Жаңалықтар

Елімізде ұн экспорты төмендеп кетті, ал шетелге астық сату – өсіп барады. Ұнның орнына астық сатып алу және өз диірменін жұмысқа пайдалану шетелдік әріптестерге тиімді екені даусыз. Ал бұдан қазақстандық ұн тарту кәсіпорындары зардап шегуде. Осылай деп мәлімдеген сенат депутаты Сұлтан Дүйсембинов отандық ұн тартушылардың мәселесін көтерді.

Қазақстан Орталық Азия елдері мен Ауғанстанның сыртқы нарықтарына бидай мен ұнды тең қолжетімділік жағдайында жеткізеді. Біздің бидайды импорттаушы елдер тарифтік емес сауда шектеулерін жасап, біздің ұнның импортын тежеп, өз өңдеулерін дамытуда. Сенатордың айтуынша, 2023 жылы бидай ұнының экспорты 23%-ға төмендеген. Мұның бір себебі – Қазақстан Орталық Азия елдері мен Ауғанстанға бидай мен...

Биыл Еуропа мен Орталық Азия аймағындағы экономикалық белсенділік баяулауы мүмкін. Бұған себеп – қатаң ақша-несие саясаты, Қытай экономикасының баяулауы және шикізат бағасының төмендеуі. Бұл туралы Дүниежүзілік банктің аймақ экономикасы туралы жарияланған баяндамасында жазылған.

2024 жылы аймақтың экономикалық өсу қарқыны 2,8% -ға дейін баяулауы мүмкін. Осыған дейін көрсеткіш 3,3%-ға дейін айтарлықтай өскен.

2023 жылы Орталық Азия экономикасына Ресей мен Украина арасындағы қақтығыс ықпал етті. 2025 жылы өңірде өндіріс қарқыны артуы мүмкін. Жалпы болжамның орындалуына көптеген фактор әсер етеді. Егер аймақтағы экономикалық даму баяуласа, экономика одан әрі әлсірейді.

«Еуропа мен Орталық Азия елдері көптеген жаһандық дағдарыстарға...

Сенат депутаты Серік Шайдаров Су ресурстары министрлігінің жұмысын сынға алды. Ол премьер-министрге жолдаған сауалында гидротехникалық құрылыстардың 60 пайызы ескіргенін айтты.

«Жыл сайын елде су тасқыны болады. Билік су тасқынының алдын-ала алмай, бүгінде салдарымен күресіп жатыр. Бұл су тасқынына қарсы шаралар лайықты деңгейде жүргізілмейтінін көрсетеді. Қазақстанда 1500-ге жуық гидротехникалық нысан бар. Олардың 1000-ға жуығы коммуналдық меншікте. Көбісі жөндеу көрместен, 50 жыл қатарынан пайдаланылып келеді. Бұл құрылыстар өте қауіпті нысан саналады. Олардың тозуы 60 пайызды құрайды. Су кодексіне сәйкес оларға көп кезеңді тексеру жүргізілуі керек», – деді депутат.

Депутаттың айтуынша, мұндай тексеруден небары...

Freedom Holding Corp. компаниясы Арал теңізінің экологиялық жүйесін қалпына келтіру жөніндегі USAID жобасы шеңберінде Қызылорда облысындағы Аралдың құрғаған түбінде орналасқан «Достық» аллеясында сексеуіл отырғызды.

Қара сексеуіл тәлімбағының ашылуын атап өткен іс-шара Қызылорда облысы әкімінің орынбасары Бақыт Жахановтың, Freedom Holding Corp. компаниясының бас атқарушы директоры Тимур Турловтың және Қазақстан Республикасындағы Халықаралық Аралды құтқару қоры (ХАҚҚ) директорының орынбасары Зәуреш Әлімбетованың қатысуымен өтті.

USAID өңірлік жобасы – Арал теңізінің құрғаған түбінде жасыл жамылғы жасаудың оазистік әдісінің бірегей мысалы. Оазистік өсу нүктелері тұщы немесе аздап тұздалған су көздерінің міндетті түрде болуын көздейді, бұл осы аумақта сексеуілді ғана емес, сондай-ақ өсімдіктердің басқа түрлерін отырғызуға...

Halyk Finance сарапшылары ел үкіметінің мемлекеттік жоспарлау тәсілдерін сынға алды. Үкімет мемжоспар жүйесін бір емес, үшінші рет өзгертуге тырысып жатыр. Halyk Finance Басқарма төрағасының кеңесшісі Мұрат Темірханов үкімет шығынды қазынадағы қаржы таусылмайтындай жоспарлайтынын айтады. Министрліктер ірі жобаларға мембюджет көтере алмайтын қаржыны сұрайды.

29 наурызда «Ашық НҚА» порталында мемлекеттік жоспарлау жүйесіне өзгерістер енгізетін Үкімет қаулысының жобасы үшінші рет жарияланды. Алғашқы жоба бір жыл бұрын жарияланғанымен, мақұлданбады. Екінші жоба 2023 жылдың қазан айының соңында жарияланған, бірақ ол да қолдау таппаған. Қазіргі үшінші нұсқа – жаңа Ұлттық экономика министрі Нұрлан Байбазаровтың тапсырмасы бойынша дайындалған.

«Өкінішке қарай, жаңа...

Қызылорда облысындағы ирригациялық жүйелер әр түрлі органдарға бекітілгендіктен басқару жүйесі бұзылған. Осының салдарынан суару жүйелері нашарлап, өңірде жыл сайын шамамен 2 млрд текше метр су жоғалады. Бұл елдегі жыл сайынғы су шығынының тең жартысы. Осындай дерек келтірген сенатор Руслан Рүстемов Сырдария су объектілерін республикалық меншікке беруді талап етті.

Премьер-министрге депутаттық сауал жолдаған Руслан Рүстемов елдегі су ресурстарының мүмкіндігін сынады. Ол біздегі жағдай көрші мемлекеттермен салыстырғанда өте шектеулі екенін атап өтті.   

«Соның ішінде  шеткі аймақтардан келетін су ағынына неғұрлым тәуелді саналатын өңірлердің қатарында Арал-Сырдария су шаруашылығы бассейні де бар. Жылдар бойғы табиғи тепе-теңдіңктің бұзылу салдарынан пайда болған Арал теңізін...

Forbes тізіміндегі кәсіпкер Орифджан Шадиев Ұлттық банк алдындағы 15,7 млрд теңге қарызын толығымен өтеді. Бұл туралы «Курсив» сауалына берілген Ұлттық банктің жауабында айтылған.  

«Орифджан Шадиев Ұлттық банк алдындағы 15,7 млрд теңге қарызды толығымен өтеді, соңғы төлем 2024 жылдың 20 ақпанында жүзеге асырылды», – деп хабарлады бас банк. 

Енді Шадиевтің Ұлттық банк алдында қарызы жоқ. Бұл ретте реттеуші тәркіленген жерлерді қалай басқаруды жоспарлап отыр?

«Бұған дейін Ұлттық банк атқарушылық және азаматтық іс жүргізу шеңберінде Орифджан Шадиевтің мүлкін өндіріп алу, оның ішінде некеде тұрған кезде бірлесіп сатып алған мүлікті иеліктен шығару бойынша жұмыс...

Су тасқынынан зардап шеккен Ақтөбе өңірін қалпына келтіруге жергілікті бюджеттен 10 млрд теңге қаражат бөлінеді. Бұл жайлы Ақтөбе облыстық мәслихатының кезектен тыс он екінші сессиясында  айтылған.  

Мәслихатта облыстың Әйтеке би, Қобда және Ойыл ауданындағы төтенше жағдай салдарынан зардап шеккен 877 отбасыға 100 айлық есептік көрсеткіш көлемінде әлеуметтік көмек көрсетілетіні айтылған. Сондай-ақ облыстық жұмыспен қамтуды үйлестіру басқармасына 316 млн теңге қаржы бөлінбек.

Қалған аудандар бойынша мұқтаж отбасыларға әлеуметтік көмек аудандардың ішкі резервтері есебінен көрсетіледі. Жалпы облыс бойынша 2 800 отбасыға 1 млрд теңге көлемінде қаражат бағытталған.

«Мемлекет басшысының тапсырмасы бойынша су тасқынынан зардап шеккендердің барлығына қаржылай өтемақы...

Компанияның бас директорын ауыстыру туралы жаңалықтардан кейін, аэроғарыш саласы үшін құрылымдық және композиттік материалдар шығаратын Нexcel-дің акциялары сауда-саттықта арзандады. Инвесторларға жаңа тағайындалған Том Джентайлдың бұрын бәсекелес Spirit компаниясын басқарғаны ұнамады, деп жазды Bloomberg.

Толығырақ

Сәрсенбі күнгі сауда-саттықта Hexcel акциялары 14%-ға, яғни 61,47 долларға дейін арзандады. Ал негізгі сессияны 62,34 доллар (күніне -12,3%) деңгейінде аяқтады. Компанияның баға белгілеулерінің 4 жылдағы ең үлкен құлдырауы директордың ауысуы туралы жаңалықтан кейін болды.

Компанияның қазіргі бас директоры Ник Стэнэйдж Hexcel компаниясының атқарушы төрағасы болады. Жыл соңында зейнетке шығуды жоспарлап отыр. 1 мамырдан бастап компанияны Том Джентайл басқарады. Оның кандидатурасы инвесторлардың сенімсіздігін тудырды. Өйткені ол бұрын...

Жалғыз акционердің шешімімен Рустам Қарағойшин «Бәйтерек» ұлттық басқарушы холдингінің басқарма төрағасы болып тағайындалды. Бұл туралы Қазақстан қор биржасына жіберілген хабарламада жазылған.

2024 жылдың ақпанында Ұлттық экономика министрі Нұрлан Байбазаров холдинг ұжымына Рустам Қарағойшинді жаңа басшы ретінде таныстырған болатын. Содан бері арнайы тексеруден өтіп, акционердің шешімімен Басқарма төрағасы болды.

Бұған дейін ұлттық холдингті Нұрлан Байбазаров басқарған еді. Ол 6 ақпанда Мемлекет басшысының Жарлығымен Қазақстан Республикасы премьер-министрінің орынбасары – Ұлттық экономика министрі лауазымына тағайындалды.

Қазіргі кезде «Бәйтеректің» Басқама құрамы 5 адамнан тұрады: Рустам Қарағойшин, Нұрболат Айдапкелов, Ерсайын Хамитов, Ғалым Үсен және Вячеслав Сон.

Рустам Қарағойшин 2004 жылы Қазақстан менеджмент, экономика...

Сенат көптен бері талқыланып келе жатқан әйелдер мен балалардың құқығын қорғауды көздейтін заң жобаларын мақұлдады. Заң жобалары қол қою үшін президентке жолданды.

Сенат «Қазақстан Республикасының кейбір заңнамалық актілеріне әйелдердің құқықтары мен балалардың қауіпсіздігін қамтамасыз ету мәселелері бойынша өзгерістер мен толықтырулар енгізу туралы» және «Қазақстан Республикасының Әкімшілік құқық бұзушылық туралы кодексіне әйелдердің құқықтары мен балалардың қауіпсіздігін қамтамасыз ету мәселелері бойынша өзгерістер мен толықтырулар енгізу туралы» екі заңды мақұлдады.

Депутат Жанна Асанованың айтуынша, заңдар мемлекеттік отбасы саясатының құқықтық, әлеуметтік, институционалдық және өзге де негіздерін жетілдіруге, әйелдердің құқықтары мен балалардың қауіпсіздігін қорғауды күшейтуге бағытталған. Сонымен бірге заң әйелдер мен балаларды...

Азия даму банкінің жаңа есебіне сәйкес, Қазақстан экономикасының өсу қарқыны 2024 жылы мұнай өндірісінің тұралауына байланысты төмендейді. Ал 2025 жылы өндіріс пен инвестициялардың өсуі есебінен қалпына келеді.

Банк кезекті шолуын жариялады

Оған сәйкес, Қазақстанның жалпы ішкі өнімінің өсімі 2024 жылы 3,8% деңгейінде болмақ.
«Келесі жылы Теңіз кен орнында мұнай өндірісінің артуына қарай өсім 5,3%-ға дейін өседі деп болжанып отыр», – деп жазылған есепте.

Болжамды нашарлатуға себептердің қатарына Ресейдің Украинаға басып кіруінің теріс салдары, сауда серіктестерінің экономикаларының баяу өсуі және мұнай экспорттау бағытында болуы мүмкін іркілістер кіреді.

«Орта мерзімді болашақта Қазақстанны...

Азаматтық некедегі жұбайын өлтірді деген күдікті, бұрынғы экономика министрі Қуандық Бишімбаевтың адвокатының сот ісін қарап жатқан судьяны өзгерту туралы өтініші қанағаттандырылмады.

«Қ.Бишімбаевқа қатысты бүгінгі сот отырысында қорғаушы тарап төрағалық етуші судья Айжан Құлбаеваға қарсылық білдіретіндерін мәлімдеді. Қылмыстық іс жүргізу кодексінің нормаларына сәйкес, қарсылық білдіруді сол соттың судьясы С.Тасымбетов алқабилер мен судья Құлбаеваның қатысуынсыз қарады»,– делінген Жоғарғы сот баспасөз хабарламасында.

Ақпаратқа сүйенсек, судья Сейфулла Тасымбетов қорғаушы тараптың судьяға қарсылық білдіру өтінішін қанағаттандырусыз қалдырған.

Тасымбетов бекіткен қарсылық білдіруді қарау нәтижелері бойынша соттың қаулыға шағымдану және наразылық білдіру мүмкіндігі жоқ. Істі қарау әрі қарай жалғасып жатыр.

Бишімбаевтың адвокаты Ерлан...

АШМ елдегі су тасқыны алдағы егіс  жұмыстарына теріс әсер етпейді деп мәлімдеді. Өйткені облыс әкімдіктерінің дерегі бойынша, жоспарланған егіс алаңдары су тасқынынан зардап шекпеген. Ауыл шаруашылығы министрлігі бұл туралы «Jańa Dala / Green Day» ақпараттық орталығының сауалына берген жауабында айтқан.

Ведомство мамандарының бағалауынша, топырақтағы ылғал қоры жеткілікті деңгейде. Бұған 2023 жылдың қыркүйегіндегі қатты жаңбыр мен қарлы қыс әсер еткен.

Егер егіс алқаптарын су басса, егін басқа жерге егіледі.

«Солтүстік аймақтарда қар жеткілікті болды және қатты аяздың алдын алды. Тиісінше, тоң қатпаған жер еріген суды жақсы сіңіреді және ылғал қорын арттырады. Сондай-ақ, күзде фермерлер ылғалды...

Қаржы мониторинг агенттігі Ұлытау, Ақтөбе, Алматы облыстардағы су қоймаларының жұмыстарына қатысты тергеу жүргізуді бастады.

Агенттік ақпаратына сүйенсек, Ұлытау облысында ЖШС көктемгі су тасқыны кезінде жақын маңдағы аумақтарды шайылып кетуден қорғау үшін Жезді өзеніне ұзындығы 2 метр қазу үшін жалпы сомасы 485,5 млн теңгеге мемлекеттік мекемемен шарт жасасқан. Алайда жобаны іске асыру кезінде құрылыс-монтаждау жұмыстары нақты орындалмай, жалпы сомасы 282,5 млн теңгеге шығын келген. Осының салдарынан 26 үй су астында қалып, 174 адам эвакуацияланған.

Ақтөбе облысында «Мағаджан» бөгетін сенімгерлік басқаруға алған ЖШС басшысына қатысты сотқа дейінгі тергеу бастады. Ол 2014 жылы бөгетті балық шаруашылығын жүргізу мақсатында бөгетті сенімгерлік басқаруға алған.

Алайда бөгетт...

Ақмола облысында орналасқан Атбасар қаласын су басты. Жабай өзенінде су тез көтеріліп жатыр. Осыған орай қала әкімі Аманбек Калжанов өңірде Төтенше жағдай жариялап, халыққа үндеу жолдады. Қалада дабыл қағылып жатыр.

«Жабай өзеніндегі су деңгейінің күрт көтерілуіне байланысты таңғы 4:43 шамасында 6 жер учаскесіне су жайылды. Салдарынан қаланы су басты. Су деңгейі қауіпті 5.95 метрге дейін көтерілді. Әлі де көтеріліп жатыр. Осыған байланысты су басатын аймақ тұрғындарына қауіпсіз орындарға көшу ұсынылады», – деді әкім.

Әкім тұрғындарға арнайы эвакуациялық орындар дайындалғанын айтты. Сонымен бірге су тасқынынан зардап шеккен халыққа көмек беріліп, үйлері қалпына келтірілетінін...

Жыл басынан бері Kase индексі 21,3%, яғни 5 077,84 тармаққа дейін өсті. 2024 жылы 1 сәуірдегі жағдай бойынша KASE индексін есептеу үшін өкілдік тізімде 10 компанияның акциялары бар. 1 наурыздан бастап KASE индексінің есебіне Air Astana акциялары енгізілген.

Биржаның 2024 жылдың бірінші тоқсанына байланысты есебіне сүйенсек, нарықтағы индекстік акциялармен мәмілелер көлемі 42,6 млрд теңгені құрап, өткен жылдың сәйкес көрсеткішінен 13,2 млрд теңгеге төмен болған. Сауда-саттықтың ең үлкен көлемі Air Astana-ның қарапайым акцияларына тиесілі – 8,5 млрд теңге.

Kase индексіндегі 10 компанияның акциясының ішінде 7 акция 2024 жылдың бірінші тоқсанын жасыл аймақта аяқтаған. Телекоммуникация және қаржы секторының компанияларының акциялары ең жақсы динамиканы...

SoundHound AI Inc. компаниясы жасанды интеллект арқылы дауысты тану технологияларын әзірлеумен айналысады. Сәрсенбі күні сауда-саттық кезінде компанияның бағалы қағаздары 12%-ға төмендеді. Кейін SoundHound AI Inc. еркін айналымдағы акциялардың үлесін ұлғайту ниетін хабарлады, деп жазды MarketWatch.

Толығырақ

SoundHound AI Inc. компаниясы сәрсенбі күні банктермен акцияларды бөлу туралы келісім жасағанын мәлімдеді (қарызды айырбастау туралы). Келісім шеңберінде  компания анда-санда өз акцияларын  150 млн долларға дейін сата алады. ATM (at the market) бағдарламасы компанияларға акцияларды анда-санда шығаруға және оларды көпшілікке жарияламай нарықта орналастыруға мүмкіндік береді.

Компанияның  құнды қағаздары осы сәтте 4,25 долларға, яғни 12% – ға төмендеді. Содан кейін-4,5 долларға дейін өзгертт...

Қарағанды ​​облысындағы Оңтүстік Жауыр кен орнын игеру жоспарлап отыр. «Сарыарқа вольфрам» БК» ЖШС жобалық құжаттаманы Қазақстанның Бірыңғай экологиялық порталында орналастырған.

Вольфрам мен кен орнының пайдалы компоненттері 2016 жылы мемлекет балансына алынды.

«Компанияның тау-кен өндіру жоспарында кеннің баланстық қоры 122,19 млн тоннаны. Вольфрам триоксиді – 199 мың тоннаны (рудадағы металдың орташа мөлшері – 0,163%), молибден – 13,1 мың тоннаны (орташа құрам – 0,010%), висмут – 6,4 мың тонна (орташа мөлшері – 0,005%) құрайды», – деп көрсетілген құжатта.

Баланстан тыс қорларға тағы 36 млн тонна кен және 62,3 мың тонна вольфрам триоксиді кіреді. Зерттеулер көрсеткендей...

Ресей соты Мәжілістің экс-спикері Нұрлан Нығматулиннің балаларына 20 пайыз үлесі тиесілі компанияның есепшотындағы қаржыға шектеу қойды. «Новокузнецк тау-кен компаниясы» Кемерово облысының сотына «Жаңа Жамбыл фосфор зауыты» (НДФЗ) ЖШС-нан қарызын өндіріп алу талабымен жүгінген.

kommersant.ru сайтының жазуынша, Кемерово облысының арбитраждық соты арызданушының талабын қанағаттардырып, зауыттың 2 банктегі қаражатына арест қойған. 709,56 млн рубль болатын қаржының 196,33 млн рубльі – «Қазақстан Халық Банкінде», ал 513,23 миллион рубльі «Москоммерцбанктегі» есепшотта жатқан. Бұл 11 сәуірдегі валюта бағамы бойынша 3,44 млрд теңгеге тең.

Сот материалдарында аталған талап бойынша алдын ала тыңдау 22 сәуір мен 29 мамырға белгіленгені жазылған. Қазақстандық серіктес Тау-кен компаниясы...

Eurovision ән байқауының ұйымдастырушылары кеше байқауға Израильдің қатысуына байланысты әртістерді қудалау мен оларға қысым көрсету әділ емес деген мәлімдеме жасады. Байқау ұйымдастырушысы – Еуропа хабар тарату одағы (ЕВU) байқау көрермендерін Eurovision-нің барлық қатысушысына тең қарап, әсіресе Израиль атынан шығатын Эден Голанға сыйластық танытуға шақырды.  

Биыл байқау мамырда Швецияда өтеді. Былтыр Ливерпульдегі байқауда Лорин атты швециялық әнші байқауда жеңіске жетіп, екінші трофейіне, ал Швеция шоу өткізу кезегіне қол жеткізген еді. Байқау Мальма қаласында болады. 

Израильдік әнші Эден Голанды өлтіреміз деп қорқытып, хат жолдағандар қарасы көп екен. 20 жастағы әнші Walla Celebs сайтына берген сұхбатында Instagram желісіндегі парақшасына хаттар күн сайын...

2023 жылы 26,8 мыңнан астам адам Қазақстан азаматтығын алса, 16 мың қазақстандық, керісінше, азаматтықтан бас тартқан. Бұл жайлы Сенат отырысында көші-қон туралы заңды талқылау барысында айтылды.

«Статистикалық мәліметтерге сенсек, 2023 жылы елге келгендер саны 25,3 мың, кеткендер саны 16 мың. 2022 жылғы көрсеткішпен салыстырғанда Қазақстанға келушілер саны 46,8%-ға артқан», – деді депутат Советбек Медебаев.

Қазақстан азаматтығына 26,8 мыңнан астам адам қабылданған. Оның ішінде қандастардың саны 20,5 мыңнан асқан. Қандастардың әр елден келген үлесі мынадай:

Трейдерлер АҚШ-тағы инфляцияның нашарлауына байланысты мұнай мен алтынға қарай бет бұруда. Гонконг сәуір айында өзінің алғашқы спот биткоин-ETF-ті бекітуге ниетті. 

Трейдерлер АҚШ-тағы инфляция туралы есептен кейін инфляцияны хеджирлейді (сақтандыру)

Наурыз айындағы тұтыну бағаларының индексі туралы есеп (болжамнан жоғары) Уолл-стритте толқулар тудырды, деп жазды Bloomberg. S&P 500 индексі 0,95% – ға төмендеп, соңғы үш аптадағы ең төменгі деңгейге жетті. Нарық инфляцияны хеджирлей бастады, бұл шикізат нарығында раллиді тудырды.

Фьючерстер мен опциондар бойынша апта сайынғы CFTC деректеріне сәйкес, хедж-қор менеджерлері өздерінің алтынға деген бағаларын төрт жылдағы ең жоғары деңгейге көтерді. Қаржы менеджерлері алты айдан астам уақыт ішінде мұнай позицияларын...

Қазақстанның бұрынғы президенті Нұрсұлтан Назарбаевтың немере інісі Қайрат Сатыбалдыға қатысты сот отырысы тағы да кейінге қалдырылды.

Мемлекеттік айыптаушы, прокурор Ерлан Нұрмахановтың сөзінше, «шетелдік активтерді қайтарудың белгілі бір процедураларын орындау және іс жүргізу келісімдерін жасау үшін» уақыт қажет.

«Қазіргі таңда Бас прокуратура жанындағы Активтерді елге қайтару комитеті заңсыз иемденілген активтерді елге қайтарудың жолын қарастырып жатыр. Елге қайтару жұмысына біраз уақыт керек. Шетелдегі активтерді елге қайтару үшін сол елдердің заңдарына сәйкес жұмыстар жүргізу қажет. Комитет активтердің құнын біліп, оны қадағалау керек. Сотталушының осы активтерге иелік ету кезінде олардан алған табысы есептелуі қажет. Соттан осы істерді реттеуге уақыт беруін...