Жаңалықтар

НАТО басшылары 2025 жылдың маусымында Гаагада және 2026 жылы Түркияда кездеседі.

Түркияда 2026 жылы НАТО саммиті өтеді. Вашингтонда болған Солтүстікатлантикалық альянс саммитінің қорытынды декларациясында ұйым жоспары жарияланды. Yeni Safak басылымы осы жөнінде жазды.

Биыл АҚШ-та әскери одақтың 75 жылдығына арналған саммит өтуде. НАТО-дағы екінші үлкен армияға ие Түркия альянстағы ең жоғары лауазымды анықтауға қатысты. Түркия Голландия премьер-министрі Марк Рюттенің Солтүстікатлантикалық альянстың бас хатшылығына кандидатурасын қолдады.

Анкара 10 жыл бойы бас хатшы қызметін атқарған Рюттенің Йенс Столтенбергтің ұстанымын жоғары бағалады. Өйткені кейінгі онжылдықта НАТО одақтастарының ішінде Түркияның терроризмнен ең көп зардап шекті.

Столтенберг Түркияға бағытталған қорғаныс санкцияларына да қарсы шыққанын...

Маңғыстауда жалпы қуаты 40 ГВт болатын күн және жел станцияларын салу жоспарланған. 2023 жылы ауқымды жобаны Svevind Energy Group компаниясы қолға алды. Маңғыстау облысының Қарақия ауданында «жасыл» сутегі өндіретін зауыт салынады.

Еуропалық Кеңес Президенті Шарль Мишельдің былтыр Қазақстанға жасаған сапары барысында инвестициялық келісімге қол қойылған. Соған сәйкес алдын ала жобалау-іздестіру жұмыстары (Pre-FEED) жүргізіле бастады. 2023 жылдың маусым айында Германия Федералды Президенті Франк-Вальтер Штайнмайер бұрғылау жұмысын қосуға арналған шараға қатысты.

Былтыр Svevind Energy Group компаниясының бас директоры Вольфганг Кропп Қазақстан Президентіне жобалық құжаттаманы жасақтау 2026 жылы аяқталатынын айтты.

Жоба аясында су тұшыту зауытын, 40 гигаваттық жел, күн станцияларын, қуаты 20ГВт болатын...

2024 жылдың бірінші жартыжылдығында темекі өнімдеріне акцизден бюджетке 122 миллиард теңгеден астам қаражат түсті. Оның ішінде өндірілген темекі өнімдерінен 78 миллиард теңге, импортталатындардан 44,7 миллиард теңге түсім есептелінді, деп хабарлайды ҚР Қаржы министрлігінің баспасөз қызметі.

Ведомство темекі өнімдерінің өндірісі мен айналымын тұрақты түрде бақылап отырғанын атап өтті. Мәселен, 2024 жылдың 6 айында жалпы құны 5,8 миллиард теңгеден асатын 7 миллион қорап заңсыз темекі өнімдері тәркіленді. Бұл ретте төленбеген акциз сомасы 2 миллиард теңгеден асты.

2024 жылы Қазақстанда 4 миллиард данадан астам темекі өндірілді. Оның  ішінде 2 миллиардтан астам данасы импортталды. Шетелге шығарылған тауарлар қатарында 700 мыңнан астам қыздырылған темек...

Зейнетақы жүйесіне қатысты өзгерістер туралы нақты шешім жыл соңына дейін қабылданады. Бұл жөнінде Ұлттық банк төрағасы Тимур Сүлейменов хабарлады.

Ұлттық банк, Еңбек және әлеуметтік қорғау министрлігі, бұрын Қаржы министрі болған Болат Жәмішев пен аталған банктің экс-төрағасы Григорий Марченко құрамына енген жұмыс тобы бір тұжырымға келмек.

 «Қазақстанның зейнетақы жүйесі жетілдіруді қажет етеді. Бұл туралы Үкіметтің әлеуметтік блогының өзі айтады, сарапшылар да айтады, мұны біз де білеміз. Қазіргі жүйе тұрақты, бірақ алдағы уақытта біраз қадамдар жасамасақ, белгілі бір мәселелер туындауы мүмкін. Қазір үшеуміз – Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрлігі, Ұлттық банк және бір топ мамандар жұмыс істеп...

2023-2024 оқу жылына ЖОО-да оқу үшін барлығы 78 219 грант бөлінді. Оның ішінде Үкіметі айқындаған өңірлерге қоныс аударатын ауыл жастарына 3903 орын арналады.

Ұлттық тестілеу орталығының ақпараты бойынша мемлекеттік білім беру грантын беру жөніндегі конкурсқа қатысу үшін талапкерлер 13-24 шілде күндері құжат тапсырады.

Конкурсқа қатысу үшін өтінішті жоғары және жоғары оқу орнынан кейінгі білім беру ұйымдарының қабылдау комиссиялары, сондай-ақ онлайн режимде «Электрондық үкімет» порталы арқылы беруге болады.

Сондай-ақ халқы тығыз орналасқан, батыстағы және жаңадан құрылған өңірлерден жастарды оқыту үшін 5000 нысаналы грант бөлінді. Гранттар педагогикалық ғылымдар, математика және статистика, жаратылыстану ғылымдары, ақпараттық-коммуникациялық технологиялар, инженерлік, өңдеу және құрылыс салаларына бағытталды:

Сонау 2005 жылы «Грузия темір жолы» АҚ (ГТЖ) тарапынан басталған сот талқысы барысында «ҚазТрансОйл» ақыры жеңіліске ұшырады. Қазақстандық компания ГТЖ алдындағы 1,43 млрд теңге сомасындағы міндеттемелерін мойындаумен қатар, Грузия елінің қазынасына айыппұлы есептелген 760 млн теңгеге жуық салық төлейтін болды.

«Тығырықтан» басталған талап

ГТЖ мемлекеттік кәсіпорнының Батуми мұнай терминалымен (БМТ) арадағы өзара текетірес-талқысы 2005 жылы, яғни «ҚазТрансОйл» АҚ («ҚазМұнайГаз» ҰК еншілесі) терминалдың 100%-ын толық сатып алғанға дейін үш жыл бұрын басталған-ды. Сотқа жүгінген ГТЖ мемлекеттік кәсіпорны сол кезде БМТ-дан 13,9 млн лари (1,39 млрд теңге) талап етті. ГТЖ есептеуінше, 2003 жылдың мамыры мен 2005 жылдың қарашасы аралығында компанияға тиесіл...

Haly Finance Мәскеу биржасына және оның құрылымдарына, соның ішінде Ресейдің Ұлттық есеп айырысу депозитарийіне қарсы санкцияларға байланысты ресейлік эмитенттердің акцияларын сату бойынша клиенттерге арналған нұсқаулық жариялады.

Ол үшін қазақстандықтар Мәскеу биржасына кіру мүмкіндігі бар брокерден есепшот ашуы керек. Айта кететіні, осы шотқа санкцияға салынбауы керек. Осыдан кейін сіз Halyk Finance компаниясына бағалы қағаздарды есептен шығару туралы бұйрықты ұсыну маңызды. Сондай-ақ, ресейлік брокердің бағалы қағаздарды несиелеуге қарсы тапсырысын беруіңіз керек. Содан кейін оларды Мәскеу биржасында сатуға болады.

«10 тамыздан кейін ресейлік эмитенттердің бағалы қағаздарымен операциялар қолжетімсіз болады», – деп түсіндірді Halyk Finance.

Бір тапсырыс бойынша...

Ұлттық банк басшысы Тимур Сүлейменов KASE мен AIX биржасындағы жеңілдіктерді алып тастап, дивиденд пен бағалы қағаз құнына 5 пайыз салық салуды қолдамайтынын жеткізді.

«АХҚО-ны құру кезінде кейбір[салық] жеңілдіктерін бергендіктен, оларды қайта қараудың қажеті жоқ сияқты. Иә, ол жерде, шынымен, жақсы ақша бар. Егер дивидендке салық салатын болсақ, біз қосымша пайда алар едік. Алайда бұл қор бижасын «сауын сиыр» болсын деп емес, қаржы құралдарын жасап, жаңа инвесторлар тартып, жұмыс орнын ашу үшін құрдық. Бұның бәрі ақырындап жүзеге асып жатыр», — деді Ұлттық банк басшысы.

Тимур Сүлейменов Қазақстанның өзіндік инвестициялық имиджі бар екенін атап өтт...

Антикор Әділет экс-министрі Марат Бекетаев пен Мәдениет және спорт вице-министрі болған Ерлан Қожағапановқа қатысты тергеудің аяқталғанын мәлімдеді. Сондай-ақ сыбайлас жемқорлыққа қатысы 107 басшылық қызметтегі лауазымды тұлғаның қылмыстары әшкереленді. Аталған лауазымды тұлғалардың заңсыз әрекеттерінің нәтижесінде мемлекетке 1 млрд теңгеден астам мөлшерде залал келтірілді.

Сыбайлас жемқорлыққа қарсы қызмет биылғы бірінші жартыжылдықтың нәтижелерін жариялады. Антикор мәліметінше, ағымдағы жылы агенттік 876 қылмыстық құқық бұзушылықты тіркеген. Оның басым бөлігі парақорлықпен, жымқырумен және лауазымдық өкілеттіктерді теріс пайдаланумен байланысты.

«Әкімдіктердің, квазимемлекеттік сектордың және құқық қорғау органдарының қызметкерлері жемқорлыққа барынша бейім. Жемқорлық тәуекелдері жоғары салаларға білім беру, ауыл шаруашылығы, денсаулық сақтау және әлеуметтік...

Солтүстік Каспийге мұнайдың төгілуіне әрекет ететін «Теңіз жасағы» компаниясы құрылады. Ол 100 пайыз мемлекет меншігінде болады. Бұл туралы «Ашық НҚА» порталында жарияланған қаулыда жазылған.

«Жарғылық капиталына мемлекет жүз пайыз қатысатын «Теңіз жасағы» акционерлік қоғамы (бұдан әрі – қоғам) құрылсын», – делінген қаулыда.

«Теңіз жасағы» компаниясының негізгі қызметі:

Осы жылы шетелдік экстремистік топтың үгіт-насихатына ерген Ақтау тұрғыны мемлекеттік мекемелердің бірінде жарылыс ұйымдастыруды көздеген. Бұл жайлы Ұлттық қауыпсіздік комитетінің төрағасы Ермек Сағымбаев отандық басылымға берген сұхбатында айтқан.

Комитет басшысының айтуынша, құзырлы орган екі террорлық әрекеттің алдын алған. Соның бірі – Ақтауда, екіншісі шетелде жасалуы керек болған. Бірақ комитет қызметкерлері дер кезінде қастандықтың алдын алып үлгерген.

«Бірінші террористік акт Ақтауда тоқтатылды. Мұқият жедел зерттеудің нәтижесінде қала тұрғындарының бірі радикалды діни идеологияны ұстанушы ретінде назарға ілінді. Ол бұрын кісі өлтіргені үшін сотталған. Интернеттегі шетелдік содырлардың үгіт-насихатының ықпалымен мемлекеттік органдардың бірінің ғимаратында жарылыс жасамақ болған...

Астана полиция департаменті судьяны ұрлау туралы тергеуді бастады. Бұл туралы елорда полиция департаменті хабарлады. Бұған дейін журналист Михаил Козачков белгісіз адам судья Айдос Ордабаевты ұрлап әкетіп, 300 мың теңгеге несие алуға мәжбүрлеп, сот актісін жоймаса, өлтіремін деп қорқытқаны туралы жазған.

«Астана қаласының полиция департаменті Астана қаласының тұрғынын бопсалау және ұрлау фактісі бойынша сотқа дейінгі тергеу жүргізуде», – делінген полиция хабарламасында. 

Полиция жәбірленушінің аты-жөні мен лауазымы туралы ақпарат берген жоқ.

12 шілдеде журналист Михаил Козачков Facebook парақшасында полиция Астана қаласының азаматтық істер жөніндегі ауданаралық сотының судьясы Айдос Ордабаевты ұрлап әкеткен және одан ақша бопсалаған адамға...

Қазақстан жанамай бағасы арзан елдер қатарында 11-орында тұр. Әр мемлекеттегі бензин бағасын GlobalPetrolPrices.com есептеген.

Бүкіл әлем бойынша жанармайдың орташа бағасы литріне 1,32 (АҚШ доллары) құрайды. Соның ішінде ең арзан жанармай – Иранда. Бұл елде бензин бағасы 0,029 долларды құрайды. Сонымен қатар Ливия мен Венесуэлла елдерінде де жанар-жағармай бағасы төмен.

Ал ең қымбаты Гонконгта (3,2 доллар) сатылады. Исландия, Дания, Монако сынды елдерде де жанармай бағасы жоғары.

Қазақстанда бір литр бензиннің орташа бағасы 0,51 долларды құрайды. Әлем елдері арасында жанармай бағасында айтарлықтай айырмашылық бар. Әдетте бай елдерде баға жоғары болса, кедей елдер мен мұнай өндіріп, экспорттайтын елдерде баға айтарлықтай...

Қазақстан ТМД елдері үшін тұрмыстық зорлық-зомбылық туралы модельдік заң әзірлейді. Парламенттің жоғарғы палатасының төрағасы Мәулен Әшімбаевтың бұл идеясы Санкт-Петербургте қолдау тапты.

ТМД (Тәуелсіз Мемлекеттер Достастығы) Парламентаралық Ассамблеясына мүше елдер кеңесінің отырысында сөйлеген сөзінде Әшімбаев Қазақстан тұрмыстық зорлық-зомбылыққа қарсы іс-қимылды заңнамалық реттеуде айтарлықтай тәжірибе жинақтағанын мәлімдеді.

«Ел Президенті Қасым-Жомарт Тоқаевтың бастамасымен ағымдағы жылдың сәуір айында әйелдер мен балалардың құқықтарын қорғауды күшейту туралы заң қабылданды. Сондықтан Қазақстан Парламентінің Сенаты ТМД елдері үшін тиісті модельдік заң әзірлеу туралы бастама көтерді. Осы жылдың соңына дейін Сенат тиісті заңнамалық актінің жобасын Парламентаралық Ассамблеяның қарауына енгізеді, осылайша бұл модельдік заңды кейін...

Қазақстан Әзірбайжан және Өзбекстан елдерімен жасыл энергияны дамыту және беру саласында стратегиялық әріптестік орнатады. Бұл жайлы «Ашық НҚА» порталына талқылауға шығарылған Энергетика министрлігінің құжатында жазылған.

Қазақстан, Әзірбайжан және Өзбекстанның энергетикалық жүйелерін өзара қосу жөніндегі ынтымақтастық туралы меморандумға 2024 жылдың 1 мамырында Ташкентте қол қойылған.

Тараптар экологиялық таза энергия көздерінен өндірілген электр энергиясын Еуропаға және басқа өңірлерге беру және жеткізу саласында бірлесіп ынтымақтасуға келіскен.

Бұл келісімге сәйкес үш ел Еуропада энергия тасымалдаушылар мен транзиттік маршруттарды жеткізуді әртараптандыруға ықпал ететін энергетикалық инфрақұрылым саласындағы жаңа бастамаларды бірлесіп іске асырады.

Сонымен бірге елдер жаңа технологияларды қолдану және энергия тиімділігін...

Ұлттық банк басшысы Тимур Сүлейменовтің айтуынша, бұған дейін теңге Ұлттық қордан түсетін қосымша трансферттердің есебінен нығая түскен. Алайда 2024 жылғы маусым-шілдеде теңге құнсыздана бастады. 9 шілде ұлттық валюта құнсызданып, доллар бағамы 480,77 теңгені құрады.

«Макрореттеуші ретінде тауарлар ақысын теңгемен төлейміз, сақтаймыз, жинаймыз деп үнемі айтамыз. Біз үшін теңге әлдеқайда маңызды. Бағамға тоқталсам, жылды бір доллаға 455 теңге көрсеткішімен бастадық. Ұлттық қордан түскен трансферттердің әсерінен валюта бағамы нығайды. Содан кейін біраз уақыт 480-ге дейін құнсызданды», – деді спикер.

Оның айтуынша, ел бюджетінде айырбас бағамы бір долларға 460 теңге болып белгіленген.

«460 теңге...

Ірі алтын өндіруші «Алтыналмас» компаниясына тиесілі «Ақбақай Голд Ресорсиз» АҚ 2023 жыл үшін дивиденд төлемейді. Өйткені компания былтыр таза табыс таппаған. Жалғыз акционерінің шешімі Қазақстан қор биржасы сайтында орналастырылған.

«2023 жылы таза табыстың болмауына байланысты компанияның 2023 жылғы қарапайым акциялары бойынша дивидендтер есептелмейді және төленбейді», – деп жазылған таратылған хабарламада.

Компания 2023 жылды 9,3 млн теңге шығынмен жапқан. Ал 2022 жылғы шығыны 223 млн теңгені құраған еді. Ұйым бір жыл ішінде қарызын 96%-ға қысқартты.

«Ақбақай Голд Ресорсиз» компаниясының негізгі қызметі – бас компанияға түрлі жабдықтарды жалға беру. Оның жалғыз акционері – «Алтыналмас» холдингі.

«Алтыналмас...

Мәскеу биржасына қарсы санкцияларға байланысты KASE және AIX биржаларын біріктіру мәселесі уақытша тоқтатылды. Бұл туралы базалық мөлшерлемеге қатысты брифинг барысында ҚР Ұлттық банк төрағасы Тимур Сүлейменов мәлімдеді.

«KASE мен АХҚО әлеуетін біріктіруге келетін болсақ, белгілі себептермен KASE акционерлерінің бірі санкцияларға ұшырады. Акционерлердің бірінің санкцияға ұшырау фактісіне сүйене отырып, бұл іс жүзінде мүмкін емес. Сондықтан биржаларды біріктіру мәселесі уақытша тоқтатылды», – деді реттеуші басшысы.

Ұлттық банк төрағасы Мәскеу биржасынан акцияларды сатып алу туралы ақпарат берді.

«Иә, мұндай әңгіме қозғалды. KASE халықаралық қызметін жалғастырғысы келеді. Әртүрлі серіктестермен байланыс орнатуға тырысуда. Бұл...

Әуе компаниялары жыл басынан бері 5,5 миллионға жуық адамды тасымалдаған. Бұл көрсеткіш өткен жылдың сәйкес кезеңімен салыстырғанда 17 %-ға артық.

Азаматтық авиация комитетінің хабарлауынша, бүгінде аптасына 640 рейс жиілігімен 53 бағыт бойынша 6 әуе компаниясы жолаушыларға қызмет көрсетеді.

«Әлеуметтік маңызы бар бағыттардың көлікке деген қолжетімділігі және ішкі туризмді дамыту үшін елдің 9 өңірінде 19 ішкі авиамаршрут субсидияланады. Халықаралық әуе қатынасы туралы айтатын болсақ, рейстер аптасына 619 жиілігімен 107 бағыт бойынша 29 елге орындалатынын атап өткен жөн. Оның ішінде, Ұлыбритания, Вьетнам, Германия, Грузия, Египет, Катар, Қытай, Малайзия, БАӘ, Таиланд және басқа елдер бар»,- деп мәлімдеді Азаматты...

8 шілде күні өзбекстандық блогер Кирилл Альтман Зәңгіата колониясында отырып шыққан бір әйелмен сұхбат жариялаған. Ол өзінің түрмеде Өзбекстанның бұрынғы президенті Ислам Каримовтың қызы Гүлнарамен бірген отырғанын, Каримованың түрмеде «бүлік шығарғанын» айтқан. 

«Ол жұмысқа шыққан кезде, бүлік шығарды. Одан кейін 2,5 сағат барлығымыз тұрып тұрдық. Бәлкім, оны сөккен болар. Оны ол жаққа отырғызбау керек еді. Ал ақыры отырған екенсің, тәртіп сақта. Бірақ ол тәртіпке бағына бермейтін», – дейді сұхбатта жазасын өтеп шыққан әйел. 

Блогердің сұрағына жауап берген әйелдің айтуынша, Гүлнара Каримова түрмеде жалпы отрядта жазасын өтеп жатса да, жағдайы жаман емес.

Ұлттық банк аталған көрсеткішті 5%-ға дейін төмендетуді жоспарлап отыр. Бұл туралы бас банк төрағасы Тимур Сүлейменов айтты.

Бұған дейін Ұлттық Банктің Ақша-кредит саясаты комитеті базалық мөлшерлемені 14,25%-ке дейін төмендету туралы шешім қабылдаған.

«Қабылдаған шешіміміз ақша-кредит саясатының ұстамды қатаң сипатын сақтау позициясына негізделген. Бұл бағаның өсуін бәсеңдетуге және инфляция бойынша 5% мақсатқа қол жеткізуге арналған трендті бекіту үшін қажет», – деді Сүлейменов.

Маусымның қорытындысы бойынша, бағаның өсуі жылдық мәнде
8,4%-ке дейін баяулады. Енді Ұлттық банк бұл көрсеткішті 5% дейін төмендетуді жоспарлап отыр. Алайда бас банк басшысының айтуынша, сыртқы инфляциялық жағдай әлемдік азық-түлік бағасының динамикасына...

Қазақстандық кәсіби боксшы Жәнібек Әлімханұлы келесі жекпе-жегі үшін 350 мың доллар алады. Ал оның қарсыласы 200 мың долларға ие болады. Бұдан бөлек, екі боксшыға бонустар мен демеушілер тарапынан сыйақы беріледі. Бұл туралы Sportysalaries cайты жазған.

Айта кетейік, Жәнібек Әлімханұлы алдыңғы жекпе-жектерінде Дэнни Динюм, Дензель Бентли және Стивен Батлер сияқты қарсыластарынан басым түскен болатын. Ендігі кезекте 14 шілде күні Жаңа Зеландиялық боксшы Андрей Михайловичке қарсы жекпе-жекте жеңіске жетуді көздеп отыр.

«Менің мақсатым – төрт белбеу. Бірден екі титулды бірінші рет қорғайтыным маңызды емес. Мақсатым – барлық төрт белбеуді жеңіп алып, содан кейін қорғау.
Жекпе-жекке келіскен Андрейге рақмет. Оны...

«Самұрық-Қазына» ұлттық әл-ауқат қорынан өзге басқарушы ұлттық компаниялар мен холдингтер, олардың құрамына кіретін ұлттық компаниялардың әкімшілік шығысына лимит енгізіледі. Бұл туралы Ұлттық экономика министрлігінің «Ашық НҚА» порталында орналастырған қаулысында жазылған.

«Ұлттық басқарушы холдингтердің, ұлттық холдингтердің, ұлттық компаниялардың тізбесін бекіту туралы» Үкімет қаулысына сәйкес, елімізде 2 ұлттық басқарушы холдинг бар: «Самұрық-Қазына» ұлттық әл-ауқат қоры мен «Бәйтерек» ұлттық басқарушы холдингі. Жаңа қаулының ұлттық әл-ауқат қорына қатысы жоқ.

«Бәйтерек» холдингі» қазір 8 мекеменің 100 пайыз акциясына иелік етеді. Олар: Қазақстанның Даму банкі, «Qasaqstan» инвестициялық корпорациясы, «Отбасы банкі», «Қазақстан тұрғын үй компаниясы», «Даму» кәсіпкерлікті дамыту қоры, «KazakhExport» экспорттық сақтандыру компаниясы, «Аграрлық несие...

Капиталдануы ірі технологиялық компаниялардың акциялары инфляция туралы тосын жақсы мәліметтер жарияланғаннан кейін бейсенбі, 11 шілдеде кенеттен күрт құлдырады. Инвесторлар қыркүйекте ФРЖ мөлшерлемесі төмендегеннен кейін қарқындай өседі деген үмітпен «Керемет жетілік» қағаздарынан капиталдануы аз компаниялар акцияларына ауыса бастады деп жазады Bloomberg.

Толығырақ

Бейсенбі, 11 шілде, «Керемет жетілік» акциялары үшін жыл басынан бергі ең жаман күн болды. Apple акциялары 2,3%-ға, Microsoft 2,5%-ға, Nvidia 5,6%-ға, Alphabet 2,8%-ға, Amazon 2,4%-ға, Meta Platforms 4,1%-ға төмендеді. Бағаларына Robotaxi тұсаукесерін кейінге ысыру туралы ақпарат әсер еткен Tesla акциялары 8,4%-ға құлады. «Керемет жетілік» акцияларын бақылайтын Bloomberg индексі 2023 жылғы шілдеден бергі ең үлкен төмендеу...