерілген.

24 қазан күні Премьер-министр Олжас Бектенов Астана қаласындағы жеңіл рельсті көлік (LRT) желісі құрылысын тексерді. Астана қаласының әкімі Жеңіс Қасымбек құрылыс нысанының дайындығы мен көлік жүйесін дамыту перспективасы туралы баяндады.

Қазіргі кезде LRT эстакадасының арқалықтарын төсеу...

Ішкі істер министрінің бұрынғы орынбасары Марат Қожаев Қызылордадағы 16 жасар қыздың жыныстық құлдыққа болу оқиғасына қатысты түсініктеме берді. Сенатор бұл іске қатысты сот отырысы жабық режимде өтетінін мәлімдеді. Сондай-ақ оңтүстік өңірлерде және жалпы Қазақстанда айтарлықтай өршіп тұрған қылмыстар жоқ екенін айтады.

Қожаев өзі ІІМ орынбасары болған уақытта, айғақтар  расталып, дәлелдер болған жағдайда, кінәлілер заң аясында жауапкершілікке тартылғанын айтты. Сонымен бірге ол сотта қоғамдық резонанстан гөрі процессуалдық дәлелдер негізге алынатын атап өтті.

«Мен 30 жылдық тәжірибесі бар тергеушімін және мұндай оқиғалар тәжіриібемде өте көп болды. Қоғамдық резонанссыз-ақ әділ шешімдер мен үкімдер қабылданған.  Осындай қылмыс жасаған адамдар жауапкершілікке...

Соңғы үш жылда Қазақстан Арал теңізінің құрғап қалған аймағына көшет отырғызу үшін 6 млрд астам теңге жұмсалды. Бұл туралы экология вице-министрі Мансур Ошурбаев хабарлады.

2021 жылы Қазақстан президенті Арал теңізінің кепкен аймақтарында ауқымды көшет отырғызу жұмыстарын жүргізуді тапсырды. 2025 жылға дейін 1,1 миллион гектар жерге саксаул отырғызу жоспарланды. Бұл шара экожүйені тұрақтандыру және шаңды дауылдардың деңгейін төмендетуге бағытталған.

Отырғызылған жерлер

Қазіргі уақытта 413 мың гектар жерге саксаул отырғызылды, оның 64 мыңы тек 2024 жылы жүзеге асырылды. Вице-министр Мансур Ошурбаев айтуынша отырғызу жұмыстарына КазМунайГаз компаниясы да үлесін қосты.

«2021-2024 жылдары біз 413 мың гектар...

Қазақстан Республикасының инвестициялық саясатының 2029 жылға дейінгі тұжырымдамасы бекітілді. Оған сәйкес, Үкімет 6 жыл ішінде негізгі капиталға 223,6 трлн теңге инвестиция тартуды көздеп отыр. Құжат Үкіметтің 2024 жылғы 18 қазанында № 868 қаулысымен бекітілген.

Тәуелсіздік алғалы бері елге қанша инвестиция тартылды?

Түсіндірме құжатта Қазақстанның тәуелсіздік алғаннан бастап, ауқымды минерал, мұнай ресурстарын және табиғи газ ресурстарының негізінде елге көптеген шетелдік инвесторды тартқаны жазылған. Мәселен, Біріккен Ұлттар Ұйымының Сауда және даму жөніндегі конференциясының деректері бойынша 1991 жылдан 2023 жылға дейінгі аралықта Қазақстанға құйылған тікелей шетелдік инвестицияның (ТШИ) таза көлемі 166 млрд АҚШ долларын құраған. Бұл әлемдік ТШИ-дің 0,5 %-ын...

Қазақстанда өнділетін көмір түрлерін экспорттауға айрықша құқық алған компаниялар тізімі жаңартылды. Үкімет қаулысымен сыртқа көмір тасымалдауға құқығы бар мекемелердің қатарына тағы бесеуі қосылған. Осының нәтижесінде айрықша құқық иеленген компаниялар қатары 38-ге жетті. Тізімге жаңадан қосылған екі фирманың құрылтайшылсы – шетелдік компаниялар.

Тізімге жаңадан енген компаниялар:

Көмір экспортына айрықша құқық алған компаниялар тас көмір, тас көмірден алынған брикеттер, түйіршіктер мен осыған ұқсас қатты отын түрлерін сыртқа тасымалдай алады. Сонымен қатар, гагаттан басқа, лигнит немесе қоңыр көмір сынды агломерленген немесе агломерленбеген шикізат тасымалдауға...

Fitch Ratings сарапшылары Қазақстанның егеменді рейтингін төмендетуі мүмкін. Себебі халықаралық ұйым ел үкіметінің ақша-несие және фискалдық саясатын сынға алып отыр. Бұл туралы агенттік сайтында жарияланған құжатта жазылған.

2024 жылғы мамыр айында агенттік Қазақстанның егеменді рейтингін «BBB»/Тұрақты деңгейде растады. Алайда қазіргі кезде халықаралық ұйым Ұлттық қордан аударылатын трансферттердің, оның ішінде мемлекеттік сектордағы акцияларды қайта сату схемалары арқылы ұлғайғанын сынады.

«Қазақстанның макроэкономикалық саясатының әлсіз жақтары ақша-несие және фискалдық саясаттың сенімділігі мен болжамдылығын төмендетеді. Бұл Fitch-тің макроэкономикалық болжамы, саясаты үшін маңызды. Сондықтан елдің рейтингін бір саты төмен түзетуге ықпал етеді», – деп жазылған құжатта.

Сарапшылар о...

Төтенше жағдайлар министрі Шыңғыс Әрінов жойқын жер сілкінісі болса, алматылықтардың қайда паналайтыны жөнінде айтты.

Оның сөзіне қарағанда, Алматыда министрліктің жедел мақсаттағы Алатау базасы құрылған. Жойқын жер сілкінісі болған жағдайда оның аумағында зардап шеккендерге арналып, шатырлы қала орналасқан. Бұл алаң қазір дайын тұр.

Сонымен қатар гуманитарлық көмек қабылдау пунктері және басқа да қосымша құрылыстар салынбақ. Мемлекеттік материалдық резервтерді қайта қалыптастыру тәсілдері қайта қаралып жатыр.

«Зардап шеккен халыққа арналған медициналық чемодандар мен эвокуациялық рюкзактар енгізілді. Өрт сөндірушілердің жауынгерлік киімі жақсартылды. Салмағы жеңіл. Құтқару жұмыстарын орындауға ыңғайлы», – деді министр.  

Министрдің айтуынша, жыл соңына дейін республикалы...

Қырымда 2 айға қамауға алынған 19 жасар қазақстандық Тұран Устюговті Ресей Федералды қауіпсіздік қызметі «Украинадағы соғысқа аттанбақ болған» күдікті деп танып отыр. KursivMedia тілшісі оның анасы Эльмира Жаңабаевамен тілдесті.

Тұран Устюгов Ресейде террористік деп танылған «Азов» пен «РДК» (Русский добровольческий корпус) ұйымдарына соғысқа аттануға «анкета толтырғаны» үшін қамалған. 4 қазанда Қырым соты оны 2 айға, яғни 4 желтоқсанға дейін қамауға алу туралы шешім қабылдаған. Анасының айтуынша, ол қазір түрме жанындағы ауруханада жатыр.

«Балам өте сенгіш, арам ойы жоқ адам. 7-сыныпта оқып жүрген кезінде бұрынғы көршіміз оған сексуалды қысым көрсеткен. Сол кезден кейін психикасы бұзыла бастады...

Қазақстан туралы My Motherland әніне АҚШ пен Еуропа радиолары назар аударды. Бұл әнді қазақстандық әнші SANGINA қазақ және ағылшын тілдерінде шығарды.

Әншінің айтуынша, бұл жүрек тебірентерлік композиция туған жерге арналған және әлемнің түкпір-түкпіріндегі тыңдармандардың жүректерін жаулап үлгерді. Музыкалық трек АҚШ пен Еуропа радиостанцияларында шырқалып, ондаған халықаралық плейлисттер оны өз топтамаларына енгізді.

«My Motherland (Atamekenim қазақ нұсқасы) бұл әнді шығару идеясы АҚШ-қа көшіп келгеннен кейін пайда болды. Қазақстаннан алыс жерде тұрып, сағыныш сезімдерін басымнан өткірдім. Біз басқа елдерге көшіп, арманымыздың соңынан жүріп, жаңа тілдерді үйренеміз, бірақ қайда жүрсек те, мәңгілікке қалатын – біздің түп тамырымыз, мәдениетіміз, Отанымыз...

Сенат Төрағасы Мәулен Әшімбаев Сыртқы істер министрлігін қазақ тіліндегі құжатты қате дайындағаны үшін сынға алды. Министрлік мемлекеттік тілдегі халықаралық құжатта қате кетуін «ыңғайсыз» жағдай деп атады.

Сенатта «Қазақстан Республикасының Үкіметі мен Өзбекстан Республикасының Үкіметі арасындағы экология және қоршаған ортаны қорғау саласындағы ынтымақтастық туралы келісімді ратификациялау туралы» Қазақстан Республикасының  Заңы талқыланды. Жиында депутат Наурызбай Байқадамов 2022 жылы Қазақстан мен Өзбекстан президенттері қол қойған келісімнің кешіктіріліп ратификацияланғанын, жалпы халықаралық құжаттарды ресми қолданысқа енгізу көбінде кешіктіріп жүргізілетінін айтып, оның себебін сұрады.

Сыртқы істер министрінің орынбасары Ермұхамед Қонысбаев халықаралық келісімдерді ратификациялау құжаттың қазақ тіліндегі нұсқасында қате шығуына байланысты кешіктіріліп жататынын айтты.

Қазақстан нарығына TANK 500 BLACK жол талғамайтын көлігі әкелінді. Ол премиум санатындағы автолардың бірі саналады. Шетелдік сарапшылар қытайлық темір тұлпарды Жапонияда өндірілетін Toyota Land Cruiser-мен салыстырып жатады. Себебі екеуінің санаты бір.

Қытайлық көлікке тоқталсақ. Бұл TANK 500 моделінің қосымша жинақтамасы ғана емес, аталған автоның жетілдірілген нұсқасы.

Техникалық жағына келсек, көлік қос турбоүрлемі бар, 354 ат күші мен 500 Нм айналдыру моментін беретін 3 литрлік V6 бензин қозғалтқышпен жабдықталған. 9 сатылы автоматты беріліс қорабымен де қамтылған.

Бұған қоса алдыңғы осьті қосатын электрмагниттік муфтасы бар Torque-on-Demand толық жетекті интеллектуалды трансмиссиясы, төмендетілген беріліс, алдыңғы және артқы дөңгелекаралық дифференциалдардың құлпы орнатылған.

Төтенше жағдайлар министрі Шыңғыс Әрінов Мәжіліс депутаттарының сұрақтарына жауап бере отырып, тікұшақтардың жай-күйі туралы ақпарат берді.

Оның айтуынша, осы қызметке келгенде, техникалардың жай-күйі мәз болмаған. Ресейдегі тікұшақтарға қызмет көрсететін мекемелерге бәрін жөндеткенін айтты. Ал Алматыдағы тікұшақ жөндеу орны бір ұшақты 2 жылға дейін, тым ұзақ жөндейтін көрінеді. Қазіргі кезде тікұшақтардың дені жаңа.  

Депутаттардың сұрағына орай, министр жемқорлыққа қарсы күрес жүргізіліп жатқанын айтты.

 «Қазіргі таңда министрлік, аумақтық басшылар жағынан ешқандай ақша жинау жоқ. Өздеріңіз де адамдармен сөйлесіп, біліп отырған шығарсыздар. Іс-шараларға да қаражат жиналмайды. Тіпті, туған күнге де ақша жинамаймыз», – деді Шыңғыс Әрінов.

Министр...

Қауіп тудырмайтын жер сілкінісі неғұрлым жиі болған сайын, жер қыртысында көп мөлшерде энергия шоғырланбайды. Демек алапат зілзала болу қаупі төмендейді. Бұл туралы Сейсмологиялық байқау және зерттеулер ұлттық ғылыми орталық директорының ғылым жөніндегі орынбасары Елизавета Есенжігітова KursivМedia-ға баяндап берді. Оның сөзіне қарағанда, ғылыми тұрғыдан нақты дәлелденбесе де, кейбір ғалымдар жиі ұсақ жер сілкіністері ірі жер сілкінісі болмауына түрткі болуы мүмкін. 

Ғылыми орталық болашақ үшін жұмыс істейді

Елизавета Есенжігітованың айтуынша, қазір дүниежүзі сейсмикалық болжам жасаудан бас тартты. Бұған халықаралық тәжірибе түрткі болып отыр. Алпауыт Жапон және Қытай мемлекеттері де сейсмикалық ахуалды бақылап отырса да, болжам жасауға асықпайды.

Беларусь президенті Александр Лукашенко 2025 жылғы президенттік сайлауға өз кандидатурасын ұсынатынын растады. Бұл туралы ол 23 қазан күні ресейлік журналист Ольга Скабееваға берген сұхбатында айтқан.

Айта кетейік, Беларусь елінде президент сайлауы 2025 жылдың 26 қаңтарына белгіленген. Беларусь Конституциясының 80 және 81- баптарына сәйкес, елдің президенті 5 жыл мерзімге сайланады және үміткер 40 жастан асқан, Беларусь азаматы болуы керек. Лукашенко 1994 жылдан бастап елді басқарып келеді.

Беларуссияда соңғы президент сайлауы 2020 жылы өткен болатын. Ол кезде Александр Лукашенко ресми мәлімет бойынша 80% дауыс жинаған еді. Алайда АҚШ, Еуропалық одақ бұл нәтижені мойындаған жоқ. Сол жылы сайлауға Светлана Тихановская...