Жаңалықтар

Қазақстан Республикасының Әділет министрлігі заң жобаларының мәтіндерін азаматтарға түсінікті және қолжетімді ету үшін оларды әзірлеудің бірыңғай тілдік ережелерін әзірлемекші. Оның ішінде заңды қазақ тілінде жазу мәселесі де бар.

Министрлік «Қазақстан Республикасының кейбір заңнамалық актілеріне нормашығармашылықты жетілдіру мәселелері бойынша өзгерістер мен толықтырулар енгізу туралы» Қазақстан Республикасы Заңының жобасына реттеушілік саясаттың консультативтік құжатын әзірлеген.

Құжат заң шығару жұмысы желісі бойынша Мемлекеттік органдардың қызметін үйлестіруді көздейді. Құжатта заңдар талқылауға шыққанымен, халықтың ол талқылауларға көп қатыспайтыны айтылған.

«Ақпаратқа қол жеткізу туралы» Заңның қабылдануымен НҚА жобалары мен заң жобаларының «тұжырымдамасы» «Ашық НҚА» интернет-порталында жария талқылаулардан өтуде (legalacts.egov.kz...

Құтқарушылар Атырау облысында қатты дауыл тұратыны жөнінде ақпарат тарауына байланысты өңір тұрғындарынан алдағы күндері елдімекендерден ұзамауды сұрайды.

«Бүгін Атырау облысының оңтүстігі мен шығысында күн күркіреп, найзағай ойнайды деп күтілуде. Түнде және таңертең облыстың батыс жақ бөлігінде тұман тұрып, желдің жылдамдығы 15-20 м/с жетеді. Ал облыстың солтүстік-батысында өрт қаупі жоғары», – делінген хабарламада.

ТЖД мәліметтеріне қарағанда, Атырау облысында төтенше жағдай әлі де сақталып тұр. Су тасқыны қаупіне байланысты кейбір бағыттар бойынша күрежолдар уақытша жабылды.

«Құтқарушылар облыс тұрғындарынан жолға шықпауды сұрайды. Бұл, әсіресе, Махамбет және Индер аудандарын жалғаған автомобиль жолдарына қатысты, жолдың ол...

JPMorgan Chase төрағасы Джеймc Даймон АҚШ-тағы мөлшерлеме көтеріледі және экономика «күрт төмендейді» дегенді жоққа шығармайды. Оңтүстік Корея билігі жартылай өткізгіштер өнеркәсібіне 19 млрд доллар инвестия салды. Nvidia акцияларының қымбаттауы АҚШ қор индекстерін бір орында ұстап тұра алмады. Индекстер инфляцияның өсуі ықтималдығы салдарынан төмендеп барады. Осы және басқа да тақырыптар туралы 23 мамырдағы әлемдік БАҚ шолуынан оқыңыз.

Джеймc Даймон: Экономикамыз үшін «ең жаманы» стагфляция болады

CNBC  басылымының хабарлауынша, JPMorgan Chase төрағасы және бас атқарушы директоры Джеймc Даймон Шанхайдағы JPMorgan-ның жаһандық саммитінде жағымсыз болжам жасады. Бұл сарапшының пікірінше, АҚШ экономикасына «стагфляция сценарийі» ауыр тимек. Ондайда инфляция жоғарылай береді және жұмыссыздықты...

Мәскеу биржасы алдағы уақытта азиялық нарықтарға шығуы мүмкін. Бұл ретте негізгі бағыт ретінде Үндістан, Вьетнам және Филиппин қор нарықтары қарастырылуда. Аталған елдер ресейлік инвесторлардың қызығушылығын тудыруда, деп жазады «Ведомости» биржаның директоры Владимир Овчаровқа сілтеме жасап.

Ол қор нарығы мен экономиканың өсу әлеуеті тұрғысынан болашақта ең перспективалы деп Үндістан, Вьетнам және Филиппинді атады.

Мәскеу биржасының өкілі бұл елдердегі реттеудің батыс нарықтарынан өте ерекше екенін атап өтті. Сондықтан олармен жұмыс істеу оңай емес.

«Біз бұл ойдан бас тартпаймыз. Аталған нарықтарда тәжірибе жинақтауды жалғастырамыз. Мүмкін қандай да бір орта мерзімді перспективада биржа жаһандық нарықтарға, ең алдымен...

Шымкент мұнай өңдеу зауытының (МӨЗ) өндірістік қуатын кеңейту жоспары 2029 жылдан 2030 жылға дейін кейінге қалдырылды, деп хабарлады Энергетика министрлігі.

Энергетика министрлігінде «Шымкент мұнай өңдеу зауытының (МӨЗ) өндірістік қуатын жылына 12 миллион тоннаға дейін жеткізу» жобасы бойынша жоспарланған жұмыстар бойынша кеңес өтті.

Осы күні бұл зауытқа иелік етіп отырған «Петро Қазақстан Ойл Продактс» ЖШС-і –жылына 6 тонна өнім өндіріп, ішкі нарықты мотор жанармайымен қамтамасыз етіп отырған Орталық Азиядағы ең ірі зауыт.  

«Министрлік мүдделі мемлекеттік органдармен бірлесіп мемлекеттік қолдау шараларын, оның ішінде шикізат, инфрақұрылым мен энергоресурстармен қамтамасыз ету, халықаралық стандарттарды қолдану мәселелерін қарастырып отыр...

Абай облысында сапасыз жобалау-сметалық құжаттар мен әкімдік тарапынан қабылданбаған шаралардың болмауынан 60  бюджеттік инвестициялық жоба жүзеге асырылмай қалған. Бұл туралы ҚР Жоғары аудиторлық палатасы мәлім етті.

Мемлекеттік аудит бірқатар жүйелік кемшілік пен бұзушылықты анықтады.

«Мәселен, облыстың жергілікті атқарушы органдары тарапынан пәрменді шаралардың болмауы, жобалау-сметалық құжаттарының  (ЖСҚ) сапасыз әзірленуі және мердігерлермен сот талқылаулары салдарынан 218 бюджеттік инвестициялық жобаның 60-ы пайдалануға берілмеген. Оның ішінде тұрғын үй құрылысы, жылу, электр және сумен жабдықтау жобалары бар»,- делінген аудиторлық палата таратқан хабарламада.

Сондай-ақ Жоғары аудиторлық палата мердігер ұйымдарға 28 құрылыс объектісінде аяқталмаған жұмыстар үшін және мемлекеттік органдардың ғимараттарын жөндеуге 2 млрд...

Билік әуежай маңында заңсыз салынған үйлер мен учаскелерді қайтарып алу шараларын жүргізіп жатыр. Мысалы, 2023 жылдың мамыр айында Авиация комитеті елдегі әуежайлардың маңынан 1200-ден астам жер учаскесінің заңсыз берілгенін, онда 900-ден астам ғимарат тұрғызылғанын мәлімдеді. Заңсыз берілген учаскелер Алматы әуежайы маңынан да анықталды. Осы жерлердің қалайша жекенің қолына өткенін білу үшін «Курсив» Алматы қаласы әкімдігіне сауал жолдаған болатын.

Алматы әуежайы

Әкімдік хабарлауынша, жалпы әуежай маңында тұрғын үй объектісін салу жер учаскесінің нысаналы мақсатына сәйкес, жүзеге асырылуға тиіс. Ол үшін міндетті түрде азаматтық және әуе кемелерінің ұшу қауіпсіздігіне қатер төндіруі мүмкін қызметті жүзеге асыратын мемлекеттік авиация салаларындағы уәкілетт...

Стендап-комик Нұрасхан Басхожаев сахнада әдепсіз сөздер айтып, блогер Мадленді қорлағаны үшін 15 күнге қамалды

Сот ақпаратына сүйенсек, Басхожаевқа ӘҚБтК-нің 434-бабының 1-бөлігі бойынша, яғни ұсақ бұзақылық жасады деген айып тағылған.

«Сот анықтағандай, айыпталушы ойын-сауық мекемесінде стендап көрсету кезінде жиналғандарға қатысты әдепсіз сөздер айтып, сол арқылы қоғамдық тәртіпті бұзған», – делінген сот хабарламасында.

Басхожаев өз кінәсін толық мойындап, іс материалдарында көрсетілген мән-жайларды растаған.

Сот оның кінәсі дәлелденгенін растап, оны 15 тәулікке қамауға алу түріндегі әкімшілік жаза тағайындаған.

Айта кетейік, екі миллион жазылушысы бар қазақстандық блогер Мадлен стендап-комик Нұрасхан Басхожаевты Алматыдағы Central stand up Club алаңында айтқан әзілдері үшін сотқа шағымданатынын жазған.

Қазақстанда өңірлердегі су тасқынынан кейін 356 отбасы қираған баспанасының орнына тұрғын үй мен пәтер алып үлгерді. Бұл туралы Үкімет баспасөз қызметі хабарлайды.

Жалпы ел бойынша 356 отбасы жаңа үйлер мен пәтерлерге ие болды. 1 472 үй салынып жатыр. 1 389 үйде жөндеу жұмыстарын жүргізуге 5,2 млрд теңгеден астам қаражат бөлінді. 3 804 отбасы материалдық шығын үшін жалпы сомасы 657 млн теңгеге өтемақы алған.

«29 625 отбасы 10,7 млрд теңгеден астам сомаға 100 АЕК мөлшерінде біржолғы төлем алды, барлығы 30 912 өтінім қабылданды. Аталған жұмыстар Қостанай, Ақтөбе, Ақмола, Батыс Қазақстан, Қарағанды, Павлодар, Абай және Ұлытау облыстарында толығымен аяқталды. Жұмыс Атырау және Солтүстік Қазақстан облыстарында жалғасуда», – делінген Үкімет хабарламасында.

Қазір өңірлерде 8 863 нысан бойынша залалды бағалау...

АҚШ Бағалы қағаздар мен биржалар жөніндегі комитеті 8 компания үшін Ethereum криптовалютасын биржалық саудаға шығаруға рұқсат берді. Қазір осы криптовалюта бағамы өсе бастады.

Reuters ақпаратына сүйенсек, Комиссия Ethereum криптовалютасын капиталдандыру бойынша екінші орында тұрған спот-биржалық қорларды іске қосуды және олардың қағаздарын NASDAQ, NYSE және CME биржаларында жариялауды ресми түрде мақұлдады.

Осыған дейін АҚШ-та биткоинге арналған ETF-тердің іске қосылуы нарыққа капитал ағынын тудырды.  2024 жылы криптовалюта бағасының өсуінің негізгі катализаторлары болды. 

2023 жылдан бері BlackRock және Fidelity сынды криптовалюта нарығында танымал компаниялар биржалық сауда-саттық қорларының мақұлдауын күткен. Бұл олардың құнды қағаздары бағасының өсуіне сеп болады деген сенім болған. Комиссия шешімінен кейін...

Энергетика министрлігі цифрлық трансформация кеңсесі шеңберінде мұнай жеткізу кестесін қалыптастыруды (Энергетика министрінің №191 бұйрығы) қолға алмақ.

Министрлік мына қызметтерді кезең-кезеңімен іске асырмақ:

Осылайша, цифрлы трансформация адами факторды азайтуға, тиімділікті арттыруға, ашықтық қағидаты мен құпиялыққа жол бермеуді қамтамасыз етуге мүмкіндік береді. Биылғы үшінші тоқсанында сервис іске қосылмақ.

Айта кетейік, министрлік наурыз айында 70,5 миллион тонна мұнай экспортталғанын мәлімдеді.

Оңтүстік Кореяның автоөндіріс компаниялары шығынға батты. Hyundai, Toyota, Kia, Renault и Volkswagen 12 модель түрі бойынша шығарылған 266 074  автокөлікті кері қайтаруды сұрап отыр. Бұл жайында Yonhap басылымы хабарлады.

Алпауыт өндіріс орындары мұндай шешім қабылдаудың негізгі себептерін атады.  

Мәселен, Hyundai Genesis көлігіндегі гидроэлектрондық басқару блогы мен Kia Carnival микроавтобусындағы май сүзгі жүйесінен ақау анықталды.

Toyota компаниясының Lexus LS500h көлігіндегі алдыңғы жолаушы орындығы оңтайлы болмай шықты. Volkswagen ID.4 электромобиліндегі алдыңғы орындықтардың жиналуы да қолайсыз екені белгілі болды.

«Курсив» жыл басында автонарыққа шолу жасады. TOYOTA, VW, Renault, Nissan және басқа да ресейлік өндірістің жеткізілімдері тоқтағаннан кейін, Қазақстанның авто нарығындағы республикалы...

ФРҚ шенеуніктері  инфляцияның баяулауы бұрын ойлағаннан ұзағырақ болады деп санайды.

Валюта нарығы

Сәрсенбі күнгі валюталық сауданың қорытындысы бойынша USD/KZT жұбы бір доллар үшін 441,86 теңгемен жабылып, сессия соңында 0,13 теңге қосылды. Бұл ретте сауда белсенділігі аздап төмендеді – сауда көлемі 275,4 млн долларды (-42,4 млн) құрады. Мұндай динамика сыртқы және ішкі факторлармен байланысты болуы мүмкін.

АҚШ-тағы жоғары пайыздық мөлшерлемелер ұзақ уақыт бойы жоғары болып қала береді деп үміттену себебінен мұнай бағасының төмендеуі мен доллар индексінің өсуін (+0,3%) қоса алғанда, жағымсыз сыртқы фоннан теңгеге қысым күшейді.

Бұл ретте жергілікті валюта нарығына қатысушыларына импорттық келісімшарттарды төлеу, сыртқы қарызды өтеу...

Былтыр шетелдік компаниялардың қатысуымен Қазақстанның электротехника өнеркәсібіндегі өнім шығару көлемі 8,4 млрд долларға жетті. Олардың қатарында кореялық «Daewoo Bus Global Corporation», «Hyundai», «KIA», «Youngsan Glonet Corporation» корпорациялары бар.

Өнеркәсіп және құрылыс министрлігінің дерегіне сүйенсек, 2023 жылы Оңтүстік Кореяға 55,4 млн доллар сомасына 34,1 мың тонна ферроқорытпа экспортталды.  Павлодар облысында «Mineral Product International» ЖШС мен «SIMPAC Group» арасындағы бірлескен ферроқорытпаларды өндіру бойынша жоба дайындалуда.

Сауда-экономикалық және ғылыми-техникалық ынтымақтастық жөніндегі Қазақстан-Корея үкіметаралық комиссиясының отырысында екі елдің экономикалық байланысы нығая түскені айтылды.  

Қазіргі уақытта 15 бірлескен инвестициялық жоба жүзеге асуда. Соның аясында 4,7 мыңнан астам жұмыс орны құрылды. Жобалардың жалпы құны...

Антикор мемлекеттік қызметшілерге арналған жемқорлыққа қарсы онлайн оқу курсын бастады. Бүгінге дейін 20 мың мемқызметші курстан өткен.

Курс бағдарламасы 3 модульден және 10 жеке тақырыптан тұрады. Оқу материалдары сызбалар, жадынамалар және интерактивті презентациялар үлгісінде қысқаша мәтіндік баяндамалар түрінде ұсынылған.

Курс мақсаты – жемқорлықтың алдын  алу әдістемесін көрсету, қылмыс салдары ауыр болатынын түсіндіру, оған қарсы заңдар мен нормативтерді талдау.

Сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл агенттігі  курсты өткізу үшін «Documentolog» ақпараттық жүйесін пайдалануда.

Былтыр парақорлық жайлаған салалалар анықталды. Ішкі істер органдарында жемқорлыққа қатысты деректер жиі тіркелген. Яғни ішкі істер министрлігінде 193, Төтенше жағдайлар министрлігінда – 31, Қаржы министрлігінде – 25, Қорғаныс министрлігінде...

Pfizer фармацевтикалық компаниясы шығынды азайтатын көп жылдық бағдарламаны іске қосқанын мәлімдеді. Бұл бағдарлама бірінші кезеңде, 2027 жылға дейін 1,5 млрд долларды үнемдейді. Бірақ бағдарламаны іске қосуға 1,7 млрд доллар көлемінде бір реттік шығын қажет дейді CNBC. Осы жаңалықтан соң сәрсенбі, 22 мамырда сауда барысында компанияның акциялары 3,6%-ға қымбаттады. 

Толығырақ

Бағалы қағаздар және биржалар жөніндегі комиссияға (SEC) берген хабарламада компания шығынды азайтатын көп жылдық бағдарламасын бастағанын мәлімдеді. Бағдарламаның бірінші кезеңі 2027 жылдың соңына дейін есептелген. Осы мерзім ішінде компания 1,5 млрд доллар үнемдеуді көздеп отыр. Шығынды қысқартудың бастапқы кезеңіне байланысты біржолғы шығын, шамамен, 1,7 млрд доллар көлемінде. Бұл...

2023 жылы маркетплейстерді ескергендегі бөлшек сауданың жалпы көлеміндегі электрондық коммерция үлесі 12,7%, ақшалай 2 439,8 млрд теңгені құрады.

Ұлттық статистика бюросының мәліметі бойынша маркетплейс платформасы арқылы айналым 1 767,6 млрд теңгені (72,4%), жеке интернет-ресурсы бар бөлшек сауда кәсіпорындары арқылы айналым 672,2 млрд теңгені (27,6%) құрады.

Бөлшек сауда бойынша электронды коммерция платформасын (маркетплейс) пайдаланатын кәсіпорындардың үлесі 79,7%-ға жетті. Тауарлар мен қызметтерді меншікті интернет-ресурс арқылы өткізетіндер – 30,3%. Оның ішінде 10% бөлшек электрондық коммерцияны (маркетплейс және меншікті интернет-ресурс арқылы) жүзеге асырады.

Телефондар мен гаджеттер маркетплейстерде сатылған тауарлардың ең көп үлесін алады – 27,5%. Одан кейін тұрмыстық техника – 11,6%, компьютерлік тауарлар...

Алаяқтар кез келген қазақстандықпен бар болғаны үш секунд бейнеқоңыраумен сөйлесcе, олардың атынан несие рәсімдеуге мүмкіндік алады. Астана полицейлері Қазақстанда алаяқтықтың жаңа түрі пайда болғанын хабарлады.

 «Алаяқтар қазақстандықтарға бейнеқоңырау шалу арқылы олардың атынан несие рәсімдеуге мүмкіндік алады. Оларға үш секунд қана уақыт жетіп жатыр», – деді Есіл ауданының криминалдық полиция өкілі елордалық блогерлермен болған әңгіме барысында.

Полицейлердің айтуынша, сіз өзіңізді бұндай жағдайда бейтаныс нөмірлерден келген бейнеқоңырауларға жауап бермеу арқылы ғана қорғай аласыз.

«Егер сізге күдікті нөмірден қоңырау түссе, дереу «102» хабарлауыңызды сұраймыз», — деп атап өтті полиция.

Осыдан...

«Самұрық-Қазына» АҚ вьетнамдық Aviation Holdings компаниясымен Qazaq Air әуе компаниясының акцияларын сату шарттары бойынша қағидаттар келісіміне қол қойылғанын хабарлады.

Қор мәліметінше, сатып алу-сату шарты әлі жасалмаған.

«Қол қою және мәмілені жабу жақын күндері жүзеге асатын болады», – деп хабарлады «Самұрық-Қазына» АҚ.

Бұл ретте инвесторға арнайы талаптар қойылады. Оның ішінде мәміле жабылған күннен бастап 5 жылдың көлемінде Qazaq Air әуе кемелерінің паркін 20 бортқа ұлғайту міндеті бар.

«Дәлірек айтқанда, Boeing 737-Max8 және Airbus A320/321 модельдері жайында айтып отырмыз. Мәміле елге тікелей шетелдік инвестицияларды тартуға ықпал етеді», – деп...

Ұлттық Банк сарапшылар қауымдастығы арасында жүргізілген кезекті макроэкономикалық сауалнаманың нәтижелерін жариялады.

Сауалнама Brent маркалы мұнайдың бағасы, Қазақстан экономикасының өсуі, инфляция, базалық мөлшерлеме, тауарлар мен қызметтердің экспорты мен импорты, сондай-ақ ұлттық валюта бағамы негізінде жасалды.

2024 жылдың мамыр айында мұнай бағасына қатысты болжамдар айтарлықтай өзгерген жоқ. Респонденттердің паймынша, 2024 жылы Brent маркалы мұнайдың бағасы орта есеппен барреліне 83,3 доллар деңгейінде қалыптасады. Ал 2025 және 2026 жылдары 80,0  доллар деңгейінде сақталады.

2024 және 2026 жылдарға Қазақстан экономикасы бойынша болжамдары 4,3% және 4,5%-ға дейін қайта қаралған. 2025 жылы бұрынғыдай 5,0% деңгейінде өседі деген болжам жасалған.

2024-2025 жылдарға инфляция болжамдары алдыңғы сауалнама нәтижелерінен аса ерекшеленбей 8,5% және 6,8%-ды құрады. Алдыңғысына сәйкес...

Мәжіліс жанындағы қоғамдық палатаның мүшесі Әміржан Қосан студенттердің барлығын еркінен тыс есірткіге қарсы тест тапсыртуға міндеттеу туралы ұсыныс айтты. Осылайша  есірткі тұтынатын жастардың нақты санын анықтауға болады деп есептейді.

Әміржан Қосан Қазақстанда есірткі мәселесі ушығып бара жатқанынына тоқталды. Сол себепті радикалды қадамдар қажет деп санайды.

«Яғни мұнда терапия жеткіліксіз. Есірткі ең алдымен жастарымызға келеді. Мектеп, институт, университетте. Мынадай ойға қалай қарайсыздар, қазір Қазақстандағы есірткіні пайдалану жағдайы шынымен қандай екенін білу үшін мүмкін еркінен тыс болса да, барлық ЖОО-лардағы студенттерді есірткі пайдалана ма, пайдаланбай ма деген тестен өткізсек. Сонда Қазақстандағы есірткінің нақты жағдайын білер едік», –деді Әміржан Қосан...

2023 жылы геологиялық барлауға 135 млн доллар бөлген «ҚазМұнайГаз» 2024 жылы қаржы көлемін 40%-ға арттырмақ. Осылайша биыл «Самұрық-Қазынаның» еншілес ұйымы бұл салаға 191 млн доллар инвестиция салады.

«2024 жылы геологиялық барлауға 191 млн доллар көлемінде инвестиция салу жоспарлануда. Жоспар бойынша ҚМГ жеке қаражаты есебінен Торғай палеозой аймағында тереңдігі 5500 метр бірінші барлау ұңғымасы бұрғыланады. Геологиялық ресурстар (Р50) 399 млн тоннаны құрайды. Бірінші барлау ұңғымасын бұрғылау және сынау тереңдігі 2500 метр Абай теңіз аймағында басталады», – деп жазылған компания хабарламасында.

Сонымен қатар ҚМГ геологиялық ресурстары (Р50) 32 млн тоннаны құрайтын «Қаражар» барлау алаңына келісімшартты, сондай-а...

Мемлекет басшысы 23-24 мамыр күндері президент Тарман Шанмугаратнамның шақыруымен Сингапур Республикасына мемлекеттік сапармен барды. Онда бірқатар маңызды кездесулер өткізіп, Қазақстан-Сингапур бизнес форумына қатысты, деп хабарлайды Ақорданың баспасөз қызметі. 

«Біз Сингапурмен арадағы көпжақты ынтымақтастықты дамытуға баса мән береміз. Екі ел арасындағы тығыз байланыстың ұзақ жылдар бойы берік дәстүрі қалыптасқан. Мен Сингапурмен қарым-қатынас орнатуға тікелей атсалыстым. 1970-жылдары жас дипломат ретінде маған Сингапурда қызмет ету бақыты бұйырды. Өзім жұмыс істеген жердің мекенжайы да әлі есімде – Nassim road 51», – деді Қасым-Жомарт Тоқаев.

Қазақстан президенті Сингапурдың өте қарқынды дамып келе жатқанын, сондай-ақ бұл елдің әлемдік экономикада жетекш...

Есірткі өндірісінің ауқымы жағынан Қазақстан Орталық Азия мемлекеттері арасында бірінші орында тұр. Осылай деп мәлімдеген Ішкі істер министрінің орынбасары Марат Қожаев синтетикалық есірткіге қатысты статисикалық мәліметтермен бөлісті.

Қожаевтың сөзінше, еліміз Орталық Азиядағы «синтетикалық есірткі» өндірісінің ошағына айналған.

«Соңғы 4 жылда «синтетиканың» заңсыз айналымы 10 есеге жуық артты, ал жойылған есірткі зертханаларының саны 27 есеге өсті. Есірткіге қатысты қатаң жазаға қарамастан біздің «синтетика» қазірдің өзінде Қырғызстан мен Өзбекстанның нарығын жаулап алды», – деді вице-министр.

ІІМ бірінші орынбасары синтетиканың осыншалықты белең алуына үш негізгі фактор әсер етіп отырғанын мәлімдеді. Яғни ел аумағында өсетін канабис шикізатының болуы, солтүстік бағыт бойынша ауған героинін...