Жаңалықтар

«Бипэк Авто – Азия Авто» холдингінің заңгерлер тобының үйлестірушілері Informburo порталына компанияның рейдерлік басып алуға ұшырағанын мәлімдеді. 

Заңгерлер оқиға 2021 жылы директорлар кеңесінің төрағасы Анатолий Балушкин мен Азамат Қапеновтің кездесуінен басталғанын айтты.

Балушкинге 2021 жылдың тамызында халықаралық іздеу жарияланды. Қазір Өскеменде Балушкин мен  «Азия Авто» АҚ бас директоры Ерік Сағымбаевке қатысты сырттай сот отырысы жүргізілуде.

Қазақстанның экс-Премьер-министрі Кәрім Мәсімовтің бұрынғы күйеу баласы Қапеновке тамыздың басынан бері іздеу салынды. Қапенов алаяқтық жасады деп айыпталып отыр.  

«Қапенов Балушкинге қылмыстық қудалауды тоқтатуға және компанияның қарыздық міндеттемелерін реттеуге көмектесуді ұсынды. Ауызша келісімдер бойынша Балушкин бұл акцияларды символикалы...

«Astana LRT» ЖШС-нің экс-басшысы қазір Қазақстанда болмауына байланысты сыйбайлас жемқорлыққа қызмет ақпарат құралдары арқылы тергеуге қатысуға шақырды.

«Жауап алу және күдіктінің іс-әрекетін саралау туралы қаулыны жариялау үшін Т. Ардан 2024 жылы 23 тамызда сағат 09:00-де Қазақстан Республикасы, Астана қаласы, Қабанбай батыр даңғылы, 19, «Б» блогы мекенжайында орналасқан Қазақстан Республикасы Сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл агенттігінің әкімшілік ғимаратына жедел-тергеу тобының басшысы Ж. Өтепқалиевке келу қажет. Күдікті тергеу әрекеттеріне қатысу үшін қорғаушыны дербес шақыруға не қылмыстық процесті жүргізуші органның қорғаушының қатысуын қамтамасыз ету туралы өтінішхат беруге құқылы (ҚР ҚПК 68-бабы). Егер қорғаушыны күдікті немесе оның заңды өкілдері, сондай-а...

Қыркүйекте Тоғжан Қасенованың «Атом улаған дала» The Atomic Steppe кітабы сатылымға шығады. Бұл кітапты жазуға автор 15 жылын арнаған. Kursiv Media тілшісі ядролық саясат саласының маманы, ғалым әрі кітап авторы Тоғжан Қасенованың өзімен кездесіп, кітап жайлы әңгімелесті.

Бұл кітап алғаш рет 2022 жылғы ақпанда ағылшын тілінде Stanford University Press баспасында жарық көрді. Кітаптың қазақша басылуына Фридрих Эберт атындағы қор (FES) қолдау көрсетті және оны  Steppe&World Publishing баспасы басып шығарды.

«Кітаптың бірінші нұсқасы коммерциялық емес негізде жарық көріп, белгілі бір адамдар тобына сыйлық ретінде ұсынылды. Екі жылдан кейін кітапты жаңартып, қазақша нұсқасы 2000, орысша нұсқасы 2000 данамен тиражбен сатылымға шығарғалы отырмыз...

2024 жылдың жеті айының нәтижесі бойынша Қазақстандағы ең танымал үш бренд – Hyundai, Chevrolet және Kia  сатылымы айтарлықтай қысқарды. Есесіне қытайлық көліктердің сатылу қарқыны өскен.

2023 жылғы керемет нәтижелерден кейін (198 686 жаңа автокөлік, өткен жылмен салыстырғанда +60%) 2024 жылы сатылым төмендейді деп күткен сарапшылардың болжамына қарамастан, автокөлік дилерлері әзірге жаңа автокөліктерді сатудың жоғары шегін сақтай алды. Жеті айдың қорытындысы бойынша, жылма-жыл салыстырғанда айырмашылық болмашы ғана  – 1%-дан аз (2023 жылы 102 040 көлік, 2024 жылы 101 394 көлік). Қазақстан автокөліктер одағы осындай мәліметтер (соның ішінде коммерциялық көліктер) келтіріп отыр.

Нарықты былтырғы жылғы деңгейде ұстап тұруға қытайлық брендтер «сүйеу...

Таиландта еуропалық туристен маймыл шешегінің жаңа, аса қауіпті штамы анықталды. Бұл туралы Bloomberg хабарлады.

«Таиланд mpox вирусының жаңа мутацияланған штамы табылған Азиядағы бірінші ел», – деп жазды басылым.

Таиланд денсаулық сақтау министрлігінің пандемияны бақылау департаменті хабарлағандай, маймыл шешегінің Clade 1 мутацияланған түрі Бангкокқа өткен аптада Африкадан келген кавказдықтан анықталған. Ел билігі 66 жастағы науқастың 43 адаммен жақын байланыс орнатқанын анықтап, оларды бақылауға алды.

Таиланд билігі Азиядағы Mpox вирусының жаңа штамының алғашқы жағдайын растады.

Бұл ретте ел үкіметі mpox таралуын болдырмау үшін кешенді шаралар қабылдауды бастады. Бұдан былай 42 елден келген саяхатшылар тексеріліп...

«Братья» – «Бауырлар»  фильмі прокатқа шықты. Бұл – режиссер Дархан Төлегеновтің дебюттық жұмысы. Kursiv Media тілшісі фильмнің жабық көрсетіліміне барып, фильмді алғашқылардың бірі болып тамашалап, түсірілім тобымен сөйлесіп қайтты.

Фильм үш жылға жуық уақыт бұрын түсірілген. Осы аралықта туынды 15-тен аса әлемдік жүлде иеленіп үлгерген. Кинокартина әлемнің түкпір-түкпіріндегі көрермен мен киносыншылардың оң бағасын алды. Бұл фильмді Мәдениет және ақпарат министрлігі,  «Ұлттық киноны қолдау мемлекетті орталығы» және Golden Man Media түсірген.

Түсірілім тобы көрерменге ерекше жанрдағы, айрықша бояуы бар туынды ұсынғысы келген. Олар комедия емес, драма түсірген.

Фильм сюжеті бойынша, Ақжол — жасы толып, енді ғана жетімдер үйінен шыққан жігіт. Ол...

Прокурор Қазақстанның экс-президенті Нұрсұлтан Назарбаевтың немере інісі Қайрат Сатыбалдыұлының бұрынғы әйелі Гүлмира Сатыбалдыны 13 жылға бас бостандығынан айыруды сұрады. Мемлекеттік айыптаушы оны тұлғаны заңсыз бас бостандығынан айыру, бопсалау туралы баптар бойынша кінәлі деп атады.

«Соттан Гүлмира Сатыбалдыны кінәлі деп тануды сұраймын. 126-бап бойынша – 6 жыл 8 ай, 194-бап бойынша – 10 жыл, 389-бап бойынша – 6 жыл бас бостандығынан айыру тағайындалсын. Жазаны қосу арқылы орташа қауіпсіздік мекемесінде 12 жылға бас бостандығынан айыру жазасы тағайындалсын. Осыған дейінгі Қызылорда сотының үкімін ескере отырып, қорыта келгенде 13 жылға бас бостандығынан айыру жазасы тағайындалсын», – деді мемлекеттік айыптаушы Алмаз...

Қырғыз Республикасындағы «Айыл» және «Компаньон» банктері ресейлік «Сбербанк» арқылы ақша аударымдарын тоқтатты.

«22 тамыздан бастап «Сбер» қосымшасынан «Айыл Банк» ААҚ клиенттерінің карталары мен шоттарына ақша аудару белгісіз мерзімге тоқтатылды», – деп хабарлады қаржы институты.

Осыған ұқсас хабарламаны тағы бір банк таратты.

«Компаньон» банкі 2024 жылдың 22 тамызынан бастап ресейлік банктер «Сбербанк» АҚ және «ТБанк» АҚ арқылы аударымдар уақытша тоқтатылғанын хабарлайды», – деп жазылған ақпаратта.

Бұл ретте «Золотая корона» , AstraSend және «Юнистрим» жүйелері арқылы аударымдар әдеттегідей жұмыс істеп тұр.

Бұған дейін қырғызстандық MBank ресейлік «Сбербанк...

Танымал футболшы Криштиану Роналду өзінің YouTube арнасын ашып, бір сағаттың ішінде YouTube алтын батырмасын алып рекорд орнатты. Оның UR Cristiano арнасы 1 миллион оқырманды 1 сағатта жинады. Сауд Арабиясының Аль-Наср футбол клубының және Португалия ұлттық құрамасының шабуылшысы қазір жаңа YouTube жұлдызына айналып, оқырмандарының саны қарқынды өсіп, қазірдің өзінде 19 миллионнан асты.

Айта кетейік, YouTube платформасында арна авторлары бейнероликтің әрбір мың қаралымы үшін 2 доллардан 12 долларға дейін табыс таба алады. Бұл 1 миллион қаралым үшін 1200 доллардан 6000 долларға дейін табыс табуға болады деген сөз.

Роналдуның соңғы видеосы 13 миллионнан астам қаралым жинады. Яғни ол небәрі 20 сағаттың ішінде...

Сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл агенттігінің Маңғыстау облысы бойынша қызметі «Қазақ газ өңдеу зауыты» АҚ директорының үстінен сотқа дейінгі тергеу жүргізіп жатыр.

Ол аукцион өткізбестен заңсыз сату арқылы ірі көлемде мекеме мүлкін ұрлады деген күдікке ілініп отыр. Келтірілген залал 65 миллион теңгеден асып жығылады. Соттың санкциясымен қамауға алынды. Тергеу әлі жалғасып жатыр.

Қылмыстық-процестік кодекстің 201-бабына сәйкес, тергеу мақсатында басқа ақпарат жария етілмейді.

Айта кететін жайт, 2023 жылы ақпан айының басында Болат Байшуақов «Қазақ газ өңдеу зауыты» АҚ директоры болып тағайындалған еді. Ол 20 жылдан астам уақыт «СНПС-Ақтөбемұнайгаз» АҚ-да жұмыс істеген.

«Қазақ газ өңдеу зауыты» 1973 жылы Жаңаөзен қаласында ашылды. Зауыт газды...

Қазақстандықтар әскерде жүріп бас-ми жарақатын алған сарбаз Ербаян Мұхтардың еміне 140 млн теңге жинап берді. Бұл туралы «Курсивке» сарбаздың қоғамдық қорғаушысы Инга Иманбай хабарлады.

Қорғаушының айтуынша, қазір сарбаздың туыстары оны емдей алатын клиника іздеп, әртүрлі елдермен байланысып жатыр. Ербаян Оңтүстік Корея немесе Германияға емге баруы мүмкін.

Қаржы жинау туралы ақпарат жариялаған Лола Исраилованың айтуынша, Ербаянды тасымалдауға арналған санавиация құнының өзі 25 000 000 – 60 000 000 аралығында болмақ. Бұған қоса, емдеудің қанша айға созылатынын, құны қанша болатынын әлі де белгісіз. Қазір сарбаздың туыстары қаржы жинауды әрі қарай жалғастыру туралы шешім қабылдап жатыр.

«Қайда бару керек, кімге жазу керек, қайда...

Әлеуметтік медициналық сақтандыру қорының басқарма төрағасы Әбілқайыр Сқақов топ-менеджерлерінің қанша сыйақы алатынын айтты. Қор басшысы бұған дейін олардың «миллиондаған сыйақы алады» деген ақпаратарды жоққа шығарды.

Сқақовтың айтуынша, ӘМСҚ топ-менеджерлерінің жылына алатын максималды сыйақысы 650-700 мың теңгені құрайды.

«Сақтандыру қорының басқармасында 5 топ-менеджер бар. Олар соңғы үш жылда ешқандай бонус алмады, бұрын да, қазір де алған емес. Жылына 650-700 мың максималды мөлшердегі сыйақыны орынбасарым екеуіміз алдық. Оның өзі диекторлар кеңесінің шешімімен шектелген. Сондықтан бұл ақпарат шындыққа жанаспайды. Ал ұжым алатын сыйақылар нақты қызметкердің KPI жетістігіне байланысты», – деді Сқақов.

Басқарма төрағасы өзінің қанша жалақы алатына қатысты...

Қытайдың Гуанчжоуында ұшқышсыз әуе таксиі сынақтан өткізілді. Бұған дейін АҚШ-та кеңінен тарала бастаған жаңа буын көліктері енді «аспан асты елінде» де кеңінен қолданыла бастайды, деп хабарлады Bloomberg басылымы.

«Кішкентай ұшақтың ішінде 1-2 ғана адам отыра алады. Ол ұшқыш емес, жолаушы», – деп сипаттады көлікті Bloomberg News тілшісі.

Қытайдағы таныстырылымды сынақ рейсі орындалды. Әуе көлігін жергілікті EHang Holdings Ltd компаниясы құрастырған. Бұл әлемдегі алғашқы ұшқышсыз ұшатын коммерциялық электротакси болмақ.

Осыған дейін бұған ұқсас әуе көлігі АҚШ-та таныстырылған еді. Аталған құрылғыны жасаушылар жолаушыларды Манхэттеннің орталығынан қала әуежайларына бірнеше минут ішінде жеткізуді мақсат еткен.

Morgan Stanley...

«ҚазМұнайГаз» Қытайдың Sinopec және CNPC компанияларының қатысуымен полиэтилен және карбамид зауытын салады. Бұл жайлы ҚМГ баспасөз қызметі хабарлады.

«ҚазМұнайГаз» ҰК АҚ Басқарма төрағасы Асхат Хасенов Қытайға сапары барысында аталмыш компаниялардың басшыларымен кездесіп, жобаға қатысты келіссөздер жүргізген. Сонымен бірге мұнай-газ химиясы, геологиялық барлау, мұнай өңдеу және тасымалдау саласындағы ортақ жобалар жөнінде де сөз қозғаған.

ҚМГ басшысы CNPC президенті Хоу Цзицзюнмен кездесіп, Жаңажол мұнай өңдеу зауыты базасында карбамид зауытын салу мәселесін талқылаған. Бұл жоба Қазақстанның газ-химия саласы мен ауыл шаруашылығы үшін маңызды саналады. Өйткені карбамид – жоғары сұранысқа ие азотты тыңайтқыш. Қазақстанда бұл тыңайтқыш түрін тұтыну көлемі 350-400 мы...

Lexus компаниясы 2025 жылғы RX моделіне жаңа F Sport Design және Black Line Special Edition нұсқаларын енгізіп, өз авто пайдаланушыларын тағы бір таң қалдырды. Бұл модельдер Lexus RX-тің динамикалық және ерекше стилін одан әрі толықтырып, пайдаланушыларға жаңа нұсқасын ұсынды

F Sport Design: Жаңа спорт көлігі

F Sport Design нұсқасы Lexus RX моделіне ерекше спорттық сипат береді. Бұл нұсқада аэродинамикалық элементтер, F Sport стиліндегі радиатор торы, 21 дюймдік жеңіл дөңгелектер, сондай-ақ алдыңғы және артқы бөліктерде ерекше сәндік элементтер бар. Ішкі жағынан қарағанда, бұл нұсқада спорттық орындықтар, алюминийден жасалған әрлеу және жеңіл руль ұсынылды.

Black Line Special Edition: Эксклюзивтілік пен...

Алдағы жылдары тұрғын үйдің бағасы қымбаттайды. Мәселен, 2024 жылы 4,3%, 2025 жылы 5,8%, 2026 жылы 6,8%-ға дейін өсуі мүмкін. Бұл туралы Halyk Finance сарапшысы Ақбөбек Ахмедярованың болжамында жазылған.

Жыл басында жаңа нысандарды пайдалануға беру қарқыны бәсеңдеді

Ақбөбек Ахмедярованың пайымынша, 2024 жылдың басында тұрғын үй нарығында жаңа нысандарды пайдалануға беру қарқыны бәсеңдеді. Ақпан айында бұл көрсеткіш жыл сайынғы 3,4%-ға төмендеді. Кейін наурызда аздап динамика байқалды, бірақ маусымда өсу қайтадан 1,1%-ға дейін баяулады.

«Дегенмен өткен жылдың деректеріне сүйене отырып, нарықтағы белсенділік жылдың соңына қарай күшейген. 2024 жылдың қалған айларында құрылыс жұмыстары жеделдеп, үкіметтің 18 млн...

Енді 1 миллион немесе одан да жоғары жалақы алатындар МӘМС-ке көбірек жарна төлеуі мүмкін. Бұл жайында Әлеуметтік медициналық сақтандыру қорының басқарма төрағасы Әбілқайыр Сқақов мәлімдеді.

Бүгінгі қолданыстағы заңда МӘМС-ке аударылатын жарна қазақстандықтардың табысының 2%-ынан алынады. Алайда бұл талап жоғары жалақы алатындарға жүрмейді.

«Айлығы 850 мың теңгеден жоғары болса, онда сақтандыруға төлемейді. Яғни, МӘМС-ке аударылатын жарна қарапайым азаматтардың табысының 2 пайызынан алынса, бұл талап 850 мыңнан жоғары алатындарға қатысы жоқ. Біз министр, әкімдердің еңбек өтіліне байланысты 1-1,2 млн аралығында айлық алатынын білеміз. Демек олар МӘМС жарнасына осы 1,2 млн теңгенің 2%-ын емес, 850 мың теңгенің 2%-ын ғана төлейд...

Ресей президенті Владимир Путин Шешенстанға сапары кезінде Иса пайғамбар атындағы жаңа мешітке қолдан жасалған Құран сыйлаған. Сыйлығын берген кезде Путин кітапты сүйіп, мешітке тапсырған. Осы сәтте түсірілген бейнежазба желіде вирусқа айналды.

Видео Түркия, Сирия, сондай-ақ Қырғызстан, Әзірбайжан және Қазақстанның әлеуметтік желілерінде көп таралған.

Путин мешітке сыйға тартқан кітап қолдан жасалған, оның нақты құны белгісіз. Алтын әшекейлермен және асыл тастармен безендірілген.

Сапар барысында Путинге Шешенстанның Құрметті азаматы куәлігі табыс етілген.

Айта кетейік, 2024 жылы 6 тамызда Украина-Ресей шекарасы аумағында орналасқан Курск облысы аумағына украин әскері басып кірген. Владимир Путин бұл әрекетті арандату деп атаған. 22 тамызға дейін өңірден 200 мыңға жуық адамды эвакуациялаған.

2022 жылы 24 ақпанда Ресей Украинаға қарсы «Арнайы әскери операция...

Бюджеттен қаржы бөлінген ғылыми зерттеулер жоба нәтижесінде мемлекеттік гранттың 15%-ы көлемінде табыс табуға міндеттеледі. Бұл туралы Ғылым және жоғары білім министрлігінің «Курсивке» берген ресми жауабында жазылған.

«Ғылыми жобаларды коммерцияландыру процесінің тиімділігін арттыру үшін жоба нәтижелеріне қойылатын талаптар күшейтілді. Мұнда аяқталатын жобаның кірістер көлемі грант сомасының кемінде 15% құрауы керек деп белгіленді», – делінген жауапта.

Министрлік грант алуға мүдделі жобалардың сапасын арттыру үшін конкурстық талаптарына толықтырулар енгізбек. Жобалардың технологиялық дайындық деңгейі алдын ала бағаланып, тәжірибелік өндіріс және сынақтар жүргізу кезеңіне дейін жоспарланатын болады.

Бұдан бөлек, ведомство сыбайлас жемқорлыққа жол бермеу үшін саладағы заңнамаға өзгерістер пакетін дайындауды көздеп отыр. Өзгерістер алдын ала ғылыми және...

Алматының хостелінде қайтыс болған балалардың ата-аналары әділдік іздеп қоғам белсенділеріне жүгінген. Алматы әкімі Ерболат Досаевтың Медеу ауданының тұрғындарымен кездесуі кезінде қоғам белсендісі Дамир Көшеев ата-аналардың бұл іске қатысы бар кінәлі адамдардың жауапкершіліктен құтылып кетуі мүмкін екенін айтып, алаңдаушылық білдіріп отырғанын жеткізді.

Көшеев шаһар басшысынан өртке қатысты тергеу жұмыстарының қалай жүргізіліп жатқанын және хостелдердің жұмысын қадағалап келген әкімдік қызметкерлерінің бұл істе қандай жауапкершілікке тартылатыны жайлы сұрады.

«Қаза тапқан балалардың ата-аналары бұл іске кінәлі адамдардың барлығы жауапқа тартылғанын қалайды. Өйткені қазіргі таңда ғимаратты жалға берген адам ғана жазаға тартылып жатыр. Оның ғимаратты жалға алғанына небары...

Қазақстанның экс-президенті Нұрсұлтан Назарбаевтың немере інісі Қайрат Сатыбалдыұлының бұрынғы әйелі Гүлмира Сатыбалдының үстінен сотқа шағым түсті. Шағыданушылар 11 млрд теңге өндіріп алмақшы. Оның 8 млрд теңгесі моральдық шығынды өтеуі тиіс. Шағымды сотта жәбірленуші деп танылған Абай, Алтай және Қасым Жүнісовтер түсірген.

Алматының мамандандырылған ауданаралық қылмыстық сотында Гүлмира Сатыбалды мен оның жүргізушісі Мәди Батыршаевтың ісі қаралып жатыр.

Мемлекеттік айыптау Гүлмира Сатыбалды өзінің күйеу баласы әрі бизнес-серіктесі Абай Жүнісовті 165 күн қамауда ұстағанын айтқан.

Отырыс барысында сотталушыларға миллиардтаған теңгеге талап қойылды. Абай Жүнісовтің адвокаты Рашид Теңізбаев Сатыбалды Батыршаевтың көмегімен Жүнісовті қамап ұстау кезінде оның және туыстарының атындағы мүлікті басқа адамдарға аударуға мәжбүрлегенін...

2024 жылғы 1 тамыздағы жағдай бойынша жергілікті атқарушы органдардың рұқсатымен Қазақстан аумағында 13 835 шетел азаматы еңбек етеді. Олардың дені – қытайлықтар. Бұл туралы Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрлігінің баспасөз қызметі хабарлады.

Министрліктің мәліметінше еңбек мигранттары келетін негізгі елдер мыналар: Қытай – 4 248 адам, Өзбекстан – 1 956 адам, Түркия – 1 146 адам, Үндістан – 1 066 адам.

Шетелдік жұмыс күшін тартуға рұқсаттардың арасында мынадай санаттар бар:

Біріншісі, басшылар мен олардың орынбасарлары. Олар үшін 559 рұқсат берілген.

Екіншісі, құрылымдық бөлімшелердің басшылары. Оларға 2 502 рұқсат берілді.

Тартылған шетелдік жұмыс күшін негізгі бөлігі – үшінші санат. Оларға мамандар жатады...

Қазақстаннан енді түсті металмен қатар, қара металдардың сынықтары мен қалдықтарын шығаруға да тыйым салынды. Белгісіз мерзімге дейінгі уақытша шектеу туралы ҚР Өнеркәсіп және құрылыс министрлігінің 19 тамыздағы  № 304 бұйрығында жазылған.

Бұйрықта Қазақстан аумағынан қара металдардың сынықтары мен қалдықтарын, сондай-ақ бұрын пайдалануда болған құбырларды, рельстерді, теміржол төсемінің элементтерін және жылжымалы құрамды темір жол көлігімен шығаруға уақытша тыйым салған. Бұйрық бүгін, 22 тамызда күшіне енеді.

Министрліктің хабарлауынша, бұл норма отандық металлургиялық кәсіпорындарды шикізатпен қамтамасыз ету және тиеу мақсатында қабылданған. Өйткені ел ішінде қайталама металдарды барынша қайта өңдеу неғұрлым жоғары қайта бөлу өнімдерін шығару, сондай-ақ экологиялық тазалық пен ең аз энергия...

Қазақстан 2024 жылдың бірінші жартысында 13 жолаушы ұшағын импорттаса, 10 жолаушы ұшағын экспортқа шығарған. Бұл жайлы Бірінші кредиттік бюро деректерінде жазылған.

Бюроның мәліметінше, бұл Қазақстан үшін рекордтық көрсеткіш. Өйткені әр жылдардың сәйкес кезеңінде елге 2 немесе 3 қана ұшақ кіргізіліп отырған. Мәселен, 2015 жылы 2 ұшақ әкелінсе, 2 ұшақ экспортталған. 2017 жылы да небәрі 2 ұшақ сатып алынған. 2016 жылы ұшақ мүлде алынбаған. Ал 2018 жылы Қазақстан рекордтық көрсеткіштерге жетіп, 8 ұшақ сатып алған. Одан кейінгі жылдарда көрсеткіштер тағы 2-3 ұшаққа дейін төмендеген. Тек 2023 жылдан бастап, экспорт көлемі қайта арта бастаған. Мәселен, 2023 жылдың жарты жылдығында елге...