Жаңалықтар

Парето заңы немесе 80/20 ережесі туралы жиі естіген боларсыз. Осы ереженің арқасында уақыт пен ресурсты дұрыс басқаруға болады. Мұндай пропорция ауадан жасалмаған. Кәдімгідей заңдылықтарға сүйеніп, есептегеннен шыққан. Мәні сол — әлдебір іске күшіңіздің 20 пайызын салсаңыз, ол сізге 80 пайыз нәтиже береді. Kursiv Media тілшісі Парето қағидасы туралы материал әзірледі.

Парето заңы деген не?

Мұны басқаша 80/20 ережесі немесе «Дисбаланс қағидасы» деп те атайды. Бұл заңдылықты экономист, әлеуметтанушы Вильфредо Парето енгізген. Ережеге сәйкес, нәтиженің 80 пайызы іске 20 пайыз күш салғанның әсерінен болады дегенге саяды. Бұл пропорция табиғатта да, тіпті автомат жүйелерде де кездеседі. Әрине, аздап өзгеруі мүмкін...

Швейцарияда Украинадағы соғысты тоқтату жолдарын талқылауға арналған халықаралық конференция басталды. Оған 100 мемлекет пен сегіз үкіметаралық ұйым өкілдері қатысады деп хабарлады Швейцария үкіметі.

Швейцарияның орталығындағы Бюргенсток курортында Украинадағы соғысты тоқтату жолдарын талқылауға арналған жаһандық бейбітшілік саммиті басталады. Жергілікті билік органдарының мәліметтері бойынша, 160 мемлекет шақырту алған, алайда 90-ы ғана қатысуға тіркелген.

«Бейбітшілік саммиті» аталатын бұл жиынға әлемнің түкпір-түкпірінен  57 мемлекет және үкімет басшыларын қосқанда 100 делегация қатысады. Кездесудің басты мақсаты Украинаның «бейбітшілік формуласын» талқылауға арналған. Саммит барысында  «бейбітшілік формулалары» – ядролық қауіпсіздік, азық-түлік қауіпсіздігі және гуманитарлық өлшем бойынша жалпы отырыстар мен пікірталастар қамтылады деп күтілуде.

«Саммит...

Қазақстан Германияға жыл соңына дейін 1 млн тонна мұнай жеткізуді жоспарлап отыр. Бұл жайында  «ҚазМұнайГаз» компаниясының басқарма төрағасы Асхат Хасеновтің Karachaganak Petroleum Operating B.V. бас директоры Марко Марсилимен кездесуінде мәлім болды.

Тараптар Қарашығанақ кен орнында қуаттылығы жылына 4,5 млрд текше метр шикі газды қайта өңдеу зауытын салу жобасының ағымдағы жағдайын талқылады.

Сондай-ақ қазіргі уақытта өндіру деңгейін жылына 10-11 млн тонна деңгейінде ұстап тұру үшін кен орнын кеңейту жобасы іске асырылуда. Қабаттық қысымды ұстап тұру және қабаттың мұнай беруін арттыру мақсатында қосымша 5-ші және 6-шы газды қабатқа кері айдау компрессорларын орнату көзделген.

Былтыр Қарашығанақ мұнайы 1 млн тонна...

Компания өз бизнесін цифрлық трансформациялауға бет алғанда, ең бірінші, жобаның бизнес-кейсін талдау керек болады. Қандай бизнес-әсер мен қандай шығын қажет болатынын түсіну – цифрлық трансформацияны іске асыру керек пе әлде барлығын сол қалпында қалдырған жөн бе деген сауалға жауап беруге көмектеседі. Одан әрі қарай трансформацияның экономикалық нысаналығын көргендер үшін оның табысты болуы үшін не істеу керек деген сұрақ туындайды.

Өкінішке қарай, цифрлық трансформациялау табысты болатынына кепіл беру мүмкін емес. McKinsey зерттеуіне сәйкес, трансформациялаудың 70%-ы өзінің қойған мақсатына жетпей жатады. Осыған қарап-ақ, біраз нәрсені түсінуге болады. Алайда егер табысқа қол жеткізуге әсер ететін факторларға мән беретін болсақ, онда біршама табысты болуға...

Елімізде егінді ақбөкен мен шегірткеден сақтандыру мүмкіндігі қарастырылады. Бұл жайында вице-премьер Серік Жұманғариннің төрағалығымен өткен кеңесте айтылды.

Жиында  АӨК-дегі сақтандыру түрлерін кеңейту мәселесі талқыланды. Айта кетейік, Қазақстанда өсімдік шаруашылығы саласында 4 сақтандыру компаниясы және тағы 3 мал шаруашылығында жұмыс істейді. Сақтандыру операторы – «Аграрлық несие корпорациясы» АҚ.

Ауыл шаруашылығы вице-министрі Ербол Тасжүрековтің мәлімдеуінше, 2021 жылы сақтандыру сыйлықақыларын субсидиялауға республикалық бюджеттен 1 млрд теңге, 2023 жылы – 2,5 млрд теңге, 2024 жылы – 2,7 млрд теңге бөлінген.  

«2023 жылы өсімдік шаруашылығы саласында 142 шарт жасалып, 279 074 га алаңы сақтандырылған. 2024 жылдың 5 айының қорытындысы бойынша 261 шарт жасалды, оны...

Утилизациялық алым мен автокөлік өндірісін қолдауға қатысты басқа да шаралар төңірегіндегі өршіген әлеуметтік шиеленісті жою үшін үкімет пен өндірушілер осы саладағы қызметтің бұрынғыдан да ашық болуы мен халық алдындағы жауапкершілікті қамтамасыз етуге ұмтылуы керек. Үкіметтің өнеркәсіптік саясатына қоғамның сенімсіздік танытуы елді реиндустриялизациялау процесіне елеулі кедергі келтіруі мүмкін.

Нөлге көбейту

Саяси реформалардың өнеркәсіптік саясатқа қалай әсер етуі мүмкін екендігінің бір мысалы қазір көз алдымызда өрбіп жатыр: 10 мамырда қоғам белсендісі Санжар Боқаев (бұрын Алматы қаласы әкімдігінің ішкі саясат басқармасының басшысы және «ҚазТрансГаз» басқарма төрағасының кеңесшісі қызметін атқарған) мемлекеттік e-Petition ресурсында «ҚР халқы утилизациялық алымға және алғашқы тіркеуге қарсы» атты петиция...

Президент Қасым-Жомарт Тоқаев аса көрнекті мемлекет және қоғам қайраткері, мәдениеттанушы, шығыстанушы ғалым, I дәрежелі «Барыс» орденінің иегері, дипломат Мұрат Мұхтарұлы Әуезовтің дүниеден өтуіне байланысты оның отбасы мен жақын туыстарына көңіл айтты.

«Мұрат Мұхтарұлы ұлт руханиятының алға басуына, қазақ ғылымының көкжиегін кеңейтуге бар саналы ғұмырын арнаған зиялы, парасатты тұлға еді. Қазақ әдебиеті мен мәдениетін, тарихын терең зерделеп, соңына өлшеусіз мол мұра қалдырды. Қазақстанның халықаралық дәрежедегі беделінің артуына өзінің саяси-қоғамдық істерімен зор үлес қосты. Ғибратты ғұмыр кешіп, кемел де кемеңгер әке жолын лайықты жалғаған Мұрат Мұхтарұлының жарқын бейнесі мен қадірлі есімі халқымыздың жүрегінде мәңгі сақталады. Марқұмның иманы саламат...

Сән әлеміндегі кейбір бренд тауар өндірушілері Қытайда бұрын-соңды болмаған жеңілдік акцияларын ұсынып жатыр. Өздерінің имидждік беделіне нұқсан келетініне қарамастан, тауар бағаларын едәуір төмендетуде.

Мәселен, маусым айынан бастап қытайлық сатып алушылар Tmall дүкенінен 35% жеңілдікпен 1947 долларға Balenciaga-ның әйгілі Құм сағаты сөмкесін сатып ала алады. Bloomberg мәлімдеуінше, бұл брендтің ресми сайтындағы және сәнді тауарларды сататын ірі платформалардағыдан арзанырақ. Сондай-ақ Balenciaga  (бренд француздық Kering sa компаниясына тиесілі)  ағымдағы жылдың алғашқы төрт айының үшеуінде сатылымдағы заттарға орташа есеппен 40% жеңілдік ұсынған. Bloomberg ақпарат көздері ұсынған мәліметке сүйенсек, Balenciaga былтыр тек қаңтар айында жеңілдіктер жасаған. Ал 2022 жылдың қаңтарынан сәуіріне дейін ешқандай жеңілдіктер болмаған.

Qalam порталында осы аптада жарияланған материалдардың жаңа топтамасын ұсынамыз. Демалысты пайдалы әрі қызықты өткізуді жоспарласаңыз бізбен бірге болыңыз. Осы аптада «Биыл Қазақстанның АКСР құрамына кіргеніне жүз жыл, бұл датаны тойлауға себеп бар ма? Төрткүл дүниені өзіне қаратқан Еуропа чемпионаты басталды, ал сіз футбол добының тарихын білесіз бе? Астанаға көрмеге қойылған La bella Principessa картинасы расында Леонардо да Винчидікі ме?», –  деген сұрақтарға жауап іздеп көрдік, қызықтырса оқып көріңіз. Қосымша порталда «Азияның ұлы режиссерлері» очерктер жинағының алғашқы шығарылымы жарық көрді.

1924 жылғы 12 маусымда КСРО Коммунистік партиясының басшылығы Орталық Азияда ұлттық-мемлекеттік межелеуді жүргізу туралы шешім қабылдады. Сол жылғы 24 қазанда кеңестік квазипарламент...

АҚШ Мәскеу биржасына қарсы санкция енгізген соң, Ресей рублі құлдырады. 13 маусым Мәскеу биржасы доллар, еуро және Гонконг долларымен сауда жасауды тоқтатты.

Рубль құлдырады

Дегенмен биржадан тыс саудада шетел валюталарымен сауда-саттық жалғасты. Ресейдің ақша айырбастау пунктерінде доллар мен еуро 200 рубльге сатыла бастады. Бұған дейін ресми бағам 90 рубльден жоғары болған. Ал сатып алу бағамы – 50 рубльді құрады. Яғни бір күнде Ресейдің «қызыл ақшасы» еселеп құнсызданды.

Бұл ретте сарапшылар Қазақстан үшін басты қауіп – Қазақстан қор биржасына қайталама санкциялар салынуы мүмкін деп қауіптенген. Мәскеу биржасы KASE акционерлерінің бірі. Ұйымға қазақстандық биржаның 13,1%-ы тиесілі. Алайда Ұлттық банк...

«Ойжұмбақ-2» мультфильмінің қазақша нұсқасы бастапқы қаралым бойынша үздік нәтиже көрсетуде.

Мәдениет министрі Аида Балаева әлеуметтік желіде «Ойжұмбақ-2-нің» алғашқы күнгі қаралымы «Аватардан» үш есе асып түскенін хабарлады. Алғашқы прокат құны да рекордтық көрсеткішке жетті. Касса 1 күнде 10 миллион теңге жинады.

«Қазақстанда Disney және Pixar компанияларының анимациялық шытырман оқиғалы фильмі «Ойжұмбақ-2»  қазақ және орыс тілдерінде кең ауқымды прокатқа шықты.

Қазақ тіліне дубляждалған «Ойжұмбақ-2» фильмі алғашқы прокат күнінде абсолютті рекорд орнатып, фильмнің жиындары 10 миллион теңгеден асты. Бұл қазақша нұсқадағы «Аватар: Су жолы» эпикалық шытырман оқиғасының алғашқы демалыс күндеріндегі жиындарынан үш есе көп! Сондай-ақ фильм барлық қазақ тіліне...

Көрнекті қоғам қайраткері, белгілі шығыстанушы, түркітанушы, мәдениеттанушы, эссеист, дипломат және филология ғылымдарының кандидаты Мұрат Әуезов дүниеден озды. Бұл жөнінде журналист, публицист, аудармашы Бигелді Ғабдуллин әлеуметтік желісінде хабарлады.

М. Әуезов 1943 жылғы 1 қаңтарда Жамбыл облысының Меркі ауылында дүниеге келген. Әкесі Мұхтар Әуезов – белгілі қаламгер, қазақ әдебиетінің көрнекті өкілі, драматург, ғалым, «Абай жолы» роман-эпопеясының авторы.

М.В. Ломоносов атындағы Мәскеу мемлекеттік университетінде Шығыс тілдері институтында филолог-шығыстанушы мамандығы бойынша білім алды.

1990 жылы  Қазақ КСР Жоғарғы Кеңесінің Халық депутаты болып сайланды. Кеңес Президумының мүшесі, парламентаралық байланыстар жөніндегі Комитеттің төрағасы болды. Лауазымды қызметтермен айналыса жүріп, мәдениеттану, философия, филология салалары бойынша ғылыми монографиялар...

Цифрлық даму министрлігі  ҚР Үкіметі мен РФ Үкіметі арасында дүниежүзілік нөмірлеудің 7-ші аймағын бірлесіп пайдалану туралы келісімге қол қою туралы Үкімет қаулысын дайындады. Екі елдің байланыс ведомстволары арасында келісім жасалған. ҚР ЦДИАӨМ баспасөз қызметі осы жөнінде хабарлады.

2021 жылы Қазақстанға жеке код алу мақсатында +997 халықаралық телефон коды резервке қойылды.

Министрлік байланыс операторларымен бұл жобаны бірнеше мәрте талқылады. Соның нәтижесінде бірқатар түйткіл Үкіметтің ықыласын өзгертті.

Ведомство жаңа кодқа көшкен кезде ақаулар пайда болады деп күдіктенген. Осының салдарынан тұтынушылар тарапынан шағымдар көбеюі мүмкін деп қауіптенді.

Министрлік басты себептерін талдап көрсеткен:

Қазақстан 90 тауар позициясы бойынша АҚШ-қа шикізаттық емес экспортты 770,6 млн долларға дейін ұлғайтуға дайын. Бұл жайында Қазақстанның Сауда министрі Арман Шаққалиев АҚШ-тың сауда өкілі Кэтрин Тайменмен кездескенде мәлім болды.

Сауда министрі екі мемлекет арасындағы сауда қатынастарын шектейтін Джексон-Вэник түзетудің күшін жоюды ұсынды. 

АҚШ-тың «Сауда туралы» заңына «Джексон-Вэник түзетуі» ұғымы 1975 жылы енгізілген. Бұл – Кеңес одағы экономикасына қойылған шектеу. Осы бап нарықтық экономикадан тыс қалған мемлекеттермен сауда байланысын үзуді, технология тәжірбесін бөлісуге, мемлекеттік несие беруге тыйым салады.

Посткеңестік елдер әлі күнге осының зардабын тартуда. Бірақ Ресей мен Қырғызстан ширақ қимылдап, Джексон-Вэник түзетуін алып...

Қазақстандағы екінші деңгейлі банктердің активтері 2023 жылы 15,4%-ға өсіп, 51,439 трлн теңгеге жетті, деп жазылған ҚР Қаржы нарығын реттеу және дамыту агенттігінің есебінде.

«2023 жылы банк активтері несие портфелінің 23,1%-ға және бағалы қағаздар портфелінің 13,2%-ға ұлғаюы есебінен 15,4%-ға өсіп, 51 439,9 млрд теңгеге жетті», – деп жазылған құжатта.

Банктердің өтімділігі жоғары активтері 2024 жылғы 1 қаңтардағы жағдай бойынша 15,070 трлн теңгені немесе активтерінің 29,3%-ын құрады. 2023 жылы көрсеткші 12%-ға өсті.

Банк секторының меншікті капиталы 7,492 трлн теңгені құрап, 26,3%-ға артты.

Банктердің міндеттемелері 13,3%-ға өсіп, 44,579 трлн теңгеге жетті. Міндеттемелердің ұлғаюы клиенттердің депозиттік базасыны...

Мамырда елде жылдық инфляция баяулап, 8,5%-ды құрады (сәуірде – 8,7%). 16 өңірде бәсеңдеген жылдық инфляция 1 өңірде жеделдеп, үшеуінде өзгеріссіз қалды. Бұл туралы Ұлттық банк хабарлады.

Жылдық инфляцияның ең жоғарғы мәні Қарағанды облысы мен Астана қаласында тіркелді.

Мамырда азық-түлік тауарларының бағасы 5,5%-ға дейін баяулады (сәуірде – 6,3%). Осы топтағы тауарлар бағасының максималды өсімі Алматы қаласында (8,3%), минималды өсім Түркістан облысында (3,4%) тіркелді.

Азық-түлікке жатпайтын тауарлар бағасының өсу қарқыны 7,6% болып, бұрынғы деңгейде сақталды (сәуірде – 7,6%). Ең жоғарғы мән Маңғыстау облысында (14,2%), төменгі мән Алматы облысында (5,5%) тіркелді.

Мамырда ақылы көрсетілетін қызмет бағасы 13,9%-ға дейін жеделдеді (сәуірде – 13,5%). Сонымен қатар Қарағанды облысында (18,0%) баға жалпы республикалық деңгейден біршама...

Қазақстанда 31 тамызға дейін қант экспортына уақытша тыйым салынды. Ауыл шаруашылығы министрлігінің тиісті бұйрығы 14 маусымнан бастап күшіне енеді.

«2024 жылғы 31 тамызға дейін құрақ қантының немесе қызылша қантының және қатты күйдегі химиялық таза сахарозаны Қазақстан Республикасының аумағынан, оның ішінде Еуразиялық экономикалық одаққа мүше мемлекеттерге экспорттауға тыйым салу енгізілсін», – деп жазылған бұйрықта.

Бұл өзгеріс Қазақстан Республикасының аумағы арқылы қанттың халықаралық транзитін қамтымайды.

Осылайша Қазақстан Ресейден кейін қант экспортына тыйым салды. 4 мамырда Ресей үкіметі қант экспортына 2024 жылдың 31 тамызына дейін уақытша шектеу енгізген. Жарлықта ЕАЭО елдеріне қатысты бірқатар ерекшеліктер қарастырылған. Қазақстан...

Ресей президенті Владимир Путин Украинамен келіссөз жүргізу шарттарын атады. Атыс тоқтауы үшін Украина НАТО мүшелігіне өтуден бас тартуы керек және Ресей окупациясындағы жерлерден әскерін алып кетуі керек.

Нақтырақ айтқанда, Украина әскерлері Донецк және Луганск халық республикаларының (Қазақстанда мойындалмаған) жерінен, Запорожье және Херсон облыстарының аумағынан шығарылуы керек. Осы шарттар орындалған жағдайда ғана Владимир Путин келіссөз жүргізуге дайын екенін жеткізді.

«Украин әскерлері Донецк және Луганск халық республикаларынан, Херсон және Запорожье облыстарынан толығымен шығарылуы керек және мына нәрсеге ерекше назар аударсаңыздар, бұл облыстардың Украинаға кірген кездегі бекітілген әкімшілік шекарасының аумағын түгел босату керек. Киев мұндай шешімге...

Қазақстанның теміржол саласы тиімді әрі бәсекеге қабілетті бола түсуі үшін шұғыл реформалар қажет. Бұл туралы Halyk Finance талдау орталығының сарапшысы Санжар Қалдаров жазды.

Бұған дейін Жоғарғы аудиторлық палатасының басшысы Әлихан Смайылов «Қазақстан темір жолы» (ҚТЖ) компаниясын сынға алды. ҚТЖ мемлекет тарапынан берілген қомақты инвестицияға қарамастан, қарызы ұлғайып, жоғары несиелік тәуекелге ұшырағанын айтты.

Halyk Finance сарапшылары салалық реформа 1990 жылдардың аяғында басталғанын және ол «Қазақстан темір жолын» (ҚТЖ) коммерцияландыруға және қайта құрылымдауға бағытталғанын айтады. Бірақ әлемдік қаржы дағдарысынан кейін мемлекеттің араласуы нарықтық реформалардың тоқтап қалуына әкелген.

«Мемлекет темір жол саласына толық бақылау жасайды, реттеуші, бизнес иес...

Adobe акциясы тоқсандық есептің жақсы көрсеткіштері мен жағымды болжамнан кейін 16%-ға қымбаттады / Фото: Shutterstock

Бейне өңдеу бағдарламасын жасау бойынша әлемдегі ең ірі компания – Adobe-тың қаржылық нәтижесі нарық күткен межеден асып түсті. Компанияның жылдық болжамы жақсарып, жасанды интеллектіі көмегімен атқарылатын қызметін ақшаға айналдыруда жетістікке жетті. Осыдан кейін компания қағаздарының бағасы да күрт өсті.

Тоқсандық нәтиже және болжам

Adobe-тың өткен (31 мамырда аяқталған) қаржылық тоқсандағы кірісі бір жыл бұрынғыдан 10%-ға – 5,31 млрд долларға өсті. Бұл кіріс компанияның өзі күткен 5,25-5,3 млрд доллардан да, Уолл-стриттің 5,29 млрд доллар болады деген консенсустық болжамынан да асып түсті деп жазады Barron’s.

2024 фискалдық жылдың қорытындысы бойынша Freedom Holding Corp. компаниясының түсімі 1,635 млрд долларды құрады. Бұл ретте компания түсімі 839,4 млн долларға өсті (+105%). Көрсеткіштің артуына бірнеше фактор ықпал етті.

Оның ішінде, кірістің 533,5 млн долларға ұлғаюы сауда портфелінің және ондағы облигациялардың үлесінің кеңеюімен байланысты. Сонымен бірге клиенттерге берілген банктік кредиттер, маржалық қарыздар, кері РЕПО шарттары және банктердегі қаражат, сондай-ақ сату үшін қолда бар бағалы қағаздар бойынша пайыздық кірістердің өсуі байқалды.

Сақтандыру секторы

Компания ақпаратынша, сақтандыру андеррайтингінен келіп түсетін кіріс негізінен алынған сақтандыру сыйлықақыларының көлемі есебінен 115,4 млн доллардан 264,2 млн долларға дейін (+129%) ұлғайды. Бұл сақтандыру операцияларының кеңеюіне...

Қаржы нарығын реттеу және дамыту агенттігі (ҚНРДА) банктерді корпоративтік несиелеуді арттыруға ынталандыру үшін жеңілдіктер енгізуді көздеп отыр. Бұл туралы «Ашық НҚА» сайтында орналастырылған ведомство қаулысында жазылған.

Құжатқа сәйкес ҚНРДА топтағы бір қарыз алушы деп санауға болатын тұлғалар шеңберін тарылтуды жоспарлап отыр. Енді бұл анықтама бірнеше жағдайда беріледі:

Қазақстан Мұсылмандар Діни Басқармасы 2024 жылы мұсылмандардың басты діни мерекелерінің бірі саналатын  Құрбан айт мейрамын 16 маусымға бекітті. ҚМДБ өз тарапынан  коронавирустан бері онлайн құрбандықты қолға алған болатын. Биыл да мұсылмандар  діни басқармасы Қазақстандықтарға онлайн құрбан шалу үшін кезекті qurban2024.kz  интернет веб-сайтын іске қосты. Басқарманың мәліметінше 18-ші маусым күні сағат 12:00 ге дейін Қазақстандықтар онлай құрбан шалуға тапсырыс бере алады.  ҚМДБ ұсынған онлайн құрбан шалу сайтында өңірлер бойынша мал бағасы және оның түрлері бекітілді.

Өңірлерде ірі қара бағасының алшақтығы 250 мың теңге

Онлайн құрбан шалу платформасында 4 мал түрін құрбандыққа шалу ұсынылған. Олар: сиыр (ірі қара), түйе...

Із-түссіз  кеткен экс-судья Айгүл Сайлыбаеваны іздеу үшін туыстары Германияға ұшуға визаны әлі ала алмай жатыр. Қазақстандық әйелдің хабар-ошарсыз кеткеніне он күннен асты. Оның ағасы Қанат Сайлыбаевтың айтуынша, Қазақстанның Сыртқы істер министрлігі Германия Сыртқы істер министрлігіне визалық қолдау көрсетуді сұрап, үш ресми өтініш жолдаған. Алайда неміс билігінен әлі жауап жоқ.

Айгүл Сайлыбаеваның Франкфуртте туыстары жоқ, сондықтан оның отбасы Айгүлді іздеуге шұғыл ұшып кетуді жөн санайды.

«Бізде әлі виза жоқ. Бір аптадан астам уақыт бойы консулдықтың табалдырығын тоздырудамыз. ҚР СІМ Германияның Сыртқы істер министрлігіне үш ресми үндеу жолдады. Қазақстанның Сыртқы істер министрлігі Германия үкіметінен бізге визалық қолдау көрсетуді сұрайды, бірақ немістер тарапынан...