Жаңалықтар

Баффет Occidental акциясының бір данасын 60 доллардан арзанға сатып алуда / Фото: Shutterstock

Уоррен Баффеттің Berkshire Hathaway инвестициялық компаниясы өткен аптаның соңында, осы аптаның басында америкалық Occidental Petroleum сланец (тақтатас) мұнайын өндіруші компаниясының акцияларын сатып алды. Маусым айында энергетикалық компания акцияларының арзандауы аты аңызға айналған инвесторға Occidental қағаздарын көктемгі ең қымбат бағадан айтарлықтай арзанға сатып алуға мүмкіндік беріп отыр.

Толығырақ

13 маусым мен 17 маусым аралығында Berkshire компаниясы Occidental-дың 2,95 миллион акциясын сатып алды. Инвесткомпания бұл акцияларға, шамамен, 176 миллион доллар төлеген деп жазады Reuters SEC материалдарына сілтеме жасап.

Berkshire тоғыз жұмыс күні бойы Occidental акцияларын сатып алып...

«СҚ-Фармация» дәрі-дәрмек дистрибьюторының төрағасы Ерхат Есқалиев қызметінен босатылды. Бұл туралы Денсаулық сақтау министрлігі хабарлады. 

Айта кетейік, бұған дейін Сыбайлас жемқорлыққа қарсы агенттік есірткі мен медициналық жабдықтар айналымында сыбайлас жемқорлық мәселелері барын жариялаған.

«СҚ-Фармация» ЖШС басқарма төрағасы Есқалиев Ерхат Серікұлының өкілеттігі мерзімінен бұрын тоқтатылды. ҚР Денсаулық сақтау министрінің бұйрығына сәйкес ол 18 маусымнан бастап қызметінен босатылды», — делінген хабарламада. 

Министрлік Есқалиевті қызметінен босату себебін түсіндірмеді.

Ерхат Есқалиев 1976 жылы Алматыда дүниеге келген. «Әділет» Жоғары құқық мектебін, Халықаралық бизнес академиясын, Қазақ экономикалық университетін бітірген. 

Атырау облысы әкімдігінде, Қаржы министрлігінде, «Қазақстан темір жолы» компаниясында жұмыс істеген. Индустрия вице-министр...

Жаз маусымы тай елі үшін туристер аз келетін уақыт. Сондықтан дәл осы кезде ондағы демалыс орындарының бағасы арзандайды. Сонымен қатар туристік операторлар саяхатшылар үшін жайлы орындар іздеп, тиімді мүмкіндіктер ұсына бастайды. Selfie Travel туристік операторы тарапынан осындай ұтымды ұсыныстың бірі – Таиландтың Самуи аралындағы демалыс. 

Саяхат маусымы қараша мен наурыз айлары аралығында қызатын мемлекеттердің бірі – Таиланд. Жаңбырлы маусым бұл елде сәуір мен қазан аралығында, дәл осы кезеңде теңіз толқындары асаудай тулайды.

Алайда Тынық мұхитының Сиам бұғазында орналасқан Самуи аралында саяхатшылар жаз айларында да керемет демалыс өткізе алады. Өйткені дәл жаз мезгілі Самуиде саяхатшылар үшін аса қолайлы кезеңнің бірі.  Жаңбыр...

Қазақстан ЕО-ның қайталама санкцияларына ұшырамайды. Бұл жайлы Еуропалық Одақтың Санкциялар жөніндегі халықаралық арнайы өкілі Дэвид О’ Салливан айтты.

«Еуропалық Одақ Қазақстанға екінші дәрежелі санкциялар енгізбейді. Біз ондай саясат ұстанбаймыз. Ал АҚШ-қа келер болсақ, олардың өз жүйесі бар», – деді Салливан.

Сонымен бірге халықаралық арнайы өкіл Еуро Одақтың Ресейге қатысты жаңа санкциялар пакетін дайындап жатқанын, тізім кейін жарияланатынын айтты. Сондай-ақ бұл тізімге кіретін компанияларды әзірге атай алмайтынын жеткізді.

Ол Қазақстанға санкцияны айналып өту мәселесімен келгенін жеткізді. Айтуынша, қазір ЕО енгізген кедергілерді айналып өтудің түрлі жолдары мен мен схемасы пайда болған. ЕО өкілі осы...

Еуропалық Одақтың Санкциялар жөніндегі халықаралық арнайы өкілі Дэвид О ‘ Салливан Ресейге қарсы санкцияларға қатысты Қазақстанмен қандай мәселелер талқыланып жатқанын айтты.

 О’Салливан Қазақстанның премьер-министрінің орынбасары Серік Жұманғаринмен кездесуінде Қазақстан тарапы тап болып отырған бірнеше мәселе талқыланғанын айтты. Солардың бірі КТК құбырының функционалдығына қатысты мәселелер пысықталған. Өйткені Қазақстан ЕО-дағы ең ірі мұнай жеткізуші елдің бірі.

Сондай-ақ ол бірлескен келіссөздердің арқасында ЕАДБ активтерін бұғаттан босатуға қол жеткізілгенін хабарлады.

«Сонымен қатар тағы бір маңызды мәселе Еуразиялық даму банкінің тыйым салынған активтері болды. Бұл мәселемен айналыстық. Осы жұмыстың және бельгиялық әріптестеріміздің көмегінің арқасында біз бұл активтерді бұғаттан шығаруға мүмкіндік алды...

Биржада теңге бағамы 1,6%-ға құнсызданды. Бұл 2023 жылдың тамызынан бері жоғары көрсеткіш.

Қазақстан қор биржасында (KASE) 2024 жылғы 18 маусымда сағат 17:00-де доллардың орташа сараланған бағамы 458,15 теңге болды. 17 маусымда сағат 17:00-дегі (1 доллар үшін 453,06) көрсеткішпен салыстырғанда ұлттық валюта долларға шаққандағы бағамы 5,09 теңгеге әлсіреді.

KASE ақпаратына сәйкес, аукционда доллардың төменгі бағамы– 454,40 теңге, максималды – 461,18 теңге, жабылу курсы – 460,00 теңге болды. АҚШ валютасындағы сауда көлемі 219 млн 144 мың долларды құрады.

Валюталық операциялар бойынша транзакциялар саны – 786. Сағат 15:30-да орташа сараланған бағам 457,98 теңге деңгейінде болды. kurs.kz хабарлағандай, в
Елорданың айырбастау пункттерінде...

Парижде өтетін 2024 жылғы Жазғы Олимпиада ойындары бүкіл әлемнің брендтері үшін бірегей жарнамалық мүмкіндік береді. 2024 жылғы басты спорттық оқиғаны ұйымдастырушы ұлтаралық корпорациялар үшін де, сондай-ақ кең аудиторияны қамтуға мүмкіндік беретін жергілікті бизнес үшін теңдессіз платформа ұсынады.

Экономикаға ықпалы

Лимож университетінің заң және экономика орталығы (CDES) 2024 жылғы Париждегі Олимпиада ойындарының экономикалық ықпалының кешенді зерттеуін жүргізді және оларды өткізудің айтарлықтай пайдасын көрсетті.

Қорытындылардың бірі – Ойындар күтпеген экономикалық пайданың катализаторы бола алады, 10,7 млрд еуро көлемінде орасан зор табыс әкеледі әрі өңірде 250 000-нан астам жұмыс орнын ашады. Бұл экономикалық өрлеу әртүрлі көздерден, соның ішінде туризмнің өсуінен, инфрақұрылымның дамуынан және...

Жуырда ел Үкіметі 2025-2029 жылдары Қазақстанның әлеуметтік-экономикалық дамуы туралы болжамын жариялады. Құжатта 2024 жылы Қазақстанның жалпы ішкі өнімі 6% өседі деп көрсетілген. Алайда Halyk Finance талдау орталығының сарапшысы Ақбөбек Ахмедиярова аталған болжаммен келіспейтінін мәлімдеді.

Биыл, керісінше, экономикалық өсім көрсеткіші төмендейді

«Біз үкіметтің бұл оптимистік болжамымен мүлдем келіспейміз және қолда бар ақпаратқа сүйене отырып, болжамымызды 4,5%-дан 3,9%-ға дейін төмендетіп қайта қарадық. ҚР Ұлттық экономика министрлігі 2024 жылдың қаңтар-сәуір және қаңтар-мамыр айларындағы ЖІӨ өсімі туралы мәліметтерді әзірге ұсынған жоқ. Бұл нақты талдауды қиындатады», – дейді маман.

Алайда негізгі капиталға инвестиция көлемінің жылдам төмендеуі байқалады...

Алматы әкімдігі мемлекеттік органдарды ақпараттық-техникалық қамтамасыз ету бойынша қызметтерге 268 млн теңге бөлуді жоспарлап отыр. Бір сөзбен айтқанда, әкімдік бұл қаражатқа өзінің цифрлық жүйесін түрлі кибер қауіптен сақтандырмақ. Бұл жайлы Цифрлық даму басқармасының Мемлекеттік сатып алу порталында орналастырған құжатында жазылған.

Құжаттың техникалық сипаттамасында әлеуеттік жеңімпаз жүзеге асыруы тиіс қызметтер сипатталған. Басқарма белгілеген талапқа сәйкес ақпараттық қауіпсіздік қызметтерін көрсету шеңберінде әлеуетті өнім беруші бірыңғай талаптарға сәйкес оқиғалар журналының тізбесін анықтау үшін объектіге талдау жүргізуі керек. Сондай-ақ ақпараттық қауіпсіздік оқиғасы туралы деректер тізбесін, бағалау нәтижелерін және ақпараттық қауіпсіздік оқиғасы туралы шешім қабылдау бойынша ұсыныстарды ұсына отырып, объектінің ақпараттық қауіпсіздігін қамтамасыз...

Алматы қаласы аумағында орналасқан үш бірдей заңсыз ғимарат сот шешімімен сүрілді. Тау бөктерінде Көлсай ш/а., №2237 уч. салынып жатқан үш заңсыз ғимараттың сүрілуіне Қала құрылысын бақылау басқармасының шағымы негіз болған.

Басқарма ақпаратына сүйенсек, жоспардан тыс тексеру кезінде меншік иесі (жеке тұлға) тиісті рұқсат құжатсыз ғимарат тұрғызуға кіріскені белгілі болған. Меншік иесі 316-бап 1-бап бойынша әкімшілік жауапқа тартылған.

2023 жылы 25 сәуірде басқарма Алматының Медеу аудандық сотына ғимаратты сүру туралы арыз берген. 2023 жылы 22 қыркүйектегі сот шешімімен талап қанағаттандырылған.

Қалалық Әділет департаментінің сот орындаушыларының қатысуымен меншік иесі өз еркімен ғимараттарды бұзуға кіріскен. 

2023 жылғы желтоқсанда Алматы әкімдігі мен қалалық сыбайлас жемқорлыққа...

Сарапшылардың пікірінше, келесі жылы Microsoft, Apple және Nvidia жасанды интеллект (ЖИ) танымалдығының артуы арқасында нарықтық капитализациясын 4 триллион долларға жеткізу жолында бәсекелеседі. Wedbush клиенттеріне арналған жазбасында аталған компаниялардың капитализациясының өсетініне дәлелдер келтірген деп жазады Investing.com.

Толығырақ

Wedbush 2025 жылы Microsoft, Apple және Nvidia компанияларының капитализациясы ЖИ технологияларының танымалдығының артуына байланысты 4 триллион долларға жетуі мүмкін деп есептейді. Қазір Microsoft-тың капитализациясы 3,29 триллион, Apple-дікі 3,26 триллион, ал Nvidia-нікі 3,24 триллион доллар.

Microsoft алдағы жылдары бизнес сегментте жаңа мүмкіндіктер беретін ЖИ құралы – Copilot-ты іске қосу арқылы корпоративтік пайдаланушылар базасын монетизациялай алады.

Сарапшылар Apple iPhone сатылымдарының «суперциклі» болады деп...

Қазақстанда еңбекке жарамды халықтың 45% -ы шағын және орта кәсіпорындарда жұмыспен қамтылған. ҚР ҰСБ таратқан ағымдағы жылдың 1 мамырдағы ақпаратына көз жүгіртсек, елімізде 4,3 млн-нан астам адам шағын және орта кәсіпорындарда (ШОК) еңбек етеді. Дара кәсіпкерлерде 1,8 млн адам жұмыспен қамтылса, шағын кәсіпкерліктегі заңды тұлға 1,7 млн адам. Кәсіпорындар нарықтық өзгерістерге оңай бейімделеді. Икемділігі мен шешім қабылдау жылдамдығының арқасында шағын бизнеске өндірістік процестерді бақылау оңайырақ. Нарықтағы кенеттен болатын жаһандық экономикалық өзгерістерге де, сұраныс пен ұсыныстың  өзгерістеріне де жауап беру ірі кәсіпорындарға қарағанда шағын бизнеске оңайырақ. Олар ірі кәсіпорындармен салыстырғанда жоғары өндірістік икемділігімен, жаңа техника мен технологияларды тез енгізу мүмкіндігімен, өндірістік...

Қазақстан ғарыш жобалары үшін хаб құруды жоспарлап отыр. Сонымен қатар өз ғарыш спутниктерін шетелге сатпақ. Бұл туралы баспасөз брифингі барасында Цифрлық даму, инновация және аэроғарыш өнеркәсіп министрі Жаслан Мәдиев айтты.

Министрдің айтуынша, Қазақстан спутниктерді құрастыру мүмкіндігін қарастырып және ғарыш саласының айналасында стартап-экожүйені дамытуды жоспарлап отыр. Стартап-экожүйе қатысушылары оның негізінде өз технологиялық шешімдерін ұсына алатындай болады.

Оның ішінде Астанадағы Ғарыш аппараттарын құрастыру-сынау кешенінде құрастылып жатқан жаңа жерсеріктері бар. Тиісті келісімге 2023 жылы ҚР ЦДАӨМ мен Ghalam компаниясы қол қойған Ал дайын өнім 2027 жылы шағады деп жоспарланған.

Цифрлық даму министрі қазірдің өзінде спутник құрастыру және туризмге қызығушылық танытқан...

Шілде айында қазақстандықтарға бір күн қосымша демалыс беріледі. 2024 жылы Астана күні сенбіге сәйкес келетіндіктен демалыс дүйсенбіге ауыстырылады.

Бес күндік жұмыс аптасында қазақстандықтар Астана күніне үш күн демалады: 6, 7 және 8 шілде.

Жалпы шілде айында қазақстандықтар 9 күн демалады: 6, 7, 8, 13, 14, 20, 21, 27, 28. Аптасына алты күн жұмыс істейтіндер үшін демалыс күндері 6, 7, 14, 21, 28 шілде болады.

Елорда күні Қазақстанда 1998 жылы...

Eurasian Resources Group (ERG) құрылымына кіретін «Қазхром» металлургиялық трансұлттық компаниясы «ХромтауТрансЭнерго» фирмасының 100% акциясына ие болды. Бұл туралы Қазақстан қор биржасының (KASE) хабарламасында жазылған.

Шешім 2024 жылдың 12 маусымында «ХромтауТрансЭнерго» тіркелген күні қабылданған. Оның құрылтайшысы – жылумен жабдықтау қызметтерін көрсететін «ҚазХром» компаниясы. «Курсив» ERG компаниялар тобынан еншілес ұйымның «қандай мақсатта құрылғанын және «Қазхромның» қызметіне әсері туралы сұраған.

«Бизнес процестерді оңтайландыру және бейінді емес қызметтерді бөлу мақсатында компания осы саладағы қызмет көрсетуге арналған жекелеген заңды тұлға құруды жөн санады. Еншілес ұйым құру және қызметті бөлу компанияның өндірістік қызметінің тиімділігіне және қаржылық көрсеткіштерге оң әсер етед...

Осы жылдың 1 маусымынан бері 27 адам суға кеткен. Бұл жайлы Үкімет сағатында Төтенше жаңдайлар министрі Шыңғыс Әрінов айтты.

«Жыл сайын жүздеген адам суға батып қаза табады. Олардың басым бөлігі жаз мезгілінде болады. Осы жылдың басынан бері 45 адам, ал 1 маусымнан бері 27 адам суға батып кетті»,- деді министр.

Десе де, министр бұл көрсеткіштер осыдан 3-4 жыл бұрын тіпті нашар болғанын, соңғы жылдары қабылданған халықты қорғау бойынша жүргізілген шаралардың нәтиже бере бастағанын айтады. Мәселен, 2020 жылдан бері судағы адам өлімінің саны 437-ден 227-ге дейін азайған.

Атап айтқанда министрлік су айдындарында...

Қытайдағы өнеркәсіптік өндіріс өсімі бәсеңдеді, Украина 1 тамызда дефолт жариялауы мүмкін, Citi басқа аналитиктердің ізімен АҚШ акциялары бойынша болжамын жоғарылатты, ал Capital Economics компаниясы жасанды интеллект саласындағы «көпіршік» 18 ай ішінде жарылып кетуі мүмкін деп есептейді. Осы және басқа да тақырыптар туралы толығырақ 17 маусымдағы әлемдік БАҚ шолуынан оқыңыз.

Capital Economics: жасанды интеллект «көпіршігінің» жарылуы АҚШ қор нарығының өсуін тоқтатады

MarketWatch Capital Economics жасанды интеллект (ЖИ) саласындағы ралли ақырында «ЖИ көпіршігінің жарылуымен» аяқталады деп айтқанын жазды. Сөйтіп АҚШ қор нарығының өсуі де тоқтайды.

Capital Economics бас экономисі Нил Ширингтің пікірінше, келесі 18 айда АҚШ-тағы акциялар әлемнің қалған бөлігіндег...

Павлодар облысындағы «Майқайыңалтын» кеніші аумағында шұңқырға құлаған автобустағы адамдарды құтқару жұмыстары қашан жалғасатыны белгісіз. Әзірге тек дайындық жұмыстары жүріп жатыр. Төтенше жағдайлар министрі Шыңғыс Әрінов Майқайыңдағы апатқа қатысты осындай мәлімдеме жасады.

Үкімет отырысынан соң БАҚ өкілі «Майқайыңалтын» кенішінің аумағында болған апатқа шамамен жарты жыл өткенін, екі адамның сол күйі табылмағанын еске салды. Министрден оларды іздеу жұмыстары қашан жалғасатыны туралы сұралды.

Шыңғыс Әрінов екі адамды іздестіру қандай жағдайда жалғасатынын түсіндіріп берді.

«Майқайыңалтын» АҚ-да құтқарушыларға қауіп төнгендіктен іздеу жұмыстары тоқтатылды. 13 мамырдан бастап дайындық басталды, оның ішінде тау-кен жұмыстары, құлаған топырақтың солтүстік-шығыс бөлігіндегі орнын кеңейту жұмыстары әлі жалғасып жатыр. Ол...

Цифрлық даму, инновация және аэроғарыш өнеркәсіп министрі Жаслан Мәдиев Telegram мессенджерінің негізін қалаушы Павел Дуровты Қазақстанға шақырды. Бұл туралы министр Үкімет баспасөз алаңында айтты.

«Дуровтың Ыстықкөлге барғанын білемін. Оның командасымен жеке таныспын. Павел Дуровпен танысып үлгермедім, алайда оны Қазақстанға командасы арқылы шақырдым. Болашақта Қазақстанға келеді деп ойлаймын. Бұған күш саламын. Бірлескен жұмыстар атқарып, көп нәрсе талқылаймыз», – деді министр Үкіметте өткен брифингте.

Министр Telegram компаниясының технологиялық алып екенін атап өтті.

«Жақында блокчейн технологиялары, криптоиндустрия компанияларымен интеграциялау бойынша бірқатар бастамалар жариялады. Блокчейн саласындағы қосымшаларға арналған платформаны іске қосады. Жоғары технологиялық жобаларды талқылауға...

Қазақстанда Starlink интернеті жаппай қолданысқа енгізіледі деп айтуға ерте. Әзірге Цифрлық даму министрлігі SpaceX компаниясымен өз инфрақұрылымын Starlink технологиясымен біріктіру бойынша келіссөз жүргізіп жатыр. Сонымен қатар OneWeb Қазақстанда шлюз станцияларын құрумен айналысады. Бұл туралы Цифрлық даму, инновациялар және аэроғарыш өнеркәсібі министрі Жаслан Мәдиев баспасөз брифингінде мәлімдеді.

Министр Мәдиев интернет нарығы бәсекеге қабілетті болуы керек деп тұжырымдайды. Десе де «осы технологиялық шешімдерді енгізуге деген ұмтылыс пен ұлттық қауіпсіздік» арасында тепе-теңдік сақталуы керек екенін атап өтті.

«Өздеріңіз білесіздер, Starlink-тен басқа, OneWeb сияқты басқа шешімдер бар. Менің ойымша, олар 2025 жылдың басында өз қызметін коммерциялық негізде ұсына алады...

Қатардың Power International Holding компаниясы «Мобайл-Телеком сервисін» сатып алу үшін «Қазақтелекомға» шамамен 1 млрд доллар төлейді. Бұл туралы Үкімет баспасөз алаңында Цифрлық даму, инновация және аэроғарыш өнеркәсіп министрі Жаслан Мәдиев айтты.

Министрдің сөзінше, келісімге сәйкес, қатарлық компания базалық инфрақұрылымға инвестиция салуы тиіс.

«Бұл мәміле бәсекелестікті күшейтеді деп сенеміз. Бәсекелестік, өздеріңіз білетіндей, сапаның артуына алып келеді», – деп атап өтті министр.

Сонымен қатар министр базалық операторлар 5G желісін қалыптастыру үшін 5 жыл ішінде кемінде 1 млрд доллар инвестиция салатынын айтты.

Мәдиевтің сөзінше, катарлық инвестордың МТС сатып алуы Қазақстан арқылы өңірлік нарыққа шығудың стратегиялық жолы болады.

Қазақстанда 6 290 ауыл бар,  соның ішінде 1424 ауыл әлі мобильді интернетсіз отыр. Бұл туралы Цифрлық даму, инновациялар және аэроғарыш өнеркәсібі министрі Жаслан Мадиев айтты.  

Қазақстанда интернет жылдамдығы қандай деңгейде?

Жаслан Мәдиев интернет сапасы бойынша халықаралық деректерді мысалға келтірді. Айтуынша, Қазақстанда интернетті пайдаланатын халықтың үлесі дамыған елдер деңгейінде. Бүгінгі күні бүкіл әлемде интернетті тұтынудың қарқынды түрде өскені байқалады. Қазақстанда 2020 жылға қарағанда трафиктің өсу 61,5%-ға жетсе, абоненттер саны 12,9%-ға өскен.

«Speedtest Ookla-ның 2024-ші жылғы сәуірдегі деректеріне сәйкес, Қазақстан 43,62 Мбит/с орташа интернет жылдамдығымен 66-орында (Ресей, Қырғызстан және Өзбекстанға қарағанда жоғары)», – дейді.

Каспий теңізінің түбімен талшықты оптикалық байланыс желісін жүргізуге қажетті жабдықтар Қытайдан жеткізіледі. Бұл жайлы Үкімет сағатында «Қазақтелеком» АҚ төрағасы Бағдат Мусин айтты.

«Қазақтелеком» басшысының айтуынша, бұл жұмыстар өте күрделі. Мәселен, Каспий теңізі жағасына кабельдерді жеткізуге 100 күндей уақыт кетеді екен. Ал авожолдармен жеткізуге 150 күннен астам уақыт керек. Қазіргі таңда кабельді зауыттан жеткізудің бірнеше бағыттары қарастырылып жатыр.

Біріншісі – Қытай-Түркия-Қара теңіз арқылы жеткізу. Бұған шамамен 98 күн қажет. Екінші бағыт Қытай-Еуропа елдері-Волга өзені арқылы өтеді. Оған шамамен 100 күн уақыт керек. Ал үшінші бағыт Қазақстанның автожолдары арқылы өтеді. Оған арнайы тралдар керек. 4 тралға бөлініп салынатын 1100 тонналы...

Freedom Telecom ұялы операторы еліміздің шығысы мен батысын байланыстыратын ұлттық деректер тарату желісіне инвестиция салмақ. Бұл туралы Үкімет отырысында компания басшысы Қайрат Ахметов мәлімдеді.

«Сіздердің назарларыңызға Қытай, Қазақстан, Әзірбайжан, Грузия, Түркия және Еуропаны байланыстыратын бірегей үздіксіз телекоммуникациялық дәліз құруға бағытталған жаңа бағыт жобасын ұсынамын. Жаңа бағыт – балама бағыт қана емес, заманауи телекоммуникациялық инфрақұрылымды құрудың, деректерді берудің жоғары жылдамдығы мен сенімділігін қамтамасыз етудің негізі болады», – деді Қайрат Ахметов.

Жаңа бағыт аясында компания Қазақстанда екі бастаманы жүзеге асыруды ұсынып отыр.

Біріншіден, «Батыс Еуропа – Оңтүстік-Шығыс Азия» жаһандық көлік желісінің баламасы ретінде трафикті тасымалдау үшін деректерд...